Povežite se sa nama

OKO NAS

NEZAUSTAVLJIVE MIGRACIJE NA SJEVERU:  Alarm bez odjeka

Objavljeno prije

na

Da se masovno odlazi sa sjevera Crne Gore bilo je vidljivo  i tokom prethodnih godina, kada je rapidno počeo da opada broj upisanih prvaka. Ovogodišnji upis učenika pokazuje da ovaj dio države nezusavljivo ostaje bez ljudi.  Ista je priča u Andrijevici, Petnjici, Gusinju, kao i drugim, nešto većim, sjevernim opštinama

 

Ovih dana smo ponovo mogli čuti ono što zna:  osnovne škole u malim gradovima na sjeveru Crne Gore upisuju učenika prvog razreda čiji se broj može izraziti prstima jedne ili dvije ruke.

Podatak da će osnovnu školu na Žabljaku naredne školske godine pohađati  tek trinaest prvaka, jedna nastavnica u penziji, koja pamti srećnija  vremena, okarakterisala je kao poražavajući. “Nestaje narod” – kazala je  stara prosvjetna radnica.

Da se masovno odlazi sa sjevera Crne Gore bilo je vidljivo  i tokom prethodnih godina, kada je rapidno počeo da opada broj upisanih prvaka. Ovogodišnji upis učenika pokazuje da ovaj dio države nezusavljivo ostaje bez ljudi.

Tokom prošle godine u gradskoj školi u Andrijevici je bilo svega desetak prvaka, dok je druga osnovna škola u ovoj opštini, ona u mjesnom centru Konjuhe, brojala samo tri-četiri učenika prvog razreda.

“Škola u Konjusima je nekada imala preko četiristo učenika. Danas ima svega trideset djaka u svih devet razreda, i na donjoj je granici za gašenje, odnosno zatvaranje” – upozoravaju prosvjetni radnici iz Andrijevice.

Ista priča je u Petnjici, Gusinju, kao i drugim, nešto većim, sjevernim opštinama. Da se drama sa migracijama i iseljavanjem sa sjevera nastavlja geometrijskom progresijom, govore i zvanični podaci Zavoda za statitiku Crne Gore, odnosno MONSTAT-a.

U prvih pet mjeseci ove godine najviše građana se odselilo iz Bijelog Polja i Nikšića, a doselilo u glavni grad Podgoricu i prijestonicu turizma Budvu.

I  prema zvaničnoj statistici  u čak 14 opština je veći broj odseljenih nego doseljenih. Andrijevica  minus 41, Bar  minus 2, Berane minus 81, Bijelo Polje minus 211, Cetinje minus 51, Kolašin minus 56, Mojkovac minus 39, Nikšić minus 135, Plav minus 52, Pljevlja minus 94, Plužine minus 15, Rožaje minus 66, Šavnik  minus 38 i Žabljak minus 20.

MONSTAT je objavio i da je u Crnoj Gori od početka godine do kraja aprila rođeno 2119 beba, od čega ženskih 1090 i muških 1029. U tom  periodu, međutim, preminula je 2331 osoba, i to 1212 muškaraca, a 1119 žena.

Na osnovu ovih podataka vidi se da je više preminulih nego rođenih, odnosno da je prirodni priraštaj negativan i iznosi 212. Iz zvaničnih podataka se vidi, takođe, da je u ćak 18 opština prirodni priraštaj negativan, a najizraženije na sjeveru Crne Gore.

MONSTAT prati kretanja unutar države. Nezvanični pokazatelji o migracijama iz sjevernih crngorskih opština prema inostranstvu su još dramatičniji. Već ove ljetnje sezone i golim okom je vidljivo da je u malim sredinama više onih koji turistički borave, nego lokalnog stanovništva.

Nije bez razloga potpredsjednik opštine Berane i potpredsjednik PzP Marko Lalević, ocijenio je da će se odluka Vlade Crne Gore o produženju moratorijuma na zapošljavanje pogubno odraziti na migraciona kretanja na sjeveru države i da će samo pospješiti kupovanje karte u jednom pravcu.

On smatra da je apsurdno da je najbogatija regija države postala sinonim za siromaštvo i nerazvijenost, a da su migracije uslovljene isključivo ekonomskim razlozima.

“Postavlja se pitanje da li Vlada želi namjerno da reseli sjever države, jer će svi oni nezaposleni iz Biljelog Polja, Berana, Pljevlja, Rožaja i drugih sjevernih gradova, koji su se možda i nadali poslu i ukidanju morarorijuma, kupiti kartu u jednom smjeru za Podgorici, Budvu ili Njemačku” – rekao je Lalević.

On podsjeća da sjever Crne Gore obuhvata 52 odsto teritorije države i upozorava da je prema nekim podacima oko 50 hiljada ljudi napustilo gradove ovog regiona za samo posljednjih dvadeset godina.

“Vlada nema nikakvu strategiju i viziju razvoja sjevera, a to potvrđuje i izjava premijera u Rožajama” – smatra Lalević.

Predsjednik Vlade u Rožajama je nedavno izjavio da sjeverni region ima više od pedeset odsto razvojnog potencijala države i da je neophodno da se taj potencijal stavi u funkciju.

“Kao da nijesu imali kad do sada, trideset godina. I evo Vlada će samo naredne godine u Ski centar Hajla uložiti 16 miliona eura, dok hiljade mladih Rožajca svakodnevno odlazi iz svog grada sa željom da se više nikada ne vrate. Takva je situacija i u Biljelom Polju i Mojkovcu. Ogromna sredstva se ulažu u ski centre, a opštine ostaju bez ljudi, zato što mladi nemaju mogućnost za zapošljavanje i ostvarivanja ikakve egzistencije i perspektive u svom rodnom gradu” – tvrdi Lalević.

On smatra da je krajnje vrijeme da se preduzme nešto, a da najveću odgovornost za ovakvo poražavajuće stanje snosi Vlada, a posebno ministri sa sjevera Crne Gore koji su brzo zaboravili odakle se došlia nakon toga i predsjednici i funkcioneri svih opština na sjeveru Crne Gore.

“Mnogo je pametnije sve te pare za ski centre i druge  takozvane razvojne infrastrukturne projekte uložiti u glavni strateški cilj – a to je zaustaviti odlazak ljudi sa sjevera Crne Gore, a posebno mladih. Čovjek i ljudi su najvažniji resurs svake države, a gradovi bez ljudi ne trebaju nikome” – kaže Lalević.

On postavlja pitanje kako to uraditi u najhitnijem roku i kaže da bi bilo stimulativno ukinuti morartorijum na zapošljavanje na sjeveru države.

“Preusmjeriti sredstva iz državnog budžeta opštinama sjevera Crne Gore i privrednim subjektima kao podršku i sa isključivom namjenom kako bi zaposlili sve mlade ljude koji se nalaze na zavodima za zapošljavanje, svim svršenim diplomcima odmah ponuditi posao u opštinama ili privrednim subjektima koji će od države dobiti takođe sredstava za tu svrhu, ili kroz druge poreske olakšice za svakog novozaposlenog, to je jedini način zaustavljanja masovnog iseljavanja mladih ljudi sa sjevera države. To treba uraditi odmah i danas, jer sjutra će biti možda već kasno” – kaže Lalević.

On kaže da ne želi da vjeruje da je Vladi cilj “ono što razni zlobnici govore – izgradnja hidroelektrana na Limu i Morači, raseljavanje sjevera, a zatim samo vikind-ski-ture novim autoputem na Ski Kolašin 1600 , Ski centar Žarski u Mojkovcu, Ski centar Cmiljača u Bijelom Polju i Ski centar Hajla u Rožajama”.

“Sjever Crne Gore je žrtva pogrešne percepcije najvrjednijeg resursa ovog dijela države, a to su ljudi koji na sjeveru još žive. Morartorijum na zapošljavanje će biti sigurno ukinut u januaru 2020. godine ne zbog ove kritike, već zbog redovnih parlamentarnih izbora. Tada su ljudi, građani sjevera, Vladi posebno važni, jer mostovi, skijališta i putevi nemaju pravo glasa” – kaže Lalević.

Komentari na raseljavanja među stanovništvom na sjeveru su nepodijeljeni. Ljudi pričaju da se samo treba provozati, recimo, putem od Bijelog Polja do Tomaševa. “Sve je pusto. Jednog dana će neki narodi opet naseliti ove krajeve” , samo je jedan od  komentara na društvenim mrežama.

Sjever ponire i umire. Vlada ne može osim skijališta ponuditi ništa drugo poslije tajkunske tranzicije u kojoj su skakavci pojeli svu industrijsku infrastrukturu.  Ljudima odlasci postaju jedino rješenje. Lakše je u Njemačkoj zaraditi za mjesec dana više novca , nego ovdje za pola godine ili godinu. I još ne slušati medijske bajke režimske propagande kako napredujemo najbrže ka Evropi. I

                                                    Tufik SOFTIĆ

Komentari

Izdvojeno

KAMPANJA PROTIV NERADNE NEDELJE, OPET: I čovjek stvori, kapital

Objavljeno prije

na

Objavio:

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora

 

Turisti su šokirani što prodavnice ne rade nedjeljom, pišu pojedini mediji, a drugi dodaju da Crna Gora ima previše neradnih dana za turističku destinaciju.

Otkad je u oktobru 2019. uvedena neradna nedjelja pred svaku turističku sezonu kreće kampanja kojom se nabrajaju muke gostujućih i domaćih kupoholičara, te domaćih poslodavaca koji kukaju zbog gubitka profita tog  jednog dana u nedjelji.  O uslovima u kojima radi domaća radna snaga ni govora – ne pominje se visina plate, neregulisani slobodni dani i odmori i brojni drugi neuslovi rada.

,,Posljednjih mjesec dana u toku je kampanja kapitala, prvenstveno medijska, koja po principu interesa kapitala problematizuje pitanje neradne nedjelje”, kaže za Monitor Srđa Keković, generalni sekretar Unije slobodnih sindikata.

Tek što je uvedena, ukidanje neradne nedjelje razmatrala i je bivša ministarka ekonomije Dragica Sekulić. Njeno ukidanje najavio je i bivši ministar Jakov Milatović. Bezuspješno.

O tome da razumije da je neradna nedjelja veliki gubitak za male privrednike i preduzeća, izjasnio se i novi ministar ekonomskog razvoja i turizma Goran Đurović. Uz opasku da te dane ne mogu nadomjestiti. Za razliku od ministra, zvanična statistika govori da trgovine i pored neradne nedjelje bilježe pozitivne rezultate – samo u prvom kvartalu ove godine prihodi su veći za 30 odsto u odnosu na isti period prošle.

,,Imao sam mnogo upita od malih privrednika da im se pomogne da rade i nadomjeste taj gubitak. To je 10, 15 radnih dana tokom sezone, naročito kad su mali privrednici opterećeni programom Evropa sad i obavezom minimalne plate 450 eura. Razumijem i sindikate i težnju da zadrže stečeno pravo i zaposlene koji žele da imaju taj slobodan dan, ali moramo da tražimo kompromis”, kazao je Đurović.

Ministar je pozvao sindikate na kompromis i najavio da su ,,poslodavaci spremni da naknada za taj dan neradni bude sto posto uvećana”.

U cilju prevazilaženja ovog ,,problema” ove nedjelje je u Ministarstvu ekonomskog razvoja i turizma održan prvi radni sastanak na temu neradne nedjelje. Sastanku su prisustvovali predstavnici Privredne komore, Unije poslodavaca, Uprave za inspekcijske poslove, Saveza sindikata i Unije slobodnih sindikata Crne Gore.

Keković objašnjava da sindikat traži da, ako bi do njega došlo, rad nedjeljom plati uvećanjem dnevnica od 100 odsto, tako da bi minimalna dnevnica za rad nedjeljom bila 40 eura. Inistiraju i da se povećanje odnosi na sve, sem zanimanja koja su dužna da rade i tog dana kao što su komunalci, policajci, zdravstveni radnici. Ovaj predlog ranije nije bio prihvatljiv poslodavcima, bunili su se da se pravilo primijeni za sve, tražili su ga samo za trgovine, i nudili povećanje dnevnica od 30 do 50 odsto.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NA DIJELU ĆEMOVSKOG POLJA NAJAVLJENA GRADNJA NAJVEĆEG PARKA U PODGORICI: Kad ideja ujedini građane

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nedavnim druženjem građana sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju otpočela je kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici, površine od čak 43,7 hektara

 

,,Podgorici, kao glavnom gradu jedne evropske države, neophodan je glavni gradski park. U prethodnih nekoliko godina, izgradnja pojedinih parkovskih površina doprinijela je razvoju mikro sredina, i ljudi su tu počeli više da se okupljaju. Međutim, do sada su ta zelena područja ‘targetirala’ samo mještane okolnih naselja, što ne bi smio da bude slučaj sa budućim glavnim gradskim parkom. On mora da ponudi nove sadržaje“, kaže za Monitor Igor Majer, mještanin Starog aerodroma i jedan od brojnih građana koji su bili na nedavnom druženju, 19. maja, sa predstavnicima Glavnog grada na Ćemovskom polju, gdje je najavljena gradnja centralnog parka u Podgorici.

Time je otpočela kampanja čiji je cilj da podstakne što više ljudi da svojim sugestijama i prijedlozima učestvuju u osmišljavanju prostora budućeg najvećeg parka u Podgorici.

Ćemovsko polje nalazi se na samo tri i po kilometra od grada, najveća je ravnica koja pripada dolinama rijeka Cijevne i Morače. Zbog toga ono, kako je saopšteno iz Glavnog grada, predstavlja najpogodniju lokaciju za izgradnju najvećeg gradskog parka, koji će sadržajima zadovoljiti potrebe stanovnika i posjetilaca Podgorice. ,,Vrijeme je da Podgorica dobije park na čak 43,7 hektara u kom će građani moći da provedu čitav jedan dan”, kazali su još iz kancelarija gradonačelnika Ivana Vukovića.

Park će se graditi u dijelu Ćemovskog polja kod naselja Stari aerodrom i Konik, u blizini upravne zgrade Fudbalskog saveza Crne Gore (FSCG) i fudbalskog kampa. To je dio  Ćemovskog ranije poznat po sumornim slikama – posječenog drveća, spaljenih guma, leševa životinja, raznog otpada koji leži posvuda u okolini.

Zahvaljujući angažovanju lokalaca, i dobroj saradnji sa gradskim preduzećima i službama, ovaj prostor danas drugačije izgleda. Oplemenjen je različitim biljnim vrstama i vrtnim elementima, posjeduje trim stazu u dužini od 1 150 metara, kao i ugrađen parkovski, sportsko-rekreativni, dječiji mobilijar i sprave za trening pasa.

,,Definitivno drugačije izgleda nego  prije desetak godina – čistije je, ne mašu iz trave vlažne maramice, nema leševa i kostiju. Smeća ima i dalje ali daleko je to od nekadašnje slike”, kaže za Monitor novinarka Vijesti Damira Kalač, koja godinama kroz tekstove na svom blogu Skitanja umom i drumom ukazuje na značaj Ćemovskog polja za Podgoricu.  ,,E sad, da li je to tako zato što  smo proteklih godina nas nekoliko pozivima zbog nelegalne sječe i istovaranja smeća izluđivali i inspekciju i policiju? Da li  su i ovi koji su se neodgovorno ponašali prema tom prostoru shvatili da neko brine i da rizikuju da budu kažnjeni? Da li zato što smo toliko čistili i sadili? Da li zato što sada više ljudi koristi taj prostor za rekreaciju, pa žele da je čistije i zelenije? Možda i zato što je  uz Bulevar Veljka Vlahovića sa kojeg se prilazi tom dijelu Ćemovskog, u toku gradnja stambenih objekata, pa je i broj prilaza tom prostoru manji… Možda je razlog – zbir svega toga”, objašnjava Damira Kalač.

Poziv iz Glavnog grada da se direktno uključi u proces uređenja parka, jako je obradovao. ,,Kako tokom proteklih godina nije bilo planskog upravljanja tim prostorom, on izgleda daleko od onoga kako bi trebalo. Inicijativa Glavnog grada da tu lokaciju uredi i da Ćemovsko bude najveća zelena površina u Podgorici, ohrabruje, najviše zato što će, jednom kad se to desi, taj prostor biti nečija briga”.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

OSTAVKA PREDSJEDNIKA OPŠTINE KOLAŠIN: Partija, pa ostalo

Objavljeno prije

na

Objavio:

Doskorašnji predsjednik Opštine Kolašin Milosav Bulatović u politiku je ušao sa neukaljanom reputacijom. Prije 10-ak dana podnio je ostavku pod pritiskom,  zbog presude za zloupotrebu službenog položaja.  Nakon četiri godine mandata, stiče se utisak da je sve vrijeme nevješto pokušavao da balansira između ,,partijskih obaveza” i obaveza prvog čovjeka izvšne vlasti

 

Samo pet dana, nakon što je kazao da mu ne pada na pamet da podnese ostavku, predsjednik kolašinske Opštine Milosav Bulatović je to učinio. Kratkim saopštenjem, u subotu, 14. maja, obavijestio je javnost da se na taj čin odlučio zbog ,,političke interpretacije presude Apelacionog suda”, kojom je osuđen na uslovnu kaznu zatvora. Takođe,  kako je objasnio,  funkciju napušta i kako bi rasteretio  svoje saradnike, pripadnike svoje partije, svoju porodicu i sebe.

Višemjesečni pritisci opozcije, iz koje su tvrdili da je Bulatović napravio djelo, koje ga čini nedostojnim da dalje obavlja funkciju, nijesu bili dovoljni da Bulatović  i ustane iz fotelje. Međutim, prema nezvaničnim informacijama, kada je postalo jasno da će izbori u Kolašinu biti održani tek u oktobru,  jedan poziv iz centrale Bulatovićeve Demokratske partije socijalista (DPS) bio je dovoljan da promijeni mišljenje.

U obrazloženju ostavke,  zloupotrebu službenog položaja za koju je osuđen ponovo je nazavao ,,namjerom da pomogne mladom čovjeku  da se zaposli”. Mladi čovjek je Marko Matović, parijski aktivista DPS-a.  Bulatović je osuđen na uslovnu kaznu zatvora, jer je u  prijavi za njegovo  stručno osposobljavanje na  Policijskoj akademiji u Danilovgradu, svojeručnim potpisom i pečatom lažno prikazao da Matović radi na poslovima komunalnog policajca. Matović, u to vrijeme, nije bio u radnom odnosu, a nakon obuke postavljen je na čelo Komunalne policije.

Doskorašnji prvi čovjek kolašinske izvršne vlasti je i objasnio da su mu saradnici kazali, a on se složio, da je krivotvorenje prijave jedni način da Matovića pošalju u Danilovgrad.  Dodatno, predsjednik Opštine je za ,,mladog čovjeka” obuku platio novcem sa računa Opštine. Našto kasnije, vratio je  cijeli iznos  iz svog džepa. U međuvremenu je, pod sumnjivim okolnostima, razriješio dotadašnjeg načelnika Komunalne policije Zorana Kujovića, koji je bio izbor prethodne vlasti u Kolašinu.

,,Podsjećam da mi je kazna izrečena zbog toga što sam mladom, nezaposlenom, fakultetski obrazovanom čovjeku, omogućio da u Policijskoj akademiji završi obuku za komunalnog policajca u trajanju od dvadeset dana. Jedini način da završi obuku je bio da bude upućen preko Opštine Kolašin, pošto taj vid obuke nije bio organizovan za građane”, obrazložio je Bulatović zbog čega je napravio krivično djelo.

On je cijelo vrijeme mandata ostavljao utisak čovjeka kojem nije bilo baš jasno kako funkcionište lokalna uprava, ali ni politika.  Neki njegovi saradnici i sugrađani su to pripisivali neiskustvu privatnog preduzetnika, koji se našao na vioskoj lokalnoj funkciji, a neki tvrdili da imidžom ,,nevještog” izbjegava odgovornost, obaveze, pa, povremno, i zakon.

Prvi ,,kiks” izvršne vlasti, to jest, Bulatovića, bio je, po mnogo čemu problematični pokušaj da osnuje lokalnu RTV Kolašin.  Taj neuspjeli projekat donio je i prve javne razmirice u lokalnoj vladajućoj koaliciji, koju , pored DPS-a,  čine i Grupa birača (GB) i Socijdemokrata (SD).

Zvaničan početak rada RTV planiran je bio za decembra 2020. godine. Prvobitno je predloženo da u RTV bude sedam radnih mjesta, uključujući i direktora Dragoslava Jeknića, takođe, miljenika DPS-a. Prema planu finansiranja RTV, za zarade zaposlenih  za tri godine bilo je potrebno 72.000 eura. Osnivanje preduzeća pratile su brojne nazakonistosti, koje su prvo otkrili iz Demokrata, a zatim ih je i potvrdio predsjednik Skupštine opštine (SO) Milan Đukić.  Još se ne zna kako je potrošen novac izdvojen iz opštinskog budžeta namijenjen početku  rada tog lokalnog javnog emitera. Pored toga, malo  kome, a čini se ni Bulatoviću, sada nije jasno ni gdje je oprema koja je kupljena za RTV od opštinskog novca.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štamanom izdanju Monitora od petka 27. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo