Povežite se sa nama

DRUŠTVO

BESPLATNI UDŽBENICI: Boli glava, al’ više novčanik

Objavljeno prije

na

Nakon što su besplatne udžbenike počele da dijele opozicione opštine, DPS je i sam počeo da primjenjuje tu praksu. Država koja bi trebalo da taj vid ,,trgovine” izbije iz partijskih ruku, tvrdi da nema para da ispuni ustavnu odredbu o besplatnom školovanju

 

Prema najavama, prodaja udžbenika za predstojeću školsku godinu počinje 26. avgusta. Cijene će biti oko tri eura niže u odnosu na prethodnu godinu. Prosječna cijena kompleta udžbenika za osnovnu školu za prošlu školsku godinu bila je 68,12 eura, za gimnazije 83,55, za srednje stručne škole nema preciznih podataka, okvirno  se kreću oko 100 eura.

Ako imate namjeru da kupite ili posudite stare udžbenike, imajte na umu da reforma obrazovanja neprestano teče, pa su ove godine novina – radna sveska iz istorije za sedmi razred, udžbenik i radna sveska iz biologije za sedmi, osmi i deveti razred, kao i udžbenik i zbirka zadataka iz fizike za prvi razred gimnazije.

U državi, već godinama, kao razmišljaju da olakšaju roditeljima, ponajviše  time da udžbenici budu besplatni, ali nema se. A i to očigledno nije razvojni projekat. Prije par godina u Ministarstvu prosvjete su izračunali da bi za besplatne udžbenike trebalo godišnje izdvojiti oko pet miliona eura. Previše za krhki budžet.

Postoje, uostalom, i važnije stvari od obrazovanja i standarda učenika I njihovih porodica. Preko pet miliona se svake godine da iz budžeta za  finansiranje političkih partija, preko devet miliona košta gorivo za 3,7 hiljada službenih automobila, za zakup objekata koje koristi državna administracija 8,7 miliona, za administrativni materijal 6,7 miliona, službena putovanja odnesu pet miliona… Prioriteti.

Roditelji koji školuju djecu u zemlji u čijem Ustavu piše da je osnovno obrazovanje besplatno, dobro znaju da su od udžbenika skuplji – školska torba, patike, jakna… I da često, a kako drugačije nego na rate, na opremanje đaka u školu ode cijela plata.

Znaju to i političari, pa su zarad političkih poena znali da zađu i na teren obrazovanja. Prvi je počeo DPS – u toku predizborne kampanje 2012.  otkriveno je da su aktivisti vladajuće partije u Golubovcima u svrhu obezbjeđivanja glasova dijelili Zećanima ,,školske udžbenike, suhomesnate proizvode i osvježivače za kupatila”. Opozicija je tvrdila da se udžbenici dijele isključivo po političkoj pripadnosti. Po kom kriterijumu su se dijelili osvježivači, do danas, nije utvrđeno.

Opoziciona vlast u Beranama pokazala je da raspodjela besplatnih udžbenika nije nemoguća. U ovoj opštini su 2014.  prvi put podijelili besplatne udžbenike i školski pribor svim đacima prvacima, ubrzo su otišli i korak dalje pa već par godina besplatne udžbeničke komplete dobijaju đaci svih razreda osnovnih škola u Beranama.  Primjer Berana slijede, takođe opozicione, opštine Budva i Plužine. Priključile su se i one u kojima je na vlasti DPS: Tivat, Bar, Mojkovac, Podgorica, Nikšić, Danilovgrad, Bijelo Polje, Cetinje. Uglavnom dijele udžbenike prvacima, a u Tivtu, na primjer, podijeliće besplatne udžbenike za učenike prva tri razreda osnovne škole.

Pljevlja su jedna od rijetkih opština u kojoj ova praksa nikada nije zaživjela. I pored toga što u Pljevljima đaci uče u specifičnim uslovima –  Institut za javno zdravlje svake zime preporučuje učenicima da ne izlaze iz učionica zbog zagađenja. Nedavno je izvršni direktor NVO Breznica Milorad Mitrović pozvao predsjednika Opštine Pljevlja Igora Golubovića da obezbijedi besplatne udžbenike pljevaljskim osnovcima.

Donedavni predsjednik Opštine Mirko Đačić ovako je obrazlagao svoje oštro protivljenje besplatnoj podjeli udžbenika: ,,Lično smatram da nije moralno donijeti odluku da se kupuju udžbenici učenicima prvog razreda. Pazite koliko ja rizikujem politički jer ja smatram da to nije moralno. Koji je to kriterijum da izdvajate u jednoj po jednoj opštini, a čini mi se da su to uradile neke opozicione opštine da se kupuju knjige učenicima prvog razreda. Po meni je to najbrutalnija politička kampanja”.

Tom političkom nemoralu dugo su se opirali i u cetinjskoj DPS vlasti. Kada je krajem prošle godine opštinski odbornik Danilo Mrvaljević predložio da se, kad već Prijestonica nema para za besplatne udžbenike, odbornici i ostali lokalni funkcioneri odreknu dijela zarada u tu svrhu, iz DPS-SD vlasti su se branili ćutanjem. Na istom zasjedanju se čulo da je Prijestonica bacila 1,4 milion eura za propali projekat MACCOC, te da joj još prijeti i tužba Marine Abramović.

Ove godine Cetinje će obezbijediti besplatne udžbenike za učenike prva tri razreda gradskih osnovnih škola, dok će đaci seoskih škola dobiti besplatne udžbenike za svih devet razreda.

Da nije sve u parama, nego da ima nešto i u inatu, govori primjer Kotora. Opoziciona vlast u Kotoru je prošle godine đacima prvacima obezbjedila 278 udžbeničkih kompleta, i za to platila 12.000 eura. Novi gradonačelnik Kotora Željo Aprcović, pokrenuo je inicijativu da ova Opština obezbijedi besplatne udžbenike za sve učenike prvih pet razreda osnovne škole. Hvale vrijedan zaokret, budući da je isti Aprcović bio dio DPS mašinerije, koja je na sjednici Skupštine jula 2013. odbila da podrži amandman koji je podnio SNP, da svi učenici osnovnih škola, od prvog do devetog razreda imaju besplatne udžbenike.

Gradonačelnikovu transformaciju odmah je podržala i njegova partija, pa je u dirljivom saopštenju istakla: ,,Naši đaci su naša najveća nada i mi želimo da im obezbijedimo uslove za njihovu bolju budućnost”.

O tome kako nam je budućnost sve tanja govore podaci: Opština Kolašin obezbijedila je 59 kompleta knjiga za 59 prvaka (ni dva odjeljenja) u gradskoj Osnovnoj školi ,,Risto Manojlović”, kao i za četiri škole na seoskom području; Opština Plužine dijeli besplatne knjige za 166 osnovaca, a za 22 prvaka i đačke torbe; Opština Žabljak obezbijediće komplete udžbenika za sve osnovce, njih 250; Opština Ulcinj darovaće udžbenicima 235 prvaka, za to će potrošiti 12.000 eura;  Opština Bar 539 kompleta udžbenika za prvi razred…

,,Kupovina udžbenika je veliki udar na kućni budžet svakog septembra. To su naša djeca i mi smo se odlučili da ih imamo i naša je obaveze da se o njima staramo. Bilo bi dobro  ugledati se na neke zemlje, ne samo iz okruženja nego i šire, razmisliti da se obezbijedi da udžbenici budu besplatni za sve đake u svim opštinama”, izjavila je Kristina Mihailović iz Udruženja Roditelji.

Iz Centra za građansko obrazovanje (CGO) godinama upozoravaju da je  potrebno obezbijediti kontinuitet dodjele besplatnih udžbenika učenicima, nezavisno od izbornih godina. Oni su ove nedjelje predstavili analizu Zašto boli glava od đačkih udžbenika? U njoj se navodi da je Vlada za proteklih šest godina izdvojila minimalno 7,3 miliona eura za udžbenike(kompletna izrada udžbenika – štampanje, autorski honorari…). Po godinama: 2013 – million; 2014 – 1,4 miliona;  2015 – 1,1; 2016 – 1,3; 2017 – 1,2; 2018- million.

S druge strane, ,,roditelji i nekoliko opština koje plaćaju udžbenike, samo su za komplete za osnovnu školu za 2018/2019. platili 4,6 miliona eura (ovo je cifra do koje je došao tim CGO-a na osnovu prosječne cijene koštanja udžbenika), a što je značajno više, nego što su godišnji troškovi izrade i štampanja tih udžbenika”, navodi se u analizi CGO-a.

Ispada da su udžbenici visokoprofitabilan biznis.

Iz CGO preporučuju Ministarstvu prosvjete da napravi procjenu koliko je novca neophodno na nivou godine za obezbjeđenje besplatnih udžbenika za osnovnu školu, a da Vlada Crne Gore u saradnji sa opštinama obezbijedi besplatne udžbenike za sve osnovce: ,,Na taj način bi se ispoštovala ustavna odredba o obaveznom i besplatnom osnovnom školovanju, doprinijelo jednakom statusu među učenicima, ali bi to vodilo i racionalnijem pristupu Zavoda za školstvo, odnosno uticalo bi da se zastane sa izmjenama sadržaja udžbenika za svaku novu školsku godinu”.

Fino zvuči, al’ septembar je tu – roditelji će platiti, đaci i poslanici se vratiti u klupe. I krenuće opet političke i patriotske igre, usljed kojih se trošak za udžbenike, kad pristignu svi ostali računi, potisne i zaboravi.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

PUTOVANJA NAKON KORONE: Turizam na respiratorima

Objavljeno prije

na

Objavio:

U zemljama u kojima virus jenjava počela je trka za otvaranjem granica i spašavanjem barem dijela turističkih prihoda. Crna Gora, koja živi od turizma, počela je da se reklamira kao prva država bez korone, ali vijesti o probijanju rekorda ove godine nećemo slušati

 

U Crnoj Gori već 16 dana nije registrovan nijedan slučaj oboljevanja od korona virusa. Unutrašnji saobraćaj je normalizovan, ukinuta je zabrana kretanja nakon 23 sata, počeli su sa radom ugostiteljski objekti i tržni centri, otvorene su plaže. Rijetke zabrane koje su ostale na snazi su zabrana rada noćnih klubova i diskoteka, kao i bioskopa.

Počela je i turistička sezona pa se i Crnoj Gori, kao i većini turističkih zemalja, žuri da se što prije otvore granice i barem donekle ublaže dosadašnji katastrofalni učinci pandemije i na turizam.

„Ako budemo dovoljno mudri, Crna Gora će biti država koja je posljednja registrovala slučaj korone i prva zemlja bez korone u Evropi”, izjavio je nedavno ministar vanjskih poslova Srđan Darmanović.

Vlasti  naglašavaju da će o svemu, kao i do sada, odlučivati struka. Iz Instituta za javno zdravlje su u više navrata naglasili da je uslov za prestanak epidemije da 28 dana nema nijednog registrovanog slučaja na teritoriji države. Ako se ovaj trend nastavi, početkom juna to bi moglo da se desi u Crnoj Gori. Epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Sanja Medenica ocijenila je da još postoji opasnost od širenja infekcije, jer se svakodnevno iz inostranstva vraćaju naši građani zbog čega nema uslova da proglase kraj epidemije. Do sada je uspješno vraćeno oko 17.000 građana, a na povratak mjesecima čeka više stotina pomoraca.

Direktorka Turističke organizacije Crne Gore Željka Radak-Kukavičić izjavila je da je uslov svih uslova za turizam otvaranje granica. Najavila je da prva faza turističkog oporavka u Crnoj Gori krenuće u julu. Prošle, rekordne  godine, veći priliv turista zabilježen je krajem juna i početkom jula. „Cilj nam je stvaranje ‘zelenih avio-koridora’ sa određenim zemljama koje su na sličnom epidemiološkom nivou kao Crna Gora, među kojima su Njemačka, Austrija, Slovenija, Slovačka, Češka…”, kazala je Radak- Kukavičić.

Blagi optimizam za turizam unijela je najava Evropske komisije o otvaranju granica 15. juna uz fleksibilni set preporuka. Evropska komisija je pozvala na ponovno uspostavljanje „neograničenog slobodnog kretanja” u Evropi, sa planovima koji uključuju nošenje maski u avionima i  distancu u vozovima. Sloboda kretanja i putovanja po Evropi je temelj evropskog projekta, međutim u vrijeme pandemije, Evropa je dužna da obezbijedi više od toga: slobodu sigurnog putovanja u EU, naglašeno je iz EK. Turizam ima udio od 10 odsto u BDP-u u EU. Oko  267 miliona Evropljana, ili dvije trećine populacije, jednom godišnje odlazi na privatno putovanje.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. maja ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SLUČAJ IRENE RADOVIĆ, BIVŠE VICEGUVERNERKE CBCG: Mobing na rate

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ono što se dešava Ireni Radović pokazuje što čeka one koji se drznu da se uhvatie u koštac sa sistemom. „Stres, štetu nanešenu mom ugledu i profesionalnom integritetu i razoreno zdravlje mi niko ne može nadoknaditi. Dok se ovo ne riješi, ne mogu ni da se zaposlim. A troškovi rastu ”, kaže Irena Radović

 

,,Moj primjer pokazuje šta čeka onog ko se usudi da se suprotstavi sistemu. I kako zbog partijskih moćnika i zarobljenih institucija zakoni i Ustav ne važe jednako za sve u Crnoj Gori“, kaže dr Irena Radović, bivša viceguvernerka Centralne Banke Crne Gore (CBCG).

Ona je razriješena funkcije viceguvernerke 5. jula 2018. godine, dva mjeseca nakon što je protiv CBCG i guvernera Radoja Žugića podigla tužbu za mobing i diskriminaciju.  Zakon o zabrani zlostavljanja na radu, inače, garantuje zaštitu od stavljanja u nepovoljniji položaj i gubitka radnog mjesta nakon pokretanja tužbe.

Koliko su naši funkcioneri, kadrovi, uljuljkani u carstvu moći i nedodirljivosti  pokazuje i to što guverner CBCG Radoje Žugić, nije bio načisto da li,  kao javni funkcioner, podliježe poštovanju Zakona o zabrani zlostavljanja na radu. Tome svjedoči Zahtjev koji je 19. marta 2018. godine uputio Ministarstvu rada i socijalnog staranja. Tu on traži odgovor na pitanje da li se Zakon o zabrani zlostavljanja na radu primjenjuje u slučaju kada su obje strane u sporu javni funkcioneri koje imenuje Skupština Crne Gore. Ispada  kako odabrani u Crnoj Gori  ne moraju da poznaju zakone. Jer su – iznad njih.

,,U uvjerenju da je iznad zakona, guverner Žugić je četiri mjeseca nakon pokrenutog postupka za zaštitu od mobinga i od početog sudskog procesa, iskoristio moju nemogućnost da se vratim u zemlju, i šestog dana bolničkog liječenja, podnio inicijativu Parlamentu da me razriješi. Kao obrazloženje je poslužila fingirana krivična prijava kojom mi se spočitava da sam, navodno, odala poslovnu tajnu sudu u postupku za mobing. Nju su, kao i druge sramne navode bez jednog dokaza, kao neosnovane odbacili i ODT i VDT”, ističe dr Irena Radović za Monitor.

Sutkinja Osnovnog suda Milena Brajović, koja je u dva navrata presudila u korist Radovićeve, utvrdila je da inicijativa Žugica nije mogla biti pravno valjan osnov za njeno razrješenje. Da je ono nezakonito, a navodi guvernera  bez dokaza. Viši sud je prvi put postupak vratio na početak, a drugu presudu poništio i odbio tužbeni zahtjev. Na odluku Višeg suda podnijet je zahtjev za reviziju Vrhovnom sudu. Odluka o reviziji još se čeka.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. maja ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PRIPREME ZA SMJENU VLASTI U BUDVI: Politički zemljotres u najavi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Šta DPS dobija otimanjem vlasti u lokalnoj zajednici tri mjeseca pred izbore, osim blamaže koja prelazi granice Budve i Crne Gore. Juriš na lokalnu vlast odmah nakon korone, uoči turističke sezone i tri mjeseca pred izbore je nedemokratska vratolomija koja izaziva veliku pozornost i  dodatno DPS određuje kao nasilničku stranku

 

Predsjednik Skupštine opštine Budva Krsto Radović, zakazao je za 29. maj sjednicu parlamenta na čijem dnevnom redu će se naći inicijative za njegovu i smjenu predsjednika Opštine, Marka-Bata Carevića. Inicijative za smjenu nosilaca vodećih gradskih funkcija iz redova stranaka koje čine koalicionu vlast u Budvi, osvojenu na lokalnim izborima 2016. godine, podnijele su Crnogorska sa svoja tri odbornika i Demokratska partija socijalista sa 12, kojima su se priključili odbornik SD-a i nezavisni odbornik Stevan Džaković.

Namjera DPS-a, najjače partije u opoziciji u Budvi, da tri mjeseca pred redovne lokalne izbore koji se moraju održati u septembru, preuzme vlast u Budvi, političkom korupcijom, uz pomoć odborničkog glasa iz koalicija na vlasti, izazvala je buru u javnosti, ne samo na lokalnom nivou. Odjeci političke krize u Budvi stižu do centrala političkih partija u Podgorici i do predstavnika međunarodne zajednice u Crnoj Gori, koji, po riječima budvanskih političara, pažljivo prate šta se u turističkom centru događa. Budva je jedna od tri primorske opštine u kojima je na posljednjim lokalnim izborima opozicija osvojila vlast i prekinula dugogodišnju vladavinu DPS-a. Za Budvu je takav ishod bio očekivan jer je sa vlasti skinuta partija čiji su funkcioneri bili članovi organizovane kriminalne grupe – OKG, procesuirani i osuđeni za mnoga krivična djela kojima je nanijeta velika materijalna i moralna šteta gradu.

Možda se pripadnicima lokalnog odbora DPS-a čini da su poslije tri i po godine konsolidovali svoje redove te da su građani Budve brzo zaboravli šta se ovdje  tokom njihove vladavine radilo, pa su odlučili da krenu u preuzimanje vlasti po receptu primijenjenom u Nikšiću i Kotoru, u kojima su im odbornici preletači izgubljenu vlast na tacni donosili.

U Budvi neće proći scenario iz Kotora, obećavaju pripadnici DF-a i Demokrata. Najavljuju da će na svaki mogući način braniti na izborima osvojenu vlast. Nasrtaj Crnogorske i DPS-a na lokalnu vast je na neki način zbližio i pomirio DF i Demokrate, čiji su predstavnici znali da razmijene neprimjerene otužbe, ali nikada po cijenu obaranja uspostavljene zajedničke vladavine.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 22. maja ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo