Povežite se sa nama

OKO NAS

VRAĆANJE AGRARU U ULCINJSKOJ OPŠTINI: Samo da bude mještana

Objavljeno prije

na

Više od polovine obradivog zemljišta na Primorju se nalazi na teritoriji ulcinjske opštine. Ove jeseni su iz tog grada na strana tržišta išli neki novi proizvodi, ali mnogo manje agruma

 

Podno zidina Šasa, najvećeg mrtvog grada na istočnoj obali Jadrana, na višedecenijski zapuštenom zemljištu, ove godine je krenula plastenička proizvodnja, proizvodnja povrća na otvorenom, uspostavljaju se zasadi agruma.

Zakupac zemljišta od oko 70 hektara, kompanija Voli, je započela sredinom septembra oglednu proizvodnju čuvene Iceberg salate. Bilo je više pokušaja uzgoja tog proizvoda u našem regionu, ali se nije postizao zadovoljavajući kvalitet. Pokazalo se da plodno zaleđe Ulcinja ima sve preduslove za proizvodnju ove visokokvalitetne salate.

Eksperti Agencije Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO) su još početkom osamdesetih godina prošloga vijeka uradili analizu koja je pokazala da se na prostoru od mora do Skadarskog jezera može proizvoditi organska hrana koja bi mogla podmirivati potrebe oko 350 hiljada ljudi. Više od polovine stanovništva Crne Gore!

U vrijeme najvećeg poleta turizma ovo područje je bilo glavni snadbjevač hranom gostiju koji su boravili na ulcinjskoj rivijeri, a  poljoprivredni proizvodi iz Ulcinja su se mogli naći širom bivše Jugoslavije. Dok nijesu uvedene sankcije prema Rusiji, ulcinjske mandarine i klementine su šleperima izvožene i prodavane na pijacama u Moskvi i San Petersburgu.

U ovoj opštini ima čak preko 300.000 stabala agruma, pa je ove godine cijena kilograma mandarina bila tek oko 20 centi. Ostalo je mnogo neobranih ostalih južnih kultura, posebno šipkova i smokava.

Zato se nameće potreba prerade voća i povrća, koju iz “Volija” najavljuju za pet do šest godina. Procjena je da će do tada biti dovoljno proizvoda, odnosno sirovina sa zakupljenog prostora, kao i iz otkupa sa Anamalskog područja.

,,Projekat nazivam ‘agrarnom revolucijom’ u državi, jer mislim da veliki broj porodica i gazdinstava može pronaći budućnost u poljoprivrednoj proizvodnji zasnovanoj na modernim tehnologijama i uz puno ličnog angažovanja“, rekao je direktor Agrobiznis sektora u toj kompaniji Jaroslav Stupavski.

Istovremeno je Vlada Crne Gore ,,u cilju realizacije novih investicija u poljoprivredi, kroz održivu valorizaciju prirodnih resursa”, nedavno raspisala novi javni poziv za davanje u zakup čak 192 hektara zemljišta na lokalitetima Šas i Fraskanjel na period od 30 godina. To je do sada najveća površina koja se daje u zakup u našoj zemlji.

I u lokalnoj samoupravi navode da je uz turizam, poljoprivreda najvažnija strateška grana razvoja Ulcinja. ,,Polazeći od značaja poljoprivrede za našu opštinu i veliki broj naših građana, kao i trendova na regionalnom i svjetskom tržištu, Sekretarijat za privredu i ekonomski razvoj opštine Ulcinj je inicirao projekat podsticanja i investiranja u poljoprivredu”, kaže za Monitor rukovodilac ovog resora dr Agron Ibrahimi.

On navodi da će podsticaji i ulaganje u agrar, u vidu subvencija, biti izmirivani u iznosu od 50 do 80 odsto od ukupne investicije, a sve u cilju da se podstakne proizvodnja i mještani ostanu na svojim ognjištima tim prije što se za nekoliko mjeseci završava rekonstrukcija magistralnog puta od Ulcinja prema Vladimiru.  Veliki dio stanovništva u zaleđu ove opštine, posebno u selima prema granici sa Albanijom, se iselio u inostranstvo, ili je prešao da živi u Ulcinj ili u Bar.

Upitan kako će se izmirivati šteta od požara nastala u ulcinjskoj Maslinadi početkom oktobra, Ibrahimi je rekao da će Opština pomoći, u saradnji sa Vladom. U toj najvećoj stihiji u istoriji koja je zahvatila maslinjake, stradalo je čak 1.350 stoljetnih stabala, a procijenjena šteta iznosi oko milion eura.

Pokazalo se da su najbrže gorjele masline na prostoru koji godinama nije bio obrađivan i adekvatno održavan.

,,Smatram da je pravi trenutak da se razmotri mogućnost da brda- koja su Prostorno-urbanističkim planom Ulcinja ostala kao zelene površine, a njihovi nagibi i sastav zemljišta omogućavaju sadnju maslina- budu planirana kao maslinjaci. Prilikom tih razmatranja treba imati u vidu da postoji mehanizacija koja mljevenjem kamene podloge stvara, pored već datih prirodnih uslova, pogodno tlo za sadnju maslina. Najbliži primjer je Hrvatska koja je na velikom dijelu brda i visoravni svoje obale rastinje pretvorila u plantaže maslina. To su mnogo ranije uradile sve zemlje Mediterana”, kaže nekadašnji opštinski funkcioner Ljatif Avdo Gorana.

Dok se na to čeka, mnogi Ulcinjani su zasadili na hiljade stabala novih sorti maslina na svojim imanjima. Tradicionalna sorta žutica, iako izuzetno kvalitetna, ne rađa svake godine.

,,Mislim da smo konačno shvatili da je ovo mali prostor gdje svaki grumen zemlje vrijedi grumen zlata. Znamo takođe da se ona ne smije prodavati ili izdavati na 99 godina, već treba promovisati privatno-javno partnerstvo sa relevantnim investitorima koji imaju osjećaj za prostor i prirodu, a ne samo želju za što bržim profitom. Ulcinjske resurse treba obazrivo zaštititi, pravilno valorizovati, a ne brutalno eksploatisati”, kaže ekolog Dželal Hodžić napominjući da se čak 60 odsto obradivog zemljišta na Primorju nalazi na teritoriji ove opštine.

 

Ruralni turizam i poljoprivreda za bolju ponudu

„Ministarstvo održivog razvoja i turizma zajedno sa drugim resorima Vlade ulaže znatne napore na stvaranju ambijenta za sve one koji žele da se bave ruralnim turizmom“, kaže za Monitor direktor Direktorata za razvoj turističke destinacije i turističku infrastrukturu Ćazim Hodžić.

Prema njegovim riječima, pravilnom valorizacijom evidentnih preduslova, ruralni turizam uz povezivanje sa poljoprivredom može postati važan dio integralne turističke ponude Crne Gore.

Hodžić je najavio da će do kraja ove godine biti usvojena Strategija razvoja ruralnog turizma Crne Gore sa Akcionim planom do 2023. godine, te dodao da će unapređenje ponude i podizanje kvaliteta usluga u seoskim domaćinstvima povoljno uticati na stvaranje povoljnijeg ambijenta za razvoj ruralnog turizma.

 

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo