Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Prekrštavanje SPC

Objavljeno prije

na

Predstavnike medija i sveukupnu javnost Episkopski savjet Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori je sa sjednice održane 26. februara u Podgorici obavijestio da ,,Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori sačinjavaju eparhije: Mitropolija crnogorsko-primorska, Budimljansko-nikšićka, Zahumsko-hercegovačka i Mileševska”, pa da je ,,otuda nedopustivo, neodgovorno i protivno crkvenoj odluci svako drugačije titulisanje i predstavljanje u medijima kako Mitropolije tako i pravoslavnih eparhija u Crnoj Gori”. Odluka Episkopskog savjeta SPC u Crnoj Gori da je jedino pravilno titulisanje za eparhije SPC u Crnoj Gori Pravoslavna crkva u Crnoj Gori, prema navodima srpske štampe, izazva ,,zbunjenost i među vjernicima i u laičkoj javnosti”. Pojavile su se u istim krugovima i dileme: da li se iz naziva SPC u Crnoj Gori definitivno izbacuje odrednica ,,srpska” i nije li Episkopski savjet navodno korak ka autonomiji ili samostalnosti dosadašnje Mitropolije crnogorsko-primorske?

Tijelo pod nazivom Episkopski savjet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori formirano je 26. maja 2006. odlukom Arhijerejskog sabora SPC, što je bila prva, javno publikovana, reakcija SPC na referendumsko obnavljanje crnogorske nezavisnosti. Formiranje Episkopskog savjeta bilo je uz blagoslov pokojnog patrijarha srpskog Pavla a ,,radi što uspješnijeg ostvarivanja spasonosne misije Crkve”.

Predsjedavajući Episkopskog savjeta je mitropolit Amfilohije (Radović), članovi episkop budimljansko-nikšićki Joanikije (Mićović), te episkopi koji imaju matično sjedište katedri u susjednim državama, BiH i Srbiji, ali se njihove eparhije prostiru na dio teritorije Crne Gore – episkopi Grigorije (Durić) i Filaret (Mićović). Episkop Filaret nije prisustvovao sjednici Episkopskog savjeta 26. februara, jer mu je, tvrdi se, „još ograničena sloboda kretanja u Crnoj Gori”.

Interesantno, premda u Crnoj Gori (Manastir Ostrog) stoluje još jedan srpski vladika, vikarni episkop Jovan (Purić), on se u dokumentima SPC uopšte ne navodi kao član ovdašnjeg Episkopskog savjeta?!

Iz Mitropolije crnogorsko-primorske su proteklih dana stigle dodatne informacije što je svrha Episkopskog savjeta u Crnoj Gori. Objašnjeno je, preko protojereja Velibora Džomića, da ,,postojanje Episkopskog savjeta u Crnoj Gori ne predstavlja novinu u našoj Crkvi”, jer su ,,davno prije njega osnovana ista tijela za naše eparhije u SAD i Kanadi, a nakon raspada Jugoslavije i za eparhije u Hrvatskoj i BiH”. Još je za beogradski NIN naglasio kako je ,,riječ o crkvenom tijelu koje čine episkopi na jednom prostoru i koji se sabiraju i savjetuju o brojnim pitanjima”.

Činjenice, ipak, govore drugačije. Episkopski savjeti su zbilja oformljeni u Hrvatskoj i BiH, ali njihovi službeni nazivi, za razliku od istog tijela u Crnoj Gori, sadrže odrednicu ,,srpski”, jer se službeno zovu Episkopski savjet SPC!

U SAD i Kanadi situacija je još komplikovanija. Prvo u Kanadi ne postoji poseban Episkopski savjet, kako protojerej Džomić tvrdi, jer SPC u toj državi ima samo jednog episkopa (u Torontu). Američki Episkopski savjet SPC (četiri eparhije u SAD i jedna u Kanadi) otišao je korak dalje, kroz definisanje svoje faktičke autonomije u okviru SPC, jer je proglašena Srpska pravoslavna crkva u Sjevernoj i Južnoj Americi. Usvojen je 2009. dokument pod nazivom Ustav SPC u Sjevernoj i Južnoj Americi sa sprovedbenim odredbama koji je obnarodovao tamošnji Episkopski savjet. Dokument u čl. 3 st. 2 sadrži eksplicitnu odredbu da ,,Srpska pravoslavna patrijaršija priznaje administrativnu autonomiju” ovoj Crkvi ,,u svim pitanjima koja se tiču upravljanja spoljašnim poslovima: vlasništva, kontrole, posjedovanja, rukovođenja i upravljanja pokretnom i nepokretnom imovinom”.

Takođe se Ustavom SPC u Sjevernoj i Južnoj Americi posebno utvrđuje djelokrug tamošnjeg Episkopskog savjeta kao crkveno-jerarhijske upravne vlasti sa ingerencijama sličnim Sinodu koji imaju autonomne ili autokefalne crkve. Takvo rješenje je izazvalo zabrinutost kod dijela javnosti u Srbiji. Na primjer, dr Kosta Čavoški tvrdi da posebnim Ustavom SPC za Sjevernu i Južnu Ameriku ,,ispada da su episkopi u Sjevernoj Americi na ravnoj nozi sa središnim organima cijele Crkve”, što je sve, tvrdi on u autorskom tekstu objavljenom prošle godine u srpskom magazinu Pečat, ,,nagovještaj novih muka, a možda i raskola”.
U Crnoj Gori sa srpskim vladikom na Cetinju i njemu potčinjenim kliricima zasad nema takvih “nagovještaja”, uprkos formiranju posebnog Episkopskog savjeta. Ipak, sumnje su pojačane nakon drugog po redu neizbora Amfilohija za patrijarha (bio je kandidat 1990, nedavno opet). Insistiranje da se srpske eparhije u Crnoj Gori zovu Pravoslavna crkva u Crnoj Gori prije ima marketinšku funkciju, sa namjerom da se nominalno ignoriše Crnogorska pravoslavna crkva i igrom riječi pokaže kako u Crnoj Gori postoji samo jedna pravoslavna crkva, jer naziv ,,SPC u Crnoj Gori” navodno nije tačan.
,,Prije svega, izraz ‘SPC u Crnoj Gori’ ne postoji po Ustavu”, objasnio je protojerej Džomić za NIN. Nije jasno na koji se ustav misli – državni ili crkveni. Ustav Crne Gore u čl. 14 ne pominje ni jednu crkvu posebno, već samo konstatuje da je zagarantovana sloboda vjeroispovijedanja a da su vjerske zajednice odvojene od države.
Ni u Ustavu SPC stvari ne stoje ništa bolje po ideju da se SPC u Crnoj Gori prekrsti. Naime, Pravoslavna crkva u Crnoj Gori ne postoji u važećem Ustavu SPC. Pravna lica unutar jedinstvene SPC, veli čl. 5 Ustava SPC, mogu biti: ,,Patrijaršija, eparhije, crkvene opštine, manastiri, zadužbine, samostalne ustanove ili takvi fondovi i prema crkvenoj namjeni pojedini hramovi”. Ni pomena o ,,episkopskim savjetima”, poput ovog u Crnoj Gori, koji nigdje nije, niti po Ustavu SPC može biti registrovan kao pravno lice.
Osim toga, Ustav SPC, poimenično, nabraja sve eparhije samoproglašene Pravoslavne crkve u Crnoj Gori kao sastavne djelove SPC a nije poznato da su Amfilohije i njemu podložni klirici javno saopštili kako se neće pridržavati Ustava SPC. Tvrde da su od crnogorskog referenduma postali Pravoslavna crkva u Crnoj Gori a Amfilohije je godinama predsjedavajući srpskog Sinoda, nedavno je bio i kandidat za srpskog patrijarha!
Ovakvo izobličavanje činjenica podupire i crnogorski predsjednik Filip Vujanović nedavno ponovljenom tvrdnjom, Ustavu SPC uprkos, da on ,,Mitropoliju crnogorsko-primorsku ne doživljava kao dio SPC”, već kao ,,legitimnog i kanonskog predstavnika Pravoslavne crkve u Crnoj Gori”!
I sad se valja zapitati, šta je tu kanonsko a šta nekanonsko?

Na zadatku

Odlukom AS br.95/zap.208 Arhijerejski sabor SPC je 26. maja 2006. na zasjedanju u Beogradu donio odluku „u duhu očuvanja jedinstva Crkve i vjekovnog poretka drevne, 1920. godine vaspostavljene, Pećke patrijaršije” o obrazovanju Episkopskog savjeta u Crnoj Gori. Kao dužnosti ovog Episkopskog savjeta, koji se „po potrebi okuplja radi savjetovanja i donošenja odluka” (dosad su održane ukupno tri sjednice) navedene su „da u saradnji sa državom Crnom Gorom i njenim nadležnim organima pokrene i pomaže izradu i donošenje zakona o položaju Pravoslavne crkve i različitih vjerskih zajednica u Crnoj Gori”, zatim da „preduzme sve potrebne mjere u cilju zaštite sveukupne duhovne i materijalne, pokretne i nepokretne imovine Pravoslavne crkve u Crnoj Gori, kao i na donošenju zakona o restituciji nacionalizovane i oduzete crkvene imovine poslije Drugog svjetskog rata”. Dužnost Episkopskog savjeta SPC u Crnoj Gori je i da izvještava o svom radu Arhijerejski sabor SPC. Dosad, međutim, nije donešen novi zakon o vjerskim zajednicama u Crnoj Gori, a srpske eparhije u Crnoj Gori nijesu registrovane kao pravna lica shodno još važećem Zakonu o pravnom položaju vjerskih zajednica iz 1977. godine.  Nije donešen zakon o restituciji crkvene imovine. Do avgusta 2007. srpske eparhije u Crnoj Gori podnijele su 129 prijava sa zahtjevom za povraćaj ili naknadu ,,više hiljada hektara” i ,,više stotina zgrada crkvenih opština i manastira”. Ali, zadatak ,,zaštite pokretne i nepokretne imovine” zasad je realizovan. U crnogorskim katastrima se na SPC, uključujući direktno i Patrijaršiju iz Beograda, vode 12 miliona kvadratnih metara nepokretnosti – sakralnih objekata, stambenih i poslovnih zgrada, imanja. Upisi u katastar su obavljeni uglavnom u drugoj polovini 1990-ih, u vrijeme dok je Filip Vujanović bio premijer. SPC, odnosno direktno beogradska Patrijaršija, kao vlasnik je upisana nad ostrvom Beška u Skadarskom jezeru a od 2002, odlukom Vlade SRJ, SPC je vlasnik i 12.500 kvadrata na Ostrvu cvijeća u Boki kotorskoj.

Upitinik?

Zbog čega se baš sada ponavlja odluka o preimenovanju SPC koja je donešena još 2006. godine? Amfilohije je 17. februara ove godine razgovarao sa Vasilisom Margosom, šefom odjeljenja za Crnu Goru u Direktoratu Komisije za proširenje Evropske unije. Saopšteno je da su „u dužem sadržajnom razgovoru” razmjenjena mišljenja „o temama koje se tiču Crkve, kao što su status crkvene imovine i vjerskih sloboda a nalaze se u korpusu pitanja o ulasku Crne Gore u EU”.
Sastavni dio Upitnika Evropske komisije za Crnu Goru su i odgovori o slobodi vjerskih zajednica i vjeroispovjedanja, te propisima koji (ne)uređuju tu oblast.
Stejt department je u više uzastopnih godišnjih izvještaja ponovio kako Crnu Goru, kao zemlju relativne međukonfesionalne harmonije, narušavaju tenzije između SPC i Crnogorske pravoslavne crkve.

Vladimir JOVANOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

KASNI PROSTORNO URBANISTIČKI PLAN OPŠTINE BUDVA: Moratorijum na gradnju ostaje do daljnjeg

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorna planerka iz Nikšića. Rad na izradi plana počeo je u septembru nakon potpisivanja ugovora između bivše vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane

 

U Budvi je, u junu prošle godine, uveden moratorijum na izgradnju objekata na najatraktivnijem dijelu prostora budvanske rivijere, u zahvatu dva kontroverzna planska dokumenta, DUP Budva-centar i DUP Bečići. Zabrana gradnje u centralnom dijelu Budve, na potezu koji se prostire uz morsku obalu od Avale do Zavale, ograničenom Jadranskom magistralom, i na prostoru naselja Bečići, bila je sastavni dio Vladine Odluke o donošenju Prostorno urbanističkog plana Opštine (PUP), koja bi važila do njegovog stupanja na snagu. Vlada je tada odredila rok od 12 mjeseci za izradu PUP-a vodeće turističke opštine, odnosno jun 2022, kada bi moratorijum morao bio ukinut.

Međutim, od PUP-a, za sada, nema ništa. Prostorni plan nije urađen ni do nivoa nacrta spremnog za reviziju nadležnih službi u Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma. Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorni planer iz Nikšića. Istom odlukom Vlada je za rukovodioca i stručni tim utvrdila naknadu u iznosu od 150.000 eura.

Rad na izradi plana počeo je u septembru prošle godine nakon potpisivanja ugovora između Vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane. Izgleda da nije pogodan politički trenutak za tako nešto jer uslove izrade prati potpuna neizvjesnost. Od toga šta koja politička struja želi da postigne tako značajnim planskim dokumentom do haosa u sistemu planiranja u državi u kojoj se trenutno rade dva ključna planska dokumenta, Prostorni plan Crne Gore i Plan generalne regulacije (PGR).

Izradu prostornog plana za teritoriju bilo koje opštine određuju podaci i smjernice iz navednih planova kojih nema i ne zna se kada će biti završeni. Izrada Prostornog plana CG do 2040. bila je na listi prioriteta prethodnih pa tako i ove, nove vlade. Postoji i dilema oko nastavka izrade Plana generalne regulacije koja je stopirana na samom početku, u fazi analize postojećeg stanja.

U oblasti planiranja prostora u Crnoj Gori vlada potpuna konfuzija. U resornom ministarstvu se govorilo o izmjeni važećeg Zakona o planiranju prostora i gradnji objekata, usvojenog tokom mandata ministra Pavla Radulovića.

Njegov nasljednik, ministar Mitrović inicirao je izmjene tog zakona, ali posao nije završen. Nova ministarka Ana Novaković Đurović u svojim javnim nastupima daje natuknice oko promjena zatečenog planskog okvira po kome za teritoriju Crne Gore postoje samo dva planska dokumenta, krovni Prostorni plan CG i PGR. Nova vlada, po običaju, znači i novi koncept sistema planiranja. Planovi su do tada na čekanju.

Proces pripreme Prostornog plana Opštine Budva zapao je u vakuum promjena vlasti na nivou države i Opštine. Obrađivač očigledno čeka nova uputstva i neke druge smjernice od ministarke Novaković Đurović. Dosadašnja praksa je pokazala da svaki ministar sprovodi svoju viziju politike planiranja i uređenja prostora. Za definisanje rješenja nacrta PUP-a Budva potreban je novi politički dogovor.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru. Procjene se vrše na osnovu uspostavljanja letova niskoplatežnih kompanija. Govori se uopšteno o bukingu, rezervacijama, interesovanjima, očekivanjima dolazaka sa tržišta zapadnoevropskih zemalja, Izraela, Saudijske Arabije… Ali pravih ugovora i sigurnog tržišta Crna Gora nema.

Goste iz Rusije i Ukrajine zamijeniće oni iz zemalja okruženja. Među njima su najbrojniji turisti iz Srbije. Za očekivati je da će broj turista i sa ovog tržišta biti manji nego lani, jer se za njih otvaraju i druge turističke destinacije koje su u ljeto 2021. bile nedostupne zbog kovid uslova.

Početak turističke sezone Budva je simbolično obilježila turističkim manifestacijama, karnevalom i koncertima, koje su u dane prvomajskih praznika privukle veliki broj posjetilaca. U Budvi trenutno boravi oko 15.000 turista, što je nešto više u odnosu na isti datum prošle godine. Međutim, u Turističkoj organizaciji Budve ističu da su ostvareni prihodi manji nego u maju 2019, godini koja se u gotovo svemu uzima kao reper koji valja dostići.

Budva je, neuobičajeno za ovo vrijeme u godini, puna stranaca, koji nisu turisti. Na ulicama, u trgovinama i restoranima prisutan je veći broj Ukrajinaca i Rusa koji su sa porodicama izbjegli iz ratom zahvaćenog područja. Oni nisu turisti u punom smislu, ne plaćaju boravišnu taksu, jer su prijavili boravak duži od tri mjeseca.

U Budvi boravi oko 3.580 državljana Ukrajine. Oni najčešće iznajmljuju luksuzne kuće po atraktivnim budvanskim selima ili veće stanove i apartmane, na duži period. Uživaju specijalni status privremeno zaštićenih lica, koji im omogućava boravak i do godinu dana. Oko 300 Ukrajinaca ostvarilo je takav status, dok na rješenje čeka još oko 1.000 njihovih zahtjeva.

Za izbjeglice iz Ukrajine u narednim danima biće organizovana berza za zapošljavanje, na Jadranskom sajmu u Budvi. Biće u prilici da nađu posao u ugostiteljstvu i hotelijerstvu, kako bi im se situacija donekle olakšala.

Istovremeno, prema podacima Turističke organizacije, u Budvi trenutno boravi oko 2.500 državljana Ruske federacije.

Najave dolazaka gostiju u budvanske hotele i privatan smještaj za mjesec jun, na nivou su od prošle godine. Ima dosta rezervacija na čekanju, koje će se realizovati u zavisnosti od međunarodne političke situacije. U julu i avgustu, kada svi idu na odmore, biće svi kapaciteti popunjeni. Vlasnici kuća i stanova na rivijeri napraviće gužvu kao privid uspješnosti sezone, koja toliko i potraje.

Goste ovoga ljeta čekaju neprijatna iznenađenja u vidu drastičnog povećanja cijena hrane i pića u budvanskim restoranima i kafićima.

Iz Udruženja ugostitelja Budve najavili su povećanje cijena od 10 do 30 odsto, obrazlažući takvu odluku porastom cijena osnovnih životnih namirnica. Doći će i do povećanja cijena apartmana i soba u privatnom smještaju čiji vlasnici sve teže nalaze potrebne radnike za njihovo održavanje.

Krajnji ishod nastupajuće turističke sezone potpuna je nepoznanica ne samo za direktne učesnike u turističkom privređivanju, hotelijere, ugostitelje i vlasnike privatnog smještaja, nego i za turističke eksperte. Svi nešto čekaju, nadaju se i šire optimizam bez realnog pokrića.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Več zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Novi pokušaj je bio kada su poslanici koalicije Crno na bijelo, DPS, SD, SDP, BS i dvije albanske liste inicirali krajem januara izmjene tog Zakona, kako bi se izbori u 14 opština i gradskoj opštini Golubovci održali u jednom danu. Poslanici su početkom februara usvojili te izmjene, ali ga je Đukanović nekoliko dana kasnije vratio Skupštini na ponovno odlučivanje sa obrazloženjem da je neustavan. Skupština nije ponovo usvojila taj zakon.

Dok je visoka politika trgovala sa izborima, u opštinama u kojima su izbori bili zakazani za jun neke partije su predale izborne liste. Sada je ostala nedoumica da li će oni koji nijesu predali izborne liste moći učestvovati na oktobarskim izborima. Predsjednik skupštine građanske liste Bokeški forum (BF) iz Tivta Branislav Matijević je komentarišući za Vijesti odluku Skupštine o odlaganju izbora, kazao da je gaženjem svih zakonskih normi, državni parlament uspio da obesmisli instituciju vladavine prava i potpuno obesmisli izborni proces.

O kakvom se galimatijasu i vođenju računa samo o partijskim interesima radi, ranije je objasnila programskog direktora CDT-a Milena Gvozdenović. ,,Zvuči gotovo nevjerovatno, ali predlozi partija o ovom pitanju su tekli sljedećim tokom: prvo su se svi saglasili da to treba uraditi kroz promjenu Zakona o izboru odbornika i poslanika, što zaista jeste jedini ispravan put. Onda se, pred izbore na Cetinju, dio partija tadašnje vlasti dosjetio da to uradi na nezakonit način kroz promjene Zakona o lokalnoj samoupravi. Onda su oni koji su se tome žestoko protivili u slučaju Cetinja, bili za to u slučaju Berana, a oni koji su to zagovarali u slučaju Cetinja bili protiv toga u slučaju Berana. Nakon toga je predsjednik države vratio na ponovno odlučivanje zakon za koji je glasala njegova partija…”

Iz dijela nevladinog sektora odavno upozoravaju da je jedini zakonit način da se ovo pitanje zakonito rješi izmjenama Zakona o izboru odbornika i poslanika. To je za političare teži put, kojim oni nikad ne idu, jer je za izmjene tog zakona potrebna dvotrećinaska podrška poslanika.

Zbog svega navedenog Centar za demokratsku tranziciju (CDT) je podnio inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu ustavnosti izmjena Zakona o lokalnoj samoupravi koje se tiču odgađanja lokalnih izbora. ,,Mali” je problem što je Ustavni sud u svojevrsnoj blokadi zbog manjka sudija.

,,Ovaj način djelovanja Predsjednika i Skupštine Crne Gore dovodi do opasnog presedana tj. nezakonitog odlaganja izbora bez valjanog razloga, koji dalje može da znači da svaka parlamentarna većina, kojoj to bude politički interes, može odlagati lokalne izbore onako kako joj se prohtije”, saopštili su iz CDT-a.

Ništa novo, kao i do sad – što se tiče prohtjeva vladajuće većine.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo