Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NASILJE U ZIKS-U: Kakva država, takav zatvor

Objavljeno prije

na

Prema anketi sprovedenoj među osuđenicima  2012. godine, 12.3 posto ispitanika trpjelo je zlostavljanje od strane drugih zatvorenika.  Uprava zatvora  tada je usvojila Strategiju o sprečavanju nasilja među zatvorenicima, ali je ona ostala tek prazno slovo.  To potvrđuje i posljednji slučaj nasilja u ZIKS-u

 

Snimak koji je krajem prošle sedmice objavljen na portalu Vijesti,  a na kom se vidi kako osuđenik Mašan Čogurić, koji služi trinaestogodišnju kaznu zbog dvostrukog ubistva,  zlostavlja cimera u zatvorskoj sobi, dok dvojica drugih osuđenika sve to posmatraju i snimaju – teško da ikoga može ostaviti ravnodušnim. Osim izgleda upravu zatvora. Oni za sada samo sliježu ramenima, i pišu saopštenja.

Na snimku se vidi kako Čogurić fizički zlostavlja bespomoćnog osuđenika , dok ga tjera  da se izvini nekom za koga se snimak očito i pravi. ,,Mile, izvini brate što sam te udario, nisam znao da si Mašanov drug”, govori osuđenik u kameru, dok   dobija šamare od Čogurića.

,,Spusti ruke, bre”, viče Čogurić, dok ga iznova i iznova  udara. Treći osuđenik, koji i ne pokušava da zaustavi zlostavljanje, takođe upozorava žrtvu da se ne brani: ,,Spusti ruke, druže, kad te bije”. Izvinjenja i udarci se potom još nekoliko puta smjenjuju.

Dok u ZIKS-u tvrde da nijesu znali da se zlostavljanje uopšte desilo, u pismu koje je Vijestima dostavila sestra žrtve, navodi se da ,,nije istina da uprava zatvora nije bila upoznata sa njegovim fizičkim i psihičkim zlostavljanjem”, koje je, kako se tvrdi u pismu, trajalo mjesecima. Iz Uprave ZIKS-a insistiraju da ovaj zatvorenik nikada od njih nije tražio zaštitu.

U saopštenju za javnost  uprava ZIKS-a je najavila da će preduzeti sve što je u njihovoj nadležnosti da se sankcioniše Čogurić. Kako su mediji objavili, iz te ustanove su obavijestili Upravu policije o snimku. Istragu o nasilju u zatvoru pokrenulo je i Osnovno državno tužilaštvo.

Ranije reakcije vrha ZIKS-a  kada je u pitanju nasilje u zatvoru,  ne obećava.  Kao ni sam tretman osuđenika oko  mnogih pitanja, od toga da nerijetko u sobama borave osuđenici za najteža krivična djela, i oni koji su tu zbog lakših djela, do toga da se vrlo rijetko sankcioniše i nasilje nad zatvorenicima  od strane zaposlenih.

Zatvorenik koji je  bio Čogurićeva žrtva, naveo je u pismu  i da je pri ulasku u ZIKS, tražio da ga smjeste u drugi paviljon, umjesto onog u koji je poslat.

,,Po samom dolasku u KP dom smješten sam u prijemno odjeljenje – karantin, gdje se vrši selekcija i procjena ličnosti zatvorenika. Pošto sam znao da u zatvoru borave neka osuđena lica sa kojima nisam u dobrim odnosima i od kojih se osjećam ugroženo, svoj problem i strahove sam iznio kriminologu i profesorici Slavici Ivanović, jer znam da po njenoj procjeni bivam smješten u određeni blok ili paviljon, u mom slučaju blok B, iako sam naglasio od samog početka da tamo borave neke osobe sa kojima nisam u dobrim odnosima”, navodi se  u pismu. On  tvrdi da je odmah nakon što je smješten u zatvorsku sobu tražio razgovor sa načelnikom Goranom Marašem, ali da ga on nije pozvao, zbog čega je bio prinuđen da traži usamljenje u disciplinskoj ćeliji: ,,Nisam mogao više da izdržim ponižavanje i torturu koju sam trpio u tom bloku”.

To se definiše kao jedan od problema u zatvorima u najnovijoj Startegiji za izvršenje krivičnih sankcija za period od 2017 – 2021, koju je uradila  Vlada, odnosno Ministarstvo pravde.

„Nedostatak odgovarajuće kategorizacije za osuđenike takođe predstavlja problem pa se preporučuje da Odsjek za ispitivanje ličnosti u ZIKS-u bude kadrovski ojačan kako bi pokrio i novi zatvor koji treba da se izgradi u Bijelom Polju, gdje će se vršiti procjena svakog zatvorenika, kao i procjena rizika na početku izdržavanja kazne zatvora. Osuđenici sa manjim rizikom i bezopasnim djelima treba da budu odvojeni od onih sa visokim rizikom“, konstatuje se u ovom dokumentu.

Prema anonimnoj anketi koja je 2012. godine sprovedena u zatvoru, 12,3 posto ispitanika reklo da je prema njima drugi zatvorenik primijenio silu.  Uprava ZIKS –a tada je usvojila Startegiju o sprečavanju nasilja među zatvorenicima, ali je  ona ostala uglavnom samo prazno slovo.

Da je tako navodi se i u izvještaju Akcije za ljudska prava (HRA) iz 2016. godine o stanju u crnogorskim zatvorima.

,,Na žalost, primjena Strategije nije zaživjela u praksi iz razloga na koje smo ukazali 2013. godine i predložili njenu dopunu: ,,iako predstavlja veoma važnu deklaraciju načela i standarda, osnovni nedostatak Strategije je što nije napravljen Akcioni plan”.

Kako se sprovodi Strategija govori i podatak sa posljednje sjednice parlamentarnog Odbora za ljudska prava i slobode, održane krajem decembra prošle godine, kojoj je prisustvovao direktor ZIKS-a Milan Tomić.

Jedno od pitanja postavljenih na sjednici bilo je – koje  aktivnosti se preduzimaju u borbi protiv nasilja i zastrašivanja među zatvorenicima s obzirom da je ZIKS donio i Strategiju za sprečavanje zlostavljanja i nasilja među zatvorenicima, a nedavno se u medijima izvještavalo o nekoliko slučajeva nasilja među zatvorenicima?

Tomić je odgovorio da uprava  kroz preventivni rad i brigu o tome gdje koga od  zatvorenika smjestiti u značajnoj mjeri sprečava sukobe zatvorenika, što očito nijesu radili u posljednjem slučaju. Kazao je da imaju i tim za medijaciju. Taj tim je imao jedan slučaj pomirenja zatvorenika, i to tokom 2017. godine.

U dokumentu HRA podsjeća se i da je istraživanje iz 2012. godine pokazalo da skoro polovina ispitanika (48,6 posto)  tvrdi da u ZIKS-u  postoje skrivena mjesta u paviljonima za koja sumnjaju ili znaju da služe primjeni ili prikrivanju prekomjerne upotrebe sile. Upitani da navedu mjesta koja potencijalno služe za primjenu sile, ispitanici su najčešće navodili mjesta u paviljonu ,,A“ (pored prijemnog odjeljenja, posebne prostorije u paviljonu „A“, prostor iza komandirove kancelarije, wc u komandirovoj kancelariiji), šetalište u disciplinskom odjeljenju i samice.

Tokom tog monitoringa zatvorenici su se u velikom broju žalili na diskriminaciju koja vlada u zatvoru u odnosu na imovinski status i društvene veze. Tvrde da iako i među njima ima i onih sa dugogodišnjim kaznama , oni koji su slabijeg imovinskog stanja i „bez veza“ nikada ne bivaju smješteni u paviljon ,,D” ili ,,B” (gdje se, po pravilu smještaju zatvorenici sa dugogodišnjim kaznama), već su smješeni u neuslovnom paviljonu ,,A”, gdje se, po pravilu, kako kažu, smještaju ,,Romi i stranci”.

Iako se tokom narednog istraživanja, 2014. godine procenat onih koji su tvrdili da su izloženi nasilju u zatvoru smanjio, 2015. godine dogodio se brutalni incident – masovno prebijanje zatvorenika, koji nije godinama adekvatno procesurian.  U januaru  2015. godine, kao posljedica incidenta između zatvorenika i pripadnika zatvorske policije, u ZIKS-u se dogodilo zlostavljanje 13 zatvorenika, od kojih je Ombudsman našao da su troje i mučeni.

Teško da se  od tako senzibilisane ustanove  može očekivati ,,nulta tolerancija na nasilje i torturu”, kako to međunarodne adrese očekuju od Crne Gore. Kakva država, takav i zatvor.

 

Milena PEROVIĆ-KORAĆ

Komentari

nastavi čitati
Click to comment

Leave a Reply

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

DRUŠTVO

ZAŠTO MINISTARSTVO PROSVJETE ŠTITI DIREKTORA ELEKTROTEHNIČKE ŠKOLE U PODGORICI:  Nagrada za nasilje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Treći mandat  Veselinu Pićuriću ministar Damir Šehović potpisao je u februaru. Pićurić je izabran i pored više svjedočenja i dokaza, te nalaza Prosvjetne inspekcije, da zloupotrebljava svoj položaj i mobinguje i zaposlene i učenike

 

Na društvenim mrežama nedavno se pojavio snimak kako profesor Elektrotehničke škole u Podgorici Veselin Pićurić ispred table i grba Crne Gore ,,pali” učenicima ,,macole”. Učenici mirno prilaze i trpe udarac u glavu, pa se da zaključiti da je riječ o uobičajenoj vaspitno-popravnoj mjeri.

Snimak je nastao prije 10-ak godina, a u međuvremanu Pićurić je unaprijeđen u direktora ove škole. Treći mandat mu je ministar Damir Šehović potpisao 7. februara ove godine.

Nisu samo učenici snimali profesore u JU Srednjoj elektrotehničkoj školi „Vaso Aligrudić”, kada je Pićurić postao direktor, 2009. godine, postavio je video nadzor u učionicama, računarskim salama i laboratorijama, a 2011. je otišao i korak dalje pa su kamere instalirane u učionicama za praktičnu nastavu, čak i u toaletima škole. I to sve nezakonito kako je utvrdio Osnovni sud u Podgorici, neposredno pred Pićurićev reizbor, u januaru 2019.  Sudija podgoričkog Osnovnog suda Katarina Janković, po tužbi jedanaest bivših i sadašnjih profesora te škole, naložila je ustanovi da svakom od njih isplati po hiljadu eura na ime naknade nematerijalne štete zbog povrede prava ličnosti – prava na privatnost i prava na psihički, odnosno duševni integritet.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 15. MARTA

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

DISKRIMINACIJA DJECE KOJA TRENIRAJU SPORTSKU GIMNASTIKU: Uzalud talentovani

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dejan Vučević, jedini međunarodni gimnastički sudija u Crnoj Gori, tvrdi da je sportska gimnastika u Crnoj Gori ugašena i da preko 100 djece, koja treniraju u Podgorici, nemaju gdje da se takmiče

 

,,U Crnoj Gori postoji samo ritmička gimnastika, sportska je ugašena”, kaže za Monitor Dejan Vučević, jedini međunarodni gimnastički sudija u Crnoj Gori. Prvo kao takmičar, a zatim i, decenijama, kao trener, Vučević je cijeli život vezan za gimnastiku.

On objašnjava da u Podgorici ima preko 100 polaznika gimnastike i mnogo talenata, ali da oni nemaju gdje da se oprobaju. Onemogućen im je pristup domaćim i međunarodnim takmičenjima. Optužuje Gimnastički savez Crne Gore (GSCG) da je totalno zanemario sportsku gimnastiku.

Rezultat takvog rada, po Vučeviću, je da talentovani gimnastičari odlaze u region: ,,Ovdje su uslovi nikakvi i djeca odlaze u region. Tako dva dječaka i jedna djevojčica koju sam trenirao, a koji sada nastupaju za Srbiju, imaju preko 100 medalja.  Nije mi drago da pored naše kuće, osvajaju medalje za drugoga”, navodi Vučević.

Vučević je jedan od osnivača Gimnastičkog saveza Crne Gore (GSCG), u kojem je bio član Skupštine i predsjednik Upravnog odbora, bio je delagat GSCG 2010. kada je ovaj savez primljen u članstvo Svjetske gimnastičarske federacije (FIG). ,,Savez je osnovan 1994. godine, i da je sreće ovog februara bismo svi slavili 25 godina postojanja. Sada je on pretvoren samo u savez za ritmičku gimnastiku”, kaže.

Vučević  tvrdi da je ionako loše stanje u ovom sportu kulminiralo 2014. izborom novog rukovodstva i premještanjem centrale Gimnastičkog saveza Crne Gore (GSCG) iz Podgorice u Budvu. Navodi da je tome prethodio nestanak dokumenta i pečata iz Saveza, te da je nakon toga rukovodstvo izabrano mimo pravila.

Vesna Radonić, predsjednica GSCG, negira  Vučevićeve optužbe o tome da je novo rukovodstvo  GSCG nezakonito izabrano: ,,GSCG radi u skladu sa Zakonom o sportu Crne Gore, koji je stupio na snagu 2018, a takođe i sve svoje aktivnosti mora uskladiti sa pravilima FIG i UEG tako da nema govora da je GSCG ustanovljen mimo pravila. To potvrđuje i više inspekcija koje su dolazile i provjeravale ispravnost rada u GSCG. Sve inspekcije koje su obilazile GSCG imale su pozitivno mišljenje o radu istog”, kaže predsjednica GSCG za Monitor.

Upravo zbog toga što je javno govorio o nepravilnostima u Savezu, Vučević tvrdi da je novo rukovodstvo Saveza čim je preuzelo funkcije onemogućilo njegovim gimnastičarima da učestvuju na međunarodnom takmičenju: ,,Iz tog Saveza je došla depeša da mi ne možemo da učestvujemo na takmičenju. Spriječili su da se naša djeca takmiče, mogla su da nastupe samo revijalno”.

Kroz gimnastičarski klub Gorica, koji je Vučević vodio, prošle su generacije sportista. Vučević navodi da su mnogi vrhunski sportisti počeli sa gimnastikom u ovom klubu, pa pored gimnastike i u drugim sportovima postigli rezultate. Navodi i brojne strudente DIF-a koji su sarađivali sa ovim klubom. Međutim, objašnjava da je situacija sada takva da talenti iz sportske gimnastike ne mogu da se takmiče na domaćem, regionalnom i međunarodnom nivou.

Da se stanje poboljša ništa ne preduzima ni Ministarstvo sporta – Vučević,  navodi da je otkako se počelo sa registracijom klubova – sedam gimnastičarskih klubova ugašeno.  ,,Podnio sam prijavu za klub Gorica  Ministarstvu sporta, rekli su mi da nije potpuna. Pitao sam mogu li to da dopunim, rekli su da mogu, pa kad sam kasnije došao kazali su da ne može to tako”, objašnjava.

Radonićeva tvrdi, međutim, da je problem u nedostatku licenci. ,,Da bi se klubovi mogli  takmičiti na međunarodnim takmičenjima moraju da zadovolje osnovne kriterijume FIG, UEG i GSCG. Osnovni kriterijumi su licence u GSCG,UEG i FIG. Nažalost naši takmičari su licencirani samo u GSCG. Dodatni problem je nedostatak edukovanih trenera i sudija što je obaveza za nastup na međunarodnoj sceni, što znači da trenutno nemaju FIG i UEG licence”, kaže ona.

Ona insistira da u Crnoj Gori postoji sportska gimnastika: ,,Klubovi koji se bave sportskom gimnastikom su klub iz Nikšića i klub iz Herceg Novog Pomenuti klubovi se takmiče u sistemu takmičenja u Crnoj Gori po kalendaru GSCG”. Ona međutim ne negira da je taj sport u Crnoj Gori na niskom nivou . ,,Zbog objektivnih razloga – nemanje adekvatnog prostora za trening i nedostatak sprava potrebnih za kvalitetno obavljanje sportske gimnastike”.

Vučević međutim tvrdi da je ,,što se tiče sportske gimnastike za nas Savez ugašen. Ovaj Savez u Budvi nema veze sa sportskom gimnastikom. Htio bi da pitam kome institucije daju pare, prošle 10.000, a ove godine 25.000 eura.  Svuda u svijetu je ritmička gimnastika odvojena od sportske, bez kod nas u Crnoj Gori”.

Radonićeva kaže da GSCG nikom ne zatvara vrata. ,,U više navrata smo pozivali sve klubove iz sportske i ostalih gimnastika, za koje smo znali da se bave gimnastikom, da se priključe radu GSCG i samim tim da uzmu učešće u svim ostalim aktivnostima koje se sprovode u GSCG”.

Saradnja sa spornim Savezom je još uvijek nemoguća, kaže Vučević i naglašava da je gimnastika sport u kome se i takmičari i treneri moraju usavršavati cijelog života: ,,No ove iz Saveza očigledno ne interesuje usavršavanje i napredak djece, izgleda da su im druge stvari mimo sporta na prvom mjestu”.

Na prijem kod ministra sporta Nikole Janovića, Vučević čeka godinama. ,,Tri godine tražim prijem kod Janovića i ne mogu da dođem do njega. Samo bih htio da popričamo kao sportisti i da ga obavijestim o tome kakvo je stanje u gimnastici. Evo da vjerujem da ministar i ne zna da godinama bezuspješno tražim prijem”.

Salu nije imao ko da aminuje

Vučević priča kako je prije par godina obilazio osnovne i srednje škole po Podgorici sa elaboratom o gradnji gimnastičarske sale. Objašnjava da je jedna međunarodna organizacija bila spremna da donira salu. Plan je predviđao da od jutra do 14 sati salu koristi škola, a od 16 do 22 klub. Zamišljeno je da to bude gimnastički centar Crne Gore, koji bi imao svu neophodnu sportsku infrastrukturu, ali i ordinaciju opšte dječje prakse i stomatološku ambulantu. Vučević kaže da je tada  dobio obećanje od proslavljenog gimnastičara iz Slovenije Miroslava Cerara da će kada sala bude gotova donirati dva kompleta sprava za gimnastiku.

,,Kada smo prezentirali plan za salu direktorima škola, svaki od njih je bio oduševljen, ali su nam rekli da bez Ministarstva i ministra ne mogu ništa”, kaže Vučević.

Na kraju im je odgovoreno iz Ministarstva da izbjegavaju da pri školama otvaraju sale.

 

Predrag NIKOLIĆ
fot: Borko ZOGOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NEJEDNAKE PLATE ŽENAMA U ODNOSU NA MUŠKARCE: Diskriminacija i po novčaniku

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razlika u zaradama između muškaraca i žena u Crnoj Gori je – 13,9 odsto. Taj se podatak navodi u Vladinom Planu aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (PAPRR) 2017-2021

 

,,Kako sam napredovala u firmi, na koju bih god poziciju došla, primala sam manju platu nego kolega, muškarac koji je prethodno na toj poziciji bio”, objašnjava sagovornica, menadžerka koja nije željela da joj se otkrije identitet. ,,Tako je i danas. Bez obzira na sve propise o zabrani diskriminacije”.

Žene u Crnoj Gori bi trebale, uz neplaćen rad kod kuće, da rade preko devet sati da bi imale istu platu kao muškarci, ukazuju istraživanja. Iako zvanična statistika ne postoji, prema nekim studijama, razlika u zaradama između muškaraca i žena u Crnoj Gori je 13,9 odsto. Taj se podatak, recimo, navodi u Vladinom Planu aktivnosti za postizanje rodne ravnopravnosti u Crnoj Gori (PAPRR) 2017-2021.

Žene zarađuju samo 86,1 prosječne zarade isplaćene muškarcima, kaže za CIN-CG Ivana Mihajlović, iz Unije slobodnih sindikata CG. Ona navodi glavne uzroke za rodni jaz u zaradama: neposrednu i posrednu diskriminaciju, niže vrednovanje ženskog rada, segregaciju na tržištu rada, tradiciju i stereotipe, povećanu potrebu žena za ravnotežom između posla i privatnog života…

Iz Saveza sindikata Crne Gore za CIN-CG podsjećaju da postoji pravna regulativa po pitanju jednakosti zarada za žene i muškarce – počev od Ustava Crne Gore, preko Zakona o radu, pa do Konvencije o eliminisanju svih oblika diskriminacije žena i Istanbulske konvencije, te da su ,,nejednake zarade za isti rad posljedica diskriminacije žena, a ne nedostatka propisa”.

Oni ističu da je veliki problem i to što nema zvanične statistike o ovom pitanju. ,,Razlozi su – netransparentnost podataka o sistemu zarada i nepristupačnost informacija o dodacima, bonusima i nagradama, službenim putovanjima, radu u odborima koje su od ključnog značaja za utvrđivanje diskriminacije u ovoj oblasti”, objašnjavaju u odgovorima poslatim CIN-CG.

No, žene ne samo da primaju manje zarade od muškaraca, nego im je otežan pristup onim poslovima i pozicijama na kojima su zarade veće.  Dostupni podaci, iako ne govore o razlikama u zaradama, jasno međutim ukazuju i na diskriminaciju žena kada je u pitanju zapošljavanje na pozicijama odlučivanja.

Prema podacima Zavoda za statistiku CG (Monstat) u publikaciji Žene i muškarci u Crnoj Gori, žene čine većinu u obrazovanju i to čak 76,6%, ali i pored toga one su u apslutnoj manjini na položajima odlučivanja, osim kada je riječ o predškolskom obrazovanju. Slična situcija je i sa drugim djelatnostima i sektorima, posebno kada su u pitanju rukovodeće pozicije. Pa tako, među starješinama samostalnih organa uprave i visokog rukovodnog kadra koje postavlja Vlada, imamo situaciju da na najvišim pozicijama (generalni direktori) muškarci učestvuju sa 56,0%, da među starješinama organa muškarci učestvuju sa 71,4%, dok tek na pozicijama zamjenika starješina imamo učešće žena od 57,1%. Ista i slična poređenja mogu se naći i za druge pozicije u javnom sektoru.

,,Kad god bi mi ponudili više rukovodeće mjesto u firmi, ispostavilo se da je da je taj poslovni trenutak krizan, da se zarade moraju smanjivati i praviti druge uštede. Pa i zarada na toj poziciji. U prevodu, dobiješ funkciju, ali ne i platu kao prethodnik”, objašnjava naša sagovornica.

U Uniji sindikata ukazuju da ne postoje precizni podaci kada je u pitanju rodna statistika na upravljačkim pozicijama, ali da istraživanja pokazuju da su žene najprisutnije na srednjem nivou menadžmenta.

,,Tu ih je 50,1 odsto dok ih je na najvišem nivou menadžmenta tek oko 36,6 odsto”, objašnjava Mihajlović.

Na zapošljavanje na odgovornijim pozicijama ne utiče ni činenica da su žene obrazovanije od muškaraca. Statistika govori da je žena posljednjih godina više na studijama 55,2, kao i na postdiplomskim studijama – specijalističkim 57,9 odsto, magistarskim 56,1. Zvanje doktora nauka 2016. steklo je 19 žena i 9 muškaraca, a 2017. 8 žena i 10 muškaraca.

,,Doprinos rastu broja visokoobrazovanog stanovništva posljednjih godina dolazi upravo od strane žena. Iako to govori u prilog ambicioznosti, stručnosti, talentu i evidentom potencijalu žena koji je značajan i za ukupan društveni i ekonomski razvoj, ono što zabrinjava je činjenica da im bolje obrazovanje još uvijek nije obezbijedilo i bolje plaćena radna mjesta”, kaže za CIN-CG  Zvezdana Oluić iz Unije poslodavaca Crne Gore.

,,Prema dostupnim statističkim podacima žene su u Crnoj Gori zaposlene uglavnom na poslovima sa manjim primanjima. Osim toga, jasno je da imamo prisutan efekat ‘staklenog plafona’ kako usljed postojanja neravnopravnosti zbog diskriminacije prema polu, tako i zbog činjenice da same žene često pod pritiskom brojnih obaveza vezanih za njihovu rodnu ulogu, biraju da ne preuzimaju odgovornije pozicije. Pa tako i pored činjenice da su obrazovanije od muškaraca, uglavnom rade u sektoru obrazovanja, trgovine i socijalne zaštite”, navodi Mihajlović.

Žene čine većinu zaposlenih u obrazovanju 74,2 odsto, zdravstvu i socijalnoj zaštiti 70,8 odsto, stručnim, naučnim i tehničkim djelatnostima 61,3 odsto, trgovini 56,5 odsto, ostalim uslužnim djelatnostima 55,8 odsto i finansijskim djelatnostima i djelatnostima osiguranja 50,1 odsto. Od ukupnog broja zaposlenih žena oko 86 odsto radi u uslužnim djelatnostima, a najviše ih je u trgovini (više od jedne četvrtine), obrazovanju (10,5 odsto), zdravstvu (devet odsto), uslugama smještaja i ishrane…

,,Žene su uglavnom zastupljenje u sektorima gdje su zarade niže od državnog prosjeka, ili rade na poslovima koji zahtjevaju manji stepen stručne spreme, odnosno na poslovima koji su manje plaćeni”, kažu iz SSCG. Iz ove organizacije ističu da je najdrastičniji primjer obrazovanje u kojem i pored toga što čine većinu, zapravo su u apsolutnoj manjini što se tiče položaja odlučivanja. S druge strane, najbolje pozicionirane su žene u sudu i tužilaštvu gdje čine oko 60 odsto zaposlenih.

Iz Unije poslodavaca kažu da podaci pokazuju da žene još uvijek bilježe veoma nisko učešće i u biznisu (oko 25%).

,,Podaci iz najnovijeg istraživanja UPCG ukazuju na nesklad između broja visokoobrazovanih žena i njihove nedovoljne zastupljenosti na pozicijama rukovođenja i upravljanja, što govori o tome da se značajan broj kompanija u našoj zemlji još uvijek svjesno odriče znanja, vještina i potencijala tog posebno kvalifikovanog kadra”, kaže Olujić.

Ona objašnjava da osim što se, na taj način, kompanije svjesno odriču i dobrih poslovnih rezultata, kao i brojnih drugih benefita koji mogu nastati angažmanom takvog kadra, treba istaći i da se negativni efekti odbacivanja stručne tj. visoko kvalifikovane radne snage iz korporativne ljestvice kompanija posredno odražavaju i na državu (kroz niži BDP), ali i ukupno crnogorsko društvo (kroz nižu produktivnost i životni standard).

A brojni primjeri poslovne prakse u svijetu, navode iz Unije poslodavaca, pokazuju da kompanije sa većim učešćem žena u odborima direktora imaju za 41% veći povrat kapitala i poslovne rezultate bolje za 56% u odnosu na one kompanije u čijim odborima uopšte nema žena.

Iz Unije poslodavaca kažu da njihova istraživanja pokazuju da su tri najznačajnije barijere za žensko liderstvo u menadžmentu preduzeća u Crnoj Gori to što žene imaju veću odgovornost prema porodici nego muškarci, nemaju dovoljno menadžerskog ili ukupnog radnog iskustva, kao i dodijeljene uloge od strane društva.

 

SVIJET: Žene zarađuju duplo manje od muškaraca

 

Prema podacima Eurostata, u 2016. primanja žena su u zemljama EU bila prosječno niža za 16,2% u odnosu na primanja muškaraca za obavljanje istog posla. Najveća razlika je uočena u Estoniji, gdje su muškarci primali čak 25,3% više u odnosu na žene, dok je najmanja razlika zabilježena u Rumuniji, gdje su primanja žena bila 5,2% ispod primanja njihovih kolega.

Globalna statistika je još poraznija. Žene zarađuju upola koliko muškarci, prema Svjetskom ekonomskom forumu (WEF), po kojemu je jaz u platama u 2018. bio 51 odsto.

Žena nema na vrhu, utvrdio je izvještaj, a samo trećina menadžera su žene. Prošle godine na čelu država bilo je samo 17 žena, a 18 odsto ministarskih pozicija u svijetu drže žene, te 24 odsto parlamentarnih mandata u svijetu.

Nijedna zemlja nije zatvorila jaz u platama, prema WEF-u, koji je istraživanje radio koristeći podatke Međunarodne organizacije rada, UN-ovog programa za razvoj i Svjetske zdravstvene organizacije. Island je desetu godinu zaredom na vrhu po svim pokazateljima rodne ravnopravnosti uključujući ekonomske, društvene i zdravstvene. Nordijske zemlje Norveška, Švedska i Finska među vodećim su zemljama, a slijedi Nikaragva na petom mjestu. Na dnu su Jemen, Pakistan, Irak i Sirija.

 

 

ŽENE I NEZAPOSLENOST: Uzalud obrazovanje

 

Prema posljednjem popisu iz 2011. žene čine 50,60 odsto stanovinišva, procentualno ih je zapošljeno znatno manje. Prema  podacima MONSTAT-a iz Ankete o radnoj snazi za III kvartal 2018. godine ukupan broj zaposlenih u Crnoj Gori iznosio je 247.200, od čega je 108.300 žena (43,8%) i 138.900 muškaraca (56,2%). U odgovorima koje je Zavod za zapošljavanje CG dostavio CIN-CG piše da se u njihovoj evidenciji sredinom februara nalazilo 38.605 nezaposlenih lica, od čega su 22.302 žene (57,77%) i 16.303 muškarca (42,23%). Na dan 31.12.2018. godine ukupan broj nezaposlenih je bio 41.378, od čega je 23.944 žene (57,87%) i 17.434 muškarca (42,13%). U Zavodu tvrde da se tokom prošle godine zaposlilo 15.360 lica, od čega je zaposleno 8.867 žena (57,73%) i 6.493 muškarca (42,27%).

 

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo