Povežite se sa nama

OKO NAS

BIVŠA VLADA PREVESLALA ZIMSKU TURISTIČKU PRIJESTONICU: Durmitor u Mojkovcu  

Objavljeno prije

na

Zimsku sezonu Žabljak dočekuje sa starom žičarom na Savinom kuku i zatvorenim  skijalištem Javorovača. Žabljačani se ne mire sa činjenicom da je doskorašnja Vlada novu žičaru, davno obećanu njima, ustupila mojkovačkom skijalištu u izgradnji

 

Umjesto godinama obećavanih milionskih ulaganja, na Savinom kuku ostaje  stara skijaška infrastruktura. Vlada je 6. novembra, dva mjeseca nakon izgubljenih izbora, usvojila informaciju o raskidu ugovora  između Ministarstva održivog razvoja i turizma (MORT),  Uprave javnih radova   i firme Novi Volvox. To preduzeće  bilo je zaduženo za projektovanje i izvođenje radova na izgradnji šesotsjedne žičare i četiri kilometra skijaških staza  na Savinom kuku, jednom od najviših vrhova Durmitora.

Sada već bivša vlada ujedno je predložila i  da se nabavljene instalacije  iskoriste za spajanje ski-centara  u izgradnji  Žarski i Smiljača, na području mojkovačke, odnosno, bjelopoljske opštine.

Ugovor, potpisan  prije dvije godine, garantovao je da se na Savinom kuku izgradi žičara kapaciteta 2.600 skijaša na sat, a ugovorena vrijednost radova bila je veća od 8,7 miliona eura. Raskidom ugovora,  Žabljačani ne samo da nijesu dobili nove staze i novu žičaru, već su, kako sada stvari stoje, vrlo daleko i od rekonstrukcije postojeće (i dotrajale) skijaške infrastrukture.

Odavno poznati stav  UNESKO-a  da se ne preporučuje proširenje kapaciteta u zaštićenoj zoni Nacionalnog parka (NP) Durmitor, Vlada je posljednja „čula“. I to tek onda kada je završena kompletna procedura nabavke nove žičare.

„Taj projekat nije bilo moguće realizovati zbog izričitih zaključaka Savjetodavne misije Centra za svjetsku baštinu pri UNESKO-u, kojima je ukazano ‘da se potencijalna gradnja većeg obima u okviru dobra, poput vodne infrastrukture, zamjene ili izgradnje ski-liftova, infrastrukture za vještački snijeg, zemljanih radova, uključujući djelimično uklanjanje drveća i žbunja – mora izbjegavati'“, saopštili su krajem novembra iz Vlade, odgovarajući na proteste koji su stizali sa raznih adresa. „Takav stav UNESKO-a, u prevodu – zabrana izgradnje žičare šestosjed – jedini je i isključivi razlog zbog čega se odustalo od njenog postavljanja na Savin kuk“, pravdali su se iz kabineta Duška Markovića ne objšnjavajući brojne kontroverze koje su pratile njihovu odluku, ali i kompletan postupak koji joj je prethodio.

Misija UNESKO-a u mišljenju iz 2019. godine nije isključila rekonstrukciju postojećih kapaciteta na Savinom kuku, ali, uz dva uslova.  Postojeća infrastruktura može biti, rekli su, zamijenjena novom, ali ne smije biti nikave promjene (proširenja) u prostoru.  Takođe,  broj skijaša ne smije biti povećan.

„U julu ove godine donijet je jedinstven zaključak da je potrebno izvršiti preprojektovanje već nabavljene žičare, a potom i zamjenu postojeće koja je stara više od 30 godina, sa čim se složio i inženjer firme Novi Volvox… Jednostavno je neobjašnjivo da odlazeća Vlada,  činom odustajanja od izgradnje žičare na Durmitoru,  namjerava u formi kazne za neposlušnost sankcionisati građane Žabljaka“, saopštili su iz  Uruženje građana Dalje nećeš moći. Turistički radnici, takođe, tvrde da šestosjedna žičara „namijenjena Žabljaku, treba i da ostane na Žabljaku“.  Podsjećaju da je Žabljak naš najstariji zimski turistički centar, „koji ima i tradiciju i uslove, ali mu fali infrastruktura“.

Da li je to kraj priče i žičari i zimskom turizmu podno Durmitora? „Građani Žabljaka, neće dozvoliti da ta žičara bilo gdje drugo završi“, tvrde predstavnici turističke privrede tog grada. „Tražićemo od nove vlasti da nam pomogne da vratimo žičaru. Gdje ćemo je postaviti, kazaće struka. Biće postavljena tamo gdje ima snijega i gdje se može skijati, a takvih mjesta ima mnogo na području naše opštine“.

Iz Skijališta Crne Gore, državne firme čije je sjedište u Mojkovcu, objasnili  su da se žičara koju je doskorašnja Vlada  namijenila Mojkovcu ne može prilagoditi za Savin kuk, a da se  pri tom ispoštuju preporuke UNESKO-a. Nova žičara je, kazali su iz tog preduzeća, šestosjedna, sklopiva, kapaciteta 2.600 skijaša na sat.  Postojeća na Savinom kuku je dvosjedna, sa kapacitetom do 1.000 skijaša na sat.

„Nova žičara se kreće  pet, a stara 1, 8 m/s i vožnja njom traje 18 minuta od podnožja do vrha. Novom bi trajala 4-5 minuta.  Razlika je i u postojanju međustanice kod stare. Novom to nije predviđeno, pa bi se morala ugrađivati međustanica, koja bi, bukvalno, značila još jednu novu žičaru unutar žičare. Osim što ne bi bile ispoštovane preporuke UNESKO-a, zamjena  bi iziskivala i dodatne troškove“, kazali su u Skijalištima Crne Gore. Opet ne objašnjavajući najvažnije – zašto su Žabljačani čašćeni opremom koja nije za njih i njihovo skijalište. Da bi, nakon izbora, ispalo po onoj „nije kome je rečeno…“.

Kada je riječ o skijaškoj infrastrukturi na Žabljaku situacija je nezavidna, priznaje i predsjednik Opštine Veselin Vukićević. Iz lokalne uprave, nekoliko dana nakon što je Vlada usvojila informaciju o raskidu ugovra, poslali su molbu da se odluka preispita. Ubrzo je stigao i odgovor. ,,Vaš zahtjev da se, uz određene korekcije, već nabavljena oprema upotrijebi za rekostrukciju postojeće dvosjedne žičare na skijalištu ‘Savin kuk’, u ovom momentu nije prihvatljiv, na način kako je predloženo. Naime, u pitanju je žičara čiji projektovani kapacitet premašuje nosivi kapacitet postojećih skijaških staza, pa bi se, pored neracionalnosti takvog pristupa, država oglušila i o jasne smjernice iz pomenutog izvještaja UNESCO-a da eventualna modernizacija ne smije rezultirati omogućavanjem prisustva većeg broja skijaša“, odgovorili su Vukićeviću iz doskorašnje Vlade.

Iz Markovićeve Vlade su pojasnili  kako ni Uprava javnih radova, „koja je nabavila opremu za novu šestosjednu žičaru, nije nadležna za pristupanje sanaciji postojeće skijaške infrastrukture na Savinom kuku koja je u vlasništvu Investicionog razvojnog fonda (IRF)“. I, na kraju, preporučili su da  rješenje za rekonstrukciju, odnosno neophodnu modernizaciju, postojeće dvosjedne žičare treba tražiti u komunikaciji sa tim fondom. Pa rukom od ruku. I pravac na Bjelasicu, čim padne prvi snijeg.

Ipak, Vukićević ne propušta da svaki put kada govori na temu zabrinjavajuće skijaške infrastrukture u svojoj opštini, saopšti kako je on optimista. Zahvalan dosadašnjoj Vladi za  „ulaganja od sedam miliona eura  sa nivoa države u opštinu Žabljak“.

Nezavidno stanje skijaške infrastrukture u najpoznatijem crnogorskom zimskom turističkom centru dodatno komplikuje činjenica da više neće postojati ni skijalište Javorovača, na periferiji Žabljaka. Ono je prestalo da postoji nakon što je sud donio odluku da zakupac prostora, d.o.o Javorovača  sa tog mjesta mora da ukloni infrastrukturu (ski-lift i prateće objekte) koja je postavljena prije gotovo 50 godina. Javorovača je bila prvi urbanizovani sportsko-turistički objekat te vrste u Crnoj Gor. Prvi ski-lift na tom prostoru postavljen je početkom 80-ih godina prošlog vijeka.

Nepovoljna epidemiološka situacija desetkovala je ljetos prihode od turizma u toj sjevernoj opštini. Sa neizvjesnošću Žabljačani dočekuju i  predstojeću sezonu. Jasno je da ni ove godine ne mogu računati na vještačko osnježavanje skijaških staza. Pa ko dočeka bolja vremena – pričaće.

                                                                                    Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

AZBESTNE CIJEVI I DALJE U VODOVODIMA: Prosipanje vode i vremena

Objavljeno prije

na

Objavio:

Azbestno-cementne cijevi jedan su od razloga što vodovodi u Crnoj Gori u svojim sistemima bilježe prosječne gubitke od blizu 70 odsto. Voda otiče mimo cijevi, kao i vrijeme da se šteta i rizici po zdravlje preduprijede. Projekat zamjene ovih cijevi, za koji je potrebno oko 150 miliona eura zastao je – ne samo zbog para, već i politike

 

Zbog zdravstvene zaštite i ogromnih tehničkih gubitaka u vodovodnim mrežama već godinama se upozorava na neophodnost zamjene azbestno-cementnih cijevi. U Crnoj Gori imamo vodovodnu mrežu od preko 600 kilometara cijevi napravljenih smješom azbesnih vlakana i cementa, materijala koji su izbačeni iz upotrebe u Evropskoj uniji još 2005. godine. U Crnoj Gori zabrana stavljanja u promet i upotrebu azbesta uvedena je Zakonom o životnoj sredini iz 2016.

Privilegiju da ne piju vodu iz azbestno-cementnih cijevi trenutno imaju samo stanovnici Plužina i Petnjice. Drugi mogu jedino da se tješe kako ne postoje pouzdani dokazi o štetnom uticaju unošenja azbestnih vlakana u organizam – ako se piju. Ako se ta vlakna udišu, dokazano su kancerogena. Iz Instituta za javno zdravlje su ranije objasnili da nijesu dovoljno razjašnjeni svi detalji u pogledu zdravstvenih efekata unošenja azbesta putem vode za piće koja prolazi kroz azbestno-cementne cijevi. Ipak se smatra da je ovakav unos daleko manje značajan sa zdravstvenog aspekta od udisanja čestica azbesta. Svjetska zdravstvena organizacija do sada nije utvrdila kancerogenost azbesta unijetog gutanjem tečnosti, pa zbog toga i ne postoje smjernice o dozvoljenoj količini u vodi. Prepoznat je rizik za radnike koji rade na uklanjanju azbestnih cijevi, jer mogu udahnuti čestice ovog materijala.

Ono što se sa sigurnošću zna je da cijevi imaju nedostatak zbog velikog gubitka vode koja protiče kroz njih – do dvije trećine.

U rješavanje ovog problema krenulo se 2019. godine, ali se nije daleko odmaklo. NVO Udruženje za unaprijeđenje vodosnadbijevanja, tretman i odlaganje otpadnih voda Crne Gore uz finansijsku podršku UNDP-a, od 9.050 eura, realizovalo je projekat Zamjena azbestnih cijevi u vodovodnim mrežama Crne Gore. Urađeni su projektni zadaci za 21 opštinu i prikupljeni podaci o ukupnoj dužini azbestnih cijevi u gradskim vodovodima koja iznosi 614,21 kilometar.

Iz Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma za Monitor objašnjavaju da ,,naredni korak koji je trebao da uslijedi jeste izrada Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi u vodovodnim mrežama i obezbjeđivanje finansijskih sredstava za implementaciju projekta. Izrada Glavnih projekata rekonstrukcije azbestno-cementnih cijevi je aktivnost koja je definisana i Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila za Poglavlje 27- životna sredina i klimatske promjene. Nosilac aktivnosti je Udruženje za unapređenje vodosnabdijevanja, tretman i odvođenje otpadnih voda Crne Gore”.

NVO Udruženje vodovoda i Zajednica opština obratili su se Eko-fondu sa zahtjevom za uključivanje u projekat i finansijsku podršku. ,,Imajući u vidu da je prema procjenama Udruženja potrebno oko 150 miliona eura za realizaciju projekta i ograničena finansijska sredstva kojima raspolaže Eko-fond, dogovoreno je da Eko-fond može pružiti finansijsku podršku samo za izradu Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi”, kazao je za Monitor Draško Boljević, izvršni direktor Eko-fonda.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ČEREČENJE SOLANE I ULCINJSKIH PREDUZEĆA: Grad stečaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stečaj je jedna od najneomiljenijih riječi u Ulcinju. Stečajem su redovno urnisana sva nekadašnja uspješna ovdašnja  preduzeća, počevši od Agroulcinja preko građevinske firme Primorje i Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjska rivijera pa sve do Solane. Zato se očekuje da će specijalni tužilac otvoriti istrage i u ovim slučajevima

 

Slučaj ulcinjske Solane pokazuje šta su pohlepa i gramzivost, uz asistenciju države u stanju da devastiraju u kratkom roku. Agonija najstarije ulcinjske kompanije kreće 2004. godine kada Eurofond, koji je kontrolisao biznismen Veselin Barović, postaje većinski vlasnik Solane Bajo Sekulić u stečaju, za oko 800.000 eura. Godinu kasnije pokreće se postupak ,,programiranog stečaja” zbog duga za struju od 13.000 eura, a u međuvremenu, Eurofond podiže kredite zalažući imovinu Solane i emitujući akcije. Banke istovremeno stavljaju pod hipoteku milione kvadratnih metara zemljišta u neposrednom zaleđu Velike plaže.

Nekadašnji rukovodilac finansija u Solani Veselin Saša Mitrović kaže da je najteži udarac ta kompanija doživjela 2010. godine kada je, kako tvrdi, ukradeno 20 hiljada tona soli i milion eura iz blagajne. „Tada je i stavljena tačka na rad Solane, a radnici opljačkani. Kasnije i izbačeni na ulicu, a da niko nije odgovarao za to. I danas kada pitate te ljude iz Privrednog suda oni govore da su radili sve po zakonu!? Zato ih mi radnici i zovemo stečajna mafija“, naglašava Mitrović.

Konačno, 2011. godine uveden je u ovu firmu klasični stečaj rješenjem Privrednog suda. Od tada kontrola nad čitavom Solanom, ostacima ostataka njene pokretne i nepokretne imovine, kao i finansijskim sredstvima, prelazi kompletno u Podgoricu.

U posljednjih deset godina organizovano  je 15 neuspješnih pokušaja prodaje imovine Solane iako je bilo sporno da li Eurofond ima pravo na korišćenje ili svojine nad zemljištem. Ovi javni oglasi služili su da  bi se kupovalo vrijeme dok se ne završi posao definitivnog uništenja Solane.

Već deveta je godina da na Solani nema berbe soli, koja je preduslov da se očuva njen biodiverzitet, te da ona i dalje bude raj za ptice, što je čini staništem koje je važno u svjetskim okvirima. Zato se ona posebno navodi u svim godišnjim izvještajima Evropske komisije za Crnu Goru.

Stečajni postupak još traje, a u toku je procedura kojom se cjelokupna imovina Solane nastoji uknjižiti kao državna svojina, dok bi Vlada Crne Gore bila označena kao nosilac prava raspolaganja. Stečajni upravnik Solane, Žarko Ostojić, najavio je čak da će podnijeti tužbe Upravnom i Privrednom sudu, zbog odluke Savjeta za privatizaciju da ne pretvori pravo korišćenja u pravo svojine, odnosno da je imovina Solane državna svojina.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NACIONALNI PARK PROKLETIJE ŽRTVA BESPRAVNE GRADNJE: Uništavanje šume na privatnom posjedu zakon ne prepoznaje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gusinjanin Đ.V. u potpunosti je uništio planinarsku stazu ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje, kada je odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila

 

Planinarska staza ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje u potpunosti je uništena kada je Gusinjanin Đ.V, uz pomoć građevinskih mašina odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila. Prilikom probijanja puta dužine kilometar, oko 300 stabala oboreno je, srušeno, polomljeno ili iščupano, a zemljište isprevrtano.

Radovi su trajali dva dana, 6. i 7. maja. Prema riječima direktora NP Prokletije Marinka Bajraktarovića, nadzornik tog terena je drugog dana radova čuo mašine i zaustavio ih. Uprava nacionalnog parka o tome je obavijestila Upravu za inspekcijske poslove i Komunalnu inspekciju Opštine Gusinje dva dana kasnije – 9. maja. Inspekcija je na lice mjesta izašla sjutradan, a nadzoru su prisustvovali direktor i radnik službe zaštite NP Prokletije i Đ.V. Tada je konstatovano da su radovi sprovedeni na zemljištu u vlasništvu Gusinjanina. Oko 400 metara staze, širine tri metra, vlasnik je proširio, i taj se dio nalazi u trećoj zoni zaštite NP Prokletije. Ostalih 600 metara je u potpunosti novoizgrađen put, i to u drugoj zoni zaštite parka.

,,Nijesmo dali saglasnost za izvođenje radova u zaštićenom području Prokletija. U toku je proces u kome su preduzete mjere u saradnji sa Upravom za inspekcijske poslove i lokalnom upravom u Gusinju. Obiđen je teren, sačinjen izvještaj, a radovi su stopirani u istom trenutku kada ih je nadzornik uočio, i ne stoje tvrdnje da su se nelegalne radnje vršile naočigled zaposlenih u NP Prokletije, već su sve radnje učinjene po važećim zakonskim procedurama”, naveli su iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) u saopštenju.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo