Povežite se sa nama

MONITORING

VRTOGLAVI RAST OBOLJELIH: Crnogorski model zaraze

Objavljeno prije

na

Mandatar Zdravko Krivokapić obećava novi i bolji pristup borbe protiv virusa, nakon haosa koji je iza sebe ostavila stara Vlada, Simović i NKT. Za sada, Krivokapić je nepoštovanjem osnovih mjera protiv virusa nastavio politiku prethodnika i uputio lošu poruku građanima koji očekuju ozbiljnost u vrijeme pandemije

 

Kada pandemija jednom prođe, pored švedskog, naučnici će moći da analiziraju i crnogorski model borbe protiv korone. Crna Gora je jedina zemlja u Evropi koja nakon izbora nije imala skoro nikakav sistem borbe protiv korona virusa. Nemanje institucija uslovilo je time da „patriote“ i „vjernici“ mogu nesmetano, bez poštovanja mjera, organizovati masovne skupove a da oni koji poštuju mjere budu „naivna“ manjina.

„Mi praktično dva mjeseca imamo visok nivo obolijevanja“, kazao je epidemiolog Instituta za javno zdravlje Milko Joksimović i ocijenio da je to „slika i prilika nepridržavanja mjera sve vrijeme“.

Slike sa sahrane mitorpolita Amfilohija – pričešće vjernika istom kašikom, ljubljenje kovčega, nenošenje maski… obišle su svijet i to u rubrikama no coment i vjerovali ili ne.

„Suprug moje prijateljice je u plastičnoj kesi iznijet iz KCCG i imala je 15 minuta da se oprosti ona i dvoje djece od pokojnika koji je imao 57 godina, na Čepurcima. Roditelji nisu mogli da vide svoje dijete”, izjavila je doktorica Kliničkog centra Crne Gore Nevenka Pavličić. Ona se obratila predsjedniku NKT-a Milutinu Simoviću i od njega zatražila da izda nalog da se zatvori kovčeg preminulog mitropolita Amfilohija, jer je prema njenim riječima obred gdje hiljade ljudi ljubi tijelo Amfilohija „leglo zaraze“.

NKT i Simović, koji su i prije podržavanja poslijeizbornih „patriotskih“ skupova izgubili legitimitet, oglasili su se nakon par dana osudivši „drastično kršenje mera“. Otišli su i kod predsjednika države i njihove partije Mila Đukanovića da se usaglase oko toga. A odgovornost su prebacili na Institut za javno zdravlje.

U kakvu neozbiljnost je utonuo NKT govori i njihovo saopštenje krajem protekle nedjelje, o tome da su preventivne mjere dale rezultate u danu kada je zabilježen, do tada, rekordni broj novooboljelih 354, a umrlo osam kovid pacijenata.

Crni rekordi se iz dana u dan obaraju – u srijedu je Institut registrovao 574 nova slučaja, a privatne laboratorije 300, ukupno 874 novooboljelih. S tim da su rezultati iz privatnih laboratorija dovedeni u sumnju. Direktor doma zdravlja Podgorica Nebojša Kavarić apelovao je na građane da pozitivne testove iz privatnih laboratorija prijavljuju Institutu za javno zdravlje a ne da se, kako je rekao, sa njima šetaju po prodavnicama i restoranima.

„Ugovorima je, na predlog Instituta za javno zdravlje, definisano da upućivanje uzoraka u navedene privatne ustanove, ide isključivo preko Instituta. Navedene zdravstvene ustanove  će dobijati uzorke isključivo od strane Instituta za javno zdravlje odnosno Institut će privatnim ustanovama dostavljati uzorke koje ne može u optimalnom roku da obradi. Obaveza  privatnih zdravstvenih ustanova je da Institutu dostave rezultate urađenih PCR testova u roku od 48 sata od dobijanja uzoraka na analizu“, odgovoreno je Monitoru iz Fonda za zdravstveno osiguranje.

Iz Fonda tvrde da su privatne laboratorije obavezne da vode „evidenciju na propisanim obrascima od strane Instituta za javno zdravlje u skladu sa Zakonom o zbirkama podataka u oblasti zdravstva i Zakonom o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti“.

Odgovore iz privatnih laboratorija koje je Monitor kontaktirao nijesmo dobili. Iz Instituta su Monitoru kazali da se iz privatnih laboratorija prijavljuju pozitivni rezultati testova, ali „ne raspolažemo informacijama da li su baš svi pozitivni slučajevi prijavljeni, jer kontrola rada zdravstvenih ustanova nije u ingerenciji Instituta za javno zdravlje“. 

Vrtoglavi rast broja oboljelih doveo je do drastičnog rasta broja umrlih, tvrde u Sindikatu doktora medicine Crne Gore. U analizi koju su uradili, Crna Gora je u protekla tri mjeseca imala najveću stopu zaraženih koronom u Evropi. U periodu od 6. oktobra do 1. novembra smrtnost od korona virusa u Crnoj Gori porasla je za čak 66,5% procenata, dok je u Njemačkoj i Velikoj Britaniji rast bio oko 10 %, u Švedskoj manje od 1% , dok je na Tajvanu nula.

Od korona virusa u Crnoj Gori je od početka epidemije umrlo 326 ljudi, u Srbiji 850, Sloveniji 441, Hrvatskoj 654, Albaniji 536, Sjevernoj Makedoniji 1.071, BiH 1.358.

Nadležni tvrde da prijeti pretrpanost bolnica, dok se pacijenti žale da se pojedini sa ozbiljim stanjem ne hospitalizuju već im se određuje kućno liječenje. Ljekari upozoravaju da pored bojazni od punih bolnica i medicinski radnici imaju prag izdržljivosti. Situacija u Kliničkom centru Crne Gore trenutno je podnošljiva, ali brojke o novozaraženim na nivou države, koje će se vrlo brzo odraziti i na hospitalni dio, više su nego alarmantne, kazao je pomoćnik direktora KCCG-a Nemanja Radojević. On je upozorio: „Bliži nam se vrlo nepovoljna i loša, da ne kažem katastrofalna situacija. Oko 700 oboljelih dnevno nevjerovatna je brojka za Crnu Goru, a rastom broja oboljelih biće i više preminulih”.

U Crnoj Gori je 5.638 oboljelih, a najgora situacija je u Podgorici sa 2.738 slučajeva oboljenja od korona virusa. Direktor Doma zdravlja Podgorica Nebojša Kavarić poručio je da je trenutna epidemiološka situacija u glavnom gradu alarmatno ozbiljna i dramatična: „Mi smo davno prešli brojke koje smo nekada projektovali kao najgori scenario i u odnosu na te brijke, sistem uredno funkcioniše”.

Iz Institua su najavili da će od 6. novembra škole i ugostiteljski objekti biti zatvoreni u Glavnom gradu, Budvi, Ulcinju i Cetinju. Biće zabranjeno i okupljanje u kućama i stanovima. Ministarstvo prosvjete je najavilo da očekuje da se u pomenutim opštinama od sljedećeg ponedjeljka pređe na onlajn sistem rada.

Iz Instituta za javno zdravlje Monitoru su rekli da će epidemiološki rezultati okupljanja na sahrani mitorpolitu Amfilohiju znati za dvije nedjelje: „Mjesta iznenađenju nema, tako da je moguće očekivati pogoršanje već prilično složene situacije, a konkretan epilog svega znaćemo za 14 dana“.

„Institut za javno zdravlje koristi svaku priliku da podsjeti građane da mi nemamo mogućnost da zabranjujemo ili sankcionišemo određena ponašanja, već je naša uloga prvenstveno propisivanje mjera kojima štitimo sve crnogorske građane“, ponavljaju iz Instituta.

Korona virus potvrđen je kod vladike Joanikija i patrijarha Irineja. Mandatar Zdravko Krivokapić obećava novi i bolji pristup borbe protiv virusa, nakon haosa koji je iza sebe ostavila stara Vlada, Simović i NKT. Za sada, Krivokapić je nepoštovanjem osnovih mjera protiv virusa nastavio politiku prethodnika i uputio lošu poruku građanima koji očekuju ozbiljnost u vrijeme pandemije.

Aplauzi nijesu dovoljni

Sistem zdravstva treba da se bolje organizuje, poručili sindikati zdravstvenog sektora Evrope u zajedničkoj akciji kako bi svojim vladama stavili do znanja kakvo je stanje u zdravstvenim sistemima. I

Sindikat zdravstva Crne Gore kao član Evropske Federacije sindikata javnih službi, podržao je akciju Aplauzi nijesu dovoljni.

„U Evropi je više od 7.000 zdravstvenih radnika izgubilo život a kraj pandemije se ne nazire. Skrećemo pažnju na sve naše kolege, naročito one koji su danonoćno u skafanderima i pod maskama i vizirima i tražimo da se nagradi njihov rad, ali ne samo trenutno već da se prepozna prava vrijednost posla koji obavljaju zdravstveni radnici“, izjavio je Vladimir Pavićević, predsjednik Sindikata zdravstva Crne Gore.

Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije, od ukupno oboljelih od korona virusa, između četiri i 12 odsto potvrđenih slučajeva su zdravstveni radnici. Između 50 i 60 zdravstvenih radnika KCCG-u pozitivno je na koronavirus, i nalaze se u kućnoj samoizolaciji ili na bolničkom liječenju

„Evropska komisija procjenjuje da će u sljedećoj deceniji doći do dramatične nestašice pružanja zdravstvenih usluga ako se ne preduzmu odgovarajuće mjere“, kazala je Ratka Prodanović, predsjednica Nezavisnog sindikata KCCG.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

PARTIJSKE KADROVE UDOMLJAVALE I OPŠTINE U KOJIMA DPS NIJE BIO NA VLASTI: Hoće li Vlada uhapsiti i  sebe

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osnovno državno tužilaštvo u Ulcinju pokrenulo je istražni postupak protiv čelnika te opštine zbog sumnje da su nezakonitim zapošljavanjima počinili krivično djelo nesavjestan rad u službi. Za isto postupanje u drugim opštinama nije bilo procesa

 

Većina građana Crne Gore smatra da bez bliskosti partijama ili pojedincima iz vlasti ne možete do posla. Koliko je to mišljenje uvriježeno u našem društvu, pokazuje istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO) iz 2019. godine – po mišljenju mladih, najvažniji faktori koji vode zaposljenju su odnosi sa ljudima na vlasti (64,5 odsto), poznanici i lične veze (62,8 odsto), a zatim partijska pripadnost (57,2 odsto). Stručnost i znanje dolaze tek kao četvrti faktor, što navodi 52,6 odsto ispitanika.

U janosti je odjeknula vijest kada je Osnovno državno tužilaštvo u Ulcinju nedavno otvorilo istragu protiv čelnika te opštine povodom nesavjesnog rada u službi, a koje se odnosi upravo na nezakonito zapošljavanje. U tužilaštvu su saslušani predsjednik Opštine Ljoro Nrekić, sekretar Sekretarijata za budžet i finansije Sead Osmanović, sekretar Sekretarijata za komunalne djelatnosti i zaštitu životne sredine Mustafa Gorana, načelnik Službe za zaštitu i spašavanje Saubih Mehmeti i sekretar Komunalne policije i bivši predsjednik Skupštine opštine Ulcinj Milazim Mustafa. Svi su visoki funkcioneri ulcinjskog odbora Demokratske partije socijalista (DPS).

Potpredsjednik Vlade Dritan Abazović, Ulcinjanin,  je na svom Tviter nalogu potvrdio vijest o hapšenju u toj opštini i najavio odlučnost Vlade da ovakvim pojavama  stane na kraj. Zvučalo je čudno. Sedmicu ranije objavljena je raspodjela javnih funkcija „po dubini“ između partija vladajuće koalicije, među kojima je i Abazovićeva URA.

Jovana Marović iz Politikon mreže je poručila: „Za ovo krivično djelo, partijsko zapošljavanje, za očekivati je da Vlada hapsi i samu sebe“.

Prema nezvaničnim saznanjima Monitora, tužilaštvo funkcionere Opštine Ulcinj tereti zbog zapošljavanja po osnovu ugovora o privremenim i povremenim poslovima bez saglasnosti Ministarstva finansija, što je predviđeno Sanacionim planom, koji je ta lokalna samouprava morala uraditi s obzirom na to da je korisnik sredstava Egalizacionog fonda. Opština Ulcinj je za deset i po mjeseci, prema planu budžeta za zarade u 2020, na osnovu tih ugovora isplatila gotovo 330.000 eura.

Nrekić je u više navrata  govorio kako se u njegovoj opštini zapošljava po partijskoj liniji, ali da se tako radi „po čitavoj Crnoj Gori“.  Da se i u ostalim opštinama radilo kao u Ulcinju, pokazuje i posljednji izvještaj o realizaciji Plana optimizacije javne uprave za drugu polovinu 2019. godine, koju je uradilo bivše Ministrastvo javne uprave. Prema tom dokumentu, lokalne samouprave su za tih pola godine zaključile 1.501 ugovor o djelu, a gotovo polovina tih ugovora nije dobila saglasnost Užeg kabineta Vlade ili predsjednika Opštine – 790, gdje prednjače javne ustanove (521 ugovor bez saglasnosti). Kada je riječ o ugovorima o privremenim i povremenim poslovima, koje u Ulcinju istražuje tužilaštvo, zaključeno ih je ukupno 450, od čega četvrtina bez saglasnosti predsjednika Opštine ili Užeg kabineta Vlade – 106.

Od 24 lokalne samouprave, sredstva Egalizacionog fonda koristi 15 opština: Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Danilovgrad, Gusinje, Kolašin, Mojkovac, Nikšić, Petnjica, Plav, Pljevlja, Rožaje, Šavnik, Ulcinj i Žabljak. Riječ je o načinu finansiranja siromašnijih opština, kako bi svaka lokalna samouprava bila u stanju da pruža jednaki (ili približno jednaki) kvalitet usluga stanovništvu. Prema izvještaju Ministarstva javne uprave, među opštinama koje su najviše zapošljavale u izvještajnom periodu bez saglasnosti Vlade, nalaze se opštine Bijelo Polje i Nikšić. Prema sanacionim planovima one, takođe, ne bi smjele zapošljavati bez saglasnosti Vlade. Prema četvorogodišnjem planu optimizacije broj radnika u javnoj upravi mora biti smanjen za deset odsto u javnoj upravi, a za 15 odsto u lokalnim samoupravama. Međutim, broj zaposlenih se svake godine povećava.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

HOTEL KRALJIČINA PLAŽA NAPREDUJE UPRKOS PROTESTIMA: Čeka se odluka vladine komisije za Miločer

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vladina komisija provjeravaće ne samo ugovor o davanju bisera crnogorske turističke ponude pod višedecenijski zakup of-šor kompaniji Adway Investment LTD, registrovanoj na Britanskim Djevičanskim Ostrvima, nego i plansku, projektnu i drugu dokumentaciju i procedure, na osnovu kojih se na ovom vrijednom dijelu budvanske rivijere planira gradnja velikog broja novih objekata

 

Tokom naredne sedmice očekuje se detaljan izvještaj Vlade, odnosno Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma o planiranoj izgradnji novih kapaciteta na ekskluzivnim lokacijama u zahvatu turističkog rizorta Miločer i Sveti Stefan. Na mnogobrojne zahtjeve mještana Budve, Pržna, Svetog Stefana i odbornika SO Budva, da se zaustavi intezivna gradnja objekata u Miločerskom parku, novog višespratnog Hotela Kraljičina plaža i depadansa sa luksuznim stanovima namijenjenih prodaji, koju izvodi zakupac našeg elitnog ljetovališta, kompanija Adriatic properties d.o.o., ministar Ratko Mitrović formirao je komisiju sa zadatkom da izvrši sveobuhvatnu analizu dokumentacije koja je pratila čuveni ,,ugovor stoljeća”.

Formiranje komisije uslijedilo je nakon što se u akciju obustave gradnje u Miločeru uključio i predsjednik Opštine, Marko – Bato Carević. On je, na jednoj od sjednica budvanskog parlamenta kazao kako je dobio obećanje ministra Mitrovića da će biti izdat nalog za prekid radova na hotelu, što se nije dogodilo. Carević je u više navrata pozivao ministra da naloži nadležnim inspekcijskim službama zatvaranje gradilišta, što očigledno nije moguća opcija, jer investitor posjeduje potrebna odobrenja za gradnju.  Posljednja akcija građana kojom su pokušali animirati širu javnost i ukazati na neprimjerenu degradaciju prostora u Miločeru organizovana je 29. decembra u vidu protestne šetnje Miločerom, kojoj je prisustvovao  i Carević.

,,Vlada mora da povuče konkretne poteze. Više puta smo se obraćali, imali obećanja da će gradnja biti stopirana, da će se sve preispitati…Svima nam je jasno da je to koruptivan posao i protiv interesa građana Paštrovića i Budve. Trudiću se koliko je u mojoj moći da se ova devastacija Miločerskog parka preinači i nađe kvalitetno rješenje u interesu svih građana. Ovdje ne mogu biti stanovi za tržište, niko od nas nije za to, iako nas niko nikad nije pitao”, poručio je iz Miločera, Carević.

Odbornici Skupštine Opštine Budva ranije su jednoglasno  usvojili  Deklaraciju o zaštiti Miločerskog parka i oštro osudili gradnju stanova u njemu, ali ona nije postigla željeni cilj.

Vladina komisija provjeravaće ne samo ugovor o davanju bisera crnogorske turističke ponude pod višedecenijski zakup of-šor kompaniji Adway Investment LTD, registrovanoj na Britanskim Djevičanskim Ostrvima, nego i plansku, projektnu i drugu dokumentaciju i procedure, na osnovu kojih se na ovom vrijednom dijelu budvanske rivijere planira gradnja velikog broja novih objekata.

Prva faza planiranog betoniranja dragulja Crnogorskog primorja izvodi se u Miločeru u kome se na mjestu porušenog Hotela Kraljičina plaža, gradi novi, višestruko veći hotel, u čijem sastavu se, među stoljetnim egzotičnim drvećem, gradi 66 ekskluzivnih stanova za prodaju bogatim kupcima.

UP – Hotelski rizort Miločer donijelo je Ministarstvo održivog razvoja i turizma za vrijeme mandata ministra Branimira Gvozdenovića. Da bi Ministarstvo donijelo lokalni urbanistički plan koji je u zahvatu teritorije opštine Budva, morao se mijenjati Zakon o planiranju prostora. Izmjenama i dopunama tadašnjeg zakona unijet je poseban član 60a, kojim je otvoren put ministru Gvozdenoviću da izradi i usvoji plan prema potrebama građevinskog lobija okupljenog oko Svetog Stefana i Miločera, da sam određuje urbanističke parametre, za lokacije za koje Vlada proglasi javni interes, a nisu pokrivene planskom dokumentacijom.

Branka PLAMENAC
foto: Vuk Lajović

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PREMIJER IZMEĐU PRAVDE, PRAVA I SRPSKOG SVIJETA: Ljubav preko žice

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije ovo prvi put da nam se Zdravko Krivokapić, kada misli da ga nećemo čuti ili vidjeti, prikazuje na bitno drugačiji način od utiska koji pokušava ostaviti na javnoj sceni. Ali jeste potencijalno najopasniji

 

Bio jednom jedan Sporazum koji su, 9. septembra prošle godine, potpisali lideri koalicija Za budućnost Crne Gore, Mir je naša nacija i Crno na bijelo.

Obećavao je  reforme, evropski put i evropske standarde. Dočekan je kao ohrabrujući odgovor na sumnje da će nova većina, predvođena koalicijom koju je oko Demokratskog fronta formirala SPC (njene ovdašnje filijale predvođene Mitropolijom crnogorsko-primorskom), vratiti Crnu Goru u vrijeme ekspanzije srpskog nacionalizma i velikosrpskih državnih projekata iz poslednje decenije prošlog vijeka.

„Nema promjene već samo jačanja spoljnopolitičkog puta Crne Gore“, obećavao je aktuelni predsjednik parlamenta Aleksa Bečić. „Stavljena je tačka na ta (identitetska) pitanja koja su dijelila društvo“, govorio je sadašnji potpredsjednik Vlade Dritan Abazović.  ,,Ovo se radi u interesu svih građana Crne Gore bez obzira na vjeru, naciju, politiku”, zaključio je premijer Zdravko Krivokapić.

Onda je, krajem prošle godine, premijer u razgovoru za NIN nabacio mogućnost da prihvatanje i poštovanje potpisanog nije proizvod njegovih želja nego povinovanje realnosti.  Upitan može li izjava da Vlada neće preispitivati odluke o priznanju Kosova i uvođenja sankcija Rusiji dovesti do kraja njegove političke karijere, Krivokapić odgovara: „Rekao sam ono što je politička realnost a ne ono šta su moje političke želje. U parlamentu Crne Gore nema dovoljno ruku ni za jednu odluku o kojoj govorite.“ Matematika.

Stiže i januar. Postpraznično političko zatišje prekinule su vijesti iz Bosne i Hercegovine. Predsjednica RS Željka Cvijanović saopštila je na pres konferenciji da joj je crnogorski premijer 9. januara, u telefonskom razgovoru, čestitao sve naše praznike.

,,Zahvalna sam premijeru Crne Gore Zdravku Krivokapiću koji je pozvao i čestitao sve naše praznike i izrazio opredjeljenje da zajedno radimo i unaprjeđujemo u svim oblastima našu saradnju i da to bude bliska saradnja koja će biti na dobrobit građana Crne Gore i Republike Srpske, odnosno BiH”, kazala je Cvijanović.  U Podgorici su  na njenu obavijest reagovali iz premijerovog kabineta: „Zvanične čestitke nije bilo, inače bismo je objavili na sajtu Vlade ili na Tviteru. To je bio privatan razgovor premijera sa Cvijanović“.

Primjetna je razlika: dok predsjednica  RS svog sagovornika oslovljava državnom funkcijom, imenom i prezimenom, nju Krivokapićevi medijski promoteri predstavljaju kratko – Cvijanović. Taman da pomislite kako je tu, greškom, izostalo jedno kuma, seka, rodica.

Nije ovo prvi put da nam se Zdravko Krivokapić, kada misli da ga nećemo čuti ili vidjeti, prikazuje na bitno drugačiji način od utiska koji pokušava ostaviti na javnoj sceni. Slučajno prisustvo na druženju sa osuđenim teroristom Nikolom Kavajom, jednostrano neobavezujući dogovori o članstvu u aktuelnoj vladi (slučaj Đurović), nemušta i kontradiktorna objašnjenja veza sa kontroverznim biznismenom i političarem u pokušaju Miodragom Dakom Davidovićem, pravno razbarušeni istupi sa mjesta predsjednika vlade.

Devetojanuarski gaf premijera Krivokapića ima, ipak, posebnu specifičnu težinu.

Dan RS, koji se obilježava 9. januara je – praznik zločina.  Ustavni sud Bosne i Hercegovine u tri navrata ga je proglasio neustavnim (1992, 2015. i 2019. godine). A Venecijanska komisija diskriminatorskim (2013. godine) „jer nije u skladu sa univerzalnim vrijednostima dijaloga, tolerancije i razumijevanja“, već je utemeljen na događajima „koji su značajni i važni za samo jedan narod u RS-u, odnosno za srpski narod”.

Da  ne bi bilo kakve zabune, četiri člana Ustavnog suda bira Predstavnički dom Federacije BiH, dva člana Skupština RS a preostala tri člana imenuje predsjednik Evropskog suda za ljudska prava, kako bi se spriječila mogućnost nacionalnog paktiranja i preglašavanja (dvojica na jednoga). U oba slučaja, za odluku da je 9. januar kao Dan RS neustavan glasalo je po sedam sudija.

,,Ustavni sud BiH nije osporio pravo Republike Srpske da slavi Dan Republike, ali to ne može da bude 9. januar“, zaključak je iz 2015. godine, pošto je tog dana „ozvaničen početak politike zločina i genocida“.  Samozvana Skupština srpskog naroda u BiH donijela je, 9. januara 1992. godine, Deklaraciju o proglašenju Republike srpskog naroda Bosne i Hercegovine (RS) „koja se nalazi u sastavu savezne države Jugoslavije, kao njena federalna jedinica“. RS su, prema toj odluci, činile samoproglašene srpske autonomne oblasti (SAO): Romanija, Hercegovina, Birač, Semberija i Sjeverna Bosna, te Autonomna regija Krajina (nekadašnja Bosanska Krajina) da bi se kasnije uvećala i za teritorije sa kojih je protjeran nesrpski živalj. Ili poubijan. Oružje za ostvarenje tog nauma obezbijedio je zvanični Beograd. U nabavci logistike (recimo, goriva za  tenkove i samohodna artiljerijska oruđa) učestvovala je u zvanična Crna Gora (čitaj jedinstveni DPS). U istom smjeru išli su vojnici, pljačkaši, siledžije i ubice.

Na čelu RS našli su se Radovan Karadžić, Biljana Plavšić i Momčilo Krajišnik. I svi su, kasnije, pred Međunarodnim sudom u Hagu, osuđeni za ratne zločine. Tokom rata sa svojih ognjišta protjerano je 1,8 miliona ljudi (približno polovina stanovnika BiH), a život je izgubilo preko 100 hiljada djece, žena i muškaraca.

Dio ovih podataka mora biti poznat i premijeru Krivokapiću. Pošto on nije student prava, političkih nauka ili filozofije sa Univerziteta Crne Gore iz 2016. godine koji, prema anketi CGO, nijesu znali da je Crna Gora učestvovala u ratovima 1991-1995 (jedan od tri anketirana) a da je u BiH, tačnije protiv BiH,   u to vrijeme vođen jedan od najsurovijih evropskih ratova (to nije znao jedan od četiri anketirana). To su danas glasači.  Ako za neke od njih i ne glasamo.

Premijer o tim vremenima zna mnogo više. Kao što mu je jasno da je svojim postupkom prekršio međunarodne običaje ali i javno proklamovano zalaganje na uspostavljanju što boljih odnosa sa zemljama iz okruženja. Zato je svoju čestitku pokušao spakovati u formu privatnih aktivnosti i sakriti je od javnosti.

Možda je privatnost o kojoj je već sjutradan na sva zvona udarila njegova sagovornica iz Banja Luke bila štaka  sa dvostrukom ulogom – premijer potvrdi nepokolebljivost u srpstvu, a  lider URA dobije priliku da se izvuče iz nelagodne i nemoralne situacije. Što je ovaj i prihvatio, javno iskazujući spremnost da „ponekad, ako je to potrebno, i progledamo kroz prste“. Zadovoljan što čestitka za zločin nije dobila i formalan karakter.

Ne trebamo  zaboraviti – Zdravko Krivokapić je u politiku ušao kao predvodnik liste čiji kandidati nemaju ništa protiv  tekovina 9. januara 1992. godine u BiH.  Kao najjača članica te koalicije, Nova Andrije Mandića je zamjerila Vladi i Krivokapiću što čestitka nije bila javna i zvanična. „Mi smatramo da je Republika Srpska ponos svakog Srbina, nastala u borbi za slobodu, i zato još jednom čestitamo praznik i želimo mnogo sreće i uspjeha njenom rukovodstvu i svim građanima“, stoji u njihovom saopštenju, uz obaveznu lekciju i prijetnje političkim i nacionalnim neistomišljenicima. „Oni ionako svakih deset godina mijenjaju identitet, tako da treba da budemo strpljivi kako bi se oni vratili na fabrička podešavanja.“

Ko ne razumije, pojasniće mu poslanik DF Jovan Vučurović, odnedavni predsjednik skupštinskog Odbora za ljudska prava i slobode: „Slušam kukumakanje nacionalnih manjina: Srebrenica, Srebrenica… Montenegrinski nacisti… Ovo je država svetosavska i nemanjićka…“.  Evropski.

Tu se priča ne završava. Zapravo, možda, tek počinje. Ovih dana pojavili su se brojni bilbordi u Srbiji, Crnoj Gori i RS (srpski svet, što bi rekli zvaničnici vlasti u Beogradu) sa kojih se traži – Obnovimo Njegoševu kapelu. Zašto bi pitanje: kapela ili mauzolej na Jezerskom vrhu, bilo toliko važno stanovnicima Subotice? Odgovor je, još prije 50 godina, ponudio istoričar Vladimir Dedijer:

„Hijerarhija SPC ne vodi akciju za očuvanje Njegoševe zaostavštine, nego sve sile napreže da spase građevinu kralja Aleksandra Karađorđevića, jer ona predstavlja višestruki simbol: Prvo, Aleksandrova zadužbina je oličenje uništenja državnosti Crne Gore posle 1918. godine… Drugo, Aleksandrova kapelica je oličenje prevage dinastije Karađorđevića nad dinastijom Petrovića. I, treće, ta kapelica je ujedno simbol uništenja nezavisnosti Crnogorsko-primorske mitropolije koju je ona čuvala kroz vekove, da bi posle 1918. godine, zajedno sa drugim nezavisnim srpskim crkvama, bila podvrgnuta srbijanskoj pravoslavnoj crkvi.“

Sad, možda, i onaj privatni razgovor na relaciji Podgorica – Banja Luka dobija više smisla.

Naša stvarnost je po običaju višeslojna. Na jednoj strani imamo većinu spremnu da  prećuti, a i  podrži  politiku koja je proizvela masovne zločine, ukoliko se to uklapa u njihova stranačka očekivanja i ambicije.  Čuli smo kako se  lider URA muči da opravda svog koalicionog partnera; čuli smo i kako Bečićeve Demokrate  ćute. Ali nijesmo čuli Medojevićev PzP.

Na drugoj strani je opozicija predvođena DPS-om. Nekadašnji (a dijelom i sadašnji) lideri te partije pomagali su pokušaj ubistva BiH onoliko koliko je to bilo u njihovoj moći. Nakon što su pohodili srpski Dubrovnik da ga učine „starijim i ljepšim“ od onoga sa UNESCO-vog popisa svjetske baštine. Kao iko drugi o tom može svjedočiti Davidović – policijski zvaničnik RCG pa ministar SAO Hercegovina. O istom trošku, rekli bi. Sadašnji funkcioneri DPS skrivaju prošlost od mlađih naraštaja. Da ne naruže lik i djelo Mila Đukanovića (tadašnji premijer) i Duška Markovića (sekretar vlade). Pa mlađi od 40 i ne znaju šta je prošle nedjelje čestitao premijer Krivokapić. Njima u Bosni i Hercegovini. I nama u Crnoj Gori.

 

Tri slike „praznika“

Opsada Sarajeva, jedna od najdužih u istoriji ratovanja, počela je u noći 4. na 5. april 1992. godine, a završila se 29. februara 1996. godine. Tokom opsade ubijeno je 12.000 ljudi, među njima 1.500 djece, a 50.000 ljudi je lakše i teže ranjeno. ,,Otvorite vatru i udrite tako da ih raspametite“, komandovao je Ratko Mladić srpskoj artiljeriji sa okolnih brda.

Logor Omarska (Prijedor) formiran je krajem maja a zatvoren je krajem avgusta 1992. Za nešto manje od tri mjeseca, prema spiskovima vlasti RS, kroz logor je prošlo 3.334 logoraša. Nakon raspuštanja logora logoraši nisu pušteni na slobodu nego su prebačeni u logore Manjača i Trnopolje.

Pripadnik Arkanovih Tigrova šutira tijelo žene u BiH 1992. Foto: Ron Haviv/VII.

 

STATISTIKA OPSADE SARAJEVA

Trajanje: 1.425 dana
Ubijeni: 11.541
Ubijena djeca: 1.601
Ranjeni: oko 50.000
Prosječan broj granata koje su dnevno padale na Sarajevo: 329
Rekordan broj granata koje su u jednom danu pale: 3.777 (22. jul 1993)
Ukupan broj granata koje su pale na grad: oko 490.000

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo