Povežite se sa nama

Izdvojeno

GUSINJE I PLAV VIŠE NIJESU ,,SLIJEPO CRIJEVO” CRNE GORE: Obnovljen put nade

Objavljeno prije

na

Skraćenjem dužine puta od Gusinja i Plava do Podgorice i obratno, preko teritorije Albanije, za tri puta – sa 210 na 70 km, mogućnosti razvoja su otvorene. Pitanje je koliko će biti iskorištene

 

Gotovo sedam decenija čekali su Gusinjani i Plavljani, a i ostali stanovnici Gornjeg Polimlja, da se ponovo otvori put preko Albanije kako bi na  najlakši i najbrži način mogli doći do centralnog dijela Crne Gore i prema Primorju. Da do Podgorice ne moraju putovati tri sata, već upola manje.

Ta mogućnost otvorena je 2016. godine kada je završena izgradnja puta koji od Skadra vodi prema graničnom prelazu Vrmoš, odnosno Grnčar, koji se nalazi na teritoriji opštine Gusinje.

No, još punih pet godina čekalo se da Crna Gora napravi 14 km puta od Tuzi preko Dinoše do graničnog prelaza Cijevna Zatrijebačka, koji je uglavnom finansiran sredstvima EU. Taj put  trasu od Podgorice do Gusinja skraćuje na manje od 70 km. Dvije trećine ovog veoma kvalitetnog puta vodi kroz Albaniju i prekrasne doline rijeka Cijevne i Tamare, odnosno Albanskih Alpa.

Osim što je na ovaj način konačno ispunjen san mnogih generacija, mještani Gusinja i Plava se nadaju da će ovo podstaći razvoj i zaustaviti dalji odlazak mladih. Mnogi ističu da je za početak dovoljno što više neće biti prunuđeni da prolaze kroz Platije.

Kako kaže Amil Ibrahimagić, Gusinje i Plav su dugo bili ,,slijepo crijevo” Crne Gore. ,,Na sreću, to više ne važi, a na lokalnim upravama obje opštine jeste da se ova ogromna šansa iskoristi”, navodi on.

Ali, dok se čekalo na sve ovo mnogo je energije utrošeno, dosta ljudi, posebno mladih se iselilo, a Plav i Gusinje su postale opozicione opštine u Crnoj Gori.

Čelnici ovih lokalnih uprava su, ipak, optimisti i apeluju da se nastavi sa daljim, konkretnim aktivnostima.

,,Prvi vikend nakon puštanja u promet kraćeg puta od Podgorice evidentni su rezultati – tokom subote i nedjelje preko 3.800 kumulativnih prelaza na graničnom prelazu u Grnčaru, velika posjećenost turističkih lokaliteta plavsko-gusinskog kraja”, kazao je predsjednik Opštine Plav Nihad Canović, dok njegova koleginica iz Gusinja Anela Čekić dodaje da očekuje da na graničnom prelazu Cijevna Zatrijebačka – Grabon neće biti gužvi kakve su se dešavale na Božaju – Hani i Hotit, posebno ljeti, kada u Gusinju borave ljudi iz dijaspore.

Zato Canović i Čekićeva smatraju da je najbolje rješenje izgradnja zajedničkog graničnog prelaza Crne Gore i Albanije, kakav je Sukobin – Muriqani kod Ulcinja, kako bi se principom jednog zaustavljanja, skratilo vrijeme čekanja i smanjili ukupni troškovi.

Iz Opštinskog odbora Socijaldemokratske partije u Plavu su ranije saopštili da se zalažu i za otvaranje novog graničnog prelaza između Crne Gore i Albanije, a to je Ćafa Vranices iznad Jasenice i Trokuza. Kako navode, time bi se stvorili uslovi za spajanje Nacionalnog parka Prokletije i Nacionalnog parka Valjbona, te stvaranje međunarodnog nacionalnog parka, koji će biti velika ekonomska razvojna šansa Plava, Gusinja i regiona, posebno kada su u pitanju poljoprivreda i turizam.

Inače, već duže vrijeme se najavljuje i otvaranje graničnog prelaza Ckla – Zogaj na Skadarskom jezeru, a premijer Albanije Edi Rama i potpredsjednik Vlade Crne Gore Dritan Abazović su nedavno u Tirani dogovorili izgradnju mosta preko rijeke Bojane koji će povezivati Velipoju sa Ulcinjom.

Na ovaj način će se bar malo rasteretiti prelaz Sukobin, koji je najfrekventniji u zemlji, jer tuda svake godine pređe preko dva miliona putnika. I na kojem još uvijek nema robnog prometa iako tako nešto stalno od crnogorske Vlade traže privrednici Ulcinja, Bara i Budve.

Poslanik Albanske koalicije Jedinstveno i lider Demokratske partije Fatmir Đeka kaže da put od Podgorice do Gusinja i Plava predstavlja prirodnu vezu Crne Gore i Albanije, podstiče razvoj i bolju povezanost sa tim prekrasnim, ali nerazvijenim područjima. On ukazuje  da će sve do punog izražaja doći tek kada se izgradi put od Plava do Peći. ,,Tada će ovaj kraj konačno prodisati na oba ‘plućna krila’”.

 

Jedini put prema – Americi!

Put od Skadra prema Gusinju je predstavljao karavansku trasu iz starih vremena. Jer, kada su sa robom stigli u Gusinje trgovcima su se dalje otvarali putevi prema Bosni, Sandžaku i Kosovu.

To je omogućilo sveopšti razvoj, pa je sredinom 19. vijeka ova varoš imala 600 domaćinstava i 200 trgovinskih i zanatskih radnji.

Nakon što je 1948. godine hermetički zatvorena granica prema Albaniji, ovo malo urbano mjesto je praktično postalo zapećak Crne Gore.

Decenijama je lagano odumiralo, a jedini put, obično bez povratka, odavde je vodio za Sjedinjene Američke Države. Tamo živi i radi oko 30.000 Gusinjana i Plavljana, odnosno tri puta više nego što je danas stanovnika u Gusinju i Plavu!?

Oni koji su ostali u Gusinju govorili su prije desetak godina, tadašnjem američkom ambasadoru u Crnoj Gori Roderiku Muru, da su zbog loših uslova života spremni da se ,,kolektivno isele u SAD”.

Mustafa CANKA

Komentari

FOKUS

DRŽAVNE FINANSIJE I PARTIJSKA POLITIKA: Hod po tankoj žici

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predloženi rebalans ima potrebnu podršku u parlamentu. Plate, penzije i socijalna davanja iz državne kase nijesu upitni do kraja godine. Onda bi na red mogle doći loše vijesti. Samo da se političari dogovore ko će biti glasnik

 

Crna Gora nije pred kolapsom, ohrabrio nas je ministar finansija Aleksandar Damjanović u srijedu veče, na kraju rasprave o (drugom) rebalansu budžeta za 2022. godinu. „Pokušavamo da obezbijedimo nesmetano funkcionisanje vitalnih sistema društva do kraja tekuće godine”. Valjda su to dobre vijesti.

Dan je počeo u drugačijem raspoloženju. Zdravstveni i obrazovni sistem mogli bi stati, a država ostati bez novca neophodnog za isplatu plata, penzija i socijalnih davanja, saopštili su iz Ministarstva finansija. „Ukoliko ne dođe do usvajanja rebalansa, uvećane isplate je vrlo teško obezbijediti preraspodjelom sredstava iz budžeta drugih potrošačkih jedinica, a da pritom ne dođe do narušavanja funkcionalnosti rada tih institucija i servisa koje one pružaju građanima”.

Upozorenje je pratio i popis finansijskih obaveza „koja proizilaze iz zakonskih rješenja usvojenih u prethodnom periodu”: za Fond zdravstva (38,6 miliona), Fond PIO (36 miliona), za uvećane zarade zaposlenima u zdravstvu i prosvjeti (28,5 miliona), bivšim korisnicama naknada po osnovu rođenja troje ili više djece (5,5 miiona), licima prepoznatim zakonom iz rudarske i metalske industrije (šest miliona), poslodavcima za zapošijavanje osoba sa invaliditetom (tri miliona), nezaposlenim licima (jedan milion)… Tokom rasprave shvatili smo da problem nijesu samo nova zakonska rješenja nego i loše računice onih koji su, u ime vlade Zdravka Krivokapića, pripremali ovogodišnji budžet.

Slijedio je niz „trulih kompromisa”. Izvršna vlast je podmitila poslanike tadašnje većine ponudom da svaki od njih, pojedinačno ili pod okriljem partije, uveća rashodnu stranu budžeta amandmanom koji bi državnu kasu koštao „do million eura”. Rečeno – učinjeno. Zakonodavna većina je, zauzvrat, prihvatila da tadašnjoj vladi, kao realno očekivane prihode, prizna i projekcije koje su se zasnivale na primjeni nepostojećih zakona. Neke od njih tadašnja vlada nije ni pripremila do usvajanja budžeta, a nijedan od njih do danas nije usvojen u parlamentu.

I, kada se sve sabere i oduzme, dolazimo do rebalansa. Nakon koga će očekivani državni prihodi tokom ove godine biti za tri miliona manji (uprkos inflaciji, poskupljenjima i jačanju fiskalne discipline), a rashodi skoro 200 miliona veći u odnosu na ono što je planirano krajem prošle godine (i pored golemih „ušteda” u kapitalnom budžetu).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ĐUKANOVIĆ PREDLOŽIO ŽUGIĆA ZA TREĆI MANDAT GUVERNERA: Da je vječan

Objavljeno prije

na

Objavio:

Đukanovićev cilj nastavka kontrole bankarskog sektora je jasan, nepoznanica je da li će se u parlamentu sastaviti većina spremna da mu pomogne da taj cilj i ostvari.  Po cijenu još jednog moćnika u trećem mandatu

 

,,Dr Radoje Žugić, ministar finansija, na sjednici od 25. februara 2015, informisao je Vladu, da u ovom trenutku nije moguće obezbjediti ponudu koja će sadržati povoljnije uslove kreditiranja poljoprivrede u odnosu na ponudu Abu Dabi fonda za razvoj”, navodi se u dokumentu, koji Monitor prvi put objavljuje, a koji je Vlada uputila Investiciono razvojnom fondu (IRF) u martu 2015. Tu se citira i Žugićev stav o usaglašenom mišljenju dva ministarstva i IRF-a u vezi sa dva najozbiljnija  pitanja koja se tiču ovog ugovora – troškova valutnog rizika i rizika odobrenja, odnosno procedure kreditnog rizika.

Strah je, pokazalo se, bio  opravdan, pa je nakon četiri godine, u aprilu 2019, Specijalno državno tužilaštvo (SDT) pokrenulo izviđaj koji se odnosi na radnje prilikom raspodjele i trošenja 23 miliona dolara kredita iz ovog fonda. Prethodni ministar poljoprivrede Aleksandar Stijović je po dolasku na čelo tog resora dokumentovao da je novac u državu ušao mimo računa državnog trezora, i da u dokumentaciji nema garancije od 50 miliona koju  je država dala za taj kredit, u okviru Zakona o budžetu za 2015. godinu.

Javnost je tada saznala da je novac išao preko posebnog računa koji je nazvan ,,specijalnim” i koji je u Prvoj banci otvorio tadašnji ministar poljoiprivrede i aktuelni poslanik DPS-a Petar Ivanović. Skupština je na  zahtjev SDT-a Ivanoviću ukinula poslanički imunitet. U sklopu istrage saslušani su i bivši direktor fonda Zoran Vukčević, nekadašnji ministar poljoprivrede u prelaznoj Vladi 2016. godine i aktuleni državni sekretar u tom resoru Budimir Mugoša i procjenitelj Milan Adžić. Na saslušanju u SDT-u bili su i korisnici Abu Dabi kredita, među kojima i vlasnik kompanije Vektra Dragan Brković. Jedini koji nije saslušan je Žugić.

Specijalno tužilaštvo je tokom 2018. ispitivalo minuli rad guvernera CBCG povodom prijave o zloupotrebama novca za udruženja penzionera i naplaćivanja članarina u periodu od 2004. do 2010. kada je bio direktor Fonda PIO. Dok je bio na ovoj poziciji državni fond je učestvovao u transakcijama kojim je Prva banka, familije Đukanović, vraćala kredit Vladi Crne Gore. Ocjena da su transakcije između Prve banke u Vlade sumnjive bile su povod za sukob tadašnjeg guvernera CBCG Ljubiše Krgovića sa Milom Đukanovićem i njegovom DPS većinom. Ubrzo je spremljen novi Zakon o CBCG, Krgović je smijenjen, a zamijenio ga je Žugić.

On je prije toga ispekao zanat kao predsjednik Upravnog odbora Prve banke, i 2008. godine pomogao da se od Ministarstva finansija dobije zajam od 44 miliona evra za spas banke, nakon godina nezakonitih i neregularnih finansijskih aranžmana koji su obilježili njeno poslovanje od kada je Aco Đukanović postao njen najveći akcionar (vlasnik).

I tada je je reagovalo tužilaštvo pa je 2012. vođena  istraga protiv Žugića i ministra finansija Igora Lukšića zbog zloupotrebe ovlašćenja u vezi sa slučajem Prve banke. Kao i u ostalim slučajevima koji se tiču Đukanovića i njegove najbliže okoline, sve prijave su odbačene. Ili arhivirane, pod šifrom „istraga je u toku“.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NE NAZIRE SE KRAJ POLITIČKE KRIZE: Država na pauzi  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako će se razriješiti duboka politička kriza u kojoj se nalazi zemlja, niko ne zna. Institucije su ili u blokadi, ili na pauzi. Jedino predano rade političke partije, u susret lokalnim izborima 23. oktobra

 

Nakon burne prethodne sedmice, u kojoj se, makar u medijima, masovno razrješavalo s funkcija i tumačio Ustav – zatišje. I parlament, pred kojim je u narednom periodu glasanje o nekoliko inicijativa, od one za razrešenje predsjednika države, preko „zaboravljene“ inicijative za razrešenje predsjednice Skupštine, do zahtjeva Đukanovića za skraćenje mandata Skupštini – pauzira.

Predsjednica Skupštine Danijela Đurović rekla je da će se sjednica, na čijem je dnevnom redu njeno razrješenje, nastaviti nakon što to zatraže poslanici koji su tražili pauzu, i podsjetila da je potpredsjednica  Skupštine Branka Bošnjak dala pauzu na zahtjev Poslaničkog kluba Demokratskog fronta. Pauza, kako su izračunali neki od poslanika, traje duže od 624 sata.

Istovremeno, predsjednica Đurović je za kraj sedmice, petak 30. septembar,  zakazala vanrednu sjednicu na kojoj bi trebalo da se glasa o Đukanovićevom predlogu za skraćenje mandata Skupštini. Ukoliko bi taj predlog prošao, raspisali bi se vanredni parlamentarni izbori. Malo je vjerovatno, procjenjuju mediji i analitičari, da će u petak, kada ovaj broj Monitora bude na trafikama, parlament imati većinu za raspravu i glasanje o skraćenju mandata Skupštini, na zahtjev predsjednika države. Prema nezvaničnim informacijama, avgustovski pobjednici u parlamentu neće podržati dnevni red sjednice koju je inicirao predsjednik države.

Đukanović je 23. septembra predložio skraćenje mandata sadašnjeg skupštinskog saziva, nakon što je odbio predlog avgustovskih pobjednika da bude formirana nova vlada na čelu sa Miodragom Lekićem. „Glasaćemo i protiv dnevnog reda i protiv skraćenja mandata ako bude usvojen”, saopštile su Demokrate i ocijenile da bi ukoliko bi neko iz „stare nove većine” odlučio da glasa suprotno, potvrdio da je  u „dilu sa DPS i  Đukanovićem”.

Tim povodom oglasio se i premijer tehničke vlade Dritan Abazović, tokom  višednevne posjete SAD, u koju je pošao neposredno pred posljednji rok da se Đukanoviću dostavi ponuda o novoj vladi, nakon čega su potpisi URA na dogovor avgustovskih pobjednika stavljeni sa zakašnjenjem.

Za Glas Amerike Abazović je kazao da „misli da bi trebalo da u Skupštini izglasamo inicijativu o razrešenju predsjednika Mila Đukanovića, jer se time šalje važna politička poruka, a pitanje je za pravnike da li to može da se operacionalizuje zbog situacije sa Ustavnim sudom”.  Abazović je dodao da bi, i u slučaju da ne dođe do deblokade Ustavnog suda, koji je neophodan u proceduri razrešenja predsjednika, to bila „važna politička poruka”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo