Povežite se sa nama

OKO NAS

BIVŠA VLADA PREVESLALA ZIMSKU TURISTIČKU PRIJESTONICU: Durmitor u Mojkovcu  

Objavljeno prije

na

Zimsku sezonu Žabljak dočekuje sa starom žičarom na Savinom kuku i zatvorenim  skijalištem Javorovača. Žabljačani se ne mire sa činjenicom da je doskorašnja Vlada novu žičaru, davno obećanu njima, ustupila mojkovačkom skijalištu u izgradnji

 

Umjesto godinama obećavanih milionskih ulaganja, na Savinom kuku ostaje  stara skijaška infrastruktura. Vlada je 6. novembra, dva mjeseca nakon izgubljenih izbora, usvojila informaciju o raskidu ugovora  između Ministarstva održivog razvoja i turizma (MORT),  Uprave javnih radova   i firme Novi Volvox. To preduzeće  bilo je zaduženo za projektovanje i izvođenje radova na izgradnji šesotsjedne žičare i četiri kilometra skijaških staza  na Savinom kuku, jednom od najviših vrhova Durmitora.

Sada već bivša vlada ujedno je predložila i  da se nabavljene instalacije  iskoriste za spajanje ski-centara  u izgradnji  Žarski i Smiljača, na području mojkovačke, odnosno, bjelopoljske opštine.

Ugovor, potpisan  prije dvije godine, garantovao je da se na Savinom kuku izgradi žičara kapaciteta 2.600 skijaša na sat, a ugovorena vrijednost radova bila je veća od 8,7 miliona eura. Raskidom ugovora,  Žabljačani ne samo da nijesu dobili nove staze i novu žičaru, već su, kako sada stvari stoje, vrlo daleko i od rekonstrukcije postojeće (i dotrajale) skijaške infrastrukture.

Odavno poznati stav  UNESKO-a  da se ne preporučuje proširenje kapaciteta u zaštićenoj zoni Nacionalnog parka (NP) Durmitor, Vlada je posljednja „čula“. I to tek onda kada je završena kompletna procedura nabavke nove žičare.

„Taj projekat nije bilo moguće realizovati zbog izričitih zaključaka Savjetodavne misije Centra za svjetsku baštinu pri UNESKO-u, kojima je ukazano ‘da se potencijalna gradnja većeg obima u okviru dobra, poput vodne infrastrukture, zamjene ili izgradnje ski-liftova, infrastrukture za vještački snijeg, zemljanih radova, uključujući djelimično uklanjanje drveća i žbunja – mora izbjegavati'“, saopštili su krajem novembra iz Vlade, odgovarajući na proteste koji su stizali sa raznih adresa. „Takav stav UNESKO-a, u prevodu – zabrana izgradnje žičare šestosjed – jedini je i isključivi razlog zbog čega se odustalo od njenog postavljanja na Savin kuk“, pravdali su se iz kabineta Duška Markovića ne objšnjavajući brojne kontroverze koje su pratile njihovu odluku, ali i kompletan postupak koji joj je prethodio.

Misija UNESKO-a u mišljenju iz 2019. godine nije isključila rekonstrukciju postojećih kapaciteta na Savinom kuku, ali, uz dva uslova.  Postojeća infrastruktura može biti, rekli su, zamijenjena novom, ali ne smije biti nikave promjene (proširenja) u prostoru.  Takođe,  broj skijaša ne smije biti povećan.

„U julu ove godine donijet je jedinstven zaključak da je potrebno izvršiti preprojektovanje već nabavljene žičare, a potom i zamjenu postojeće koja je stara više od 30 godina, sa čim se složio i inženjer firme Novi Volvox… Jednostavno je neobjašnjivo da odlazeća Vlada,  činom odustajanja od izgradnje žičare na Durmitoru,  namjerava u formi kazne za neposlušnost sankcionisati građane Žabljaka“, saopštili su iz  Uruženje građana Dalje nećeš moći. Turistički radnici, takođe, tvrde da šestosjedna žičara „namijenjena Žabljaku, treba i da ostane na Žabljaku“.  Podsjećaju da je Žabljak naš najstariji zimski turistički centar, „koji ima i tradiciju i uslove, ali mu fali infrastruktura“.

Da li je to kraj priče i žičari i zimskom turizmu podno Durmitora? „Građani Žabljaka, neće dozvoliti da ta žičara bilo gdje drugo završi“, tvrde predstavnici turističke privrede tog grada. „Tražićemo od nove vlasti da nam pomogne da vratimo žičaru. Gdje ćemo je postaviti, kazaće struka. Biće postavljena tamo gdje ima snijega i gdje se može skijati, a takvih mjesta ima mnogo na području naše opštine“.

Iz Skijališta Crne Gore, državne firme čije je sjedište u Mojkovcu, objasnili  su da se žičara koju je doskorašnja Vlada  namijenila Mojkovcu ne može prilagoditi za Savin kuk, a da se  pri tom ispoštuju preporuke UNESKO-a. Nova žičara je, kazali su iz tog preduzeća, šestosjedna, sklopiva, kapaciteta 2.600 skijaša na sat.  Postojeća na Savinom kuku je dvosjedna, sa kapacitetom do 1.000 skijaša na sat.

„Nova žičara se kreće  pet, a stara 1, 8 m/s i vožnja njom traje 18 minuta od podnožja do vrha. Novom bi trajala 4-5 minuta.  Razlika je i u postojanju međustanice kod stare. Novom to nije predviđeno, pa bi se morala ugrađivati međustanica, koja bi, bukvalno, značila još jednu novu žičaru unutar žičare. Osim što ne bi bile ispoštovane preporuke UNESKO-a, zamjena  bi iziskivala i dodatne troškove“, kazali su u Skijalištima Crne Gore. Opet ne objašnjavajući najvažnije – zašto su Žabljačani čašćeni opremom koja nije za njih i njihovo skijalište. Da bi, nakon izbora, ispalo po onoj „nije kome je rečeno…“.

Kada je riječ o skijaškoj infrastrukturi na Žabljaku situacija je nezavidna, priznaje i predsjednik Opštine Veselin Vukićević. Iz lokalne uprave, nekoliko dana nakon što je Vlada usvojila informaciju o raskidu ugovra, poslali su molbu da se odluka preispita. Ubrzo je stigao i odgovor. ,,Vaš zahtjev da se, uz određene korekcije, već nabavljena oprema upotrijebi za rekostrukciju postojeće dvosjedne žičare na skijalištu ‘Savin kuk’, u ovom momentu nije prihvatljiv, na način kako je predloženo. Naime, u pitanju je žičara čiji projektovani kapacitet premašuje nosivi kapacitet postojećih skijaških staza, pa bi se, pored neracionalnosti takvog pristupa, država oglušila i o jasne smjernice iz pomenutog izvještaja UNESCO-a da eventualna modernizacija ne smije rezultirati omogućavanjem prisustva većeg broja skijaša“, odgovorili su Vukićeviću iz doskorašnje Vlade.

Iz Markovićeve Vlade su pojasnili  kako ni Uprava javnih radova, „koja je nabavila opremu za novu šestosjednu žičaru, nije nadležna za pristupanje sanaciji postojeće skijaške infrastrukture na Savinom kuku koja je u vlasništvu Investicionog razvojnog fonda (IRF)“. I, na kraju, preporučili su da  rješenje za rekonstrukciju, odnosno neophodnu modernizaciju, postojeće dvosjedne žičare treba tražiti u komunikaciji sa tim fondom. Pa rukom od ruku. I pravac na Bjelasicu, čim padne prvi snijeg.

Ipak, Vukićević ne propušta da svaki put kada govori na temu zabrinjavajuće skijaške infrastrukture u svojoj opštini, saopšti kako je on optimista. Zahvalan dosadašnjoj Vladi za  „ulaganja od sedam miliona eura  sa nivoa države u opštinu Žabljak“.

Nezavidno stanje skijaške infrastrukture u najpoznatijem crnogorskom zimskom turističkom centru dodatno komplikuje činjenica da više neće postojati ni skijalište Javorovača, na periferiji Žabljaka. Ono je prestalo da postoji nakon što je sud donio odluku da zakupac prostora, d.o.o Javorovača  sa tog mjesta mora da ukloni infrastrukturu (ski-lift i prateće objekte) koja je postavljena prije gotovo 50 godina. Javorovača je bila prvi urbanizovani sportsko-turistički objekat te vrste u Crnoj Gor. Prvi ski-lift na tom prostoru postavljen je početkom 80-ih godina prošlog vijeka.

Nepovoljna epidemiološka situacija desetkovala je ljetos prihode od turizma u toj sjevernoj opštini. Sa neizvjesnošću Žabljačani dočekuju i  predstojeću sezonu. Jasno je da ni ove godine ne mogu računati na vještačko osnježavanje skijaških staza. Pa ko dočeka bolja vremena – pričaće.

                                                                                    Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo