Povežite se sa nama

OKO NAS

UKRADENI EKSPLOZIVI U TAJNIM SKLADIŠTIMA: Opasnim putevima

Objavljeno prije

na

Nedavno otkrivanje 50 kilograma eksploziva u objektu bivše fabrike papira  upućuje na sumnju da ogromne količine  ukradene ranije u čitavom serijalu provala još stoje uskladištene u nekim napuštenim objektima pogašenih  fabrika. Policija sa sigurnošću tvrdi da je i u ovom slučaju riječ o eksplozivu koji se proizvodi u fabrici Polieks u Beranama

 

Kada je prije nekoliko dana beranska kriminalistička policija u saradnji sa graničnom, u napuštenom objektu bivšeg restorana nekadašnje fabrike papira Beranka pronašla 50,2 kilograma eksploziva, postalo je jasno da se dobar dio kriminalnih grupa ovim opasnim materijama snabdijeva upravo iz ovog grada

Policija sa sigurnošću tvrdi da je i u ovom slučaju riječ o eksplozivu koji se proizvodi u fabrici Polieks u Beranama, za koji se sumnja da je bio namijenjen izvršenju teških krivičnih djela.

„Radi se o eksplozivu vrlo razorne moći koji se proizvodi u Polieksu“,  kazao je sagovornik iz beranske policije i objasnio da će eksploziv biti upućen u Forenzički centar u Danilovgradu.

„Ovo je rezultat dužeg policijskog rada. Uz pomoć pasa izveli smo pretragu sumnjivih objekata i tako otkrili mjesto. Preduzimaju se dalje radnje da se dođe do lica koja su eksploziv ovdje uskladištila“, rekao je policijski službenik.

Sakriveni eksploziv u prostorijama nekadašnjeg restorana fabrike papira Beranka pronađen je zahvaljujući specijalno obučenim psima, koje koriste granični policajci u pretrazi terana i vozila.

,,Ova količina eksploziva, da je kojim slučajem aktivirana, napravila bi  katastrofu. Tim prije jer se nalazila u zatvorenom prostoru. Kada detonacija naiđe na prepreke, odnosno kada se ne isprazni u vazduhu, ona je razorna“, objasnio je jedan stručnjak za eksplozive.

Beranska Fabrika eksploziva Polieks  ranijih se godina u više navrata nalazila na meti provalnika koji su krali eksploziv, ali do sada nije otkriveno ko su lopovi.

Krađe su posljednjih godina prestale. Tome je doprinijelo i to što je vlasnik fabrike angažovao privatno obezbjeđenje. Otkrivanje ovolike količine eksploziva upućuje na sumnju da ogromne količine  ukradene ranije u čitavom serijalu provala još stoje uskladištene u nekim napuštenim objektima, kojih u Beranama ne fali od kada su pogašene sve fabrike, a prazne zgrade i hale  niko ne čuva.

Takav je slučaj i sa bivšom fabrikom papira. Privatizovana, zatvorena i opljačkana, više nikom nije zanimljiva.  Naizgled. Dok se nije ispostavilo da su hiljade kvadrata praznog prostora idealno mjesto za skrivanje svega i svačega, pa i eksploziva.

Posljednja u seriji krađa u Polieksu dogodila se prije tri, četiri godine, kada je nestalo oko trista pedeset kilograma TNT-a u obliku trotilskih metaka. Nešto prije toga i dvjesta kilograma. Najdrastičnija nerasvijetljena krađa dogodila se 2011. godine. Tada je samo u jednom navratu iz ove fabrike nestalo čak tri i po tone trotilskih metaka.

Iz fabrike Polieks tada su insistirali da policija razotkrije i provalnike i kriminalce za čiji račun se eksploziv krade, uvjeravajući javnost da to za kompaniju nije velika materijalna šteta jer se radi o eksplozivu koji je vojna zaostavština eks Jugoslavije i koji se kupuje jeftino da bi bio prerađen u eksploziv za privredne svrhe. Oni su, međutim, upozorili da ukradeni eksploziv predstavlja veliku bezbjednosnu opasnost kada se nađe u rukama kriminalaca.

U hronologiji krađa eksploziva iz Polieksu je i februar 2010. godine. Tada su poslije radnog vremana obijena dva objekta. Provalnici nijesu pronašli ono što su tražili i osim materijalne štete na objektima, nije bilo drugih posljedica. Zato su 2006. godine u noći između 8. i 9. decembra, iz magacina lopovi ukrali 6.179 detonatora i dvije hiljade komada kapisli DK-8. Naredne godine u maju, iz fabrike je ukradeno devedeset šest kilograma privrednog eksploziva oznake O 70 1 V.

Kradljivci su 2009. posjetili Polieks dva puta. Najprije je 6. maja nestalo 3,7 kilograma razornog TNT-a u pakovanjima od po dvjesta grama, da bi 13. decembra odnijeli 380 elektrodetonatora i jedan kilogram moćnog plastičnog eksploziva PEP.

Ova evidencija vođena je od kada je kompanija privatizovana. Koliko je puta prije toga Polieks obijen – ne zna se. Nijedna krađa nikada nije razotkrivena, iako je policija obavljala uviđaje i vodila istrage.

Pitanje je na kojem crnom tržištu završavaju tolike količine esplozivnih materija. Srbijanski dnevnik Blic prenio je svojevremeno izjavu nekadašnjeg načelnika za istraživanja eksploziva Milovana Azbejkovića koji je bio ubijeđen da je u londonskom metrou 2005. godine Al kaida koristila plastični vojni eksploziv kupljen na crnom tržištu u Srbiji.

Azbejković je rekao da su samo četiri zemlje na svijetu proizvodile plastični eksploziv, ali da je „naš bolji i od američkog C-4“.

On je dodao da se taj eksploziv proizvodio u vojnoj fabrici u Beranama sve do 1991. godine, odnosno početka ratova u Jugoslaviji, te da se od tada ne proizvodi, ali da ga ima u vojnim magacinima i na crnom tržištu po cijeni od dvije do pet hiljada dolara, dok je vojna cijena svega 20 dolara po kilogramu.

Monitor je ranije pisao i da je, na osnovu jedinstvenog hemijskog sastava, s velikom vjerovatnoćom utvrđeno da je eksploziv korišćen u pokušaju atentata na nekadašnjeg makedonskog predsjednika Kira Gligorova proizveden u Beranama.

Danas ima indicija da se plastični i druge vrste eksploziva i eksplozivnih materija s naših prostora, u kriminalnim krugovima za koje granice ne postoje,  razmjenjuju za heroin na Kosovu i u Albaniji. Kosovski i albanski kriminalci dalje eksploziv prodaju terorističkim organizacijama širom svijeta. O tome su pisali i inostrani mediji pozivajući se na strane obavještajne službe.

Najveći broj podmetnutih eksplozija u susjednoj Albaniji izveden je upotrebom ovog eksploziva. Monitorov dobro obaviješteni izvor tvrdi da je ovaj ekploziv u obračunima albanskih mafijaških grupa i terorističkim napadima u toj zemlji za samo posljednjih nekoliko godina upotrijebljen čak preko osamdeset puta.

Albanski list Gazeta ranije je objavio istraživački tekst u kojem je navedeno da su godinama eksploziv iz Crne Gore koristili kriminalci u toj zemlji za likvidacije u osvetničkim pohodima.

Plastični eksploziv iz Berana, prema navodima tog lista, postavljan je pod automobile, po kućama, preduzećima. Pojedini albanski kriminalci, uhvaćeni s eksplozivom, inspektorima su čak i priznali da su ga kupili u Crnoj Gori.

Prema Monitorovom dobro obaviještenom izvoru, plastični i drugi eksplozivi iz Berana na Kosovu uglavnom završavaju kod jedne poznate kriminalne grupe i porodice, koja ga preprodaje na domaćem tržištu, dok je druga porodica zadužena za izvoz.

„Policijske akcije rijetko daju rezultate, ali je u septembru 2008. godine u Prištini uhapšeno osam osoba s ukupno deset kilograma eksploziva iz Berana“, kaže naš izvor.

On napominje da je dvadeset dva kilograma plastičnog eksploziva iz Berana zaplijenjeno u policijskoj akciji pod nazivom Grom, gdje je prekinut lanac šverca oružja s Balkana do Francuske, kao i da u toj zemlji preko trideset odsto nelegalnog eksploziva potiče s Balkana.

Preko određenih kanala kriminalnih organizacija beranski eksploziv završava i u rukama terorista s Bliskog istoka.

Da ne idemo tako daleko. Valja podsjetiti da je takozvani trotilski metak TNT korišten i u napadu na redakciju Vijesti i drugim poznatim slučajevima podmetanja eksploziva u Crnoj Gori.

 

Tufik SOFTIĆ    

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo