Povežite se sa nama

OKO NAS

KO JE PROFITIRAO OD DOMENA .ME: Krađa ili istorijski biznis

Objavljeno prije

na

Prije nekoliko dana su Demokrate, na konferenciji za novinare, objavile dokumenta koja ukazuju na sumnje o nepravilnostima u poslovanju vezanim za nacionalni domen „.me”, čime je država, prema njihovoj računici, oštećena za milione eura. Oni kažu da je država milione eura prepustila privatnoj kompaniji, a zadovoljila se da godišnje ubira dva, do dva i po miliona eura. Ova dokumenta je Demokratska Crna Gora dostavila i vrhovnom državnom tuižiocu Ivici Stankoviću.

Petogodišnji ugovor sa privatnom firmom doMEn 2007. godine potpisao je potpredsjednik Vlade Vujica Lazović, a zatim i aneks ugovora kojim je njegovo važenje produženo tri puta – do 2023. Demokrate su ukazale na to da je ugovor produžen nezakonito, jer je firma doMEn u trenutku produženja ugovora, suprotno uslovima, i dalje imala neizmireni dug. Izvršni direktor ove kompanije Predrag Lešić kazao je su ovo „dezinformacije i nepoznavanje materije”, koje „nanose direktnu štetu kompaniji” – jer je Vlada imala bankarsku garanciju, što znači da su sva plaćanja obezbijeđena do dogovorenog iznosa. Zapravo je suprotno – ukoliko razlikujemo dug i garanciju.

O tome da je ovaj tender, moguće, projektovan za „poznatog korisnika” govori podatak da je firma doMEn osnovana tek 40 dana prije nego što je upućen javni poziv za registraciju „.me” domena. Čine je američka firma Go Daddy (najveća svjetska kompanija za registraciju domena) i irska kompanija Afilias, koji imaju 75,2 odsto udjela, i firma Me-Net, u kojoj 80 odsto udjela ima Oleg Obradović, bivši direktor Telekoma, biznismen (po mnogima – kontroverzni) i redovni profesor na Univerzitetu Crne Gore.

Obradović je demantovao bilo kakva saznanja o tenderu prije javnog poziva i rekao da je on samo „suvlasnik u manjinskom partneru”. Jednostavna računica pokazuje da Me-Net na zarađenih 100 eura kompanije doMEn, a nakon davanja dogovorene trećine državi, uzima oko 16 i po eura. Budući da Obradović u toj firmi učestvuje sa 80 odsto, to znači da on na svakih 100 eura uzima oko 13 i po, i tako 15 godina.

Čime je on zaslužio ovaj novac, vjerovatno svakoga tišti.

Obradović je, odgovarajući na optužbe Demokrata, rekao da je ovaj projekat – u kojem je država vlasnik, a kompanija doMEn ovlašćeni agent registracije „.me” domena – najbolje privatno-javno partnerstvo koje postoji u Crnoj Gori.

On je kazao da je od tog privatno-javnog partnerstva država do danas dobila 22,8 miliona eura ili oko 60 odsto od 38,7 miliona ukupnog prihoda. To, po njegovom mišljenju, najbolje demantuje „neutemeljene i zlonamjerne tvrdnje Demokrata”. On je njihove optužbe ocijenio kao predizbornu hajku na „omiljenu metu dijela opozicije i nekih medija” – njega. Koristeći priliku, Obradović je istakao i ponos koji osjeća, jer su inostrane firme prepoznale baš njegovu kao idealnog partnera.

Demokrate navode kako je praksa u svijetu da se nacionalnim domenima, kako tehnički tako i komercijalno, upravlja od strane nacionalnih kompanija, neprofitnih organizacija ili u nekim oblicima privatno javnog partnerstva. „Navodimo primjer upravo pomenutog njemačkog nacionalnog domena „.de”, čiji je agent registracije neprofitni informacioni centar. Takođe, valja napomenuti da domenima u regionu upravljaju neprofitne organizacije”, kazali su oni.

Demokrate su istakle kako je država svjesno propustila priliku da bude operater i Agent registrator domena .me, preko Centra informacionog sistema Univerziteta Crne Gore (CIS UCG), kojem je domen prvobitno i bio dodijeljen na upravljanje. Ili preko neke druge firme, koju bi osnovala država, naravno u saradnji sa svjetski poznatim firmama iz oblasti upravljanja internet domenima. Umjesto toga domenom .me gazduje privatna firma.

Iz Ministarstva za informaciono društvo i telekomunikacije (MIDT) kazali su da je posao vezan za nacionalni domen vođen „sa pažnjom dobrog domaćina”. Oni ističu da je CIS UCG tehnički administrator, koji prati i realizuje tehnički dio aktivnosti koje su vezane za implementaciju nacionalnog domena “.me”, „ali isti nije imao tehničke, komercijalne i kadrovske kapacitete da obavlja poslove agenta registracije na globalnom nivou, niti je ispunjavao uslove na raspisanom tenderu, što dakazuje činjenica da CIS UCG nije poslao ponudu na tenderu”. Interesantno je da je Obradović rekao da su upravo domaći zaposleni najzaslužniji za dobro poslovanje i uspjeh kompanije doMEn. Nešto se nijesu dobro usaglasili.

Međutim, postoje i izjave koje su zajednički pripremili. Iz Ministarstva kažu da su navodi predstavnika Demokrata i poslanika u Skupštini Crne Gore „proizvoljni i netačni i imaju za cilj političku manipulaciju, obmanjivanje građana i lošu predizbornu propagandu sa krajnjim ciljem pokušaja devastiranja ostvarenih rezultata i urušavanja ugleda našeg međunarodnog partnera”, što se savršeno poklapa sa prethodnim izjavama Obradovića i Lešića.

Iako mnogi nijesu upoznati kakvo bogatstvo naš nacionalni domen predstavlja, podaci kojim Demokrate raspolažu su jasni. Internet oznaka „.me” veoma je atraktivna jer na velikom broju jezika označava ličnu zamjenicu – na svim jezicima bivše Jugoslavije, zatim engleskom, bugarskom, italijanskom, španskom, portugalskom, holandskom. Budući da to naš domen čini interesantnim u najmanje dvije trećine svijeta, ne čudi podatak da je trećeg dana od početka registracije prodato sto hiljada domena. Do danas ih je prodato preko milion.

Crnu Goru ovo stavlja rame uz rame sa nacionalnim domenima Njemačke (.DE), Velike Britanije (.UK) i Sjedinjenih Američkih Država (.US). Primjera radi, SAD ima milion i sedamsto hiljada prodatih domena, a čak 500 puta veću populaciju (324 miliona stanovnika). Gledano iz drugog ugla, u SAD-u je zakupljen jedan domen na 200 stanovnika, dok je u Crnoj Gori na jednog stanovnika zakupljeno 1,6 domena. Velika Britanija, iako posjeduje znatno veći broj domena (preko 10 miliona), i dalje je daleko iza Crne Gore u toj statistici – jedan domen iznajmljen na osam stanovnika.

Projektovani neto profiti kompanije doMEn, prema računici Demokrata (prema kojoj se broj domena neće povećavati), od 2013. do 2023. godine iznosiće 100 miliona eura. Od toga, kompanija Me-Net zaradiće blizu 25 miliona. Za ovaj novac, ukazali su oni, moguće je osposobiti najsavremenijim kompjuterskim laboratorijama svih 212 osnovnih i srednjih škola u Crnoj Gori, sagraditi dvije nove škole, tri obdaništa, isplatiti dugovanja radnicima KAP-a i Boksita. Kolika je cijena aneksa kojim je taj novac otišao u privatne džepove, pitaju Demokrate očekujući da im odgovor stigne iz Tužilaštva.

Filip Đ. KOVAČEVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo