Povežite se sa nama

OKO NAS

SEOSKA PUTNA INFRASTRUKTURA SJEVERA: Zadnja rupa u budžetu

Objavljeno prije

na

Gotovo nijedna opština na sjeveru, kada raspoređuje novac, ne tretira ni približno jednako  seosku i gradsku infrastrukturu. Višegodišnja je praksa da  modernizacija seoskih puteva nije na listi prioriteta lokalne vlasti ni prema dinamici radova, ali ni prema količini novca uloženog u njih

 

Iz  opštinskih kasa sjevernih opština tek jednocifreni postoci ukupnih rashoda odnose se na održavanje, modernizaciju i probijanje  puteva u ruralnom dijelu.  To, uz činjenicu da  lokalne saobraćajnice nemilice uništavaju koncesionari šuma, kao i da sela ne dobijaju dio od naknada za eksplataciju  prirodnih bogatstava sa svojih teritorija,  rezultiralo je poraznim stanjem. Do mnogih udaljenih sela  može se samo terenskim vozilima. Veći dio zime, proljeća i jeseni ni tako, već samo pješke. Pored puteva, nedostaje i uredno vodosnabdijevanje, mostovi, kapele, kancelarije za mjesne zajednice…

Od skoro 14 miliona prihoda Opština Bijelo Polje, ove godine,  potrošiće samo 400.000 eura  ,,za proboj i nasipanje  seoskih puteva”. Gotovo polovina  Bjelopoljaca živi na selu. U lokalnoj upravi tvrde da nastoje da spriječe negativan trend odliva stanovništa sa ruralnog područja.  U prilog tome, objašnjavaju, usvojili su  Program mjera za podsticaj ruralnog i održivog razvoja za 2022. godinu.  Prepoznaju i da ,,seoska područja najčešće imaju infrastrukturne probleme zbog kojih se, naročito mladi, iseljavaju i odlaze tražeći bolje uslove života i egzistenciju”. Pored loših puteva selima te opštine nedostaju mostovi na manjim rijekama i potocima, kvalitetno  vodosnabdijevanje, uređena  seoska  groblja…

Iz 20 miliona ,,teške” pljevaljske opštinske kase, ove godine biće izdvojeno 700.000 za putnu infrastrukturu na selu oko 700.000 eura. Iz tamošnje opozicije tvrde da je ,,strategija svih lokalnih vlasti decenijama unazad svedena na godišnje planiranje, diskreciono utvrđivanje prioriteta, koje se svodi na asfaltiranje po nekoliko kilometara ukupno ili po par stotina metara pojedinih putnih pravaca”. Tom dinamikom,  objasnile su nedavno Demokrate ,,tek će za 150 godina seoski putevi biti asfaltirani”. ,,Sve je,  predhodnih godina urađeno bez plana, vizije i po kriterijumima koji su često povezani sa partijskim interesim. Tako se naša sela , umjesto da budu oslonac privrednog razvoja, naprosto gase”, saopštili su iz Opštinskog odbora (OO) Demokrata.

Opština Pljevlja značajno kasni sa raspisivanjem tendera za asfaltiranje seoskih puteva, planiranih za ovu godinu.  Kako su objasnili Monitoru ,,čekalo se da se   stabilizuju cijene energenata i građevinskog materijala”. Opozicija u tom  gradu tvrdi da se, s obzirom na to da građevinska sezona na sjeveru kratko traje, već zakasnilo. To  znači da Opština neće stići da realizuje ni dio datih obećanja,  koja su se odnosila na unaprjeđenje seoske infrastruktura.

I u Kolašinu, sudeći prema Programu uređenja prostora, kada je riječ o  obimu poslova i cijeni radova infrastrukturnih projekata,  u fokusu je  gradski dio opštine, Za sanaciju pet mostova na ruralnom dijelu planirano je 200.000 eura. Međutim, kako piše u dokumentu, novac treba da obezbijede JP Nacionalni parkovi Crne Gore, te ministarstva poljoprivrede i prosvjete, nauke, kulture i sporta. Izgradnja mosta u Ljevištima trebalo bi da košta, kako piše u nacrtu Programa, 65.000 eura, a te radove finansiraće Ministarstvo poljoprivrede i Opština.

Tokom javne rasprave o nacrtu programa uređenja prostora, mještani više sela predlagali su obimnija ulaganja u seosku putnu infrastrukturu. No, i pored toga, tek oko 180.000 eura iz opštinskog budžeta planirano je za sanaciju lokalnih puteva. Od tog iznosa 30.000 eura biće potrošeno na putni pravac Pjenavac – Ilica, a ostalo na sedam lokalnih puteva.

Problemi o kojima su, na prvom Građanskom satu, sa predstavnicima izvršne lokalne vlasti,  govorili predstavnici mnogih mjesnih zajednica tiču se,  najviše,   putne infrastrukture i  vodosnabdijevanja na selima. To su dominantne teškoće u Rovcima, Morači, Rečinama, Vranještici, ali i u nekim bližim selima. Na Crkvinama, recimo, nedostaje asfaltni put od magistrale do groblja, a u Rečinama,  do groblja se jedva pješke dolazi. U tom selu, kako su kazali predstavnici MZ, cijelih sedam kilometara puta je problematično.

U Opštini Mojkovac nijesu zadovoljni koliko je novca do sada usmjeravano  ka infrastrukturnim projektima u selima.  Namjeravaju da takvo stanje mijenjaju, i posvete se, kažu u Službi za poljoprivredu, uređenju putnih pravaca ka selima i od sela prema katunima na  Bjelasici, Sinjajevini i Prošćenskim planinama.

,,Urušeni, zapušteni, odnosno veoma loši putevi, jedan su od razloga zbog kojeg su naši katuni u Crvenoj lokvi ostali bez ijednog domaćina. Sve to uprkos činjenici  iako su blagodeti i ljepote te  planine neprocenljive”, podsjećaju u lokalnoj upravi.

Na teritoriji andrijevačke opštine postoji 17 puteva koji se svrstavaju u kategorisane lokalne puteve i, navodno,  oko 95 odsto tih saobraćajnica  je asfaltirano. Međutim,  objašnjavaju u lokalnoj upravi, mrežu lokalnih puteva karakteriše mala širina kolovoza kao i nedostatak horizontalnei vertikalne signalizacije.

,,Veliki problem predstavlja i upotreba ovih putnih pravaca za eksploataciju šume, pa u najvećem broju slučajeva dolazi do značajnih oštećenja puta usljed prolaska teških teretnih vozila. Na području opštine Andrijevica postoji i veoma razvijena mreža lokalnih nekategorisanih puteva koja uključuje seoske, poljske, šumske i druge puteve, u ukupnoj dužini od 697km. Većina tih puteva je sa zemljanim kolovoznim zastorom a karakteriše ih veoma mala širina kolovoza, nepovoljne tehničko-eksploatacione i terenske karakteristike”, piše u strateškom planu razvoja te opštine.

Ove godine za brigu o seoskoj putnoj infrastrukturi iz opštinske  kase biće izdvojeno oko 236.000 eura.  Andijevica nije među opštinama čija će se ruralna infrastruktura finansirati kroz javni poziv, koji je prije par mjeseci objavilo Minsitarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede.

Javni poziv  odnosi se na  Nikšić, Šavnik, Žabljak, Mojkovac, Bijelo Polje, Berane i Petnjicu. Lokalne saouprave tih opština  moći će da podnesu zahtjeve za  dodjelu sredstva podsticaja za razvoj lokalne ruralne putne infrastrukture,  kroz Komponentu 2 RCTP projekata za  2022. godinu.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

LIM ZATRPAN OTPADOM – SMEĆE SKUPLJAJU U SRBIJI: Plutajuća sramota

Objavljeno prije

na

Objavio:

Problem će postojati sve dok kese sa smećem umjesto u kontejnere, bacamo u potoke i rijeke. I sve dok ti kontejneri ne budu odlagani na sanitarne deponije. A sanitarnih deponija u slivu rijeke Lim na području Crne Gore za sada nema

 

Kada su na televiziji u posljednjem poplavnom talasu prikazani snimci velikih količina smeća u rijeci Lim, zaustavljenog na takozvanim lančanicama kod Priboja, ponovo je aktuelizovano pitanje zagađenja ove međunarodne rijeke na području Crne Gore.

Ekološki aktivisti iz Priboja tvrde da je iz Crne Gore u noći poplava, plutajući Limom, samo u prvom talasu, u novembru, u taj grad na jugu Srbije stiglo oko 15 hiljada kubika raznog otpada. Ista slika ponovila se mjesec kasnije, u drugom talasu, kao i ovih dana, kada je po treći put nivo Lima dostigao kritični nivo i pokupio sa obala sve što je stigao. Smeća, najviše.

Aktivisti iz Priboja apeluju da se u gornjem toku Lima, kroz Crnu Goru, smeće ne odlaže na obalama ove rijeke ili u rijeku. ,,Svi znamo da svako selo ima svoj potok, a svaki potok ima deponiju, i jednostavno svi zajedno treba da se prizovemo pameti”.

Mediji u Srbiji ukazju da poplave na površinu izbacuju posljedice naše nebrige o okruženju. ,,Lim po pravilu postaje plutajuća deponija – sve do brane Potpeć u Priboju. Tu se svakodnevno izvlači do 25 kamiona raznog smeća. Očekuje se da prekogranični EU projekat, vrijedan 366.000 evra, komunalnim preduzećima Bijelog Polja i Priboja obezbijedi bar osnovna sredstva u borbi protiv zagađenja rijeke. Samo je količina promjenjiva kategorija, sve ostalo je izvjesno – period pojave, razvoj i pravac uticaja na život, ekologiju i troškove”, prenio je Javni sevis u toj državi (RTS).

Oni su podsjetili da su opštine Priboj i Bijelo Polje ranije potpisale sporazum o međugraničnoj saradnji koji će doprinijeti zaštiti Lima. ,,Za nepunih sedam sati, smeće sa divlje deponije, nedaleko od Bijelog Polja, stići će nadomak HE Potpeć. Ovako nabujala rijeka pokupiće sav otpad sa priobalja svih šest opština kroz koje prolazi do Priboja i ne zna se koji je prizor mučniji – da li količina ili brzina kojom taj otpad stiže. Činjenica da su Bjelopoljci iz Lima prošle godine, sa 52 divlje lokacije, izvukli 1.500 kubika smeća, sada je zanemarljiva, zbog svih onih bahatih i nesavjesnih ljudi koji su nastavili po starom”, prenosi RTS.

Finansiran iz IPA projekata, ovaj program će Bijelom Polju donijeti novu opremu, omogućiti efikasniji rad, i borbu protiv plastike i svakog drugog otpada. ,,Najbitnije je da ćemo nabaviti dvije barijere za hvatanje i usmjeravanje plutajućeg otpada na rijeci Lim, koje ćemo postaviti na gornjem i donjem slivu rijeke, koja protiče kroz opštinu Bijelo Polje”, kazao je Radenko Bujošević, izvršni direktor DOO Komunalno Lim.

Za Pribojce iz tog projekta stiže katamaran i dodatna oprema, ali više od svega, ova saradnja bi trebalo da bude model kojim bi se razmrdala svijest u svih devet opština kroz koje Lim na svom 220 kilometara dugom putu teče do ušća u Drinu. Četiri su u Crnoj Gori, tri u Srbiji i dvije u Bosni i Hercegovini.

,,Nadam se da će ovaj ugovor biti povod i drugim opštinama u slivu rijeke Lim, da nastave našim stopama, kako bismo ovu rijeku očistili od divljih deponija i time doprineli boljem i zdravijem životu naših sugrađana”, izjavio je direktor JKP Usluga Priboj, Željko Ječmenica.

Da je kroz Crnu Goru Lim najugroženiji upravo na području Bijelog Polja, smatra novinar iz tog grada Milovan Novović. On je, kako kaže, napisao makar pedeset tekstova o zagađivanju rijeke Lim na području bjelopoljske opštine, ali je rezultat svega bio ,,jedna velika nula”. Novović je Monitoru kazao da su sve akcije koje su sprovedene nakon tih tekstova bile vrlo kratkotrajnog karaktera. On ukazuje na opasnu i nedopustivu uvezanost institucija i pojedinaca koji zagađuju rijeku.

,,Čitav sjever pokriva samo jedan inspektor, čije je sjedište u Beranama, i kada se njemu prijavi neki incident, ekocid ili nelegalna ekploatacija šljunka, istog trenutka se to nekako dojavljuje i vlasnicima pogona ili fabrika, i tako, dok inspektor stigne, već je uveliko kasno”, upozorava Novović.

Tufik SOFTić
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ZAKAŠNJELI POČETAK ZIMSKE SEZONE U KOLAŠINU: Snijeg pokrio probleme

Objavljeno prije

na

Objavio:

Turistička sezona u Kolašinu počela je sa 30-ak dana zakašnjenja i uz brojne probleme. Ipak, na stazama na Bjelasici ovih dana je respektabilan broj skijaša, što ostavlja prostor za nadu da sezona ipak može biti spašena

 

Skoro mjesec je prošao od kada je ministar ekonomskog razvoja i turizma Goran Đurović otvorio zimsku turističku sezonu na Bjelasici do prvog skijaškog dana na stazama državnog Ski-centra Kolašin 1600 i privatnog Kolašin 1450. Vrijeme između ta dva datuma obilježilo je mnogo neizvjesnosti u kolašinskoj turističkoj privredi i prazni smještajni kapaciteti.

Sezona je stvarno počela 21. januara, uz dovoljno snijega i nedovoljnu spremnost zaduženih za infrastrukturu, pa je bilo očigledno da nije snijeg jedino što je falilo.    Prvog dana sezone, iako po punoj cijeni ski-pasa od 25 eura, skijaštima je bilo na raspolaganju samo nekoliko skijaških staza uz žičare K7 i K8. Sve do 24. januara privatno skijalište Zorana Ćoća Bećirovića, koje, od ove sezone, sa državnim predstavlja jedinstvenu ponudu, nije radilo.

Bojan Medenica, rukovodilac Ski-centra Kolašin 1600, te probleme obrazložio je lošim vremenom ali i „nadogradnjom sistema” to jest, omogućavanjem da državno i privatano skijalište funkcionišu kao jedinstven turistički proizvod. Mogućnost da država i Bećirović zajedno nastupaju na turističkom tržištu stvorena je prošle godine, izgradnjom žičare K7 i fizičkim spajanjem infrastrukture dva skijališta. Lani su se prihodi od prodaje zajedičkog ski-pasa raspodjeljivali u odnosu 30:70 u korist državnog skijališta, a kako će ove godine biti dijeljena dobit još nije precizno saopšteno. Međutim, ubuduće skijaši neće imati mogućnost da kupuju ponasob ski- pas za jedno ili drugo skijalište već samo jedinstveni za svih 45 kilometara staza.

Ove godine put do skijališta solidno je čišćen, ako se izuzmu teškoće prvog dana sezone, ali ostao je problem nedovoljno očišćenih i nedovoljno prostranih parkinga. Iako proširen, parking kod državnog ski-centra bio je tijesan za sve koji su došli svojim vozilima do Bjelasice. Manji parking na Bećirovićevom skijalištu, nažalost, iako besplatan, nije mogao da nadomjesti te nedostatke. Na nastavak radova na davno obećanoj garaži za potrebe skijališta još se čeka. Prema idejnom rješenju, nakon okončanja izgradnje, predviđeni parking bi imao pet etaža i time bi, kako je obećavala Vlada Duška Markovića, bili riješeni svi problemi sa gužvama.

Prema posljednjim zvaničnim informacijam, tokom izrade glavnog projekta garaže „došlo je do izmjene Idejnog rješenja na incijativu projektanta, a u cilju boljeg funkcionalnog rješenja objekta”. Navodno, dobijena je saglasnost investitora i u toku je izrada i revizija projektne dokumentacije. Nakon završetka izrade projektne dokumentacije, planirano je, kako je najavljeno, intenziviranje radova na izgradnji tog objekta.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NADLEŽNI NAJAVILI KONTROLU ŠKOLA ZBOG HIPERPRODUKCIJE LUČA: Temeljno nerazumijevanje nevolja u obrazovanju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Iz godine u godinu, bavimo se posljedicama, a uzroke lošeg sistema obrazovanja – ignorišemo. U najnovijem Izvještaju Evropske komisije (EK) za Crnu Goru za 2022. godinu, ističe se da naša država nema kvalitativnu, budžetiranu i višegodišnju strategiju obrazovanja, kao ni plan za održive reforme

 

Najava kontrole škola i kvaliteta rada u njima zbog hiperprodukcije diplome Luča koju je ove nedjelje obznanilo Ministarstvo prosvjete, prema mišljenju sagovornika Monitora, predstavlja temeljno nerazumijevanje suštine problema u obrazovno-vaspitnom sistemu Crne Gore.

U posljednjih pet godina, preko 10 hiljada Luča podijeljeno je u školama u Crnoj Gori – 5 165 u osnovnim i 5 005 u srednjim školama. Po broju odlikaša prednjače obrazovne ustanove u Andrijevici, Beranama, Rožajama, Budvi i Tuzima, gdje je u srednjim školama čak preko polovine dobitnika/ca Luče. To su podaci koje je Ministarstvo prosvjete dostavilo Centru za građansko obrazovanje (CGO). O poplavi  lučonoša Monitor je i ranije pisao.

Broj učenika koji završe osnovnu ili srednju školu sa diplomom Luča tokom godina razlikovao se u svega nekoliko procenata. Samo prošlu školsku godinu (2021/2022) sa diplomom Luča završilo je 1.079 polumaturanata i 942 maturnta. Tada je u Rožajama, u dvije gradske osnovne škole Luču dobilo 30 i 31 odsto đaka, dakle – gotovo svaki treći učenik. Tako je bilo i u  nikšićkoj OŠ Ratko Žarić. U Podgorici lučonoša je najviše bilo u osnovnim školama Sutjeska i Milorad Musa Burzan – između 24 i 25 odsto.

Rezultati PISA testiranja iz 2018. godine, koje se sprovodi na svake tri godine, demaskiraju zablude o našem sistemu obrazovanja. Crna Gora se te godine, na osnovu istraživanja poznavanja ključnih vještina poput čitanja, matematike, nauke i inovativnih oblasti kod đaka, među 79 zemalja učesnica našla tek na 52. mjestu. Skoro polovina naših učenika nije imala ni minimalni nivo znanja na testu.

Rezultati PISA testiranja šest hiljada crnogorskih učenika i učenica koje je sprovedeno 2022., biće javni u decembru 2023.

Jasminka Milošević, profesorica filozofije u podgoričkoj Gimnaziji Slobodan Škerović smatra da je odluka Ministarstva prosvjete da, pod pritiskom, krene u istragu Luča – pogrešna. ,,Događa se da nastavnici, u svakom odjeljenju, u manjoj ili većoj mjeri, poprave jednu ili par ocjena da se ne bi ’pokvarila Luča’. Uvijek je tako bilo i biće. Kada ne bude, ja više neću raditi u školi, jer one postoje zbog učenika. Ali, Luče su samo jedan od mnogih simptoma krize našeg društva, a svi se mogu svesti na jednu tvrdnju: mi dozvoljavamo da nam djeca završe škole u uvjerenju da imaju znanje, a suštinski ga nemaju“.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 27. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo