Povežite se sa nama

OKO NAS

DRI O TOME KAKO ČUVAMO ŠUME OD POŽARA: Naprtnjačama i mlatilicama protiv stihije

Objavljeno prije

na

Državana revizorska institucija (DRI, u Reviziji  uspješnosti sprovodjenju politike zaštite od šumskih  požara,  konstatovala je da naša država još nema  uspostavljen dovoljno efikasan sistem zaštite u toj oblasti. Zaključak DRI je i da je zaštita šuma na nedovoljnom nivou

 

Požari predstavljaju najveću prijetnju šumskim ekosistemima u Crnoj Gori. U  u periodu 2012-2018. godine, bilo ih je  532. Na 34. 626  hektara opožarene  površine, procijijenjena je  šteta od skoro 6, 5 milona eura.  Oko 95 odsto požara izazvao je posredno ili nposredno ljudskim fraktorom.

„Najviše su ugrožene šume u primorskom i središnjem dijelu…Naročito kritičan period zanastanak požara u našim uslovima su jul i avgust, kada je intenzitet padavina veoma nizak, kao i februar i mart u uslovima suvih i toplijih zima. Poražavajuća činjenica je prisutnost namjernog izazivanja požara zbog povećanja proizvodnje nedrvnihšumskih proizvoda kao što su šipurak, vrijesak, različite vrste pečurki, malina, kupina…- piše u izvještaju Uprave za šume.

Iako, „uspostavljeni strateško-pravni okvir predstavlja dobru osnovu za efikasnu borbu sašumskim požarima“, Državna revizorska institucija (DRI) u  Reviziji  uspješnosti sprovodjenju politike zaštite od šumskih  požara, objavljenoj u oktobru prošle godine,  zaključuje  da primjena u praksi ima mogo falinki.

„U sistemu organizacije za zaštitu šuma od požara, koji nije podržan odgovarajućim informacijskim servisom i bazom podataka, u kojem nije izvršena odgovarajuća procjena rizika, mapiranje opasnosti i zoniranje, u kojem nemaadekvatnog nadzora nad izvršavanjem zadataka, svake se sezone kreće gotovo od početka“-piše u tom dokumentu.

Nedostaci u koordinaciji, neadekvatna i nedovoljna oprema i posebno nedovoljno poznavanje i procjena vjerovatnoće i posljedica potencijalne opasnosti, zaključuju u DRI, ograničavaju kapacitet protivpožarnog sistema.

Iako je Vlada, nakon usvajanja Informacije o Četvrtoj konferenciji Nacionalne platforme za smanjenje rizika od katastrofa, zaključcima obavezala Upravu za šume i JP Nacionalni parkovi CG  da relizuju brojne aktivnosti, to je učinjeno samo djelimičn. Tako, konstatuju revizori, nije završena nabavku potrebne opreme i sredstava za gašenje požara na prostorima kojima upravljaju  te preduzeća. Nije okončana izrada preduzetne planove zaštite i spašavanja od požara, te stručno osposobljavanje i usavršavanje pripadnika preduzetnih jedinica.

„Ministarstvo unutrašjih poslova(MUP), odnosno, Direktorat za vanredne situacije (DVS) izradio je nacrt Pravilnika o mjerama za sprječavanje i suzbijanje šumskih požara. Pravilnik nije  usvojen zbog jasno definisanih obaveza Ministarstva poljoprivrede u dijelu opremanja službi za detekciju i početno gašenje šumskih požara, sa opremom i vozilima za gašenje, za koje bi bila potrebna značajna budžetska sredstva, koja nijesu obezbijeđena“- piše u Reviziji.

Jedina funkcionalna operativna jedinica formirana na državnom nivou, kako je ocijenjeno,  je jedinica za gašenje požara iz vazduha.  Brojni podaci iz revizije pokazuju da, recimo Upravi za šume, nije među prioritetima zaštita od požara.

„Upravi za šume od 2015. do 2018. godinedodijeljeno 111.380 eura  za zaštitu šuma od požara, od čega je samo 33 odsto utrošeno u tu svrhu. Dakle iznos od74.421 eura  preusmjeren je i utrošen je za druge namjene.Šume od požara, uglavnom,  čuvaju lugari i lica zaposlena na određeno vrijeme, koja imaju osmočasovno radno vrijeme “ ocjenjuju revizori.

Prema podacima od prije nekoliko sedmica,  ukupan dug korisnika šuma po osnovu koncesione naknade Upravi za šume iznosi 7,6 miliona eura.  Istovremeno, revizori tvrde da   koncesionari mahom  ne izvršavaju obaveze utvrđene ugovorima  o koncesijama, pa njesu ni tehnički ni kadrovski osposobljeni  za mjere zaštite šume od požara.

„Ugovorom o koncesijama na period od 30 godina koncesionar DOO “Vektra Jakić” iz Pljevalja, kada jeu pitanju zaštita šuma od požara, ima obavezu organizovanja zaštite šuma od požara. Dosadašnjaiskustva pokazuju da koncesionar DOO “Vektra Jakić” nije u potpunosti kadrovski ni tehnički  osposobljen da izvršava navedene poslove, naročito kada je obim požara ogroman kao tokom 2012.Godine…“- piše i u nedavnom  izvještaju Uprave za šume.

Zakon propisuje da će se novčanom kaznom u iznosuod 500 eura do 10.000 eura kazniti za prekršaj pravno lice, ako ne izradi preduzetni plan. Nije poznato da li je iko od koncesionara sankcionisa  na taj način.

Iz tog izvještaja vidi se da su osovna sredstva za borbu sa vatrenom stihijom zaposlenima u Upravi  naprtnjače i mlatilice. Tvrde  da ih imaju dovoljno – svaki lugar po jednu naprtnjaču, a u svakoj područnoj jedinici po 10 mlatilica.

„ Kroz javne nabavkeu prethodnoj godini nabavljeno je i 90 novih naprtnjača i to po potrebi za svaku od područnih jedinica Uprave za šume. Trošak nabavke naprtnjača iznosio je oko 8.869 eura…“- obavijestili su Vladu iz preduzeća koje gazduje crnogorsim šumama.

Prema Reviziji  uspješnosti sprovodjenju politike zaštite od šumskih  požara, i službe zaštite i spasavanja po opštinama, sudeći prema opremljeosti i kadru, prilično su  nemoćne u borbi s vatroma. U  Nikšiću, Plavu, Šavniku, Andrijevici, Petnjici, Kolašinu i Rožajama nedostaje lična i kolektivna oprema zakvalitetan odgovor na nepogode. Revizijom je utvrđeno da pojedine opštine imaju problem prilikomzapošljavanja edukovanih kadrova.

„U Službi zaštite i spašavanja Nikšić evidentan je problem nedostatka idotrajalosti opreme, te je neophodan veći iznos sredstava za opremanjepripadnika službi zaštite i spašavanja ličnom i kolektivnom opremom zagašenje šumskih požara. Iz ove službe ukazuju na neophodnost formiranjadobrovoljnih vatrogasnih društava na terenima koji su udaljeniji odgradskih službi i njihovo istovremeno opremanje vozilima, ličnom ikolektivnom opremom, kao i obučavanje za gašenje šumskih požara-„- navodi se u Reviziji.

Revizori zamjeraju i što nije napravljena analiza potreba  materijalno-tehničke opreme za požare, kao i da nijesu utvrđeniprioriteti nabavke. Zbog toga se, navode primjer „nabavljen je  avion i vatrogasna vozila, a većina vatrogasaca nema maske sa kiseonikom i protivpožarna odijela, terizikuju život samim pristupom vatri“.

Planove za zaštitu i spašavanje nije izradilo petopština, a pojedine opštine neredovno ažuriraju planove, iako jeobaveza da se najmanje jednom godišnje dopunjavaju novim podacima irješenjima koji svojim sadržajem unapređuju nivo efikasnosti sistema zaštitei spašavanja. Takođe, utvrđeno je nijesu izrađene lokalne procjene rizika odkatastrofa.

Naša država nema ne praktikuje sprovođenja detaljnih analiza nakonsvake krizne situacije , a konstatovano je nepostojanje jedinstvene metodologije za procjenu štete odelementarnih nepogoda. Nemamo ni propise  koji regulišuprocjenu štete na šumi,a relizacija planva sanacije šuma  je upitna. Rezultatipošumljavanja opožarenih površina nijesu zadovoljavajući, tvrde u DRI.

                                                                                    Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo