Povežite se sa nama

OKO NAS

IGRE SA PROSTOROM: Po mjeri Vlade ili potreba Ulcinja

Objavljeno prije

na

Obrađivači Prostorno-urbanističkog plana (PUP) Ulcinj i predstavnici Ministarstva održivog razvoja i turizma nijesu se mogli načuditi kada su prošle sedmice na prvom javnom predstavljanju tog dokumenta vidjeli gotovo dupke ispunjenu Veliku salu opštine Ulcinj. Jer, ipak je turistička sezona u jeku, bio je i mjesec Ramazana, pa su, valjda, očekivali manje zainteresovanih. No, decenijsko nepostojanje urbanističkih planova, želja da se na licu mjesta progovori o problemima grada, kao i o valorizovanju vlastite imovine do 2020. godine, učinio je taj skup veoma interesantnim događajem.

Bio je to signal nadležnima da predloženi Nacrt PUP-a ne zadovoljava potrebe, interese i želje građana ove opštine. Primjedbe koje su već date prelaze trocifreni broj, a mnoge od njih su suštinskog karaktera. Zato su ulcinjske nevladine organizacije zatražile da se javna rasprava produži za još mjesec dana. Iz opštine je rečeno da će se, u konsultaciji sa navedenim Ministarstvom, o tome izjasniti navodeći da će se rasprava produžiti za najmanje 15 dana.

A te konsultacije su neophodne jer PUP Ulcinja radi Vlada Crne Gore. Ta je opština jedina u zemlji koja je, voljno ili nevoljno, svejedno je, prepustila da joj najvažniji planski dokument servira centralna vlast. Sporazum o tome postignut je još 9. jula 2009. godine između tadašnjeg gradonačelnika Gzima Hajdinage i premijera Mila Đukanovića. Javnosti je tek poručeno da će cijeli posao,, koji košta 795 hiljada eura, biti gotov za godinu dana. Ali, valjda zbog čestih promjena lokalnih vlasti, na donošenje PUP-a se čeka već punih pet godina. U cijelom ovom periodu, javnost je samo na kašičicu mogla da sazna što se sve tim dokumentom namjerava učiniti sa ulcinjskim prostorom, najvećim kapitalom ove opštine. Desio se čak skandal da je krajem prošle godine Nacrt ovog dokumenta predstavljan iseljenicima u SAD dok o tome Ulcinjani nijesu ništa znali!? Još uvijek je čak nejasno da li se PUP Ulcinja donosi uz saglasnost opštinskog parlamenta, odnosno da li se smatra usvojenim ako to učini samo Vlada. O Evropskoj povelji o lokalnoj samoupravi kada se to tiče prava opštine ili Arhuškoj konvenciji, kada su u pitanju građani, malo se vodilo i vodi računa.

Još manje o načinu valorizacije najvažnijih resursa Ulcinja. Pokazuju to posebno ponuđena rješenja za Veliku plažu, koja, kako je naveo šef Odborničkog kluba SDP u ulcinjskoj Skupštini Skender Elezagić, u značajnoj mjeri odstupaju od planova višeg reda, naročito od Master plana razvoja crnogorskog turizma, koji su 2001. godine izradili njemački eksperti, a koji je šest godina kasnije preslikan u Prostornom planu područja posebne namjene Morskog dobra. Naime, većina prostornih planera u Ulcinju smatra da upravo na Velikoj plaži i na Adi treba graditi gro turističkih kapaciteta, a da Valdanos, Šasko jezero i Solanu, kao jedinstvene prirodne cjeline, treba maksimalno zaštititi, odnosno valorizovati po visokim ekološkim standardima.

U postojećem planu to je slučaj, za sada, samo sa Solanom. No, iskustvo sa donošenjem Prostornog plana države, kada je taj prostor u međuvremenu (od nacrta do prijedloga), pod čudnim okolnostima, skinut sa liste potencijalnih spomenika prirode i uvršten kao lokacija za enormnu gradnju smještajnih kapaciteta, nalaže oprez. Darko Saveljić iz Centra za proučavanje i zaštitu ptica kaže da treba navesti da u Solani postoje bazeni za kristalizaciju slanih kristala, jer bez njih nema ni proizvodnje soli ni ptica ni ostalih vidova turizma.

Iz Green home su posebno upozorili na prijedloge da se u zaleđu Velike plaže i u blizini Šaskog jezera grade golf-tereni, s obzirom na to da se radi o izuzetno osjetljivom ekosistemu. ,,Planovi koji obuhvataju Brisku goru, a vezani su za izgradnju golf terena sa 16 rupa i turističkim kompleksom sa smještajnim kapacitetima, umnogome će uticati na Jezero i biodiverzitet koji ga i čini toliko specifičnim. Golf tereni predstavljaju izmijenjeni antropogeni prostor čiji je glavni uticaj na životnu sredinu uticaj na živi svijet područja, kao i uticaj na površinske i podzemne vode. Radi se o trajnom uništenju biljnih vrsta koje su karakteristične za ovaj prostor, jer će one biti zamijenjene praktično monokulturnim zasadima koji pritom nijesu autohtoni”, navela je programska koordinatorka u toj renomiranoj NVO Azra Vuković.

Inače, Ulcinj je sa svoja 33 kilometra obale i ogromnim zaleđem veoma atraktivan za prostorne planere. Svašta se tu može isplanirati, pa ne čudi što su obrađivači PUP-a nacrtali čak četiri marine u Ulcinju!? “A nama treba bar jedna, đe bi mogli, u slučaju nevremena, da ostavljamo svoja plovila”, poručili su obrađivačima.

Još više Ulcinjani insistiraju na potrebi da se predvidi gradnja na njihovoj đedovini navodeći da je to jedan od glavnih razloga što je Ulcinj jedini grad na Primorju u kojem opada broj stanovnika i u kojem je prosječna plata najmanja u zemlji. Ona je, naime, u junu iznosila 375 eura, što znači da je za čak 103 eura bila niža od prosjeka na nivou Crne Gore. I obrađivači su, inače, u odjeljku o demografiji naveli da u toj opštini populacija stari, da su porodice brojnije od državnog prosjeka, da je nezapošljenost velika, te da nedostaje čak oko dvije hiljade stanova!?

Zato je razumljiva potreba Ulcinjana da im se omogući legalna gradnja na svojoj imovini i da se stvore preduslovi da krene gradnja nekoliko većih hotela kako bi taj grad, koji se ,,blago njiše sa sjevera na jug” (M. Šuflaj), konačno ,,prodisao”. Odgovorna državna politika morala bi da razumije te legitimne potrebe, interese i želje, jer su decenijske ,,igre bez granica sa prostorom” umorile Ulcinjane i hiljade njih raselile po bijelom svijetu.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo