Povežite se sa nama

OKO NAS

MUKE KOLAŠINSKE OPŠTINE DA NAPLATI DIO OD KONCESIJA ZA PRIRODNA BOGATSVA: Kad prihodi ,,zalutaju”

Objavljeno prije

na

Prije pet godina, iz Grupe građana (GG), partnera Demokratske partije socijalista (DPS) u tadašnjoj kolašinskoj vladajućoj koaliciji, optužili su Socijaldemokratsku partiju (SDP), da, „koristi uticaj u pojedinim državnim resorima i nanosi štetu opštinskom budžetu”. To se, prije svega odnosilo na uplatu naknada za korišćenje šuma. Lokalni funkcioneri tada su, prvi put, kazali kako „postoji sumnja da značajan dio novca, koji Kolašinu sleduje po osnovu koncesionih naknada, država preusmjerava ,,milijim” opštinama”.

„Do sada se nekoliko puta desilo da novac od korištenja naših šuma završi na računima drugih opština. Tako je, recimo, 2006. godine, 40. 000 eura našeg novca uplaćeno Kotoru. Oko 70.000 eura, 2012. godine, od koncesija za šume na terijetoriji kolašinske opštine završilo je na računima opština Berane, Mojkovac i Bijelo Polje. To smo ustanovili nakon što su ljudi iz sekreterijata za finasije sproveli svojevrsnu ‘istragu’. To je ono što znamo, ostalo nam je nepoznanica. Sumnjamo da SDP, kroz mržnju prema kolašinskoj vladajućoj koaliciji šteti budžetu Opštine”, kazao je prije četiri i po godine tadašnji predsjednik Skupštine opštine (SO) Mile Šuković.

Slične probleme, objasnio je on, lokalna uprava je ranije rješavala blokiranjem računa Uprave za šume, ali kad su te naknade počele da se uplaćuju preko preko Poreske uprave, više nije bilo načina za to.

Predstavnici bivše vlasti objašnjavali su kako u kolašinskoj Opštini još nijesu nikada imali tačne podatke koliko se šume posiječe, na koju površinu je data koncesija, ko su koncesionari, niti koliko novca treba po tom osnovu da bude budžetski prihod. Uzaludno su pokušavali i da u Poreskoj upravi dođu do tih podataka. Žalili su se i što je lokalnim upravama je onemogućeno da učestvuju u radu tenderskih komisija koje dodjeljuju koncesije. Šuković je tada tražio da Uprava za šume što hitnije na svom sajtu objavi sve ugovre, kako bi javnosti bili dostupni podaci o količini šume koja se godišnje siječe.

Šukovićeve pretpostavke o odgovornosti SDP za lošu praksu na štetu Kolašina bile su, očigledno, pogrešne, jer se ništa nije promijenilo ni kada je ta stranka postala dio lokalne izvšne vlasti. Od 100.000 eura, uplaćenih tokom minulih pet godina od četiri koncesionara za vodu na teritoriji Kolašina, koje, iako je trebalo, nijesu završile na opštinskom računu, toj opštini je do sada vraćena trećina. Vraćanje tih sredstva uslijedilo je nakon rješenja Poreske uprave, pa Bijelo Polje i Podgorica periodično vraćaju iznos koji su greškom dobili. Da su uskaćeni za naknade za koncesije, u kolašinskoj lokalnoj upravi ustanovili su proljetos, upoređujući analitičke kartice fabrika vode Aqua bianca, Water group, Lipovo i Gorska, sa analikom uplate dospjele na račun trezora Opštine. Opština Kolašin je po osnovu neuplaćenih iznosa koncesija za vode oštećena na ime uplata Aqua biance 64.314, Water group 30.602, Fabrike vode Lipovo 3.772 i Gorske 700 eura.

U kolašinskoj lokalnoj upravi pretpostavljaju da su oštećeni za veći iznos od konecesija za šume. Sekretar za finansije Goran Rakočević se još u januaru obratio Upravi za šume tražeći na uvid ugovore sa koncesionarima za šume, nakon čega bi bilo jasnije koliko je Opština i po tom osnovu oštećena. Odgovora još nema.

,,Ne možemo bez odgovora Uprave za šume, to jest, uvida u koncesione ugovore, ustanoviti tačan iznos. S obzirom na to da ovoliko dugo ne odgovoraju, imam osnova da sumnjam da nešto kriju. U najmanju ruku, mislim da je to neodgovorno ponašanje jedne državne institucije. Iznose za koncesiju za vode nam je bilo lakše utvrditi, jer znamo koliko je fabrika vode. Teže je s koncesijama za šumu, jer ne znamo ni koliko je koncesionara, ni koji su”, kazao je Rakočević.

S obzirom na to da država dodjeljuje koncesije i vrši njihovu naplatu preko Državnog trezora, lokalne uprave nemaju uvid u dio prihoda koji im prema zakonu pripada. Zbog toga opštine nijesu u mogućnosti da utiču na naplatu prihoda, što, kako kažu, onemogućava realno planiranje za budući budžetski period. Opštinama pripada 70 posto naplaćenih prihoda od koncesionih i drugih naknada za eksploataciju prirodnih bogatstava koja se nalaze na njenoj teritoriji , ali, pak, one ne utiču na dinamiku naplate.

Kako je konstatovao revizor budžeta kolašinske Opštine, a prema izvještaju Uprave za šume nenaplaćena potraživanja na kraju prošle godine po osnovu koncesionih naknada za eksploataciju šuma iznose 411. 473 eura. Lokalnoj upravi od toga pripada 288.031 eura.

Revizor upozorava kako bi trebalo ubrzati napalatu tih prihoda, jer postoji mogućnost zastarijevanja.

Kako su ranije objasnili iz Uprave za šume, oni sa koncesionarima prave ugovore, a zatim i rješenja, koja prosleđuju Poreskoj upravi. Ta uprava, na osnovu rješenja, naplaćuje i raspoređuje novac.

Greške prilikom usmjeravanja sredstava lokalnim upravama, ipak, moguće je , nastaju i zbog grešaka koncesionara, koji uplaćuju za dvije ili više opština na čijim teritorijama sijeku šumu. Iako su, prilikom plaćanja naknade, obveznici dužni da na nalogu za plaćanje upišu šifru opštine na čijoj teritoriji se nalazi šuma koju eksploatiše, to ne učine uvijek. Tako, koncesinonar uplati koncesije za dvije ili tri opštine jednim nalogom i ne razdvoji iznose koji pripadaju opštinama.

U takvim situacjama Poreska uprava bi trebalo ažurnošću da ispravi greške koncesionara i razdvoji iznose. Čije god da su greške, u slučaju Kolašina dešavaju se često i već deset godina u kontinuitetu. Jasno je da će i ubuduće lokalne vlasti bti prinuđene da ulaze u trag ,,zalutalim” prihodima i da ih vraćaju na opštinski račun. Samoincijativno, pokazalo se do sada, Poreska uprava to rijetko radi.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo