Povežite se sa nama

OKO NAS

ANALIZE: KAD POLITIČKA ELITA POTCIJENI GRAĐANE I ZNAKOVE PORED PUTA: Umorni od lidera čvrste ruke

Objavljeno prije

na

U analizi se naglašava umor građana Crne Gore od lidera ,,čvrste ruke”. Revolucionarnom se označava ta promjena poželjnih lidera od profila ,,jakog i nepokolebljivog” kojeg će narod slijediti do onog koji je spreman na dijalog i jačanje institucija

 

„Građani/ke Crne Gore su umorni od lidera čvrste ruke. Oni žele demokratsko, participativno liderstvo koje će odgovore na izazove tražiti kroz dijalog i kompromis unutar jakih institucija. To je gotovo revolucionarna promjena i poruka koju političke elite u Crnoj Gori moraju razumjeti“, konstatuje se u ključnim nalazima analize Kad politička elita potcijeni građane – parlamentarni izbori u Crnoj Gori, koju su objavili ugledna njemačka politička fondacija Fridrih Ebert (FES) i crnogorski Centar za građansko obrazovanje (CGO).

Autori analize su prof. dr Zoran Stoiljković sa Fakultetu političkih nauka Univerziteta u Beogradu, Miloš Vukanović, istoričar i savjetnik u CGO-u i Daliborka Uljarević, izvršna direktorka CGO-a, koja je i urednica publikacije.

Analiza je rezultat pogleda iz postizborne optike na nalaze istraživanja javnog mnjenja prema nizu društveno-političkih pitanja koja oblikuju potrebe i izbore građana u Crnoj Gori, kao i odnos prema izbornoj ponudi, a koje su CGO i FES sproveli prije parlamentarnih izbora, uz stručnu podršku agencije Damar.

Po ocjeni autora, rezultati posljednjih izbora u Crnoj Gori su posljedica niza faktora i činjenice koju je odlazeća vlast zanemarila, a buduća ne smije da ignoriše – da su građani Crne Gore zreliji nego što su ih političke elite vidjele, da vjeruju u sebe i u promjene možda i više nego što je to podnošljivo političarima, kao i da postoji oblikovan set političko-ideološko-vrjednosnih normi i nesumljiva orjentacija ka EU. Autori rezultate parlamentarnih izbora vide kao početak procesa uspostavljanja političke odgovornosti koju građani traže i koja može dinamizirati unutrašnje reformske zahvate, sa punom sviješću da nema savršenih vlasti ali i da nijedna više u Crnoj Gori neće nositi oreol nesmjenjivosti.

Prvi indikatori koji su upućivali na promjene bili su (ne)zadovoljstvo sopstvenim životom i (ne)povjerenje u institucije. Stanje u kojem je umjereno lično (ne)zadovoljstvo praćeno tek relativno većinskim stavom da zemlja ide u pogrešnom smjeru predstavljala je, po autorima, značajnu indikaciju o široko rasprostranjenom uvjerenju da aktuelne javne politike ne pružaju garancije za stabilan i demokratski razvoj, kao i da postoji kriza demokratskog legitimiteta koja se oslikava i u većem povjerenju u aktere civilnog društva (crkva, NVO, mediji) nego u institucije koje bi morale da nose izborni legitimitet (Skupština, Vlada, političke partije, predsjednik države) ili da budu neki od nosećih stubova društva (sudstvo, tužilaštvo). ,,Kada se politički akteri limitiranog rejtinga nađu u sukobu, ili bar ozbiljnom sporu, sa društvenim akterima i institucijama koji raspolažu povjerenjem kao resursom, promjena postaje vjerovatna i sama se po sebi nameće”, zaključuju autori.

U analizama se navodi da su izbornu volju građana odredila pitanja standarda i kvaliteta života, brige za životnu perspektivu, mladih, odnosno zalaganje za manje korupcije a više socijalne pravde i jednakosti, kao i prepoznavanje nedemokratskih praksi u kombinaciji sa snažnim ljevičarskim vrijednostima birača u Crnoj Gori kojima su demokratija i socijalna pravda sinonimi. ,,U tom kontekstu, Zakon o slobodi vjeroispovijesti, čije je usvajanje petina anketiranih vidjela kao ključnu izbornu temu, ima ulogu dodatnog mobilizirajućeg faktora koji motiviše značajan dio biračkog tijela“, navodi se u analizi.

Nalaz da je tek petina birača, u istraživanju sprovedenom prije izbora, vidjela Crnu Goru kao izvjesno demokratsku država a da, uz trećinu onih koji imaju potpuno suprotan stav, idu čak dvije petine onih koji nisu, u većoj ili manjoj mjeri, zadovoljni njenim kvalitetom i ostvarenim učincima jasno pokazuje da virus nezadovoljstva nije bio ograničen samo na opoziciono biračko tijelo. DPS i koalicioni partneri nijesu ubijedili ni sopstveno biračko tijelo da je ovo država Crna Gora za koju smo se borili, niti su prepoznali zahtjev za više demokratije i jednakosti a manje korupcije i vladavine tajkuna.

U analizi se kao vrijedan podatak, kako u odnosu na nalaze ranijih istraživanja tako i u odnosu na region, naglašava umor građana Crne Gore od lidera ,,čvrste ruke”. Revolucionarnom se označava ta promjena poželjnih lidera od profila jakog i nepokolebljivog kojeg će narod slijediti do onog koji je spreman na dijalog i jačanje institucija.

Ovo je i jedna od rijetkih analiza u kojoj se istražuje ko bira u Crnoj Gori odnosno kakve su političko-ideološko-vrjednosne norme crnogorskog društva i crnogorskog birača nakon tri decenije višepartizma. Zaključak je da je crnogorsko društvo jasno zapadno orijentisano sa jakom ljevičarskom orijentacijom, ali i da postoje tradicionalne norme na koje se uvijek mora računati uz naznaku da one mogu da žive u liberalnom okviru.

Ostaje i naglašena obaveza nove vlast, ukoliko želi da svoj mandat iskoristi, da bude nedvosmisleno prozapadna, građanski orijentisana, inkluzivna i dosljedna u poštovanju proklamovanih principa u praksi. Prvi veći ispit će biti i kadrovski pristup koji mora zadovoljiti i principe kompetentnosti i političke odgovornosti, ali i posvećenosti jačanju države Crne Gore. Kapacitet i trajnost nove vlasti u velikoj mjeri zavisiće od umijeća prepoznavanja mogućeg i učinkovitog, a za to nije dovoljno osloniti se na većinu od jednog poslanika i što podvlači potrebu uključenja i manjinskih stranaka, kao i širenja podrške za deblokadu pravosuđa, preporučuje se u ovoj analizi.

Građani nijesu neposredni kreatori promjena, niti se najčešće na osnovu njihove izborne odluke može predvidjeti sastav i struktura buduće vlasti. No, oni jesu snaga koja može, bar posredno, mijenjati scenu i (postizborni) tok radnje i zaplete na njoj, navodi se u studiji ali i napominje da ozbiljni politički igrači moraju pomno analizirati i njihove poruke ma koliko one bile nedorečene ili nekad kontradiktorne. Dosta je bilo znakova pored puta koji su upozoravali odlazeću većinu, a koje je ona arogantno ignorisala. To bi trebalo da bude i naučena lekcija novoj većini.

Nema demokratske konsolidacije Crne Gore bez demokratske evolucije stranaka, kako sadašnje tako i bivše vlasti, zaključuju autori. Ostaje da vidimo ko će brže evoluirati i kako ćemo se dalje konsolidovati.

 

Građanski koncept živ uprkos svemu

Iako je građanski koncept učvršćen u crnogorskom društvu, nove crnogorske vlasti moraju ga dalje jačati. Polovina intervjuisanih mišljenja je da zarad državnog interesa treba u drugi plan staviti nacionalnu i vjersku pripadnost (50,7%), a da se tome protivi tek četvrtina (2,2%), uz četvrtinu neodređenih (24,1%). To ukazuje i da je biračko tijelo na izborima kaznilo DPS zbog široke manipulacije ovim pitanjem, a ne da je promijenilo odnos prema crnogorskoj državnosti, stoji u analizi FES-a i CGO-a.

Ohrabrujuće je da građani većinski (68,7%) žele da žive u društvu gdje je poštovanje zakona izraz patriotizma, a ne potenciranje političkih i nacionalnih simbola, dok je suprotnog stava svega nešto malo više od desetine (11,9%), a blizu petine još nema izdiferenciranu poziciju (19,8%).

 

Samopouzdanje kao osnova promjene

Kao osvježavajući podatak se ističe da građani u ogromnoj većini (83,8 %) vjeruju da mogu biti nosioci promjena, bilo da se to odnosi na direktan (49,1%) ili djelimičan (34,7%) uticaj, dok samo nešto više od šestine njih nema tu vjeru ili ne može da procijeni.

R.M.

Komentari

Izdvojeno

KOLAŠIN U SURET LOKALNIM IZBORIMA: Doskorašnji protivnici pod istim političkim kišobranom

Objavljeno prije

na

Objavio:

U Kolašinu su se odlučili da izborne liste ispune, uglavnom, novim licima. Takav pristup učesnika lokalnih izbora mogao bi  donijeti novi kvalitet, ali može biti i riskantan kada je riječ o rezultatima

 

Sastav izbornih lista učesnika lokalnih izbora u Kolašinu  svojevrsna je kombinacija  partijskog podmlađivanja i  političkih  transfera,  koji su,  u nekoliko slučajeva,  spojili čak i  doskora ljute političke  oponente. Uz to, neuobičajeno za kolašinske prillike, na listama gotovo svih partija, koalicija i pokreta dominiraju nova lica.

U izbornoj trci u Kolašinu učestvovaće  SNP, Grupa birača ,,Za naš Kolašin – dr Momčilo Vukčević”,  pokret „Zajedno gradimo Kolašin“ (DPS, SDP, SD i nestranačke ličnosti), Evropa sad,  koalicija ,,Idemo ljudi” (Demokrate i Ujedninjena), DF i URA.

Željka Vuksanović, koja je bila dugogodišnja predsjednica OO SPD i bivša predsjednica Opštine našla se na listi URA, na čijem je čelu  Miodrag Vlahović,  koji do sada nije bio aktivan u političkom životu garada. Vuksanović će tako ubuduće u Opštinskom odboru URA sarađivati sa Milanom Đukićem, aktuelnim predsjednikom Skupštine opštine (SO). I Đukić je, bez zvaničnog saopštenja, iz Grupe birača (GB), koja je u tom gradu dugogodišnji vjerni saveznik Demokratske partije socijalista (DPS), prešo u URA. Međutim za njega nije bilo mjesta na izbornoj listi te stranke.

Vuksanović  je, tokom minule skoro dvije decenije, najoštriji kritičar kako DPS-a, tako i GB-a, čije je lokalne lidere Mila Šukovića i pokojnog Miletu Bulatovića  optuživala za zloupotrebu, pa čak i podnosila krivične prijave protiv njih.

Kritički se osvrtala, tokom minule četiri godine, i na rad koalicije  čiji je kadar bio Đukić, kao i na način na koji je on obavljao funkciju predsjendika SO. Đukić je, pak, u drugoj polovini mandata aktuelne kolašinske vlasti (DPS, GB i Socijledmokrate)  oštro kritikovao rad nekih svojih koalicionih partnera iz izvršne vlasti. Kamen spoticanja u vladajućoj kolašinskoj koaliciji bilo je i neuspjelo osnivanje RTV-a, kao i infrastrukturni projekti za potrebe MOSI igara.

Razlaz sa GB-om u kojoj je započeo političku karijeru Đukić nikad nije objasnio, ali konflikti između njega a i lidera GB-a Šukovića traju, navodno, već više od godinu. Šuković se , međutim, odlučio da naziv, pa i vrh  izborne liste prepusti dr Momčilu Vukčeviću, koji je u lokalni parlament ušao kao odbornik DPS-a.  Odmah nakon parlamentarnih izbora 2020. godine, Vukčević je napustio tu stranku i do sada djelovao kao nezavisni odbornik, mada je svojim glasom davao podršku svim predlozima izvršne vlasti.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NAKON LIKVIDACIJE JOVANA VUKOTIĆA – NAZIRE LI SE KRAJ RATU KLANOVA:  Krvavi niz

Objavljeno prije

na

Objavio:

Broj uniformisanih policajaca  i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju. Više je razloga zbog kojih se vjeruje da rat klanova nije stao

 

Da li će likvidacijom Kotoranina Jovana Vukotića biti okončan osmogodišnji krvavi rat između škaljarskog klana čiji je bio apsolutni vođa i kavačkog, čije vođe su većinom u zatvoru, pitanje je na koje ni bezbjednosne strukture nemaju odgovor.

Broj uniformisanih policajaca ali i inspektora u civilu koji su u utorak obezbjeđivali sahranu Vukotića u selu Čevo nadomak Cetinja, jasno upućuje  da službe nijesu željele da ovaj čin prepuste slučaju već se strogo vodilo računa da se i ovom prilikom očuva bezbjednost stotinak onih koji su došli da se oproste sa ubijenim.

U spisima  predmeta koji su formirani protiv pripadnika obje kriminalne grupe navedeni su njihovi planovi da određene članove suprostavljenog klana likvidiraju upravo u vrijeme sahrane Vukotića.  Do realizacije takvog plana ipak nije došlo.

S druge strane, broj oproštajnih poruka u vidu čitulja ali i sadržaj pojedinih, razlog je više da se vjeruje da će uslijediti nastavak krvavog rata. Tako se u nizu oproštajnih čitulja izdvojila i jedna kojom se poručuje da će  se nastaviti tamo gdje je Vukotić stao.

,,Škaljarski kriminalni klan jeste obezglavljen, ali to ne znači da je došao kraj likvidacijama. Ubistvom Vukotića škaljarci jesu zadobili težak udarac, ali upravo zato vjerujemo da će njegovi podanici krenuti osvetničkim putem”,  smatra sagovornik iz bezbjednosnog sektora.

Vukotić je ubijen 8. septembra u Istanbulu, a tamošnji istražitelji su za samo 8 dana uspjeli da sklope mozaik zločina i uhapse čak 14 osoba za koje se vjeruje da imaju veze sa njegovom likvidacijom. Tako su 16. septembra u opsežnoj akciji uhapšeni Radoje Živković, zvani Žuti i Zdravko Perunović, koji su, prema optužbama,  organizovali egzekuciju. Kako je zvanično saopšteno, pronađeno je i oružje iz kojeg je za milion i po eura ubijen Vukotić.

Tamošnji istražitelji su utvrdili da je, navodno, Radoje Živković platio milion i po eura lideru turske kriminalne grupe Binaliju Džamgozu za organizaciju ubistva, koji je u julu uhapšen u Crnoj Gori i nalazi se u Istražnom zatvoru.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TUŽILAŠTVO I POLICIJSKA TORTURA: Vide mučenje, ali ne i mučitelje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici Uprave policije su tokom 2020. godine mučili Jovana Grujičića, Benjamina Mugošu i Marka Boljevića kako bi iznudili priznanja i dokaze za podmetanje bombe u Hotelu Grand i ispred kuće visokog policijskog funkcionera Duška Golubovića. Tužilaštvo u predmetu mučenja Grujičića vidi mučenje, ali ne i mučitelje

 

Crnogorski istražni organi od 2015. godine nijesu otkrili ko je bacio bombu na Hotel Grand i  na kuću tadašnjeg visokog policijskog službenika Duška Golubovića. Međutim, ponovo su otkrili da su službenici sistema skloni da upotrebom brutalne sile fabrikuju dokaze i iznude potrebna priznanja i svjedočenja.

Tužilaštvo je za ova krivična djela izvelo pred sudiju Jovana Grujičića i Benjamina Mugošu, dok je Marko Boljević naveden kao svjedok. Sva trojica su naveli da su pod prisilom dali prvobitne izjave u policiji. Međutim, u sudskom postupku pravosnažno su oslobođeni Grujičić i Mugoša. Njihov pravni zastupnik – advokat Damir Lekić za Monitor kaže da je utvrđeno kako je Grujičić u vrijeme izvršenja krivičnih djela bio na liječenju u psihijatrijskoj ustanovi u Dobroti.

Lekić i Boljevićev advokat Novica Milošević Osnovnom državnom tužilaštvu podnijeli su krivične prijave za torturu nad njihovim branjenicima. Domaći i strani vještaci medicinske struke utvrdili su da su sva trojica bili mučeni i zlostavljani u policijskoj stanici onako kako su opisivali tokom postupka.

Osnovno tužilaštvo je slučaj torture razdvojilo u tri predmeta. Za svaku žrtvu odvojeni predmet. Dok se u slučajevima Mugoše i Boljevića sumnjiče policajci i očekuju suđenja, u predmetu Grujičića je osnovna tužiteljka Maja Knežević po drugi put odbacila krivičnu prijavu protiv službenika policije.

Akcija za ljudska prava (HRA) izrazila je protest zbog takve odluke. Ističu da je tada medicinskim nalazima ,,potvrđeno da je mučen da bi se od njega iznudio iskaz”.

,,Grujičić je tada primoran da ‘prizna’ izvršenje krivičnog djela koje nije učinio – postavljanje eksplozivnih naprava na kuću Duška Golubovića i lokal Grand – a u međuvremenu ga je i sud pravosnažno oslobodio te optužbe”, saopštili su iz HRA.

U toj nevladinoj organizaciji smatraju da je odluka o odbacivanju krivične prijave donijeta bez sprovođenja djelotvorne istrage, koja bi bila ,,hitna, temeljna i nepristrasna”. Punomoćnik Jovana Grujičića, advokat Damir Lekić, podnio je pritužbu Višem državnom tužilaštvu u Podgorici protiv nove odluke o odbacivanju krivične prijave, a HRA je 9. septembra po drugi put podnijela pritužbu Tužilačkom savjetu zbog nesavjesnog i nezakonitog rada državnih tužilaca u tom predmetu.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo