Povežite se sa nama

DRUŠTVO

BALKAN NAKON TURNEJE DRŽAVNOG SEKRETARA POMPEA: Neki novi vjetrovi

Objavljeno prije

na

Nakon duže pauze SAD su se vratile na Balkan.  To je važna vijest. Uz ljubaznosti, zvaničnici u Podgorici su morali da tokom posjete Pompea, i ranije Palmera, čuju neprijatne kritike na svoj račun. Američke diplomate su tražile fokusiranu borbu protiv korupcije i organiziranog kriminala, te slobodu medij.zPompeo je izričito pomenuo ranjavanje  novinarke Vijesti Olivere Lakić i upozorio  da počinioci moraju biti otkriveni i kažnjeni

 

Crna Gora je bila prva stanica na Balkanu tokom prošlonedjeljne posjete državnog sekretara Majka Pompea ovom dijelu svijeta. Pompeo je drugi visoki američki dužnosnik koji je posjetio ovu zemlju u relativno kratkom periuodu. U avgustu 2017. godine, samo dva mjeseca nakon što je Crna Gora primljena u Severnoatlantsku alijansu, ovdje je boravio potpredsjednik SAD Majk Pens.

Američki zvaničnici su u Podgorici, iz usta predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića, čuli ono što godi njihovim ušima. “SAD mogu računati na apsolutno partnerstvo Crne Gore, kako bi svi zajedno uradili ono što je najbolje za region Zapadnog Balkana”, saopštio je crnogorski predsjednik.

Državni sekretar je pohvalio Crnu Goru ističući kako naša država ne samo da podržava regionalnu stabilnost kao članica NATO-a, već dijeli američke prioritete i u čitavom spektru vanjsko-političkih pitanja.

To se, prije svega, odnosi na otvorena regionalna pitanja: funkcionalnost Bosne i Hercegovine, uspostavljanje dijaloga Beograda i Prištine, te na uključivanje država Zapadnog Balkana u, kako sada u Vašingtonu vole kazati, zapadne institucije.

Kao rezultat te nove dinamike realno je očekivati da će EU uskoro odlučiti da otpočne pristupne pregovore sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom, što bi konačno bio  znak da politika proširenja nije zamrla. “Te dvije zemlje su učinile ono što smo od njih tražili”, tvrdi se u zajedničkom pismu evropskih zvaničnika – odlazećeg i budućeg predsjednika Evropske komisije Žan-Klod Junkera i Ursule fon der Lajen, predsjednika Evropskog savjeta Donalda Tuska i predsjednika Evropskog parlamenta Davida Sasolija. Napominje se da je EU pred strateškim izborom, jer će otvaranje pregovora biti “test sposobnosti Unije da održi svoja obećanja i gleda u budućnost”.

Budućnost su i nove regionalne inicijative, kao ona o uspostavi mini-Šengena, o čemu su u Novom Sadu u srijedu razgovarali Vučić i premijeri Albanije i Sjeverne Makedonije, Edi Rama i Zoran Zaev.

Nakon ovonedjeljnih  izbora na Kosovu, na kojima je pobijedila opozicija, sigurno je da će biti ukinute takse od 100 odsto na uvoz roba iz Srbije, čime će se otkloniti uslov Beograda za početak pregovora. Ranije je srpski predsjednik Aleksandar Vučić boravio u Vašingtonu na poziv Pompea, đe mu je sugerisano da prekine sa strategijom pritiska na neke zemlje da povuku odluku o priznavanju Kosova.

Da više ništa ne prepušta slučaju pokazuje odluka američkog predsjednika Donalda Trampa da, nakon što je za specijalnog predstavnika državnog sekretara SAD za Zapadni Balkan imenovan vješt i posvećen diplomata Metju Palmer,pojača tim i da specijalni izaslanik Bijele kuće za dijalog između Srbije i Kosova bude ambasador SAD u Njemačkoj Ričard Grenel. On je već u srijedu boravio u Prištini gdje je razgovarao sa kosovskim političarima, pa će poslije godinu dana dijalog ponovo otpočeti. Dan kasnije Grenel je  bio u Beogradu.

Projekcija je u Vašingtonu da bi čitav posao oko priznavanja Kosova mogao biti završen na proljeće naredne godine, jer je Trampu u kampanji važan neki vanjskopolitički uspjeh.

Mnogo više napora trebaće uložiti u Bosni i Hercegovini, koja je, uz Kosovo, ključni razlog za politički ofanzivni povratak SAD na Balkan. Upravo je u toj zemlji, kako navode američki analitičari, najozbiljnije rusko prisustvo (ekonomsko, političko, medijsko, obavještajno i paravojno). Politikom Milorada Dodika, kojeg podržava Moskva, BiH je kao “nefunkcionalna ili propala država” na putu da dugo ostane van EU i NATO. Odbor za oružane snage Senata SAD nedavno je preporučio Trampovoj administraciji da  udvostruči napore u BiH upravo zbog ruskog uticaja. “Banja Luka je  postala mjesto najvećeg ruskog upliva Rusije. Vjerovatno više i od Beograda”, smatraju senatori.

U Vašingtonu naglašavaju da ne treba zanemariti i uticaj Kine, koja investira u zemlje regiona, među kojima i u Crnu Goru. Imajući u vidu sve zaoštrenije odnose SAD i Kine, uključujući i trgovinski rat između njih,  Vašington, kao i EU, ne gledaju blagonaklono na ulaganja Pekinga.

Zvaničnici u Podgorici su morali da tokom posjete Pompea, i ranije Palmera, čuju još neprijatnije kritike na svoj račun. Američke diplomate su tražile „fokusiranu borbu protiv korupcije i organiziranog kriminala, te slobodu medija“.

„ Ranije ove godine upoznao sam Oliveru Lakić, novinarku koja je ranjena u nogu zbog izvještavanja o švercu cigareta. Takvi napadi na novinare su napadi na demokratiju i zajedničke principe NATO saveza. Počinioci napada moraće odgovarati“, rekao je Pompeo.

Slične poruke je saopštio i Palmer ukazujući da  SAD željele da vide depolitizaciju Savjeta  RTCG.  “ To je važno za Crnu Goru kako bi ispunila evropske standarde i kvalifikovala se za članstvo u EU i postala dio nje”, rekao je on.

Iako tome nije dat posebni značaj, nakon posjete Pompea je ostao gorak ukus zbog pokušaja Vlade u Podgorici da državnom sekretaru stave u usta rečenicu da je “Crna Gora lider u regionalnim naporima u borbi protiv korupcije, jačanju pravne države i garantovanju slobode medija”.

“Kad je riječ o domaćim pitanjima, očekujemo od vas, i vaše Vlade, preciznije, da predvodite regionalne napore u iskorjenjivanju korupcije, jačanju vladavine prava i garantovanju slobode medija. Znam da su naše diplomate ovdje veoma fokusirane na taj zadatak i pomoći će vam da to uradite kako treba”, rekao je tačno Pompeo.

Crnogorskim zvaničnicima će još teže biti to što se, po zahtjevu Vašingtona, ubrzo moraju zahvaliti na uslugama nekim svojim saradnicima koji su, barem u jednom periodu, bili bliski Moskvi.

Izbori na Kosovu, kao i ranije u Sjevernoj Makedoniji, pokazuju da isluženi kadrovi trebaju otići u mirovinu i da na Balkanu treba razviti neke nove zastave.

 

Pompeo obavio posao vrijedan 36 miliona eura

 

Tokom posjete Pompea Podgorici objavljeno je da je sklopljen ugovor o kupnji oružja. Crna Gora će od SAD-a do kraja naredne godine kupiti 67 najsavremenijih lakih oklopnih vozila. To je najveća prodaja vojne opreme u istoriji dvije zemlje, vrijedna 36 miliona dolara, i biće finansirana iz kredita. Crna Gora će tako, nakon Amerike i Slovenije, postati treća država čiji će vojnici moći da koriste ova vozila.  U Vašingtonu ističu da Crna Gora “ima uvjerljiv plan da do 2024. godine dosegne opredjeljenje NATO-a iz Velsa o dva odsto izdvajanja iz godišnjeg budžeta za troškove odbrane”.

 Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

PRVI UČINCI NERADNE NEDJELJE: Glavni dobitnici benzinske pumpe

Objavljeno prije

na

Objavio:

Građani  se  još  navikavaju na neradnu nedjelju. Subotom su gužve u supermarketima, a nedjeljom na benzinskim pumpama

 

Nedjelja je, neuobičajen prizor ispred benzinske pumpe u Podgorici. Ljudi čekaju u redu da kupe namirnice. ,,Nedjeljom sada zaradimo koliko bismo inače za deset dana“, kaže radnica za kasom.  Od stupanja na snagu zakonskog rješenja o neradnoj nedjelji prošlo je mjesec dana, a građani  se još  privikavaju na novine.

Oni koji zaborave da nedjeljom piljare više ne rade, sada hleb, sokove ili cigare kupuju na benzinskim pumpama. Cijene se razlikuju od onih u prodavnicama, a neke su drastično veće, poput cijena slatkiša i potrepštine za higijenu.

Za sada to ne ometa kupce. ,,Nedjeljom imamo toliko posla, da smo morali da zaposlimo još jednu radnicu. Ljudi dolaze i kupuju svašta, od paštete do toalet papira“, kaže radnik ove benzinske pumpe.

S obzirom na to da se sada na benzinskim pumpama može kupiti gotovo sve što i u običnim prodavnicama, postavlja se pitanje da li se zakonsko rješenje o neradnoj nedjelji zloupotrijebljava porastom ilegalne konkurencije. Odgovor za Monitor daje Vesna Simović Zvicer, doktorka pravnih nauka i članica Sudskog savjeta: ,,Pojave kojima svjedočimo, a na koje ste ukazali u postavljenom pitanju, samo su jedna od posljedica izmjena Zakona o unutrašnjoj trgovini. Ovo je dokaz spremnosti poslodavaca da koriste sve pravne praznine i da zloupotrijebe rješenja koja su kreirana u cilju unapređenja zaštite prava zaposlenih”.

Vesna Simović Zvicer kaže da su izmjene i dopune Zakona o unutrašnjoj trgovini, među kojima se nalazi i rješenje o neradnoj nedjelji, bile nepotrebne. Dovoljno je bilo primijeniti Zakon o radu koji reguliše sedmični odmor: ,,Predmet Zakona o unutrašnjoj trovini je određen u članu 1 ovog zakona, i to: uslovi i oblici vršenja trgovine, zaštita od nelojalne konkurencije u trgovini i nadzor nad primjenom ovog zakona. Dakle, ostavarivanje prava iz radnog odnosa, pa i prava na sedmični odmor nije i ne može biti predmet Zakona o unutrašnjoj trgovini. Ova pitanja su predmet sistemskog zakona u ovoj oblasti, a to je Zakon o radu”, kaže ona.

Zakon o radu predviđa da se sedmični odmor koristi nedeljom. ,,Dakle, pravilo o neradnoj nedelji već je uređeno Zakonom o radu koji uz to reguliše izuzetke –  ako priroda posla i organizacija rada to zahtijeva, u tom slučaju je poslodavac dužan da odredi drugi dan za korišćenje sedmičnog odmora. Mišljenja sam da ni priroda posla ni organizacija rada u trovinama u Crnoj Gori nije takva da je neophodno da rad organizuju nedeljom”, kaže Vesna Simović Zvicer.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 22. NOVEMBRA
ILI NA WWW.NOVINARNICA.NET

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

EU I ZAPADNI BALKAN: Između oligarhije, sirotinje i stinih politikanata

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ono što je želio francuski predsjednik Emanuel Makron je ostvario. Perspektiva proširenja EU biće jasnija tek na proljeće, na samitu u Zagrebu, odnosno dva mjeseca nakon lokalnih izbora u Francuskoj. Sitni politikanti ne stanuju samo u ovom regionu

 

„Zaključaka sa sastanka nema, ali ideja je da se pošalje jasna poruka o našoj posvećenosti politici proširenja i zemljama Zapadnog Balkana. Svi podržavamo evropsku perspektivu regiona“, saopštila je nakon ovonedjeljnog sastanka Savjeta ministara opštih i evropskih poslova EU Titi Tupurainen, visoka funkcionerka Finske, predsjedavajuće EU u drugoj polovini 2019. godine.

Formalna podrška EU perspektivi Zapadnog Balkana možda je trenutno i jedini zajednički imenitelj kada je riječ o pozicijama zemalja-članica prema nastavku širenja i pristupanja Uniji. Potvrdilo se da je odbijanjem da Sjevernoj Makedoniji i Albaniji omogući otvaranje pristupnih pregovora Pariz torpedovao integraciju tzv. Zapadnog Balkana u EU. Izgubljena je bar jedna, važna godina u tom procesu, ali je mnogo gore što slabi mobilizirajući faktor za promjene u tim društvima i što je EU izgubila veliki dio svog kredibiliteta. „To je najveća greška Unije“, ocijenio je njemački ministar vanjskih poslova Hajko Mas.

Dva su ključna faktora,  smatraju analitičari,  Makrona navela da odigra ovu opasnu kartu. Prvi, jer se kod kuće plaši jačanja najjačeg političkog konkurenta, desničarke Marin Le Pen – 58 odsto Francuza protivi se proširenju EU- a lokalni izbori u toj zemlji se trebaju održati u martu. Drugi je što Makron tretira Zapadni Balkan kao taoca dok ne progura svoju viziju Evrope. A to je EU sa više brzina ili koncentričnih krugova. Jezgro bi gravitiralo oko osovine Pariz-Berlin, spolja bi bile zemlje integrisane u tržište, a sasvim vani pridružene zemlje, među njima, možda, Crna Gora i naš region.

Činjenica je da Zapadni Balkan nije regija od prioritetnog značaja za Francusku. Ako se posmatra ekonomska saradnja i strane direktne investicije, ovaj region je dominantno pod njemačkim, italijanskim i jednim dijelom austrijskim uticajem. Francuska vrlo malo gubi kada se odlučno protivi proširenju EU na Zapadni Balkan.

Ali, da bi bar malo ublažila snažne kritike, pa i ljutnje evropskih zvaničnika, pokazala konstruktivnost i zamazala oči ovim državama, Francuska je, brže-bolje, ponudila svoj prijedlog proširenja EU. Taj prijedlog metodologije pristupanja bi se svodio na sljedeću formulu: prvo riješiti pitanja vladavine prava, a zatim se u sedam koraka, postepeno približavati članstvu, uz pristup fondovima.

Dakle, ono što se pokazalo kao najteža prepreka u pristupnim pregovorima svih država sa jugoistoka Evrope, bila bi prva. To je garancija da bi pregovori bili znatno strožiji i da bi trajali – u nedogled. Takođe, novi mehanizam bi se odnosio na sve zemlje regiona, uključujući i na one koje su već započele pregovore kao što su Crna Gora i Srbija.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 22. NOVEMBRA
ILI NA WWW.NOVINARNICA.NET

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

TROŠKOVI U SJEVERNIM OPŠTINAMA NA SLUŽBENE TELEFONE,  PUTOVANJA I REPREZENTACIJE : Nema se, može se

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iznosi koje u lokalnim upravama sjevernih opština predstavnici vlasti troše na reprezentaciju, gorivo i službena putovanja, često su vrlo visoki. Obično se mnogo manje izdvaja za NVO, naknade za novorođenčad, transfere školama ili podršku turističkim organizacijama

 

Oni koji analiziraju predloge odluka opštinskih budžeta  ili završne račune opština,  rijetko se osvrću na vrstu rashoda, koji su  uknjiženi pod stavkama „gorovo“, „reprezentacija“, „službena putovanja“, „telekmunikacione usluge“…. Uvidom u finasijske dokumente opština na sjeveru, lako je zaključiti da se planirani iznosi namijenjeni za tu svrhu na kraju godine  nerijetko  premaše, a uglavnom  su vrlo različiti iz godine u godinu.  Te stavke u budžetu značajno se razlikuju od opštine do opštine.

Ove godine, na primjer, u Opštini Bijelo Polje na službena putovanja potrošiće blizu 23.000 eura. Predviđeni rashodi na reprezentaciju „u zemlji i inostranstvu“, kako piše u odluci o budžetu su čak 49.000 eura, što je približno  sumi namijenjenoj i za investiciono održavanje u gradu.  Za troškove telefona bjelopoljski opštinski službenici potrošiće 40.000 eura.  Četiri puta manji iznos, na primjer, tamošnja lokalna vlast je opredijelila za podršku ženskom preduzetništvu.

Lani u opštinskoj administraciji Bijelog Polja, potrošili su čak 61.000 eura na troškove telefona, ali su troškovi reprezentacije bili duplo manji nego ove godine.

U susjednoj beranskoj opštini, ove godine,  lokalni funkcioneri potrošiće na službena putovanja oko 35.000, na komunikacione  usluge 14.000, a na hranu i piće o trošku građana 13.000 eura. Najveći dio tih  iznosa biće, kako je planirano, potrošen u kabinetu predsjednika Opštine Dragoslav Šćekić.

Po opuštenosti, kada je riječ o trošenju novca građana na gorivo, službena putovanja i reprezentaciju,  među sjevernim opštinama, ove godine, ističu se u pljevaljskoj lokalnoj upravi.  Tamošnji predstavnici vlasti potrošiće više od 31.000 putujući i polovinu tog iznosa na reprezentaciju. Prema budžetu te Opštine, prvi čovjek izvršne vlasti Igor Golubović ima na raspolaganju 14.000 eura za putovanja u zemlji i inostranstvu. Predviđeno je da potroši 10.000 eura za reprezentaciju. Duplo viši  iznos za službena putovanja i reprezentaciju u inostranstvu ima njegov kolega u Nikšiću Veselin Grbović.

Nijesu štedljivi ni opštinski funkcioneri u Plavu, pa će za službena putovanja potrošiti  blizu 14.000,  za reperezentaciju skoro 7.000 eura. Takođe, najviši rashodi biće u kabinetu predsjednika. U toj Opštini su, međutim, mnogo manje od onog što troše na dnevnice, hranu, piće, gorivo i telefonske račune, opredijelili, recimo, za podršku civilnom sektoru, investiciono održavanje, transfere obrazovanju…

Blizu 11.000 eura na reperezentaciju potrošiće i u Opštini Žabljak. Nešto niži iznos predviđen je za službena putovanja, a razogovori lokalnih funkcionera službenim telefonima građane će koštati skoro 17.000 eura. To je priližan iznos onom koji Opština izdavaja za obrazovanje, a tri puta niži od podrške lokalnoj Turističkoj organizaciji (TO),  nekim tradicionalnim manifestacijama ili NVO.  Troškovi telefona biće viši i od izdvajanja za novorođečad ili transfera sportskim klubovima.

U Andrijevici će predsjednik Opštine Srđan Mašović ove godine na reprezentaciju potrošiti 8.000 eura. Naznatno više novca biće opredijeljeno, recimo za,  prilagođavanje infrastrukture invalidnim osobama, a mnogo niži iznosi opredijeljeni su za podršku  civilnim organizacijama.

Za službena putovanja u zemlji i inostrastvu i reperzentaciju u mojkovačkoj Opštini planiraju da do kraja godine potroše po 14.000 eura. Polovinu tog izosa i za komunikacione usluge. I u slučaju te lokalne uprave, izdvajanja za NVO, boračko-invalidsku zaštitu i transfere srednjoj i osnovnoj školi su mnogo niža.

Neke opštine koje su u ranijem periodu bile poznate po trošenju mnogo novca  za gorivo , reprezetacije i službena putovanja, sada se, reklo bi se, prema planu rashoda i prohoda,  uvode u red.   Koalicija Demokratske partije socijalista (DPS) i Grupe građana (GG), koja je na vlasti u Kolašinu, u ovom mandatu značajno je smanjila troškove za gorivo, službena putovanja, u odnosu na iznose koje su u tu svrhu  trošili, recimo, prije desetak  godina.   Ta kolicija prije deceniju javnosti je bila poznata po bahatom  trošenju novca građana, a samo u jednom kolašinskom restoranu za godinu funcioneri su pojeli i popili preko 100.000 eura.  Za samo četiri mjeseca 2008. godine  opštinski službenici iz te koalicije za gorivo su potrošili 250. 511 eura.

Prema izvještaju o ostvarenju budžeta za prvih šest mjeseci ove godine, mnogi organi i službe lokalne uprave bili su izuzetno štedljivi kad su trošili novac građana za reperezentaciju,  službena putovanja i gorivo. Malo opušteniji kad je riječ o toj vrsti rashoda, bili su jedino u kabinetu predsjednika Opštine Milosava Bulatovića.

Prvi čovjek izvršne vlasti je od 3.500 , planiranih za ovu godinu za gorivo, u prvih šest mjeseci, potrošio 2.793 eura.  Štedljiviji su, međutim bili u službi Skupštine opštine (SO), pa su   od planiranih 2.000 za gorivo potrošili četvrtinu.

Troškova reperezentacije od janura do jula nije bilo u sekreterijatima za opštu djelatnost, urbanizam, za zaštitu životne sredine,  kao  ni u službama administratora, mendžera, Službi zaštite i Komunalne policije.

Praksu štednje novca građana, kada je riječ o troškovima funkcionera za gorivo, službena putovanja i hranu i piće, u Kolašinu je ustanovila,   prije četri godine,  vlast koju su činili Demokratski front- Socijalistička narodna partija i Socijaldemokratska partija.  Tako su, na primjer, 2016. godine, ukupni troškovi za gorivo kolašinske administracije sa službama bili svega 12.000. Svi funkcioneri izvršne vlasti te godine za reprezentaciju su potrošili oko 1.000, odnosno 700 eura manje od planiranog

Tokom sljedeće godine tadašnja predsjednica Opštine Željka Vuksanović, sekretar za finansije i skupštinska služba za službena putovanja trošili su samo po 500, dok će glavna administratorka 100 eura. Troškove goriva i reprezentacije značajno je 2011. godine, nakon godina rasipništva i nemara svojih partijskih  i koalicionih partnera,  smanjio tadašnji predsjednik Opštine Darko Brajušković.

Tako je u Kolašinu. Ali kad se Sjever u cjelini pogleda- nema se,  može se.

                                                                   Dragana ŠĆEPANOVIĆ  

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo