Povežite se sa nama

Izdvojeno

GUSINJE I PLAV VIŠE NIJESU ,,SLIJEPO CRIJEVO” CRNE GORE: Obnovljen put nade

Objavljeno prije

na

Skraćenjem dužine puta od Gusinja i Plava do Podgorice i obratno, preko teritorije Albanije, za tri puta – sa 210 na 70 km, mogućnosti razvoja su otvorene. Pitanje je koliko će biti iskorištene

 

Gotovo sedam decenija čekali su Gusinjani i Plavljani, a i ostali stanovnici Gornjeg Polimlja, da se ponovo otvori put preko Albanije kako bi na  najlakši i najbrži način mogli doći do centralnog dijela Crne Gore i prema Primorju. Da do Podgorice ne moraju putovati tri sata, već upola manje.

Ta mogućnost otvorena je 2016. godine kada je završena izgradnja puta koji od Skadra vodi prema graničnom prelazu Vrmoš, odnosno Grnčar, koji se nalazi na teritoriji opštine Gusinje.

No, još punih pet godina čekalo se da Crna Gora napravi 14 km puta od Tuzi preko Dinoše do graničnog prelaza Cijevna Zatrijebačka, koji je uglavnom finansiran sredstvima EU. Taj put  trasu od Podgorice do Gusinja skraćuje na manje od 70 km. Dvije trećine ovog veoma kvalitetnog puta vodi kroz Albaniju i prekrasne doline rijeka Cijevne i Tamare, odnosno Albanskih Alpa.

Osim što je na ovaj način konačno ispunjen san mnogih generacija, mještani Gusinja i Plava se nadaju da će ovo podstaći razvoj i zaustaviti dalji odlazak mladih. Mnogi ističu da je za početak dovoljno što više neće biti prunuđeni da prolaze kroz Platije.

Kako kaže Amil Ibrahimagić, Gusinje i Plav su dugo bili ,,slijepo crijevo” Crne Gore. ,,Na sreću, to više ne važi, a na lokalnim upravama obje opštine jeste da se ova ogromna šansa iskoristi”, navodi on.

Ali, dok se čekalo na sve ovo mnogo je energije utrošeno, dosta ljudi, posebno mladih se iselilo, a Plav i Gusinje su postale opozicione opštine u Crnoj Gori.

Čelnici ovih lokalnih uprava su, ipak, optimisti i apeluju da se nastavi sa daljim, konkretnim aktivnostima.

,,Prvi vikend nakon puštanja u promet kraćeg puta od Podgorice evidentni su rezultati – tokom subote i nedjelje preko 3.800 kumulativnih prelaza na graničnom prelazu u Grnčaru, velika posjećenost turističkih lokaliteta plavsko-gusinskog kraja”, kazao je predsjednik Opštine Plav Nihad Canović, dok njegova koleginica iz Gusinja Anela Čekić dodaje da očekuje da na graničnom prelazu Cijevna Zatrijebačka – Grabon neće biti gužvi kakve su se dešavale na Božaju – Hani i Hotit, posebno ljeti, kada u Gusinju borave ljudi iz dijaspore.

Zato Canović i Čekićeva smatraju da je najbolje rješenje izgradnja zajedničkog graničnog prelaza Crne Gore i Albanije, kakav je Sukobin – Muriqani kod Ulcinja, kako bi se principom jednog zaustavljanja, skratilo vrijeme čekanja i smanjili ukupni troškovi.

Iz Opštinskog odbora Socijaldemokratske partije u Plavu su ranije saopštili da se zalažu i za otvaranje novog graničnog prelaza između Crne Gore i Albanije, a to je Ćafa Vranices iznad Jasenice i Trokuza. Kako navode, time bi se stvorili uslovi za spajanje Nacionalnog parka Prokletije i Nacionalnog parka Valjbona, te stvaranje međunarodnog nacionalnog parka, koji će biti velika ekonomska razvojna šansa Plava, Gusinja i regiona, posebno kada su u pitanju poljoprivreda i turizam.

Inače, već duže vrijeme se najavljuje i otvaranje graničnog prelaza Ckla – Zogaj na Skadarskom jezeru, a premijer Albanije Edi Rama i potpredsjednik Vlade Crne Gore Dritan Abazović su nedavno u Tirani dogovorili izgradnju mosta preko rijeke Bojane koji će povezivati Velipoju sa Ulcinjom.

Na ovaj način će se bar malo rasteretiti prelaz Sukobin, koji je najfrekventniji u zemlji, jer tuda svake godine pređe preko dva miliona putnika. I na kojem još uvijek nema robnog prometa iako tako nešto stalno od crnogorske Vlade traže privrednici Ulcinja, Bara i Budve.

Poslanik Albanske koalicije Jedinstveno i lider Demokratske partije Fatmir Đeka kaže da put od Podgorice do Gusinja i Plava predstavlja prirodnu vezu Crne Gore i Albanije, podstiče razvoj i bolju povezanost sa tim prekrasnim, ali nerazvijenim područjima. On ukazuje  da će sve do punog izražaja doći tek kada se izgradi put od Plava do Peći. ,,Tada će ovaj kraj konačno prodisati na oba ‘plućna krila’”.

 

Jedini put prema – Americi!

Put od Skadra prema Gusinju je predstavljao karavansku trasu iz starih vremena. Jer, kada su sa robom stigli u Gusinje trgovcima su se dalje otvarali putevi prema Bosni, Sandžaku i Kosovu.

To je omogućilo sveopšti razvoj, pa je sredinom 19. vijeka ova varoš imala 600 domaćinstava i 200 trgovinskih i zanatskih radnji.

Nakon što je 1948. godine hermetički zatvorena granica prema Albaniji, ovo malo urbano mjesto je praktično postalo zapećak Crne Gore.

Decenijama je lagano odumiralo, a jedini put, obično bez povratka, odavde je vodio za Sjedinjene Američke Države. Tamo živi i radi oko 30.000 Gusinjana i Plavljana, odnosno tri puta više nego što je danas stanovnika u Gusinju i Plavu!?

Oni koji su ostali u Gusinju govorili su prije desetak godina, tadašnjem američkom ambasadoru u Crnoj Gori Roderiku Muru, da su zbog loših uslova života spremni da se ,,kolektivno isele u SAD”.

Mustafa CANKA

Komentari

FOKUS

REKONSTRUKCIJA VLADE: Otvaranje dveri

Objavljeno prije

na

Objavio:

Vladajuće partije tek se pozicioniraju, očekujući da URA prelomi na njihovu stranu, i da tada započnu stvarni pregovori o podjeli vlasti. A pozicionira se i premijer, potvrđujući sumnje da je upućen u započetu igru. U kojoj će evropske integracije ustupiti mjesto Vučićevom otvorenom Balkanu, sve sa nadom domaćih i izvanjih  promotera da će nas to dovesti do novog srpskog sveta

 

Tri mjeseca otkako je Vlada Zdravka Krivokapića izgubila podršku parlamentarne većine, zahuhtavaju se razgovori o njenoj rekonstrukciji.

Koliko su u tom naumu ozbiljne tri vladajuće koalicije i premijer koji u pregovorima zastupa samog sebe, kao osamostaljeni (usamljeni) predvodnik koalicije Za budućnost Crne Gore, možemo vidjeti iz onoga što se čini kao neupitno nakon dosadašnjih razgovora i prepucavanja partijskim saopštenjima.

I buduću, rekonstruisanu, Vladu predvodiće sadašnji premijer, odnosno, „običan lažov i izdajnička tranja“ (citat Marina Jočić, DF). Ostanak u Vladi garantovao je i ministru finansija – „članu međunarodne kriminalen grupe“ (Nebojša Medojević, predsjednik PzP i jedan od lidera DF-a) i potpredsjedniku Vlade koji je, prema najnovijim saznanjima njegovih koalicionih partnera skupa sa svojom partijom (URA) htio, tokom nedavnih događaja na Cetinju, da „preda vlast u ruke Veselinu Veljoviću“ (saopštenje Demokrata).

Pored pomenute trojice okosnicu nove Vlade trebalo bi da čine oni koji uz DPS, prema mišljenju Demokrata, „predstavljaju političku dvoglavu zmiju koja sikće otrove u vidu mržnje, uvreda i podmetanja“ (DF), skupa sa „najobičnijim titoistima koji se lažno predstavljaju demokratama“ (iz saopštenja DF-a o Demokratama). U novoj Vladi, slažu se njeni mogući konstituenti, mjesta bi trebalo da bude i za nacionalne manjinske partije, iste one koje „prekopavaju kosti žrtava iz Srebrenice da bi ih koristili u dnevno-političke svrhe“  (poslanik DF-a i predsjednik Odbora za ljudska prava i slobode Jovan Vučurović).

Konačno, na mjestu predsjednika Skupštine Crne Gore ostao bi Aleksa Bečić, koji  (GP URA)  napušta evropski kurs, moguće, „zbog prijetnji beogradskih tabloida o navodnom snimku“.

Sve ovo i još mnogo toga  što se ne citira u pristojnim novinama, jedni o drugima rekli su sadašnji koalicioni partneri. Uglavnom, od momenta kada je Vlada, sredinom juna, i zvanično izgubila podršku parlamentarne većine. Nakon što je parlament, uz pomoć glasova opozicionih poslanika, usvojio Deklaraciju o Srebrenici i na prijedlog premijera Krivokapića, a uz podršku DPS-a, razriješio ministra pravde Vladimira Leposavića. „Sada resetujemo stanje na nulu i tražimo novi dogovor. Pozdravljamo vas i neka vam je srećan DPS”, obznanio je šef poslaničkog kluba DF-a Slaven Radunović odluku da napuste parlament.

Svjedočimo novom početku. Uz demonstriranu dozu međusobnog povjerenja, razumjevanja, pristojnosti i spremnosti na kompromis,  očekivati je da kriza koja traje, praktično, od 31. avgusta prošle godine uskoro bude prevaziđena. Samo se ne zna da li će rezultat dogovora biti nova Vlada ili novi izbori.

Aleksa Bečić je optimista, pa očekuje da ćemo dobiti Vladu koja će trajati do 2024. i termina za raspisivanje redovnih parlamentarnih izbora. Dogovor je moguć, a iz pregovora i dogovora o rekonstrukciji Vlade „ni na jedan način nije izostavljen GP URA”, kaže predsjednik parlamenta ističući potrebu da parlamentarna većina bude osnažena i manjinskim partijama. I skidajući sa sebe i svoje partije odgovornost za rezultate ekspertske, odnosno, apostolske Vlade, pošto Demokrate, saznajemo to sa nekih 10 mjeseci zakašnjenja, nijesu bile saglasne sa načinom na koji je ona formirana. ,,Mi smo se zalagali za to da niko ne može biti diskriminisan. Šta je to ekspert? Gdje je to definisano? To što je neko političar, ne znači da nije ekspert…”.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DIPLOMATSKA I MEDIJSKA OFANZIVA MILA ĐUKANOVIĆA: Ponovno aktiviranje ruskih zavjera kao slamka spasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako beogradski prijatelj i kolega Aleksandar Vučić nije uspio preko svojih medijskih i duhovnih trovača mobilizirati dovoljan broj crnogorskih „patriota“ i ljubitelja lika i djela predsjednika Mila Đukanovića radi odbrane njegovog privatnog feuda, došlo je vrijeme da pozvoni telefon u Moskvi

 

Nakon što su slab odziv crnogorskih građana i akcija policije pokvarili cetinjski happening 5. septembra da se preko ulice i uz pomoć tajnih službi i medijske demagogije opet krene u novu „odbranu Crne Gore“ (tj. nagomilanog bogatstva i nekažnjivosti DPS vrhuške) lopta se opet prebacila na diplomatski i medijski teren ne bi li se povratilo sve više poljuljano povjerenje u stari režim. Kako beogradski prijatelj i kolega Aleksandar Vučić nije uspio preko svojih medijskih i duhovnih trovača mobilizirati dovoljan broj crnogorskih „patriota“ i ljubitelja lika i djela predsjednika Mila Đukanovića radi odbrane njegovog privatnog feuda, došlo je vrijeme da pozvoni telefon u Moskvi.

U toku je godišnje zasijedanje Generalne skupštine Ujedinjenih Nacija u Njujorku koje traje od 21. do 27. septembra i koje je okupilo preko 130 šefova i vlada država članica. U utorak je govorio i američki predsjednik Džo Bajden kome je ovo prvo pojavljivanje na tako velikom samitu svjetskih državnika. Nije tajna da mnogi državnici priželjkuju, ako ne susret, a ono slikanje i razgovor od desetak sekundi za koji se raznim lobističkim firmama u Americi nude milionske svote. Kod nas su se već pojavile nepotvrđene tvrdnje u regionalnoj štampi da se nudi nevjerovatnih 15 miliona dolara za Đukanovićevo slikanje sa Bajdenom i razmjenu od pet-šest riječi. Takav scenario bi dobro došao kao potvrda da DPS klika i dalje stoji na putu evroatlantskih integracija i da ponovo uživa podršku Amerike koja se počela distancirati od režima nakon Đukanovićevog povratka na mjesto predsjednika njegove „države“ u maju 2018. godine.

Nevezano za gore spomenutu sumu, nesporno je da DPS diplomatija, lobisti i inostrani saveznici pokušavaju ovih dana da dogovore termine za susrete sa visokim američkim zvaničnicima, kako je Monitoru potvrdilo nekoliko izvora u Vašingtonu. Uz zahtjeve za susret se obavezno prilaže i nedavno objavljena studija Digitalnog forenzičnog centra Crne Gore (DFC), čije osnivanje je podržala Vlada Sjedinjenih Američkih Država  2019. godine i koji djeluje u okviru Atlantskog saveza Crne Gore (ASCG). Njegov predsjednik Savo Kentera je prije dvije godine, u vrijeme čvrstorukaške vladavine Đukanovića, izjavio Vijestima da je jedan od primarnih ciljeva DFC-a da „razotkriju sve one koji pokušavaju da podrivaju naš politički i demokratski sistem i unesu haos i nerede u određenim zemljama“. Neki su se ponadali, s obziromna to da Atlantski savez promovira zapadne i evroatlantske vrijednosti, da će to raditi i njihova podružnica u Crnoj Gori, uprkos Kenterinoj retorici koja podsjeća na sovjetsko-komunističku borbu protiv unutrašnjih i vanjskih neprijatelja.

Gorepomenuta studija od stotinu stranica nosi naziv Uloga Rusije na Balkanu: Slučaj Crne Gore i opširno se bavi raznim ruskim subverzivnim oblicima djelovanja kojim se „potkopava prozapadna politika Đukanovića“.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NAJAVE UVOĐENJA VJERONAUKE U DRŽAVNE ŠKOLE: Novo raspirivanje podjela

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ako zaživi zamisao mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija o uvođenju vjeronauke u državne škole, stare i nove podjele među odraslima sele se i među djecu. Svih uzrasta. Ne može biti da mitropolit to ne zna. Samo, ne haje

 

Nanovo se raspiruju podjele u crnogorskom društvu. Priču o potencijalnom uvođenju vjeronauke u državne škole, prije nekoliko dana, pokrenuo je mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije.

„Uvođenje vjeronauke u škole bi bilo sporno iz više razloga. To bi predstavljalo još jedno u nizu miješanja vjerskih organizacija u rad države (i obratno), od čega konačno treba napraviti otklon shodno Ustavu Crne Gore. Sem toga, vjerske organizacije raspolažu sa dovoljno kako ljudskih, tako i prostornih kapaciteta za sprovođenje svojih učenja, na šta polažu pravo. Ipak, to ne znači da se u okviru redovnog školovanja ne treba učiti o religijama i vjeri“, kaže za Monitor kolumnista Milivoje Krivokapić.

Ideja o uvođenju vjeronauke u škole u Crnoj Gori nije nova. I ranije su postojale te inicijative. Ponovo je dospjela u žižu javnosti nakon što su Vijesti prije desetak dana objavile šta piše u nacrtu Temeljnog ugovora koji treba da potpišu država Crna Gora i Srpske pravoslavne crkve (SPC). U članu 16 tog dokumenta navodi se da će pravoslavna vjerska nastava u javnim školama biti regulisana posebnim ugovorom između strana ugovornica. Mitropolit Joanikije je, u nedavnom razgovoru za beogradsku Politiku, kazao da nema sumnje da pravo na vjeronauku spada u osnovna ljudska prava i prava djeteta na takvu vrstu obrazovanja. „Kao što je izvan svake sumnje da se Crna Gora ubraja među svega nekoliko evropskih zemalja koje nemaju nikakav oblik vjeronauke u svojim školama”, napomenuo je.

Opšti zakon o obrazovanju i vaspitanju propisuje svjetovni karakter javnih ustanova i ustanova kojima je dodijeljena koncesija za izvođenje javnog obrazovnog programa i zabranjuje religijsko djelovanje u školama, koje nisu licencirane kao srednje vjerske škole.

Slikarka-konzervatorka Svetlana Dukić protiv je uvođenja vjeronauke u državne škole. „Ništa nepametnije od toga nijesam čula. Vjeronauci nije tu mjesto, posebno u momentu kada smo, kao zajednica, nikad podijeljeniji. Njenim uvođenjem podjele bi počinjale od malih nogu. Svaki roditelj, ako želi, može dijete voditi u crkvu, džamiju ili sinagogu na časove vjeronauke. Umjesto nje, bolje bi bilo, kao obavezan predmet, vratiti prijeko potrebno – građansko obrazovanje. U školama, o religiji i vjeri djeca mogu saznati izučavajući druge predmete, od kojih neki već postoje”, kaže ona za Monitor.

Jedan takav, Istorija religije, ima status izbornog predmeta u pojedinim srednjim školama u Crnoj Gori, poput gimnazija. U okviru njega izučavaju se sve politeističke i monoteističke religije. Krivokapić ističe da bi i predmeti poput istorije, sociologije i filozofije trebalo detaljno da obrađuju temu religije u okviru svojih kurikuluma. „Bez takvog učenja bilo bi nemoguće na pravi način razumjeti istorijske tokove koji uključuju razvoj društva, civilizacija, umjetnosti i filozofske misli. Religija je krupan društveni fenomen, ostavila je i ostavlja značajan trag na čovječanstvo i kao takva mora naći svoje mjesto u obrazovanju, ali isključivo kroz objektivno izučavanje i kritičko promišljanje, a ne kroz afirmativni pristup kakav bi bio uvođenje predmeta vjeronauke. Obrazovanje mora biti sekularno i objektivno, što, između ostalog, znači da u okviru njega obavezno treba učiti činjenice o religijama, ali ne i religijska predanja kao činjenice”, objašnjava Milivoje Krivokapić.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 24. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo