Povežite se sa nama

OKO NAS

NEZAUSTAVLJIVE MIGRACIJE NA SJEVERU:  Alarm bez odjeka

Objavljeno prije

na

Da se masovno odlazi sa sjevera Crne Gore bilo je vidljivo  i tokom prethodnih godina, kada je rapidno počeo da opada broj upisanih prvaka. Ovogodišnji upis učenika pokazuje da ovaj dio države nezusavljivo ostaje bez ljudi.  Ista je priča u Andrijevici, Petnjici, Gusinju, kao i drugim, nešto većim, sjevernim opštinama

 

Ovih dana smo ponovo mogli čuti ono što zna:  osnovne škole u malim gradovima na sjeveru Crne Gore upisuju učenika prvog razreda čiji se broj može izraziti prstima jedne ili dvije ruke.

Podatak da će osnovnu školu na Žabljaku naredne školske godine pohađati  tek trinaest prvaka, jedna nastavnica u penziji, koja pamti srećnija  vremena, okarakterisala je kao poražavajući. “Nestaje narod” – kazala je  stara prosvjetna radnica.

Da se masovno odlazi sa sjevera Crne Gore bilo je vidljivo  i tokom prethodnih godina, kada je rapidno počeo da opada broj upisanih prvaka. Ovogodišnji upis učenika pokazuje da ovaj dio države nezusavljivo ostaje bez ljudi.

Tokom prošle godine u gradskoj školi u Andrijevici je bilo svega desetak prvaka, dok je druga osnovna škola u ovoj opštini, ona u mjesnom centru Konjuhe, brojala samo tri-četiri učenika prvog razreda.

“Škola u Konjusima je nekada imala preko četiristo učenika. Danas ima svega trideset djaka u svih devet razreda, i na donjoj je granici za gašenje, odnosno zatvaranje” – upozoravaju prosvjetni radnici iz Andrijevice.

Ista priča je u Petnjici, Gusinju, kao i drugim, nešto većim, sjevernim opštinama. Da se drama sa migracijama i iseljavanjem sa sjevera nastavlja geometrijskom progresijom, govore i zvanični podaci Zavoda za statitiku Crne Gore, odnosno MONSTAT-a.

U prvih pet mjeseci ove godine najviše građana se odselilo iz Bijelog Polja i Nikšića, a doselilo u glavni grad Podgoricu i prijestonicu turizma Budvu.

I  prema zvaničnoj statistici  u čak 14 opština je veći broj odseljenih nego doseljenih. Andrijevica  minus 41, Bar  minus 2, Berane minus 81, Bijelo Polje minus 211, Cetinje minus 51, Kolašin minus 56, Mojkovac minus 39, Nikšić minus 135, Plav minus 52, Pljevlja minus 94, Plužine minus 15, Rožaje minus 66, Šavnik  minus 38 i Žabljak minus 20.

MONSTAT je objavio i da je u Crnoj Gori od početka godine do kraja aprila rođeno 2119 beba, od čega ženskih 1090 i muških 1029. U tom  periodu, međutim, preminula je 2331 osoba, i to 1212 muškaraca, a 1119 žena.

Na osnovu ovih podataka vidi se da je više preminulih nego rođenih, odnosno da je prirodni priraštaj negativan i iznosi 212. Iz zvaničnih podataka se vidi, takođe, da je u ćak 18 opština prirodni priraštaj negativan, a najizraženije na sjeveru Crne Gore.

MONSTAT prati kretanja unutar države. Nezvanični pokazatelji o migracijama iz sjevernih crngorskih opština prema inostranstvu su još dramatičniji. Već ove ljetnje sezone i golim okom je vidljivo da je u malim sredinama više onih koji turistički borave, nego lokalnog stanovništva.

Nije bez razloga potpredsjednik opštine Berane i potpredsjednik PzP Marko Lalević, ocijenio je da će se odluka Vlade Crne Gore o produženju moratorijuma na zapošljavanje pogubno odraziti na migraciona kretanja na sjeveru države i da će samo pospješiti kupovanje karte u jednom pravcu.

On smatra da je apsurdno da je najbogatija regija države postala sinonim za siromaštvo i nerazvijenost, a da su migracije uslovljene isključivo ekonomskim razlozima.

“Postavlja se pitanje da li Vlada želi namjerno da reseli sjever države, jer će svi oni nezaposleni iz Biljelog Polja, Berana, Pljevlja, Rožaja i drugih sjevernih gradova, koji su se možda i nadali poslu i ukidanju morarorijuma, kupiti kartu u jednom smjeru za Podgorici, Budvu ili Njemačku” – rekao je Lalević.

On podsjeća da sjever Crne Gore obuhvata 52 odsto teritorije države i upozorava da je prema nekim podacima oko 50 hiljada ljudi napustilo gradove ovog regiona za samo posljednjih dvadeset godina.

“Vlada nema nikakvu strategiju i viziju razvoja sjevera, a to potvrđuje i izjava premijera u Rožajama” – smatra Lalević.

Predsjednik Vlade u Rožajama je nedavno izjavio da sjeverni region ima više od pedeset odsto razvojnog potencijala države i da je neophodno da se taj potencijal stavi u funkciju.

“Kao da nijesu imali kad do sada, trideset godina. I evo Vlada će samo naredne godine u Ski centar Hajla uložiti 16 miliona eura, dok hiljade mladih Rožajca svakodnevno odlazi iz svog grada sa željom da se više nikada ne vrate. Takva je situacija i u Biljelom Polju i Mojkovcu. Ogromna sredstva se ulažu u ski centre, a opštine ostaju bez ljudi, zato što mladi nemaju mogućnost za zapošljavanje i ostvarivanja ikakve egzistencije i perspektive u svom rodnom gradu” – tvrdi Lalević.

On smatra da je krajnje vrijeme da se preduzme nešto, a da najveću odgovornost za ovakvo poražavajuće stanje snosi Vlada, a posebno ministri sa sjevera Crne Gore koji su brzo zaboravili odakle se došlia nakon toga i predsjednici i funkcioneri svih opština na sjeveru Crne Gore.

“Mnogo je pametnije sve te pare za ski centre i druge  takozvane razvojne infrastrukturne projekte uložiti u glavni strateški cilj – a to je zaustaviti odlazak ljudi sa sjevera Crne Gore, a posebno mladih. Čovjek i ljudi su najvažniji resurs svake države, a gradovi bez ljudi ne trebaju nikome” – kaže Lalević.

On postavlja pitanje kako to uraditi u najhitnijem roku i kaže da bi bilo stimulativno ukinuti morartorijum na zapošljavanje na sjeveru države.

“Preusmjeriti sredstva iz državnog budžeta opštinama sjevera Crne Gore i privrednim subjektima kao podršku i sa isključivom namjenom kako bi zaposlili sve mlade ljude koji se nalaze na zavodima za zapošljavanje, svim svršenim diplomcima odmah ponuditi posao u opštinama ili privrednim subjektima koji će od države dobiti takođe sredstava za tu svrhu, ili kroz druge poreske olakšice za svakog novozaposlenog, to je jedini način zaustavljanja masovnog iseljavanja mladih ljudi sa sjevera države. To treba uraditi odmah i danas, jer sjutra će biti možda već kasno” – kaže Lalević.

On kaže da ne želi da vjeruje da je Vladi cilj “ono što razni zlobnici govore – izgradnja hidroelektrana na Limu i Morači, raseljavanje sjevera, a zatim samo vikind-ski-ture novim autoputem na Ski Kolašin 1600 , Ski centar Žarski u Mojkovcu, Ski centar Cmiljača u Bijelom Polju i Ski centar Hajla u Rožajama”.

“Sjever Crne Gore je žrtva pogrešne percepcije najvrjednijeg resursa ovog dijela države, a to su ljudi koji na sjeveru još žive. Morartorijum na zapošljavanje će biti sigurno ukinut u januaru 2020. godine ne zbog ove kritike, već zbog redovnih parlamentarnih izbora. Tada su ljudi, građani sjevera, Vladi posebno važni, jer mostovi, skijališta i putevi nemaju pravo glasa” – kaže Lalević.

Komentari na raseljavanja među stanovništvom na sjeveru su nepodijeljeni. Ljudi pričaju da se samo treba provozati, recimo, putem od Bijelog Polja do Tomaševa. “Sve je pusto. Jednog dana će neki narodi opet naseliti ove krajeve” , samo je jedan od  komentara na društvenim mrežama.

Sjever ponire i umire. Vlada ne može osim skijališta ponuditi ništa drugo poslije tajkunske tranzicije u kojoj su skakavci pojeli svu industrijsku infrastrukturu.  Ljudima odlasci postaju jedino rješenje. Lakše je u Njemačkoj zaraditi za mjesec dana više novca , nego ovdje za pola godine ili godinu. I još ne slušati medijske bajke režimske propagande kako napredujemo najbrže ka Evropi. I

                                                    Tufik SOFTIĆ

Komentari

OKO NAS

USPJEŠNO TURISTIČKO LJETO NA SJEVERU: Stranim gostima sve privlačnije planine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Očekivanja s početka ljetnje turističke sezone su se obistinila. Na sjeveru su zadovoljni brojem ostavrenih noćenja.   Inostrani gosti činili su većinu  u Kolašinu i na Žabljaku. Porastao je i broj turista, koji su za odmor odabrali  katune i seoska domaćinstva

 

Nema razloga za nezadovoljstvo- jedinstvena je ocjena protekle turističke sezone na sjeveru države. U  turističkim organizacijama kažu da je  ukoliko nije bila bolja, miinula sezona je, prema broju ostavrenih noćenja,  bar na nivou prošlogodišnje .         Takve tvrdnje, u kolašinskoj Turističkoj organizaciji (TO) , nažalost i dalje ne mogu potkrijepiti konkretnim podacima o broju gostiju.  Razlog je višegodišnja neažurnost u  naplati boravišne takse, pa tako je broj noćenja ostavrenih tokom ljeta, poznat samo za nekoliko većih hotela. No i pored skromnih prihoda, tvrde, uspjeli su da učine mnogo kad je riječ o promociji Kolašina, pa se to odrazilo i na uspješnost sezone.

„ Prema podacima iz hotela „Šeraton“ i „Bjanka“  ovo turističko ljeto bilo je znatno bilje od prošlog. Gosti tih objekata su, uglavnom, strani turisti. Kolašin je prije nekoliko mjeseci dobio još jedan hotel visoke kategorije, tako da smo, računjajući i veliki broj manjih objekata, imali šta da ponudimo turistima različite platežne moći.“- kaže za Monitor direktor TO Aleksandar Vlahović.

Nije falilo, tvrdi, ni manifestacija koje su obogatile vanpansionsku ponudu.  Tokom mula i avgusta na kolašinskim ulicama i u sali Centra za kulturu, podsjeća direktor TO,  bilo je sadržaja koji su, takođe, mogli da zadovolje različite ukuse.  Joga fest, Korifej tatar, veliki broj izložbi, promocija knjiga, Etno kamp, Pazrni dan…., samo su neki od sadržaja namijenjenih turistima.

Kolašin je ove godine, objašnjavaju u TO, imao i „adut više“. Novi Ski centar na Bjelasici otvorio je vrata turistima i tokom ljetnje sezone,,a posjeta je, tvrde, zadovoljavajuća.

Vlahović nije komentarisao hendikep s kojim je Kolašin ušao u ljetnju turističku sezonu. Naime, tokom proljeća organizatori Tango kampa su otkazali tu manifestaciju, koja je godinama  punila smještajne kapacitete tokom avgusta. Nema ni zvaničnih podataka , koliko je nedolazak tangerosa iz cijelog svijeta , štetio bilansu ovog turističkog ljeta.

Prema zvaničnim podacima,  na  Žabljaku je u toko većeg dijela  ljetnje sezone popunjenost smještajnih kapaciteta bila preko 80 odsto.I u tom gradu većinu turista činili su stranci, kojih je bilo i više od dvije trećine od ukupnog broja gostiju. Najviše  iz  Francuske, Njemačke, Češke, Poljske i Slovenije, a porastao je broj gostiju iz KINE.

Posjetioci Žabljaka i ovog ljeta najviše su se zadržavali na prostoru NP Durmitor, ali je bilo velikog interesovanja i za  rafting rijekom Tarom, planinarenje, kao i posjetu Crnom jezeru.

“Imali smo i novoteta ovog ljeta, kako što je  električni autobus Opštine  koji je prošle godine dobijen kao donacija, a sada svakodnevno više puta saobraća od centra grada do Savinog kuka. Za grupe JE organizovana panoramska vožnja do Ribljeg i Vražjeg jezera, kao i posjeta kulturno-istorijskom nasljeđu ili stećcima, koji su ušli na UNESCO-vu listu zaštite.“- kažu u Žabljačkoj TO.

Za razliku od kolega u Kolašinu, na Žabljaku su uveli red i u naplatu boravišne takse. Kampanja, koju su  prošle godine, započeli resorno ministarstvo,   lokalnu samoupravu, Poresku upravu, TO, tvrde, na žabljaku je dala rezultate.  Zbog toga je naplata boravišne takse i prijava i odjava turista za  oko 50 odsto bila  bolja u ljetnjem periodu.

I u Kolašinu i na Žabljaku kažu da je predsezpna bila značajno lošija od prošlogodišnje, pa su tokom druge polovine maja i početkom juna zabilježili osjetan pad broja noćenja  u odnosu na lani. U obje TO nadaju se, međutim, produžetku sezone. Prema najavama, gostiju neće faliti ni tokom septembra i oktobra.

“Već imamo dobar buking za septembar i prvu polovinu oktobra i iskreno očekujemo da će se taj početni gubitak nadoknaditi u periodu, koji je pred nama.”,- kažu na Žabljaku.

Prema broju rezervacija u dva najveća hotela, slično će biti i u Kolašinu. Kako je rekao Vlahović, za  kraj ljeta i početak jeseni, najavljen je veliki broj seminara, ali i grupne posjete, uglavnom, stranih gostiju.

„Međutim, posjetu privatnom smještaju može da pokvari loše vrijeme i to bi bila velika šteta. Slično se desilo i tokom proljeća. Posjeta velikim hotelima je bila standardna, dok su najviše štete od lošeg vremana imali vlasnici malih pansiona“. – objašnjava on.

Dobra vijest za sjever je što je ove godine je osjetan porast broj gostiju i u seoskim domaćinstvima  koja se bave turizmom. Prema zvaničnim podacima, Većina od oko 100 domaćinstava u Crnoj Gori, koji na taj način dopunjavaju kućni budžet,  sa sjevera su. U Regionalnoj razvojnoj  agencija za Bjelasicu, Komove i Prokletije (RDA), koja raznim projektima podspješuje tu vrstu turizma smatrjaju da će , naročito, strani gosti sve česće dolaziti na sela i katune da odmaraju.

RDA je,  prije pet godina, kaže direktorica Jelena Krivčević, vjerujući u potencijale ruralnog sjevera, kao atraktivne turističke destinacije počela da osnažuje pojedine poljoprivrednike  da na svojim domaćinstvima ugoste, turiste.

„Tada je ta ideja djelovala prilično neralno. Ljudi na našim selima nijesu vjerovali da imaju nešto vrijedno da ponude i da će prvući , ali i da će umjeti da udovolje zahtjevima turista. Ispostailo se da je drugačije, pa sada, iako se cijela priča razvijala korak po korak, imamo i zadovoljne domaćine i zadovljne goste. „- kaže ona.

Izmjenama u zakonu, od skoro se za taj vid turiza mogu registrovati i domaćinstva na katunu. Direktorica RDA, smatra da je to donijelo mnogo pogodnosti, a strani turisti su, tvrdi ona, s oduševljeme prihvatii odore na jestima „gdje je vrijeme stalo“ i gdje često nedostaje mnogo onog na šta su u civlizaciji navikli.

                                                                                       Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

TREĆINA ZAPOSLENIH U KOLAŠINSKOJ OPŠTINI ANAGAŽOVANA UGOVORIMA: Partijska zapošljavanja pod šifrom „tajno“

Objavljeno prije

na

Objavio:

Uz obrazloženje da im je neophodan ekspertski kadar, vladajuća kolašinska koalicija zapošljava sugrađane, a od javnosti kriju podatke o njihovim kvalifikacijama, zaradama i poslu koji obavljaju

 

Skoro trećina onih koji trenutno obavljaju poslove u kolašinskoj  lokalnoj upravi su, prema nedavnom priznanju predsjednika Opština Milosava Bulatovića, angažovani prema nekoj vrsti ugovora.  Ni pola godine, od kako su mu novinari i opozicioni odbornici postavili pitanja o razlozima značajnog  povećanja broja zaposlenih u opštinskoj administraciji, on nije precizirao o kakvim je ugovorima riječ. On  smatra da štiti lične podatke svojim službenika, odbijajući da javnosti odgovori koju školsku spremu imaju, koje poslove obavljaju i koliko su za to plaćeni oni koje je ugovorima angažovao.

Bulatović tvrdi i da  lokalnoj administraciji od kako je on na funkciji predsjednika Opštine nema ni volonetara. Prije nekoliko mjeseci je tvrdio da su nekolicina službenika u njegovom kabinetu volonteri. Kad je prestao taj njihov status i kada su počeli da naplaćuju svoj rad nije odgvorio.

Prema zvaničnim podacima iz Opštine, osim šest funkcionera, sedam sekretara, odnosno,  načelnika i komandira službi i 56 zaposlenih na neodređeno vrijeme radi i 23 osobe po ugovorima.    Za njihovo angažovanje nije bilo saglasnosti Ministarstva finansija.

U kolašinskoj opoziciji smatraju da je broj angažovanih ugovorima znatno veći.  Za odbornički kluba Demokrata skrivanje podataka o  svima koji rade u Opštini predstavlja   grubu obmanu  javnosti i pokušaj da se prikriju sve nezakonitosti u radu lokalne samouprave.

 

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 13. SEPTEMBRA

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

POTPREDSJEDNIK BERANSKE OPŠTINE MARKO LALEVIĆ OPTUŽUJE MINISTARSTVO PROSVJETE ZA DISKRIMINACIJU: Osveta za izborne poraze

Objavljeno prije

na

Objavio:

Lalević je zatražio od ministra prosvjete Damira Šehovića da podnese ostavku, ako nije u stanju da djeci na sjeveru obezbijedi prevoz do škole. On je kao drastičan i nehuman primjer naveo slučaj đaka prvakava i osnovaca koji pohađaju osnovne škole u beranskim mjesnim centrima Lubnice i Štitari

 

Polemika između i potpredsjednika opštine Berane i  Pokreta za promjene (PzP) Marka Lalevića sa Ministarstvom prosvjete počela je oko organizovanja đačkog prevoza na sjeveru Crne Gore, a završila se optužbom da ovo ministarstvo diskriminiše jedinu opozicionu sjevernu opštinu.

Lalević je zatražio od ministra prosvjete Damira Šehovića da podnese ostavku, ako nije u stanju da djeci na sjeveru obezbijedi prevoz do škole. Kao drastično  nehuman primjer naveo je slučaj đaka koji pohađaju osnovne škole u mjesnim centrima Lubnice i Štitari.

“Oni od početka školske godine moraju pješice ili kolima svojih roditelja da idu na prve časove, jer su privatni prevoznici koji su do prije mjesec redovno prevozili putnike na  relaciji Štitare-Bubanje  zbog ekonomske neisplativosti obavijestili Savjet MZ Bubanje i Štitare o finansijskom neisplativosti i prestanku prevoza na tim relacija, odnosno gubicima koje imaju zbog smanjenog broja putnika” – kaže Lalević.

PROČITAJTE VIŠE U ŠTAMPANOM IZDANJU MONITORA OD 13. SEPTEMBRA

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo