Povežite se sa nama

OKO NAS

NOVI ZAKON O ŽIVOTNOM PARTNERSTVU OSOBA ISTOG POLA: Vidljiviji ljudi

Objavljeno prije

na

Zakon o životnom partnerstvu osoba istog pola izglasan je protekle nedjelje u Skupštini Crne Gore. Sagovornici Monitora su saglasni da je usvajanje zakona kojim se istopolni parovi uvode u pravni sistem Crne Gore značajan korak za LGBTIQ zajednicu u Crnoj Gori. Ali ima još problema na kojima treba raditi

 

,,Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola se reguliše dosta onoga u čemu heteroseksualni parovi uživaju, a da o tome ni ne razmišljaju. On nije idealno rješenje, niti garantuje punu jednakost istopolnih parova u Crnoj Gori, ali je nemjerljivo važan prvi korak na tom putu”, kaže za Monitor John M. Barac, izvršni direktor NVO LGBT Forum Progres.

Zakon, kojim se istopolni parovi po prvi put uvode u pravni sistem Crne Gore, izglasan je protekle nedjelje u Skupštini Crne Gore, glasovima 42 poslanika. Za njega su glasali poslanici DPS-a, SD-a, SDP-a, izuzev poslanika Džavida Šabovića, poslanik Liberalne partije Andrija Popović i poslanik DEMOSA Neđeljko Rudović.

„U javnosti se istopolna partnerstva često karakterišu kao gej brakovi’, što nije isto. Opseg prava koji obuhvata brak daleko je veći nego opseg prava koji pruža pomenuti zakon”, ističe za Monitor Jovan Džoli Ulićević, transrodni muškarac i trans aktivista iz Crne Gore i izvršni direktor NVO Spektra.

Kako objašnjavaju sagovornici Monitora, novim zakonom se istopolnim parovima daje pravo da, prije svega, svoju ljubav i partnerstvo formalno „registruju“ u matičnom registru koji će biti oformljen, i time dobiju pravnu zaštitu. Garantuju im se i zaštita privatnosti i zajedničkog života i doma. Osim toga, zakon reguliše i pitanja međusobnog izdržavanja, zajedničke imovine, prava na zdravstvenu zaštitu preko partnera koji je u radnom odnosu, prava na nasljeđivanje imovine partnera koji je preminuo, prava na nasljeđivanje penzije, zdravstvenog osiguranja, socijalne i dječije zaštite, kao i dobijanja privremenog boravka.

„Brojne su kritike na račun ovog zakona. Neke od njih su potpuno neopravdane i primarno populističkog karaktera, a neke su usmjerne ka potrebama LGBTIQ zajednice, koje ovaj zakon nije definisao, a koja se tiču sticanja državljanstva po osnovu partnerstva ili efikasne zaštite od nasilja i diskriminacije”, objašnjava Barac.

Usvojeni Zakon o životnom partnerstvu lica istog pola je tek drugi zakon koji se direktno odnosi na LGBTIQ osobe, pored Zakona o zabrani diskriminacije, koji definiše sve oblike diskriminatornog ponašanja na osnovu seksualne orijentacije, rodnog identiteta i polnih karakteristika.

Na društvenim mrežama pojedini kritičari vlasti navodili su da je zakon, u trenutku kada se Crna Gora suočava sa političkim tenzijama i višemjesečnim kršenjem ljudskih prava, izglasan zarad dobijanja političkih poena. „Sigurno je da iza svakog zakona ove vrste stoji politička pozadina. A i to da je pozicija Crne Gore u međunarodnoj zajednici znatno poboljšana nakon usvajanja 1. jula”, kaže za Monitor Milica Špajak, direktorica NVO LGBTIQ Socijalni Centar.

Jovan Džoli Ulićević smatra da se o ljudskim pravima od strane mnogih političkih aktera još govori samo na deklarativnom nivou: „Žao mi je što neke građanske partije nisu prepoznale značaj glasanja za zakon, neke se nisu uporno ni oglašavale, a posebno je zanimljivo da su manjinske partije bile protiv. Ovo pokazuje nedostatak svijesti o ljudskim pravima”.

Reakcije javnosti na usvajanje ovog zakona su podijeljene. Na društvenim mrežama je uočljiv veliki broj pozitivnih komentara i poruka podrške. „To je veoma ohrabrujuće za sve nas, ali na svaki pozitivni komentar idu desetine negativnih i prijetećih, punih mržnje. To jasno ukazuje da crnogorsko društvo još ne razumije različitosti koje postoje oko nas, pa se prema njima gotovo refleksno postavlja na negativan način. Tome doprinose i populističke, negativne poruke koje se čuju od strane političkih i vjerskih predstavnika, koji iznova zloupotrebljavaju LGBTIQ zajednicu u svoje dnevno-političke svrhe”, ističe John M. Barac.

LGBT Forum Progres je, tokom večeri nakon usvajanja zakona, i u danima koji su uslijedili, identifikovao više hiljada negativnih komentara na društvenim mrežama i formirao više od 200 prijava za govor mržnje i prijetnje upućene LGBTIQ zajednici.

Na pitanje da li smo kao društvo postali tolerantniji Jovan Džoli Ulićević odgovara da ljudi otvorenijih prema različitostima svakako ima više, ali da mu tolerancija, kao članu LGBTIQ zajednice, nije prihvatljiva. „Tolerisanje je trpljenje, a onda ne govorimo o suštinskom prihvatanju ljudske različitosti. Tek kada to budemo shvatili, tada će i ta različitost izgubiti na snazi, i postati samo djelić onog što obogaćuje nečiju ličnost”.

Milica Špajak ističe da možemo primijetiti promjenu društvene svijesti u odnosu na sam početak pokreta za ljudska prava LGBTIQ osoba u Crnoj Gori. „Kao društvo, tek smo na putu ka prihvatanju različitosti i društveno marginalizovanih manjina, što je veoma dug i zahtjevan proces koji traži sinergiju svih društvenih činilaca i cjelokupnog sistema”.

Ona napominje i da prava LGBTIQ osoba ne umanjuju niti ugrožavaju prava heteroseksualnih osoba, niti utiču na bilo koji način na njihovo ostvarivanje.

Novi Zakon je, nakratko, bacio u drugi plan još mnoštvo problema sa kojima se LGBTIQ zajednica svakodnevno suočava. Najvažniji u odnosu na zakonodavni okvir, prema riječima Ulićevića, je pravno prepoznavanje roda.

„Transrodne osobe i dalje prolaze kroz proces sterilizacije kao preduslov da imaju mogućnost da promijene oznaku pola u dokumentima koja odgovara njihovom rodnom identitetu. S time sam se i ja suočio”, kaže Ulićević.

Interpolna djeca su i dalje podvrgavana korektivnim zahvatima genitalija kako bi se uklopila u društvene norme. Interspecifično zdravstvo koje bi omogućilo inter osobama adekvatnu zdravstvenu zaštitu tokom cijelog života ne postoji.

„Već skoro tri godine ne uspijevamo da riješimo problem nedostatka estradiola koji je neophodan trans ženama, a koji se nalazi na listi pozitivnih ljekova, iako ga u državi nema. Nepostojanje sigurnog školskog okruženja dovodi do ranog napuštanja škole, pa skoro da i nemamo trans osoba visokog obrazovanja”, navodi još Ulićević.

Članovi LGBTIQ zajednice diskriminisani su i u pogledu zapošljavanja, pa se, kako ističu sagovornici Monitora, suočavaju i sa brojnim egzistencijalnim problemima.

Oni navode i da ne možemo očekivati da se svijest i stavovi javnosti mijenjaju u pozitivnom smjeru, ako se kroz osnovno, srednje i akademsko obrazovanje ne može naučiti gotovo ništa o homoseksualnosti, transrodnim osobama, LGBTIQ kulturi ili uopšte LGBTIQ identitetima. ‘Autovanih’ LGBTIQ osoba u politici, medijima, kulturi, sportu i umjetnosti još uvijek nema.

„Još jedna prepreka na putu ka prihvatanju su konstantne i zlonamjerne zloupotrebe LGBTIQ osoba od strane političkih i društvenih činilaca, koji u javnom prostoru šire mržnju i diskriminaciju, targetiraju LGBTIQ osobe i predstavnike LGBTIQ organizacija, bez adekvatnog  odgovora institucija sistema. Nedopustivo je da se u Skupštini Crne Gore čuju govor mržnje i diskriminatorske izjave, a da ne budu sankcionisani kroz adekvatnu skupštinsku proceduru”, kaže John M. Barac.

Ovaj zakon je donio tračak radosti u društvo Crne Gore, ali i podsjetio na bolnu stvarnost. Mnogi bez elementarnih ljudskih prava još su na čekanju.

                                                                                                            Andrea JELIĆ

Komentari

Izdvojeno

OZBILJAN PROPUST U GEOGRAFSKO INFORMACIONOM SISTEMU PODGORICA: Lični podaci na izvolte

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na portalu Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica do početka ove sedmice svi su mogli da vide lične podatke vlasnika parcela i objekata u Podgorici i Zeti. Iz Glavnog grada tvrde da nisu oni krivi, a građani podnijeli prve tužbe

 

 

Ko je htio, do početka ove sedmice, mogao je da sazna lične podatke o vlasnicima parcela i objekata na teritoriji Podgorice i Zete, sa sve matičnim brojevima. Podaci su se nalazili na demo verziji Geografskog informacionog sistema (GIS) Podgorica.

U dijelu koji se odnosi na Prostorno-urbanistički plan, dostupne su sve parcele sa ucrtanim objektima što je zakonito i već petnaestak godina primijenjeno i na Geoportalu Uprave za nekretnine. Klikom na parcelu ili objekat dostupne su i ključne informacije uključujući i podatke o vlasniku. Međutim, klikom na ikonicu za informacije dolazilo se do sporno objavljenih podataka o vlasnicima imovine i njihovim matičnim brojevima.

Javnost je krajem protekle sedmice o ovome obavijestio odbornik Demokratske partije socijalista (DPS) Stefan Ćulafić. ,,Radi se osim o nečuvenom amaterizmu i neprofesionalnosti nadležnih službi i o krivičnoj odgovornosti ugrožavanja ličnih podataka. Pozivam Agenciju za zaštitu ličnih podataka i nadležno tužilaštvo da pod hitno zaštiti privatnost i prava građana Podgorice koja su flagrantno prekršena i ugrožena i da utvrdi odgovornost između nadležnih službi počev od službi Ministarstva urbanizma, pa do nadležnih u Glavnom gradu”, saopštio je Ćulafić.

Nakon ovog saopštenja, pomenuti portal je postao nedostupan.

Prema saznanjima Monitora pojedini članovi Agencije o problemu su bili upoznati sedmicama ranije ali nijesu ništa preduzimali. Sada u Agenciji kažu da će pokrenuti postupak nadzora kako bi se utvrdilo činjenično stanje.

U Zakonu o Zaštiti podataka o ličnosti je navedeno da se lični podaci  moraju obrađivati na pošten i zakonit način. Propisano je i da se lični podaci ne mogu  obrađivati u većem obimu nego što je potrebno da bi se postigla svrha obrade, niti na način koji nije u skladu sa njihovom namjenom. A lični podaci, koji su prikupljeni u statističke ili naučne svrhe, u skladu sa ovim Zakonom, mogu se obrađivati ukoliko su preduzete odgovarajuće mjere zaštite. ,,Kad se lični podaci daju na korišćenje radi obrade u statističke ili naučno-istraživačke svrhe, ti podaci se moraju dati na korišćenje u obliku koji ne otkriva identitet lica”, propisano je ovim Zakonom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

SKUPŠTINSKI ODBOR TRAŽI KONTROLU URBANISTIČKOG HAOSA U KOLAŠINU: Zakašnjelo brojanje spratova

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tek nakon što je u  gradskom dijelu Kolašina izgrađeno na desetine zgrada i hotela, predstavnici lokalnog parmenta, primjećuju da je riječ o “gradnji koja nije u skladu sa propisima”. Do sada su to ignorisali, a kritičare građevinskog buma nazivali “kočničarima razvoja”

 

“U Kolašinu se trenutno odvija gradnja koja nije u skladu sa propisima. Neke zgrade bukvalno niču na trotoarima…Zauzetost građevinske parcele je kod nekih objekata i do 100 odsto, što nije u skladu sa Zakonima o izgradnji objekata. Kašnjenje donošenja planskih dokumenata koristi se za zloupotrebe i za izdavanje građevinskih dozvola, koje nijesu u skladu sa planovima razvoja grada”.  Taj sažeti opis  kolašinskog urbanističkog haosa, iz Odbora za planiranje i uređenje prostora i komunalno-stambenu djelatnost Skupštine opštine (SO) poslali  su, nedavno, na adrese   resornog  ministarstva  i građevnsko – urbanističke inspekcije.

Odbor zahtijeva od resornog ministarstva i građevinske inspekcije da se obavi inspekcijski nadzor nad stambeno-poslovnim objektima u izgradnji u okviru Detaljnog urbanističkog plana (DUP) Centar. Članovi tog skupštinskog tijela traže da nadležna inspekcija utvrdi da li je došlo do prekoračenja gradnje kada je riječ zauzetosti građevinske parcele i prekoračenja spratnosti zgrada u izgradnji u odnosu na pozitivne zakonske propise i izdate građevinske dozvole.

“Izdati obavezujuća rešenja investitorima koji nijesu poštovali date procedure. Izvršiti provjeru izdatih građevinskih dozvola i urbanističko-tehničkih uslova (UTU), u odnosu na DUP Centar i zakon, kojim je regulisana ta oblast. Ustanoviti odgovornost, odnosno nadležnosti, onih koji su kršili zakonske procedure”, neki su od zahtjeva kolašinskih odbornika upućenih Minisatrstvu  prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Dopis, kojim se  traži hitnu rekaciju države   mogo bi biti primjer odgovornosti, ažurnosti i brige o svom gradu, da je poslat prije tri godine  kada je započeo, takozvani, građevinski bum u Kolašinu. Na terenu je odmah  bilo vidljivo   kršenje propisa i svi problemi  DUP Centar Kolašin.  Sada, kada su sve pojave o kojima odbornici pišu uzele maha i od njih ostao pošteđen tek djelimično najuži centar grada,  vapaj upućen resoru Janka Odovića više liči na  pokušaj “pranja”  savjesti.

Članovi odbora su, istovremno, i članovi stranaka, koje su do prije pola godine sve one koji su tvrdili isto što sada piše u pismu Odoviću i inspekciji, nazivali “kočničarima razvoja grada”.  Naknadna pamet došla je u trenutku kad je ograničena mogućnost intervencije.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

INTERKULTURALNI KULT SV. MARIJE NA CRNOGORSKOM PRIMORJU: Naša Gospa

Objavljeno prije

na

Objavio:

U duhovnom smislu gradove na Crnogorskom primorju najdublje povezuje poštovanje i slavljenje djevice Marije (u islamu, hazreti Merjem). Čitav ovaj prostor obiluje desetinama hramova koji su njoj posvećeni. Ta svetišta su najprepoznatljviji dio interkulture našeg Primorja

 

 

“Prisutnost kulta sv. Marije ili Bogorodice najdominantniji je uopšteno u hrišćanskoj tradiciji, kao i na prostoru Crne Gore”, kaže istoričar Petar Lekić.

To je najizraženije na jugu Crne Gore. U Budvi, Baru i Ulcinju postoji na desetine hramova koji su posvećeni djevici Mariji. Hodočasnici u srednjem vijeku navode da nije praktično bilo crkve na ovom dijelu Jadrana, a u kojoj ne bi našli barem jedan oltar posvećen sv. Mariji, te da nije bilo mjeseca u godini bez neke svetkovine njoj u čast.

Djevica Marija bila je tješiteljica žalosnih, zdravlje bolesnih, utočište grješnika, zvijezda mora, najpouzdaniji štit vjernicima tokom dugih stoljeća sve do današnjih dana… Ona je mirila zavađene, izbavljala iz neprijateljskih ruku, čuvala polja i brodovlje, upozoravala na prijeteća zla… Bila je posrednica svih milosti.

Jedan od najstarijih hramova u njenu čast, Santa Maria in punta, podignut je 840. godine u Budvi. I danas postoji. “Ova se crkva nalazi na rtu („in punta“), u jugozapadnom dijelu Starog grada, a prvobitno su je podigli monasi benediktinskog reda, tako da je predstavljala sastavni dio manastirskog kompleksa koji je pored crkve i građevine za smještaj monaha, sadržao i omanji klauster ispod koga se nalazila kripta u koju se moglo ući kroz prolaz na sjevernoj strani crkve“, ističe istoričarka umjetnosti Lucija Đurašković.

Benediktinski erudita Ivan Ostojić ističe da su ovaj vjerski objekat “hodočastili ne samo katolici, nego i pravoslavci, pa i muslimani“.

U budvanskom Starom gradu su od 6. do 14. vijeka postojala četiri svetilišta posvećena sv. Mariji, a pet van gradskih zidina.  Sa posebnim poštovanjem od pripadnika obje hrišćanske zajednice i sada se čuva najveća svetinja grada, ikona Madona in Punta ili tzv. Budvanska Gospa, čuvena po čudotvorstvu i zaštiti Starog grada Budve od svih nedaća. I današnja Citadela u tom gradu se nazivala Castio Svete Marije.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 21. juna ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo