Povežite se sa nama

OKO NAS

GRADNJA HOTELA NA OBALI BIOGRADSKOG JEZERA: Valorizacija prašume ili vandalizam

Objavljeno prije

na

Najave izgradnje hotela sa dvadesetak soba tik pored Biogradskog jezera, a u srcu čuvene prašume, nije značajnije uznemirila crnogorsku javnost. Tek su rijetki digli glas protiv tog projekta. Iz JP Nacionalni parkovi Crne Gore (NPCG) i Nacionalnog parka (NP) Biogradska gora, na početku ljetnje sezone obećali su da će gradnja početi do kraja ove godine i pojasnili da je riječ o” nadogradnji, to jest rekostrukciji hotela, koji je nestao u požaru prije nekoliko decenija”.

Kako kažu u NP dobijeni su urbanističko – tehnički uslovi, i građevinska dozvola, a od nadležnih se spremaju da zatraže procjenu uticaja na životnu sredinu. Direktor NP Saša Jeknić ne očekuje nikave probleme i tvdi da gradnjom neće biti nauđeno ničemu što je za čuvanje u prostoru, koji je zaštićen još od 1878. godine.

“Izgradanja hotela je planirana kapitalnim budžetom, ispoštovan je zakon do detalja. Ne mislite, valjda, da bi država stala iza devastacije tog prostora i bilo čime ugrozila jezero ili prašumu. Posebna pažnja posvećena je tretmanu otpadnih voda, tako da one neće ugroziti biodiverzitet prašume. Grijanje će biti na pelet a hotel će raditi tokom cijele godine. Novi hotel daće novu dimenziju originalnoj turističkoj ponudi Biogradske prašume”- kaže Jeknić.

Njegove izjave, kao i ono što je, najavljujući gradnju, kazao direktor JP NPCG Zoran Mrdak, nekadašnji direktor “Biogradske gore” Dragiša Dožić okarakterisao je kao proizvoljne. Prema njegovim riječima, podizanje hotela značiće korak nazd, a možda i zatvorena vrata za upis Biogradske gore na svejetsku listu kulturne i prirodne baštine.

„Najava gradnje hotela i restorana na Biogradskom jezeru, u srcu prašume, od najodgovrnijih u JP Nacionalni parkovi Crne Gore, upravo onih koji su najpozvaniji da se bore za svaki pedalj prašume je zabrinjavajuća „ kaže Dožić. „Prvi put u dugoj istoriji tog parka dešava se da prirodni dragulj treba braniti od onih kojim je ovo dobro povjereno na upravljanje. Izjave i deklarisanje odgovrnih da će Biogradska gora postati dio svjetske prirodne baštine, a graditi objekte u središtu jedinstvene prašume, devastirajući najočuvanije prostore koje imamo, suprotno zakonu i prostorno planskim opredjeljenjima i UNESKO-ovim standardima, cinizam je i lakrdija”.

Dožić napominje: „Posao direktora NP nije da broji turiste i dnevni pazar, već, prevashodno, da koordinira i organizuje poslove zaštite.” Bivši direktor „Biogradske gore” tvrdi da stari hotel, na čijim temeljima se planira novi, nije uništen požarom, već srušen, shodno odluci rukovodilaca OOUR-A Bjelasica. Rušenje objekta tadašnja uprava NP iskoristila je da ne dozvoli građenje novog objekta na toj lokaciji.

„Time su se stekli uslovi da se postupno počnu sprovoditi mjere stroge zaštite na ovom lokalitetu u prašumskom rezervatu, shodno zakonskim propisima i Prostornom planu NP, usvojenom odlukom Skupštine Crne Gore iz decembra 1998. godine”.

Prema Dožićevim riječima, planskim dokumentima zona razvoja turizma ne zalazi u prostor sliva Biogradske rijeke i Jezerštice i na taj način ne ugrožava prašumski rezervat. Naime, na Kraljevom kolu, na ulazu u NP predviđeni su objekti visoke kategorije do 100 ležajeva, uz prateće servise.

„Tokom izrade Prostornog plana vodila se veoma stručna rasprava o lokaciji Kraljevo kolo i postojećim ugostiteljskim objektima na Biogradskom jezeru. Konačno je dogovoreno da se postojeći ugostiteljski kapaciteti na Biogradskom jezeru zadržavaju, s tim da se objekti mogu prevesti u višu kategoriju, samo na postojećim gabaritima. Ova se klauzula odnosila isključivo na postojeći restoran i sedam kamp- kućića. Gradnja hotela i restorana na Biogradskom jezeru je najgrublji oblik narušavanja izvornih univerzalnih prirodnih vrijednosti, ravan vandalizmu- smatra Dožić.

Prema njegovim riječima, s obzirom da je idejnim projektom predviđen objekt sa 25 soba, proširenjem parkinga i rekonstrukcijom vodovoda sa Ganovače do hotela neminovno bi došlo do sječe stoljetnih stabala, što bi u potpunosti izmijenilo postojeći ambijent. Veliki je problem i kako riješiti odvod otpadnih voda sa parkinga i fekalija iz postojećih objekata.

Dožić podsjeća i na dugu uspješnu tradiciju odbrane prašumskog rezervata od, kako je kazao, “drvosječa i drugih profitera”, koja je počela još daleke 1934. godine. Ta godina bila vrijeme velikih iskušenja u očuvanju Biogradske gore od ambicija rukovodilaca privrednog giganta ŠIPAD-a, koji su namjravali da iskorištavaju stoljetnu drvnu masu. Nekoliko godina kasnije, Zetska banska uprava podnijela je Direkciji šuma iz Skoplja, zahtjev za podizanje objekata na Biogradskom jezeru. Zahtjev je odbijen. Potom, 1958. godine Savezna komisija za fizičku kulturu SFRJ uradila je projekat za izgradnju Zimskog sportskog centra na području sadašnjeg nacionalnog parka.

„Posle duže rasprave ekspertska komisija za pregled projekta, sa akademikom Vilotijem Blačićem na čelu, podržana naučnim institucijama, uglednim javnim i

Dožić uz gleš Dožić Uz fleškulturnim radnicima i državnim organima za zaštitu prirode, odbacila je projekat u cjelini. Sekreterijat za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo 1965.godine naručio je Elaborat o mogućnostima korišćenja Biogradske gore I ta ideja je osujećena, jer je u odbranu prašume ustala struka i nauka iz Evrope i tadašnje Jugoslavije” – sjeća se Dožić.

Direktor Centra za razvoj Durmitora Darko Stijepović, takođe je otro osudio ideju o gradnji hotela na obali Biogradskog jezera, nazivajući taj projekat „najprostačkijom eksploatacijom prirodnog dragulja”. I on tvrdi da se gradnja hotela relaizuje suprotno Prostornom planu područja Biogradske gore, koji to najstrožije zabranjuje. ” Prije deset godina pokušali su iskoristiti pare Evropske agencije za rekonstrukciju za izgradnju bungalova na vodi, bolje rečeno, sojenica u samom jezeru. Srećom, uz pomoć medija i razumijevanja tadašnjeg direktora Agencije za zaštitu životne sredine, bataljena je ideja o sojenicama u jezeru. Sad su došli na još luđu ideju, hotel na obali jezera . Nekadašnji rezervat sa jelenima i muflonima dogurao je do jeftine eko krčevine i vododerine, do jeftine budvanske Guče i Ade Ciganlije”

Stijepović zaključuje: „To je podcjenjivanje eko morala i svijesti građana, a predlaganje UNESCO-u da prihvati kao mjesto svjetske baštine jezero sa hotelima, bungalovima, parkinzima u prašumama i roštiljima, svetogrđe i javna bruka države”.

Ova upozorenja zaslužuju argumentovan javan odgovor. Dok ne bude kasno.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo