Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Vlast ignoriše mještane

Objavljeno prije

na

Društvo okupljeno oko „narodnog tribuna” Jovana Lončara, u jednom beranskom kafiću, slatko se smijalo kada je njegov prijatelj i zemljak, takođe američki državljanin Radovan Dobrašinović, koji je stigao da podrži protest protiv izgradnje regionalne deponije na Vasovim vodama, zapitao da li postoji mogućnost da se preko interneta uđe u budžet i provjeri kako lokalna uprava troši sredstva poreskih obveznika.

Dobrašinović je, međutim, bio vrlo ozbiljan. On je, kao i Jovan, već dvije decenije u SAD, i tamo je, kaže, to normalna stvar. Građani imaju pravo da ostvare uvid u trošenje novca i lokalnih i državnih vlasti.

U PARE NE DIRAJ: „Ja bih volio da znam kako je potrošeno sedamsto hiljada eura na pripreme za izgradnju regionalne deponije. Koliko će onda da košta izgradnja, ako je to samo za pripreme”, kaže Dobrašinović.

Lokalni momci pokušavaju da mu objasne da stvari u Crnoj Gori nijesu onakve kakvima se zvanično prikazuju. Budžeti su, kažu, slaba tačka ovog režima.

„Sve pitaj, samo u pare ne diraj”, dočarava mu ovdašnju atmosferu jedan aktivista nevladinog sektora.

Stvari vezane za regionalnu deponiju i planove za njenu izgradnju u Beranama otišle su suviše daleko, da bi odjednom počele da izmiču kontroli. Šef delegacije Evropske unije u Crnoj Gori Leopold Maurer upozorio je nedavno na nedostatak odgovarajuće infrastrukture za pravilno odlaganje otpada, uključujući i opasni otpad. On je zatražio da se u toj oblasti ubrza usaglašavanje sa standardima EU.

„Postoji potreba da se ubrza proces regionalnog upravljanja čvrstim otpadom kroz uspostavljanje regionalnih kompanija. Za izgradnju regionalne sanitarne deponije u Beranama, koja će opsluživati sedam opština, EK je odobrila 4,5 miliona eura. U ovom slučaju nije jasno da li se svih sedam opština opredijelilo za izgradnju deponije u Beranama”, rekao je Maurer.

Nekako u isto vrijeme istekao je rok od devedeset dana, koji su stanovnici beranskog prigradskog naselja Beranselo ljetos postavili lokalnoj upravi sa zahtjevom da izmjesti smetlište s lokacije Vasova voda nedaleko od njihovih kuća i iznađe drugu lokaciju za izgradnju regionalne deponije. Oni su prošle sedmice započeli blokadu i zabranili dalje odlaganje smeća na Vasovim vodama. Podršku su dobili i iz drugih crnogorskih gradova, ali i iz gradova na Limu u Srbiji.

Lokalna uprava do sada je ignorisala upozorenja stanovnika Beransela, saopštavajući da ne odustaje od izgradnje deponije i reciklažnog centra za četiri opštine na Vasovim vodama. Već su isplanirali i kako da troše obećane milione.

„Osamsto hiljada za edukaciju građana”, čulo se na sjednici lokalnog parlamenta. Smijali su se čak i odbornici DPS-a.

Na najave iz resornog ministarstva da će se deponijom koristiti sedam opština, najprije su reagovali odbijanjem. Prema saznanjima Monitora, takvu odluku su i saopštili ministru Gvozdenoviću.

„Gvozdenović je rekao ili sedam opština ili nema novca. Delegacija je bila jednoglasna da po cijenu odustajanja od novca ne žele deponiju za sedam gradova i građanske proteste”, otkriva detalje s toga sastanka više pouzdanih izvora.

Nema odgovora na pitanje šta se desilo u međuvremenu pa im sada nije mrska priča o deponiji za sedam gradova u Beranama i na Vasovim vodama, i po cijenu građanskih protesta. Nije lako odoljeti parama? Više nije važno ni to što se sav dosadašnji posao, proračuni i studije, odnosio na četiri opštine i dvostruko manje smeća.

IZVRTANJE PODATAKA: „Meni je jasno da njima nije problem dokumentacija. Ako su mogli da za četiri opštine falsifikuju činjenice, zašto bi im bio problem da studiju na brzinu preurede za sedam”, kaže za Monitor Jovan Lončar.

Ovaj čovjek porijeklom iz Berana, koji živi u SAD i državljanin je te zemlje, preletio je hiljade kilometara da stane na barikade ispred mještana Beransela. Nepotkupljenih i nezaplašenih nije bilo previše. Ipak dovoljno da zatalasaju javnost.

I dok iz lokalne uprave govore kako je proces odabira lokacije za regionalnu deponiju tekao transparentno, Lončar tvrdi da je došao do frapantnih saznanja o izvrtanju i lažnom prikazivanju podataka.

„Pogrešno je prikazano šest eliminatornih faktora o udaljenosti smetlišta od magistralnog puta, sakralnih objekata, kuća, naselja, aerodroma, rijeke. Ako je greška u pitanju, neka se ispravi. Ali ako se radi o namjeri da se po svaku cijenu ova lokacija prikaže najboljom zato što je to unaprijed fiksirano, onda je to nešto što se zove krivotvorenje činjenica i falsifikat, a za to se odgovara”, kaže Lončar.

Njemu je jasno da deponija mora negdje da se gradi, ali smatra da lokacija Vasova voda po mnogo čemu ne odgovara ni za jednu, a ne za sedam opština.

„Mi iz Berasnela spremni smo da platimo i sačekamo reviziju Studije o odabiru lokacija, samo da to urade nezavisni sturčnjaci. Ako se pokaže da je ovo najbolja lokacija u beranskoj opštini, neka je sa srećom, ali smo ubijeđeni da neće biti tako. Onda ćemo da podnesemo krivične prijave i protiv onih koji su radili studiju”, kaže Lončar.

On podsjeća da je Mjesna zajednica Beranselo podnijela prijavu protiv bivše lokalne vlasti (SNP), koja je tu napravila privremenu deponiju, i protiv sadašnje (DPS), koja je bez saglasnosti mještana odlučila da privremeno postane stalno i regionalno. Tužilaštvo i sudovi ćute. Odugovlače i s tužbom koju je Lončar posredstvom advokata podnio protiv lokalnog rukovodstva zbog toga što su mu ljetos pocijepali uredno zakupljeni bilbord s fotografijom smetlišta Vasova voda i pitanjem „dokle”.

Poslije toga otvorena je diskusija na forumu Made in Montenegro i ko ima vremena da čita, tu će sve naći. I nevjerovatne fotografije svježe krvi u odloženom medicinskom otpadu, koje su internetom obišle svijet uz pitanje ko je za to odgovoran. Ispisano je preko šezdeset stranica, s preciznim podacima, premjeravanjima i upoređivanjima mjesta lokacije i zakonom dozvoljenih parametara. Nevolja je što se kod nas obično kaže – „tim gore po činjenice”.

ČUVAR SMETLIŠTA: Tom maksimom, izgleda, rukovodi se i Osnovni sud u ovom gradu. Dok s Jovanovom tužbom i krivičnom prijavom mještana Beransela ne žuri, po hitnom postupku usvaja prijedlog za uvođenje privremenih mjera i zabranu blokade deponije narednih trideset dana, koji je Opština podnijela i prije nego je započela razgovor sa štrajkačima. Ovakav potez teško bi smislila i gebelsova mašinerija. Jovan od Deponije pozvao je mještane da prekinu blokadu i „kao demokrate ispoštuju slovo zakona ma kakvo bilo”, a protest nastave mirno pored puta. Pritisci i prijetnje počele su i prije toga. Na barikadama su, primijećeno je, bili samo oni koji nemaju šta da izgube. Nezaposlena sirotinja, podržana sveštenstvom eparhije budimljansko-nikšićke. Eparhija i episkop Joanikije jasno su se opredijelili protiv deponije na ovom mjestu.

Mještani Beransela pitaju se koja vlast ima mandat da odluku o izgradnji deponije za četiri ili sedam gradova, nebitno, s mogućim dalekosežnim posljedicama, donese bez najšire konsultacije građana, pa i referenduma ako je potrebno.

„Ako nam sve izmiče iz ruku i odlazi u druge sredine koje se bore da postanu finansijski, trgovački i poslovni centri, zašto Berane mora da bude smećarski centar”, bio je jasan i poslanik iz ovog grada Dragoslav Šćekić (SNP), stanovnik Beransela, koji je apelovao da se ne žuri s tom odlukom.

Vlastima se žuri. Pare im izmiču. Požuruje ih i Maurer. Samo što taj uvaženi gospodin neće živjeti u Beranselu.

„Zatražili smo prijem kod Maurera. Poklonićemo mu plac za vikendicu na Vasovim vodama. Možda je šef delegacije EU pogrešno obaviješten”, kaže Jovan.

Srećan zbog najavljene izgradnje regionalne deponije i reciklažnog centra, jedan je od čuvara na sadašnjem smetlištu. Tu će, nada se, i njegov sin da radi. Samo što mu sin sada ima tek dvije godine. On, kao i crnogorska vlast, vrijeme mjeri decenijama. Očas će dijete da stasa, za dvadeset godina, i DPS će da ga zaposli.

 

Tufik SOFTIĆ

Komentari

DRUŠTVO

SVETI STEFAN U NEVOLJAMA: Radnicima prijete otkazima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Možda se najgori scenario izbjegne u poslednjem trenutku. Predsjednik Mjesne zajednice Vlado Mitrović kazao je da zakupac nema smetnji da obavlja svoju djelatnost i da će se u MZ založiti da ne dođe do ugrožavanja poslovanja na način kako je organizovano do sada. To smatraju gestom dobre volje i dokazom da nisu protiv investitora

 

Nakon prve godine rada elitnih crnogorskih hotela pod imenom Aman Sveti Stefan, u maju 2014. godine, u tekstu američkog portala USA Today, naslovljenom „Za 1 posto iznad najboljih evropskih hotela“ Hotel Sveti Stefan našao se na listi 10 najboljih hotela u Evropi. Sa ekskluzivnom ponudom za „Jet set turiste“ Aman Sveti Stefan opisan je kao „igralište za ultra bogate u centru crnogorskog dijela jadranske obale“.

Sedam godina kasnije, uoči turističke sezone 2021. Aman resort, hotelski operater u projektu  višedecenijskog zakupa hotela Miločer i Sveti Stefan, najavljuje zatvaranje hotela i odlazak iz Crne Gore. Razlozi neočekivanog poteza Amana navodno su, nemogućnost da svojim gostima obezbijedi ekskluzivnost i mir, ugodan odmor daleko od očiju javnosti, nakon što mještani okolnih naselja, traže pristup manjem dijelu plaža kojima zakupac gazduje.

Zatvaranje hotela makar i na jednu turističku sezonu, najprije su na svojoj koži osjetili zaposleni radnici prema kojima se poslodavac, kompanija Adriatic properties, u vlasništvu grčkog biznismena Petrosa Statisa, ponio na krajnje ponižavajući i nehuman način. Oni koji su do juče opsluživali super bogate goste najpoznatijeg hotelskog brenda na svijetu, Aman resorta, ostavljeni su na cjedilu u jednom trenu. U toku jednog sata, koliko je 17. aprila trajao sastanak sa izvršnim direktorom firme, Goranom Bencunom, radnicima su saopšteni uslovi pod kojima mogu da odu iz firme ili da ostanu.

Usmeno im je saopšteno da su od tog dana na odmoru, da mogu da traže posao negdje drugo zbog čega se „Aman neće ljutiti“, da uzmu otpremnine ili prihvate nove uslove rada za ostanak u firmi.

Kompanija Adriatic properties zapošljava ukupno 100 radnika, od kojih jedan broj radi u administraciji, drugi u ugostiteljstvu, treću grupu čine sezonci. Na udaru su se našla 43 radnika iz ugostiteljstva, na poslovima kuvara, poslastičara, konobara, sobarica, koji imaju ugovore o stalnom zaposlenju i u hotelima Svetog Stefana rade dugi niz godina. Oni su dio grupe od 220 zaposlenih u HTP Budvanska rivijera i HTP Miločer, koje je zakupac preuzeo nakon zaključenja ugovora o zakupu. Najveći broj njih uzeli su tada povoljne otpremnine i napustili firmu.

Radnici navode podatak da za 14 godina trajanja zakupa Adriatic properties nije primio nijednog novog radnika u stalni radni odnos. Primali su samo sezonce sa kojima zaključuju ugovore o djelu i to najčešće na rok od dva mjeseca.

Priču oko zatvaranja hotela Sveti Stefan i Miločer zakupac koristi da se oslobodi ugostitelja preuzetih 2007. pod uslovima suprotnim Zakonu o radu. Njima su ponuđene otpremnine čiji je iznos u rasponu od 8-15.000 eura, koje mnogima nisu pirhvatljive, posebno radnicima sa dužim radnim stažom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

U TOKU DEVASTACIJA MAREZE: Žrtva opet zaštićeno područje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Insitucije, po ko zna koji put, rade ono što znaju najbolje – prebacuju odgovornost s jednih na druge

 

Ko ovih dana iz pravca Danilovgrada, glavnim nikšićkim putem krene ka Podgorici, na samom prilazu Marezi, sa lijeve strane, svjedočiće – masakru nad prirodom. Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Opet, isplivava na vidjelo nemar nadležnih – putnu infrastrukturu razvijaju na uštrb životne sredine, prebacujući pri tom odgovornost s jednih na druge.

U julu prošle godine otpočeli su radovi na izgradnji dijela glavnog puta za Nikšić – od Podgorice do Danilovgrada. Vrijednost izgradnje 15 kilometara dugog bulevara je 24 miliona eura, a rok za izgradnju je dvije godine. Izvođač radova je podgorička firma Bemaks, poznata po tome da, nekako, dobije svaki ,,veliki posao”. Nelegalna deponija građevinskog otpada, vidljiva u blizini Mareze, posljedica je tih radova.

Mareza, inače glavno podgoričko vodoizvorište, kao ekološki nedjeljiva cjelina Parka prirode Dolina rijeke Zete, zaštićena je 2019. godine, kada je, na osnovu Studije zaštite i uspostavljanja zaštićenog prirodnog dobra dolina rijeke Zete, odlučeno da se dolina te rijeke proglasi za park prirode. Da je biodiverzitet Zete neprocjenjiv, pokazala su istraživanja u kojima je učestovalo 19 stručnjaka. Utvrđeno je da su glavni uzročnici ugrožavanja flore i faune tog područja: urbanizacija, neracionalna eksploatacija drveća i građevinskih materijala, požari, hemijski zagađivači i deponije.

,,Mareza i Lužnica su nakon izglasavanja u lokalnim parlamentima Danilovgrada i Podgorice, nakon što su prošle skupštinske odbore i uz punu podršku gradonačelnika Glavnog grada Ivana Vukovića i predsjednice Opštine Danilovgrad Zorice Kovačević, ušle u Park prirode Dolina rijeke Zete, kao jedna od najvrednijih cjelina. Plavne livade Mareze i Lužnice su stavljene u II zonu sa aktivnim režimom zaštite, gdje se mogu izvoditi samo intervencije u cilju restauracije, revitalizacije i ukupnog unaprijeđenja zaštićenog područja“, ističe Darko Saveljić, ornitolog i jedan od autora pomenute studije.

Prema njegovim riječima, studija zaštite je prepoznala proširenje puta od Podgorice do Danilovgrada kao važnu stavku razvoja zajednice, i jasno navela da nema prepreka realizaciji te investicije. ,,No, u II zoni zaštite izvođač radova je masakrirao plavne livade koje su od posebnog interesa, kako za Crnu Goru, tako i na nivou Evropske unije (EU), suprotno studiji zaštite i dokumentima vezanim za samu investiciju. Glavni grad je bio dužan da brine o teritoriji kojom upravlja, uključujući i zaštićena područja, zbog javnog dobra i interesa“, kaže Saveljić i napominje da je, prilikom procjene uticaja na životnu sredinu ove investicije, striktno navedeno da je, zbog biodiverziteta i ekskluzivnosti područja, zabranjeno odlaganje i deponovanje šuta na navedenim područjima.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

Štrajk advokata – preko 3.000 suđenja odloženo: Građani trpe, delinkventi i kriminalci izmiču pravdi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Advokatska komora Crne Gore i Ministarstvo finansija i socijalnog staranja započeli su pregovore o uslovima fiskalizacije, ali još ništa konkretno nije dogovoreno. Najviše ispaštaju građani, pogotovo socijalno ugroženi, koji ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“

 

Nakon više od dvije sedmice štrajka crnogorskih advokata, konačno je počeo dijalog između Advokatske komore i Vlade Crne Gore. Advokati nijesu htjeli da fiskalizuju kase na isti način kao ostala preduzeća, dok su iz resornog Ministarstva finansija i socijalnog staranja bili uporni da svako mora platiti porez bez izuzetka. Poslije dvosedmičnog štrajka Vlada je uvidjela da pravosudni sistem ne može da izdrži obustavu rada advokata, što je podrazumijevalo nepristupanje suđenjima, ročištima, postupcima pred tužiocem i policijom.

Počeli su pregovori ali na sastanku ništa konkretno nije dogovoreno. Advokatska komora svoje predloge mora da formalizuje na skupštini tog tijela. Predsjednik Advokatske komore Zdravko Begović za Monitor kaže da je zadovoljan sastankom i da je riječ o pozitivnom iskoraku. „Advokatska komora će na skupštini odlučiti kako će ući u pregovore sa Vladom. Štrajk je i dalje na snazi i trajaće najvjerovatnije dok se ne ispuni naš osnovni zahtjev, da se Zakon o fiskalizaciji u ovakvom obliku ne primjenjuje na advokate”, istakao je Begović.

Iz resornog ministarstva su prilično šturo govorili o sastanku sa predstavnicima Advokatske komore. Oni su saopštili da su se njihovi stavovi „u najvećoj mjeri približili“, i da će raditi „na postizanju konkretnih dogovora koji će voditi ka prevazilaženju nastale situacije“.

Najviše ispaštaju građani, čija prava bi trebalo da štiti pravosudni sistem. Građani, pogotovo oni socijalno ugroženi, ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“ i izmiču pravdi. Najsvježiji je primjer Nikšićanina Luke Krivokapića koji je osumnjičen da je usred bijela dana, pred svjedocima, u centru grada ubio sugrađanina. Da se na poziv dežurnog tužioca nije odazvala advokatica Mirjana Pajković i prihvatila da zastupa osumnjičenog, Krivokapiću ne bi mogao biti određen pritvor. Advokatska komora je, međutim, suspendovala Pajkovićevu zbog prekida štrajka i protiv nje pokrenuli disciplinski postupak. Nedavno je specijalni povratnik, počinilac porodičnog nasilja, pušten da se brani sa slobode, a isto se može dogoditi i sa specijalnim povratnikom u predmetu koji se vodi za krivično djelo silovanje, ukoliko se štrajk nastavi.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo