Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Podupiranje klimavog stuba

Objavljeno prije

na

RankoKrivokapic

Skupština Crne Gore ima ključnu ulogu u pripremama zemlje za EU: kao zakonodavac i vršilac nadzorne funkcije nad izvršnom vlašću, vi ste stub demokratskog upravljanja – poručio je u govoru pred crnogorskim poslanicima evropski komesar za proširenje Štefan File.

Ranije je poslanike u Skupštini pokušala da ohrabri i predsjednica Doma lordova Parlamenta Ujedinjenog Kraljevstva Velike Britanije i Sjeverne Irske Helena Valeri Hajman pozivajući ih da djeluju „u najboljem interesu nacije”.

U parlamentarnoj demokratiji, kako je ustavno zamišljena država Crna Gora, parlament je ključni organ stvaranja političke volje. Ne upravlja vlada parlamentom, već parlament određuje i kontroliše vladu.

IZAZOVI: „Prepoznatih izazova” je zaista mnogo, iako je Evropska komisija taksativno pobrojala samo sedam. U dva je uloga parlamenta prosto nezamjenljiva: reforma pravosuđa i jačanje izbornog okvira.

Za pristupanje EU nezavisnost sudstva, a to znači osiguranje njegove depolitizacije i profesionalizacije, je od krucijalne važnosti.

Evrokomesar File uz to traži, navodeći da je to nezamjenljiv element demokratije, da naša Skupština bude osposobljena da obavlja djelotvoran nadzor nad radom Vlade.

Za predsjednika Senata Udruženja pravnika Crne Gore Stanka Marića to je nemoguća misija. „Mi danas imamo situaciju da je praktično svaki poslanik vladajuće koalicije činovnik Vlade. Svi su oni postavljeni ili imenovani od strane Vlade na funkcije šefova organa, uprava i službi, javnih preduzeća i ustanova, fondova, raznih komisija i tzv. regulatornih agencija, gdje ostvaruju veoma značajne benefite. Da li te osobe u zvanju poslanika stvarno mogu obavljati nadzorno-kontrolnu funkciju nad radom izvršno-upravne vlasti”, pita se Marić u izjavi za Monitor.

U izvještajima evropskih i međunarodnih organizacija navodi se da se mehanizmi nadzora i kontrole predviđeni skupštinskim poslovnikom ne koriste na odgovarajući način. Posebno se govori o nužnosti nadzora nad odbrambenim i bezbjednosnim strukturama, jer je to ključni prioritet evropskog partnerstva. Da Evropljani znaju o čemu pričaju pokazuje i angažman crnogorskog parlamenta u regionalnoj „aferi Šarić”.

Odbor Skupštine Crne Gore za odbranu i bezbjednost zaključio je, još u februaru ove godine, da su nadležni državni organi u ovoj priči napravili određene propuste. „Došli smo do zaključka da je bilo propusta, da nije bilo dovoljno dobre koordinacije i ići ćemo dalje”, ponovio je, krajem marta, predsjednik parlamenta Ranko Krivokapić najavljujući kazne za „one koji su napravili propuste”. Krivokapić je zaprijetio: „Kada otkrijemo sve detalje slučaja Šarić, pokazaćemo da smo kredibilan partner međunarodnoj zajednici i na najbolji način obesmisliti kampanju koja se s tim u vezi vodi protiv nas iz Srbije”. I, potom, zaboravio da zaključke Odbora stavi ne dnevni red parlamenta, omogućivši tako Vladi da ih potpuno ignoriše.

Iz Skupštine je najavljeno da će do kraja ovog mjeseca biti usvojen zakon kojim će se regulisati kontrola rada sigurnosnih službi. Tada će, valjda, biti aktuelizovana i ova priča.

Umjesto o problemima koje društvo ima sa korupcijom i kriminalom crnogorski parlamentarci mnogo radije ukazuju na „važnost povećanja administrativnih i finansijskih resursa Skupštine”, kao i ekspertske podrške, da bi se obezbjedilo dovoljno sredstava za efikasno obavljanje njenih kontrolnih funkcija i naročito donošenja pravnih akata kako bi se što prije domaće zakonodavstvo harmonizovalo sa evropskim.

SVI, SVI, SVI: U Briselu su savršeno svjesni načina vladavine u Crnoj Gori. Zato naglašavaju ulogu parlamenta pokušavajući da ukažu na nužnost da cijelo crnogorsko društvo i njegove institucije budu uključeni u ovaj veliki poduhvat.

„U EU ne ulazi samo vladajuća koalicija nego i Vlada i parlament, znači – kako vlast tako i opozicija. To je glavna poruka državama koje krenu ka Uniji: svi u društvu moraju biti uključeni na strani koja radi za pridruživanje, jer će svi bez razlike biti unutar EU”, kaže poslanik u Evropskom parlamentu Jelko Kacin.

Zbog realne snage svoje pozicije i svoje stranke, te želje da se ne zamjeri premijeru Milu Đukanoviću, predsjednik Skupštine Ranko Krivokapić odbija da prihvati punu odgovornost za rad i djelovanje parlamenta. Zato kaže da Evropljani daju ovoj instituciji jaču ulogu nego što to ona realno može ispratiti, ali i dodaje da to povjerenje svakako obavezuje.

Čini se da u vladajućoj koaliciji znaju što treba da rade, iako su razapeti između želje da očuvaju stari sistem i nužnost izvršavanja zahtjeva iz Brisela.

Oglasio se i poslanik Demokratske partije socijalista i predsjednik Odbora za međunarodne odnose i evropske integracije Miodrag Vuković. „Parlament mora imati ne samo pasivnu, nego i aktivnu ulogu u cijelom procesu. Pored toga, neophodno je kadrovski osvježiti Skupštinu, ne samo mladim, već i kompetentnim ljudima”. To majstore.

O odnosima koji vladaju na relaciji Vlada – Skupština dosta govori sudbina Komisije za praćenje i kontrolu postupka privatizacije. Od svog osnivanja ovo skupštinsko tijelo ima elementarni problem: Vlada mu, pozivajući se na navodnu poslovnu tajnu i svoje obaveze prema kupcu, ne dozvoljava uvid u kompletnu dokumentaciju o načinu na koji su privatizovana najvrjednija crnogorska preduzeća. Može im biti.

„Parlament nikako ne smije zapostaviti svoju kontrolnu funkciju vezano za ukupnu efikasnost državnih organa, kao i za implementaciju novih zakonskih rješenja”, kaže Dritan Abazović, član Foruma 2010. „Crnogorski parlament se posljednjih godina poprilično modernizovao, svoj rad usmjerio na skupštinske odbore, što je praksa u Evropi, ali je primjetno da njegova kontrolna funkcija i dalje nije na zadovoljavajućem nivo”.

Za opozicione stranke nema dileme. Sve preporuke EU treba odmah i dosljedno sprovesti. Ne smije se tolerisati da Skupština ima drugorazrednu ulogu u političkom životu zemlje.

„Ako je potrebno, pristupićemo i promjenama Ustava”, kaže poslanik Pokreta za promjene Branko Radulović. On tvrdi da je iskustvo pokazalo da je proces integracija bio niskog intenziteta u državama gdje je vlada imala dominantnu ulogu.

Konstatujući da je preduslov da se unaprijedi rad Skupštine da se sve stranke odgovorno posvete tome, zamjenik predsjednika NOVE Goran Danilović kaže da treba pristupiti formiranju još nekoliko odbora.

„Važno je oformiti odbor za nadgledanje borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala, zatim odbor za kontrolna saslušanja, ali i potpuno osamostaliti Odbor za evropske integracije. Treba, srazmjerno učešću u parlamentu, opoziciji omogućiti da predsjedava skupštinskim odborima. Tek kada budemo imali opozicionara za predsjedavajućeg određenog radnog tijela, može se računati da će se ići u pravcu kontrolisanja izvršne vlasti”, dodaje on.

Iskustva Hrvatske svakako bi mogla da budu od koristi i za Nacionalni savjet za evropske integracije, koji bi trebalo da ima ovlašćenja da usvaja pregovaračku poziciju države u procesu pridruživanja. Ali, prije toga potrebna je izmjena odluke o osnivanju tog tijela.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

NESREĆE NA CRNOGORSKIM PUTEVIMA: Pare preče od života

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ljudski faktor, stanje puta i tehnička neispravnost vozila, najčešći su razlozi udesa u Crnoj Gori. O prvopomenutom dovoljno govori podatak da je tokom jula policija uhapsila 307 pijanih vozača. Deset dnevno, među onima koji prethodno nijesu izazvali nesreću

 

Uprava policije će na 73 lokacije u državi postaviti stacionarne sisteme za mjerenje brzine kretanja vozila (radare), ponavljaju nadležni duže od tri godine. A radara na putevima još nema. Iskustva govore da su postavljanjem kamera na putevima zemlje EU značajno smanjile broj  saobraćajnih nesreća.

,,U sko­ro svim evrop­skim ze­mlja­ma na otvo­re­nim pu­te­vi­ma su uki­nu­te saobra­ćaj­ne pa­tro­le i za­mi­je­nje­ne ovim si­ste­mi­ma i ta­ko se vr­ši ra­dar­ska kon­tro­la’’, objašnjavali su nadležni u MUP-u krajem 2015. godine. Tu praksu primjenjuju i zemlje regiona, a Crna Gora je jedina u regionu koja nema sistem stacionarnih radara koji višestruko pomaže saobraćajnoj policiji u kontroli saobraćaja, posebno tokom turističke sezone.

Što je razlog da i pored shvatanja urgentnosti i više najava nadležnih Crna Gora ovoliko kasni? Čuveni ,,nedostatak finansijskih sredstava”. Svak bi pomislio da se radi o baš velikoj sumi. Međutim, procjene su da bi cijeli projekat koštao oko 2,5 miliona eura. Tričavih, kada se uporedi gdje ovdašnja vlast sve baca milione – devet miliona godišnje za gorivo za vožnju službenim automobilima, skoro 14 miliona od 2009. do kraja 2018. za čašćavanje funkcionera i državnih službenika stanovima. Za stanove onima koji već imaju vile, kuće i stanove godišnje je dato po milion i po, i da se još milion prištedjelo na gorivu, očas bi se skupila potrebna 2,5 miliona.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 23. AVGUSTA

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KOLIKO NAS KOŠTA KLJUČNO RUKOVODSTVO EPCG: Direktorske zarade na visokom naponu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Trinaest čelnih ljudi Elektroprivrede prihodovalo je prošle godine  490 hiljada i 498 eura. Odnosno, 145 hiljada više nego godinu ranije. Zašto

 

Trinaest čelnih ljudi Elektroprivrede Crne Gore prihodovalo je prošle godine, „na ime zarada i ostalih kratkoročnih primanja“, dva eura manje od  490,5 hiljada. To nam pokazuju zvanična dokumenta EPCG o kojima će se naredne nedjelje izjašnjavati Skupština akcionara najvećeg preduzeća u državnom vlasništvu. I koja će, prema dugogodišnjoj praksi, biti prihvaćena glasovima državnih zastupnika, uz manje ili veće protivljenje manjinskih akcionara i dijela zaposlenih.

Da se mi, ipak, vratimo ključnom rukovodstu i njihovim kratkoročnim primanjima. Očito je da postoji mogućnost kako je nekom od 13 apostola crnogorske Elektroprivrede „kapnuo“ i kakav kreditčić za, recimo, poboljšanje uslova stanovanja. U skladu sa Vladinim običajima o kojima se ovih dana nadugo i naširoko govori i piše.

Prema Napomenama uz finansijske iskaze koje prate osnovna dokumenta o poslovanju EPCG u prošloj godini (Bilans stanja, Bilans uspijeha, Iskaz o promjenama na kapitalu i Iskaz o novčanim tokovima) ključno rukovodstvo čine članovi Odbor direktora EPCG: Đoko Krivokapić (predsjednik borda), Ranko Milović, Ljubo Knežević, Samir Hodžić, Vladan Radulović, Massimo Tiberga i Oreste Bramanti;  Izvršni direktor Igor Noveljić; Glavni finansijski direktor Branislav Pejović; Direktor direkcije za ljudske resurse Predrag Krivokapić; Direktori funkcionalnih cjelina proizvodnja i snabdijevanje Luka Jovanović i Nikola Bezmarević i Sekretar društva Milivoje Vujačić.

Njih su trinaestorica, dakle, prošle godine prihodovali 490 hiljada i 498 eura. Odnosno, 145 hiljada eura više nego godinu ranije (2017.). Stvar možemo sagledati i na sledeći način: Da su sva 13-orica primili identičnu naknadu (plata + nagrade dodijeljene u vlastitoj režiji) na njihov bi konto tokom prošle godine  leglo po 37.739 eura (trideset sedam hiljada i sedamsto tridesetdevet eura). Ili 3,14 hiljada mjesečno.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 23. AVGUSTA

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BERANSKE FANTOMSKE FIRME: Tragovi pljačkanja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Akcionari Agropolimlja  tvrde da je to klasičan primjer pljačkaškog privatizovanja i uništavanja nekadašnjih društvenih dobara i vjeruju da će nakon promjene vlasti u Crnoj Gori ovakvi i slični slučajevi biti podvrgnuti reviziji

 

Fotografija bivše zgrade Agropolimlja u Beranama, odnosno najveće hladnjače na sjeveru Crne Gore, može se vidjeti još jedino u novinskim arhivama. Ovaj objekat odavno je „promijenio namjenu“.

Montažna zgrada prije nešto više od godinu preuređena je u veleprodajni objekat jednog od poznatih crnogorskih trgovinskih lanaca.

„Tu je konačno stavljena tačka na beransku Hladnjaču. Još koliko prije dvije godine u njoj su lagerovani borovnica i šumsko voće. Takve i tolike hladnjače više nema nigdje na sjeveru“ – kaže jedan od bivših radnika.

On objašnjava da je beranska Hladnjača radila po starom sistemu koji je bilo lako preurediti i prepraviti da radi po savremenim standardima, ali da nekom to očigledno nije bilo u interesu.

„To više niko ne može, što bi narod rekao, da razoputi. Da li je prodata ili je samo ustupljena i izdata za kiriju. Hladnjača je, uglavnom, uništena, a objekat preuređen u trgovinski centar“ – kaže taj sagovornik.

Zanimljivo je da se beranska Hladnjača ipak još vodi u registru Centralne depozitarne agencije pod nazivom Hladnjača AD Berane.

Nije Hladnjača jedino nepostojeće preduzeće u Centralnoj depozitarnoj agenciji, makar kada se radi o Beranama. Kao segmenti nekadašnjeg velikog poljoprivrednog preduzeća Agropolimlja i drugih kompanija, u CDA, iako odavno ne postoje, još se vode firme Maloprodaja AD Berane, Bepek AD Berane, Poljoprivreda i šumarstvo AD Berane, Ugostiteljsko preduzeće Stadion DD Berane, Uslužni servis AD Berane.

Nijedna od njih odavno ne postoji, dok se imena manjinskih akcionara, od kojih su neki među deset najvećih, povlače u registru kroz nazive ovih, takoreći, fantomskih kompanija.

Beranska kompanija u oblasti agroprivrede Agropolimlje, koja je formirana daleke 1963. godine kao dio Agrokombinata 13. jul, od­lu­kom Skup­šti­ne ak­ci­o­na­ra od 24. juna 1998. go­di­ne, po­di­je­lje­na je na deset no­vih prav­nih su­bje­ka­ta, odnosno ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va. Tada su kola krenula niz brdo, a tako usitnjene kćerke-firme lako su postale plijen raznoraznih tajkuna, od Berana do Podgorice.

Sada bivši radnici i akcionari pričaju kako go­di­na­ma na njih ni­ko ne okre­će gla­vu, iako su upor­no po­ku­ša­vali da do­ka­žu da su neki pri­li­kom pri­va­ti­za­ci­je pred­u­ze­ća, kon­ti­nu­i­ra­no u du­žem  pe­ri­o­du, pred­u­zi­ma­li broj­ne ne­do­zvo­lje­ne rad­nje u ci­lju pri­ba­vlja­nja pro­tiv­prav­ne imo­vin­ske ko­ri­sti, na šte­tu rad­ni­ka, ak­ci­o­na­ra i dr­ža­ve Cr­ne Go­re.

Oni navode da su, kao ak­ci­o­na­ri, gru­bo ošte­će­ni na na­čin što im je pri­li­kom di­ob­nog bi­lan­sa pred­u­ze­ća us­kra­će­no pra­vo na dio svo­ji­ne ko­ja je pri­pa­da­la ne­ka­da­šnjem pred­u­ze­ću Agro­po­pli­mlje. Kažu i da po­sto­je osno­va­ne sum­nje da se u ovom slu­ča­ju ra­di o or­ga­ni­zo­va­nom kri­mi­na­lu i da ak­te­ri tih rad­nji go­di­na­ma osta­ju ne­ka­žnje­ni.

Ak­ci­o­na­ri su za­tra­ži­li da se raz­mo­tri od­go­vor­nost za, ka­ko su na­ve­li, „ne­po­stu­pa­nje pra­vo­sud­nih or­ga­na u oči­gled­nom slu­ča­ju ko­rup­ci­je pri­li­kom pro­da­je pred­u­ze­ća“.

“Na osno­vu po­sto­je­ćih do­ka­za, ja­sno se mo­že za­klju­či­ti da su po­je­din­ci ostva­ri­li do­bit od imo­vi­ne ko­ja je pri­pa­da­la na­šem pred­u­ze­ću. Ta­ko i dan-da­nas ti po­je­din­ci uni­šta­va­ju imo­vi­nu i ru­še objek­te u ko­ji­ma smo ne­kad ra­di­li i umje­sto njih, na oči­gled svih, po­di­žu zgra­de i ta­ko uve­ća­va­ju svo­je bo­gat­stvo” – pričaju akcionari.

Sve to je, kako tvrde, omo­gu­će­no zbog ne­po­stu­pa­nja nad­le­žnih in­sti­tu­ci­ja ko­je ni­je­su pred­u­ze­le ni­šta da se spri­je­či oti­ma­nje imo­vi­ne njihovog pred­u­ze­ća.

“Za­to zah­ti­je­va­mo od glav­nog spe­ci­jal­nog tu­ži­o­ca da re­a­gu­je što pri­je ka­ko bi se ko­nač­no utvr­di­lo zbog če­ga nad­le­žne in­sti­tu­ci­je ni­je­su pred­u­ze­le mje­re ka­ko bi na vri­je­me spri­je­či­le neo­d­go­vor­no po­na­ša­nje ste­čaj­nih uprav­ni­ka, ste­čaj­nih su­di­ja, in­spek­cij­skih slu­žbi i Pod­ruč­ne je­di­ni­ce Upra­ve za ne­kret­ni­ne Be­ra­ne” – kažu akcionari.

Nakon što je 1998. godine rasparčano na deset novih firmi, sva imovina dotadašnjeg DD Agro­po­li­mlja Be­ra­ne, ko­ja je po­di­je­lje­na iz­me­đu ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va, pro­ci­je­nje­na je, ta­ko da je utvr­đen ak­ci­o­na­r­ski ka­pi­tal za­po­sle­nih i fon­do­va. Zatim su sva nova ak­ci­o­nar­ska dru­štva for­mi­ra­la skup­šti­ne ak­ci­o­na­ra i uprav­ne od­bo­re i ime­no­va­la iz­vr­šne di­rek­to­re. Biv­ši ak­ci­o­na­ri tvr­de da su na­kon to­ga di­rek­to­ri ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va pri­bje­gli ne­za­ko­ni­tim rad­nja­ma..

“Di­rek­to­ri ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va su, pro­tiv­no od­red­ba­ma Za­ko­na o pri­vred­nim dru­štvi­ma, mi­mo skup­šti­na ak­ci­o­nar­ski­h dru­šta­va 10. marta 2004. go­di­ne, sa­či­ni­li aneks di­ob­nog ugo­vo­ra od 23. Septembra  2002. go­di­ne, ko­jim su na­vod­no nji­ho­va ak­ci­o­nar­ska dru­štva po­ljo­pri­vred­no ze­mlji­šte i šu­mar­ske kom­plek­se ustu­pi­li u svo­ji­nu AD Po­ljo­pri­vre­di i šu­ma­rs­tvu Be­ra­ne” – pričaju akcionari.

Oni objašnjavaju da je taj aneks ugo­vo­ra ovjeren kod Osnov­nog su­da u Be­ra­na­ma 10. marta 2004. go­di­ne.

“Problem je u tome što di­ob­ni ugo­vor sa­či­njen mi­mo skup­šti­na ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va, kao je­di­no za­ko­nom ovla­šće­nih or­ga­na za pre­no­še­nje i ustu­pa­nje pra­va svo­ji­ne ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va i po­slu­žio je da se AD Po­ljo­pri­vre­da i šu­ma­r­stvo Be­ra­ne ne­za­ko­ni­to uknji­ži kod Upra­ve za ne­kret­ni­ne Cr­ne Go­re, Pod­ruč­ne je­di­ni­ce Be­ra­ne, kao vla­snik svih ne­po­kret­no­sti, ko­je su bi­le svo­ji­na DD Agro­po­li­mlje Be­ra­ne. Na taj na­čin ošte­će­ni su svi ak­ci­on­a­ri i to svih ak­ci­o­nar­skih dru­šta­va, prav­nih sljed­be­ni­ka DD Agro­po­li­mlja Be­ra­ne, jer svi­ma nji­ma pri­pa­da pra­vo svo­ji­ne na dio po­ljo­pri­vred­nog i šum­skog ze­mlji­šta, ko­ja su bi­la svo­ji­na nji­ho­vog prav­nog pret­ho­dni­ka DD Agro­pli­mlja Be­ra­ne” – smatraju akcionari

Oni tvrde i da su pojedini biznismeni po­sljed­njih go­di­na vri­jed­nu ne­po­kret­nu imo­vi­nu, vla­sni­štvo ak­ci­o­na­ra, biv­ših rad­ni­ka Agro­po­li­mlja, na svo­ju ru­ku pro­da­va­li ra­znim kup­ci­ma, a da su no­vac od pro­da­tih ne­po­kret­no­sti za­dr­ža­va­li is­klju­či­vo za se­be.

“Neo­p­hod­no je is­pi­ta­ti kre­ta­nje to­ga nov­ca i za­šta je utro­šen, tim pri­je jer AD Po­ljo­pri­vre­da i šu­mar­stvo for­mal­no po­sto­ji sa­mo na pa­pi­ru i to svih ovih go­di­na” – tvrde akcionari.

Oni vjeruju da djela iz oblasti privrednog kriminala, pljačke i korupcije ne zastarijevaju i da će nakon promjene vlasti u Crnoj Gori, ovakvi i slični slučajevi biti podvrgnuti reviziji. Smatraju da je slučaj Agropolimlja „klasičan primjer pljačkaškog privatizovanja i uništavanja nekadašnjih društvenih dobara.

Među  fantomskim preduzećima su i hotelsko turističko preduzeće Berane – HTP Berane AD, fabrika za protektiranje guma Gumig AD, ali i nekadašnja fabrika kože Polimka AD. Manjinski akcionari ovih kompanija ovom činjenicom nijesu iznenađeni, jer u posljednja tri slučaja nijesu vođeni stečajevi niti procesi likvidacije, ali su svjesni da nemaju nikave koristi od toga što im se imena još provlače u registru CDA.

Da pravda jednom, ipak, mora stići one koji su sve ove beranske kompanije uništili, svi odreda očekuju. Kada se jednom promijeni vlast u Crnoj Gori i sadašnji tajkuni ostanu bez logistike.

 

                                        Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo