Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Ćeraćemo se do Strazbura

Objavljeno prije

na

Svakoga dana u prosjeku jedna tužba iz Crne Gore pristigne u Evropski sud za ljudska prava u Strazburu. Tako je bar u posljedenjih godinu dana od kada je Crna Gora u toj najznačajnijoj evropskoj instituciji pravde dobila svog predstavnika sudiju dr Nebojšu Vučinića. Za to vrijeme samo je jedna presuda izrečena protiv države Crne Gore. Porodici Bijelić iz Podgorice tako je omogućeno da nakon prolaska svih crnogorskih sudskih instanci uđe u svoj stan. Pet tužbi iz Crne Gore trenutno je u proceduri a njihov bi ishod mogao biti poznat do kraja godine. Još više od trista tužbi čeka na red pred jednim od pet sudskih vijeća, u kojima sudi 47 sudija iz svih 47 zemalja, članica Savjeta Evrope. PROCEDURA: Evropski sud je sada, više nego ikad u svom pedesetogodišnjem postojanju, zatrpan tužbama građana koji se žale na svoju države. Više od sto hiljada tužbi nalazi se u njegovoj sudskoj arhivi. Rusija, Rumunija, Poljska, Ukrajina i Turska države su na koje otpada devedeset odsto tužbi. Samo iz Rusije ima ih oko trideset hiljada. Procentualno, prema broju stanovnika, najmanje ih je iz Velike Britanije, što ukazuje na visok stepen demokratije ali i na nivo sudstva u toj zemlji.
Procedura Evropskog suda jeste spora. Četiri mjeseca potrebno je samo za odgovore na pitanja agentu neke tužene države. To je glavni razlog što je za jedan predmet od prispijeća do rješenja potrebno nešto više od godinu i po. Taj period u budućnosti bi mogao biti i znatno duži, objašnjava Nebojša Vučinić. „Sud je postao žrtva sopstvenog uspjeha jer je sada zatrpan tužbama”, kaže on.
Iduće godine u Švajcarskoj će biti održana konferencija o budućnosti suda i mogućnostima njegovog izlaska iz evidentne pretrpanosti predmetima. „Razmatra se više rješenja, ali je sigurno da se ova institucija mora očuvati. To je specifičan sudski mehanizam da se pojedincu, često bespomoćnom, omogući tužba protiv države, koja ima u rukama sav represivni aparat. To i jeste filozofija suda – dati šansu čovjeku da bude ravnopravan u procesu protiv države”, kaže Vučinić.
USLOVI: Prva misao nezadovoljnog građanina, nakon posljednje sudske instance u državi, „ćeraćemo se do Strazbura”, ipak je, najčešće, samo iluzija. Tek svaka deseta tužba koja dospije do Evropskog suda biva u njemu i razmatrana. Ostale bivaju odbačene već na ulazu u Sud, kaže Vučinić. „Od preko sto hiljada predmeta koji su trenutno pred sudom oko devedeset odsto su – nedopustivi, što znači da se ne mogu razmatrati iz nekog od više proceduralnih razloga. Ti uslovi dopustivosti veoma su konkretni i odnose se prevashodno na ljudska prava. Nijesu, na žalost, sva ljudska prava zaštićena Konvencijom”, kaže Vučinić.
Procedura strazburškog suda je takva da je neophodan određeni vremenski period, ali i opsežan ljudski potencijal da bi se obradili svi slučajevi. Oko pet stotina pravnika, savjetnika, pomaže sudijama u obradi predmeta. Kako bi se povećala efikasnost i efektivnost Suda, sada se uvodi novi protokol kojim se dopunjava procedura razmatranja prihvatljivosti i osnovanosti predstavki, pa će prethodno pitanje o tome da li određeni predmet ispunjava uslove prihvatljivosti, što su razmatrala vijeća od tri sudije, sada rješavati samo jedan. Predmete koji uđu u proceduru o meritumu, koje su razmatrala vijeća od sedam sudija, od sada će voditi tročlana vijeća. „Novi protokol trebalo bi da znatno ubrza protok predstavki i efikasnost suda”, kaže doc. dr Ivana Jelić, profesor međunarodnog prava i ljudskih prava.
STANDARDI: Osim preduslova da su prethodno iscrpljena sva pravna sredstva u okviru države, podnosilac tužbe mora pokazati da je žrtva kršenja nekog prava garantovanog Evropskom konvencijom o ljudskim pravima. Uslov je i to da isti slučaj ne razmatra neki drugi međunarodni sud ili kvazisudsko tijelo, na primjer Komitet UN za ljudska prava. Takođe, neophodno je ispuniti i vremenski uslov, da nije proteklo više od šest mjeseci od donesene pravnosnažne presude u sopstvenoj državi, pojašnjava doc. dr Ivana Jelić. ,,Ljudi su o tim procesnim pretpostavkama često neobaviješteni. Evropski sud za ljudska prava, kao međunarodni pravosudni organ, osnovan je Evropskom konvencijom o ljudskim pravima i iz nje crpi svoju nadležnost. No, iako se bavi zaštitom građanskih i političkih ljudskih prava, moguće je pred njim utužiti i povrede drugih ljudskih prava, ukoliko se dovedu u vezu s diskriminacijom, odnosno povredom člana 14 Konvencije”, kaže Jelić.
Prihvatanje standarda Evropskog suda jedan je od osnovnih principa razvoja nacionalnih pravosudnih institucija, objašnjava ona. „Naša ustavna žalba, kao pravni institut, tek treba da zaživi. To je još jedan metod koji može pomoći da se ubuduće rastereti sud u Strazburu”, kaže Jelić.
Sud je svojevrstan pravosudni evropski reper, koji ima za cilj i uticaj na nacionalne sudove. „Ukoliko se ustavni sudovi i ustavna žalba afirmišu kao efektivno sredstvo, ni jedna žalba ne bi morala u Strazbur. Jedan od osnovnih ciljeva u radu suda jeste upravo to da se unutrašnji pravni sistemi država osposobe da rade po principima Konvencije o ljudskim pravima”, kaže Vučinić.
„Više se ne radi o tome da sopstvenu državu tuže hrabri, to će činiti sigurni i samosvjesni ljudi”, pojašnjava i doc. dr Ivana Jelić. ,,Tražiti zadovoljenje pravde, zaštititi svoje pravo, dakle, ne dati na svoje dostojanstvo, osnovni su zadaci svakog pojedinca. Konačno, samo slobodan čovjek i čovjek siguran u dostižnost pravde, može biti koristan član društva”, kaže ona.

Sead SADIKOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo