Povežite se sa nama

DRUŠTVO

NOVI ZAKON O UREĐENJU PROSTORA: Obala i dalje bez zabrane gradnje

Objavljeno prije

na

Ministarstvo održivog razvoja i turizma pripremilo je novi Zakon o uređenju prostora i izgradnji objekata koji je u formi nacrta izložen na javnu raspravu krajem novembra. Poziv zainteresovanima upućen je preko internet sajta Ministarstva i lista Pobjeda, kao i obavještenje da je zbog velikog interesovanja rasprava produžena sve do 26. januara naredne godine.

Oblast uređenja prostora u raznim ministarstvima i pod raznim nazivima tri puna mandata vodi ministar Branimir Gvozdenović, za to vrijeme je zakon o uređenju prostora promijenjen najmanje pet puta. Sve je urađeno kako bi se propisi prilagodili interesima moćnog građevinskog lobija u periodu eskalacije gradnje na Crnogorskom primorju. Iz pređašnjih zakonskih rješenja izbacivane su jedna za drugom odredbe koje bi usporavale investitore, od promjene načina i visine plaćanja komunalnih taksi, načina donošenja planova ili revizije istih, što je dovelo do potpunog haosa u praksi, koji na najbolji način ilustruje urbanistički kolaps na budvanskoj rivijeri. Uz širok spektar uredbi, pravilnika i drugih dopunskih propisa, stvorena je prava mreža olakšica za povlašćene koji državi, odnosno lokalnim upravama nisu plaćali obaveze, koje važe za ostale građane. Sada se neke od storniranih odrednica vraćaju.

Gvozdenovićevi zakoni o planiranju i gradnji ne predstavljaju skup univerzalnih vrijednosti i normi u planiranju i građevinarstvu koje ne podliježu čestim promjenama, nego se kreiraju prema datoj situaciji, usklađuju sa špekulacijama sa zemljištem i nekretninama ili očekivanim investicijama, zbog čega ne izdrže dužu provjeru u praksi.

Kako sa zakonima tako i sa planovima, tek što su donijeti, zbog neusklađenosti sistema planiranja, moraju se mijenjati.

Nacrt novog zakona nudi pregršt novina koje imaju za cilj povećanje efikasnosti državne administracije ali i zaštitu interesa povlašćenih investitora, koje se ogledaju u definisanju objekata od opšteg interesa, obezbjeđenju diskrecionog prava države na eksploataciju atraktivnih prirodnih resursa, propisima o eksproprijaciji…

Popis objekata od opšteg interesa pretrpio je izmjene. Nakon dužeg eksperimentisanja sa vrstama hotela, turističkih naselja, wild beauty resorta i broja zvjezdica, stiglo se do jednostavne defincije u kojoj se imenica hotel ne pominje.

Opšti interes zavređuju – primarni ugostiteljski objekti sa četiri i više zvjezdica. Tako je hotel svrstan u ugostiteljske objekte. Vjerovatno iz razloga što se novi, luksuzni hoteli, sa preko pet zvjezdica u Crnoj Gori ne grade. Takozvani eco lodge ili etnosela nisu više na ovom popisu.

Objektima od javnog interesa proglašene su male elektrane od 1mW i više, zatim mikroelektrane, vjetroelektrane, solarne elektrane…Koje su postale sve popularniji biznis u Crnoj Gori.

Zadržano je ekskluzivno pravo Vlade i opština da same određuju lokacije od posebnog interesa, (kontroverzni član 60a preinačen je u redovni član 64) u skladu sa namjenom prostora šire teritorijalne cjeline, da same donose programski zadatak, raspisuju javni konkurs i biraju rješenja. Kao što je učinjeno u slučaju urbanizacije Miločera i Svetog Stefana, poznatog ljetovališta na čijem se prostoru planira izgradnja oko 45.000 kvadrata, sa hotelom, apartmanima i vilama, koji su dijelom namijenjeni prodaji na tržištu.

Novi zakon donosi niz izmjena podijeljenih na javnoj raspravi na dva segmenta, novine zakona u dijelu koji se odnosi na uređenje prostora i onom koji se tiče izgradnje objekata, sa ciljem ubrzanja procedure izrade i donošenja planova i dobijanja odobrenja za gradnju.

Među osnovne novine Nacrta zakona navodi se elektronsko funkcionisanje cijelog sistema uređenja prostora i izgradnje objekata. Kompletna komunikacija na relaciji građanin – državni ili organ lokalne uprave, sve do izdavanja građevinske dozvole, odvijaće se elektronskim putem, po principu sistema – jedan šalter. Uz to je rok za dobijanje građevinske dozvole skraćen na – 15 dana.

U potpunosti se eliminiše papirna forma komunikacije i izrade projekata, za šta će, po svemu sudeći biti potrebno vremena da se ,,primi” i razradi u domaćim uslovima.

Svi planski dokumenti biće objedinjeni u Centralnom registru planske dokumentacije, koju vodi Ministarstvo.

Vraća se revizija planskih dokumenata koja je prethodnim zakonskim rješenjima bila izbačena, pa su lokalni bosovi prostor uređivali prema svojim interesima.

Značajna novina je i uvođenje instituta državnog i lokalnog urbaniste, kojeg imenuje Vlada, odnosno organ lokalne uprave, sa mandatom od pet godina. Poslove državnog urbaniste može obavljati pravno lice ili ustanova. Zanimljivo je da urbanista postaje glavna ličnost u postupku izdavanja građevinske dozvole, koji dobija široka ovlašćenja. On vrši povjeru projektne dokumentacije koju ovjerava elektronskim potpisom. Urbanista ograničava nadležnost sekretarijata za urbanizam u lokalnim upravama, čija se uloga svodi na provjeru ispunjenja formalnih uslova za izdavanje dozvole i ne upušta se u ocjenu projektne dokumentacije, niti ispituje vjerodostojnost dokumenata koje pribavlja u tom postupku.

Da li će urbanista spriječiti korupciju u planiranju, spregu između lokalnih i državnih funkcionera i planera, koja je uništila Budvu na primjer, vodeći turistički grad u državi, pokazaće vrijeme.

Urbanističko-tehničkim uslovima Nacrta zakona mora biti određena maksimalna spratnost zgrada. Izum kontroverznog planera Miodraga Ralevića o preporučenoj spratnosti, kojom je trajno unakažen prostor Budve, Bečića i Petrovca, gdje su investitori sami određivali broj spratova, ostaće izvan zakona, što je, zapravo, i do sada bio.

Po prvi put zakonom je posebno tretirano obalno područje Crnogorskog primorja koje obuhvata teritoriju šest primorskih opština u koju je konačno uključeno i područje morskog dobra. Krovni planski dokument za ekonomski najvredniji dio teritorije Crne Gore, jeste prostorni plan za područje posebne namjene na državnom nivou, čija se izrada prilično odužila, sa kojim se moraju usaglastiti svi opštinski planovi.

Ni ovoga puta Ministarstvo nije zakonom definisalo odrednicu o zabrani gradnje u zoni morskog pojasa u dubini od 100 metara, onu čuvenu ,,not bilding line”, koju su obećavali svi ministri ovog resora u posljednjih 15 godina. Crna Gora je potpisnica međunarodnih konvencija kojima se ovakva odrednica podrazumijeva, ali je prevagnuo interes krugova koji kontrolišu najunosniju privrednu granu u državi, betoniranje neizgrađenih prirodnih resursa i njihovo prekrivanje stambenim i apartmanskim kompleksima.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

SVETI STEFAN U NEVOLJAMA: Radnicima prijete otkazima

Objavljeno prije

na

Objavio:

Možda se najgori scenario izbjegne u poslednjem trenutku. Predsjednik Mjesne zajednice Vlado Mitrović kazao je da zakupac nema smetnji da obavlja svoju djelatnost i da će se u MZ založiti da ne dođe do ugrožavanja poslovanja na način kako je organizovano do sada. To smatraju gestom dobre volje i dokazom da nisu protiv investitora

 

Nakon prve godine rada elitnih crnogorskih hotela pod imenom Aman Sveti Stefan, u maju 2014. godine, u tekstu američkog portala USA Today, naslovljenom „Za 1 posto iznad najboljih evropskih hotela“ Hotel Sveti Stefan našao se na listi 10 najboljih hotela u Evropi. Sa ekskluzivnom ponudom za „Jet set turiste“ Aman Sveti Stefan opisan je kao „igralište za ultra bogate u centru crnogorskog dijela jadranske obale“.

Sedam godina kasnije, uoči turističke sezone 2021. Aman resort, hotelski operater u projektu  višedecenijskog zakupa hotela Miločer i Sveti Stefan, najavljuje zatvaranje hotela i odlazak iz Crne Gore. Razlozi neočekivanog poteza Amana navodno su, nemogućnost da svojim gostima obezbijedi ekskluzivnost i mir, ugodan odmor daleko od očiju javnosti, nakon što mještani okolnih naselja, traže pristup manjem dijelu plaža kojima zakupac gazduje.

Zatvaranje hotela makar i na jednu turističku sezonu, najprije su na svojoj koži osjetili zaposleni radnici prema kojima se poslodavac, kompanija Adriatic properties, u vlasništvu grčkog biznismena Petrosa Statisa, ponio na krajnje ponižavajući i nehuman način. Oni koji su do juče opsluživali super bogate goste najpoznatijeg hotelskog brenda na svijetu, Aman resorta, ostavljeni su na cjedilu u jednom trenu. U toku jednog sata, koliko je 17. aprila trajao sastanak sa izvršnim direktorom firme, Goranom Bencunom, radnicima su saopšteni uslovi pod kojima mogu da odu iz firme ili da ostanu.

Usmeno im je saopšteno da su od tog dana na odmoru, da mogu da traže posao negdje drugo zbog čega se „Aman neće ljutiti“, da uzmu otpremnine ili prihvate nove uslove rada za ostanak u firmi.

Kompanija Adriatic properties zapošljava ukupno 100 radnika, od kojih jedan broj radi u administraciji, drugi u ugostiteljstvu, treću grupu čine sezonci. Na udaru su se našla 43 radnika iz ugostiteljstva, na poslovima kuvara, poslastičara, konobara, sobarica, koji imaju ugovore o stalnom zaposlenju i u hotelima Svetog Stefana rade dugi niz godina. Oni su dio grupe od 220 zaposlenih u HTP Budvanska rivijera i HTP Miločer, koje je zakupac preuzeo nakon zaključenja ugovora o zakupu. Najveći broj njih uzeli su tada povoljne otpremnine i napustili firmu.

Radnici navode podatak da za 14 godina trajanja zakupa Adriatic properties nije primio nijednog novog radnika u stalni radni odnos. Primali su samo sezonce sa kojima zaključuju ugovore o djelu i to najčešće na rok od dva mjeseca.

Priču oko zatvaranja hotela Sveti Stefan i Miločer zakupac koristi da se oslobodi ugostitelja preuzetih 2007. pod uslovima suprotnim Zakonu o radu. Njima su ponuđene otpremnine čiji je iznos u rasponu od 8-15.000 eura, koje mnogima nisu pirhvatljive, posebno radnicima sa dužim radnim stažom.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

U TOKU DEVASTACIJA MAREZE: Žrtva opet zaštićeno područje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Insitucije, po ko zna koji put, rade ono što znaju najbolje – prebacuju odgovornost s jednih na druge

 

Ko ovih dana iz pravca Danilovgrada, glavnim nikšićkim putem krene ka Podgorici, na samom prilazu Marezi, sa lijeve strane, svjedočiće – masakru nad prirodom. Ogroman nasip od šuta i drugog građevinskog otpada zjapi nasred jednog od rijetkih zaštićenih područja kojima se glavni grad Crne Gore može pohvaliti. Opet, isplivava na vidjelo nemar nadležnih – putnu infrastrukturu razvijaju na uštrb životne sredine, prebacujući pri tom odgovornost s jednih na druge.

U julu prošle godine otpočeli su radovi na izgradnji dijela glavnog puta za Nikšić – od Podgorice do Danilovgrada. Vrijednost izgradnje 15 kilometara dugog bulevara je 24 miliona eura, a rok za izgradnju je dvije godine. Izvođač radova je podgorička firma Bemaks, poznata po tome da, nekako, dobije svaki ,,veliki posao”. Nelegalna deponija građevinskog otpada, vidljiva u blizini Mareze, posljedica je tih radova.

Mareza, inače glavno podgoričko vodoizvorište, kao ekološki nedjeljiva cjelina Parka prirode Dolina rijeke Zete, zaštićena je 2019. godine, kada je, na osnovu Studije zaštite i uspostavljanja zaštićenog prirodnog dobra dolina rijeke Zete, odlučeno da se dolina te rijeke proglasi za park prirode. Da je biodiverzitet Zete neprocjenjiv, pokazala su istraživanja u kojima je učestovalo 19 stručnjaka. Utvrđeno je da su glavni uzročnici ugrožavanja flore i faune tog područja: urbanizacija, neracionalna eksploatacija drveća i građevinskih materijala, požari, hemijski zagađivači i deponije.

,,Mareza i Lužnica su nakon izglasavanja u lokalnim parlamentima Danilovgrada i Podgorice, nakon što su prošle skupštinske odbore i uz punu podršku gradonačelnika Glavnog grada Ivana Vukovića i predsjednice Opštine Danilovgrad Zorice Kovačević, ušle u Park prirode Dolina rijeke Zete, kao jedna od najvrednijih cjelina. Plavne livade Mareze i Lužnice su stavljene u II zonu sa aktivnim režimom zaštite, gdje se mogu izvoditi samo intervencije u cilju restauracije, revitalizacije i ukupnog unaprijeđenja zaštićenog područja“, ističe Darko Saveljić, ornitolog i jedan od autora pomenute studije.

Prema njegovim riječima, studija zaštite je prepoznala proširenje puta od Podgorice do Danilovgrada kao važnu stavku razvoja zajednice, i jasno navela da nema prepreka realizaciji te investicije. ,,No, u II zoni zaštite izvođač radova je masakrirao plavne livade koje su od posebnog interesa, kako za Crnu Goru, tako i na nivou Evropske unije (EU), suprotno studiji zaštite i dokumentima vezanim za samu investiciju. Glavni grad je bio dužan da brine o teritoriji kojom upravlja, uključujući i zaštićena područja, zbog javnog dobra i interesa“, kaže Saveljić i napominje da je, prilikom procjene uticaja na životnu sredinu ove investicije, striktno navedeno da je, zbog biodiverziteta i ekskluzivnosti područja, zabranjeno odlaganje i deponovanje šuta na navedenim područjima.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

Štrajk advokata – preko 3.000 suđenja odloženo: Građani trpe, delinkventi i kriminalci izmiču pravdi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Advokatska komora Crne Gore i Ministarstvo finansija i socijalnog staranja započeli su pregovore o uslovima fiskalizacije, ali još ništa konkretno nije dogovoreno. Najviše ispaštaju građani, pogotovo socijalno ugroženi, koji ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“

 

Nakon više od dvije sedmice štrajka crnogorskih advokata, konačno je počeo dijalog između Advokatske komore i Vlade Crne Gore. Advokati nijesu htjeli da fiskalizuju kase na isti način kao ostala preduzeća, dok su iz resornog Ministarstva finansija i socijalnog staranja bili uporni da svako mora platiti porez bez izuzetka. Poslije dvosedmičnog štrajka Vlada je uvidjela da pravosudni sistem ne može da izdrži obustavu rada advokata, što je podrazumijevalo nepristupanje suđenjima, ročištima, postupcima pred tužiocem i policijom.

Počeli su pregovori ali na sastanku ništa konkretno nije dogovoreno. Advokatska komora svoje predloge mora da formalizuje na skupštini tog tijela. Predsjednik Advokatske komore Zdravko Begović za Monitor kaže da je zadovoljan sastankom i da je riječ o pozitivnom iskoraku. „Advokatska komora će na skupštini odlučiti kako će ući u pregovore sa Vladom. Štrajk je i dalje na snazi i trajaće najvjerovatnije dok se ne ispuni naš osnovni zahtjev, da se Zakon o fiskalizaciji u ovakvom obliku ne primjenjuje na advokate”, istakao je Begović.

Iz resornog ministarstva su prilično šturo govorili o sastanku sa predstavnicima Advokatske komore. Oni su saopštili da su se njihovi stavovi „u najvećoj mjeri približili“, i da će raditi „na postizanju konkretnih dogovora koji će voditi ka prevazilaženju nastale situacije“.

Najviše ispaštaju građani, čija prava bi trebalo da štiti pravosudni sistem. Građani, pogotovo oni socijalno ugroženi, ne mogu doći do besplatne pravne pomoći, koju im garantuje Ustav. Delinkventi i kriminalci koriste štrajk advokata kao „rupu u zakonu“ i izmiču pravdi. Najsvježiji je primjer Nikšićanina Luke Krivokapića koji je osumnjičen da je usred bijela dana, pred svjedocima, u centru grada ubio sugrađanina. Da se na poziv dežurnog tužioca nije odazvala advokatica Mirjana Pajković i prihvatila da zastupa osumnjičenog, Krivokapiću ne bi mogao biti određen pritvor. Advokatska komora je, međutim, suspendovala Pajkovićevu zbog prekida štrajka i protiv nje pokrenuli disciplinski postupak. Nedavno je specijalni povratnik, počinilac porodičnog nasilja, pušten da se brani sa slobode, a isto se može dogoditi i sa specijalnim povratnikom u predmetu koji se vodi za krivično djelo silovanje, ukoliko se štrajk nastavi.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 11. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo