Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Sitni sati premijerski

Objavljeno prije

na

Šta je Milo Đukanović htio da kaže? Nakon mišljenja političara i analitičara, treba očekivati da će tumačenje premijerove skupštinske poslanice upućene Nebojši Medojeviću stići i sa drugih mjerodavnih adresa. Ili je svima sve jasno, pa će zaključiti kako je pametnije da se ne miješaju. A, čuste li Vi kako mu premijer reče: ,,Ja uvijek zebem kad vi odete u Beograd, jer se plašim vaših ranih radova iz Beograda. I plašim se da, slučajno, nekome ne padne na pamet da prevrjednuje i vaš doprinos u glasilu zloglasnog zemunskog klana. To ne bi bio neki veliki gubitak za političku scenu Crne Gore, jer se opozicija sada ujedinila, ali bi nedostajalo veselosti i humorističke dimenzije koju vi sada unosite u politički život”.

I ode, bez namjere da razriješi makar jednu od brojnih nedoumica koje je proizveo svojom besjedom.

Psihoanalizi sklon slušalac se mogao zapitati – da li se premijer više plaši Medovih ili svojih “ranih radova” iz Beograda. I sa nekih drugih adresa.

Neupućen će se začuditi – zašto Đukanović sada naziva zločinačkom nevladinu organizaciju čiji su osnivači Kum, Šiptar, Čume…od njegovih najbližih saradnika svojevremeno dobili adresu, državljanstvo, ličnu kartu, poslovnu dokumentaciju i nešto ručnog alata.

,,Prema svjedočenju zaštićenih svjedoka na suđenjima u Beogradu, jedan broj pripadnika zemunskog klana bio je naoružavan i raspolagao je službenim legitimacijama crnogorske Udbe”, ponovio je nedavno u Skupštini poslanik Koča Pavlović ono o čemu mediji pišu još od ubistva srpskog premijera Zorana Đinđića.
Cinik bi se mogao zaigrati premijerovim riječima, pa zaključiti kako se jednako smisleno da i Đukanoviću poručiti: ,,Plašim se da, slučajno, nekome ne padne na pamet da prevrjednuje i vaš doprinos _ _ _ (ratu, miru, tranzitu, privatizaciji, vladavini prava – temu izabrati po svojoj volji)”. I zaključiti: ,,To ne bi bio neki veliki gubitak za političku scenu Crne Gore”. Da ne bi naknadno tumačio kakav krivokapić, to je naka veća međunarodna funkcija koju Đukanović kao dokazani humanista, reformista, legalista i poliglota svakako zaslužuje.
Književnim paralelama vični, mogli bi da porede da li je na aktuelni vokabular premijera Đukanovića veći uticaj imala usmena književnost magistra Velje Ilića ili dnevnički zapisi doktorke Mire Marković (zaključno sa onima koji su prethodili ubistvu Slavka Ćuruvije).
Satiričari neka cijene ko je taj ko crnogorskom političkom životu dominantno daje veselost i humorističku dimenziju. Meni se, lično, od aktuelnih političkih viceva najviše dopada onaj što ga je nedavno ispričao Đukanović: ,,Kada sam davno postao premijer, prvi put, u Željezari je radilo nešto iznad 8.000 ljudi, danas radi oko 1.500 i procjenjuje se da se može proizvesti ista količina metala”. Obratite pažnju, štos je u tome što se danas procjenjuje da bi se moglo proizvesti onoliko koliko je Željezara proizvodila 1988. ili 1989. godine. U stvarnosti, ne proizvodi se gotovo ništa. A podatak o 6,5 hiljada izgubljenih radnih mjesta je crni humor.
Nije smiješno?! Onda poslušajte ovaj (autor je isti): ,,Treba snažno podržati Vladu da realizuje gradnju autoputa, jer će 70 odsto socijalnih problema na sjeveru time biti riješeno”. A šta biva bez autoputa? Đukanović je našao krajnje duhovit način da stanovnicima sjevera Crne Gore poruči – vidimo se, u vašoj bijedi i sirotinji, ponovo pred sljedeće izbore.
Moglo bi se, iz raznih uglova, još dugo analizirati ono što je premijer Đukanović rekao, kao i ono što je prešutao, na ovonedjeljnom premijerskom satu u Skupštini Crne Gore.

Sa ekonomskog aspekta, možda je najinteresantnija bila rasprava o biznis barijerama koji je inicirao Nebojša Medojević. ,,Mi u Crnoj Gori imamo jedan rizik koji nema nijedna ekonomija u okruženju. To je krivično-pravni rizik, zato što se prema većini vaših strateških partnera i investitora vode neki krivični postupci”.

Đukanović je imao spreman odgovor. ,,Želio bih da vas upitam, jer su vam očigledno dostupni neki podaci koji nama nijesu – koja je to većina stranih investitora u Crnoj Gori sumnjiva i koja je krivično pravni problem”, upitao je premijer koji, sjećamo se, zna da među opozicionim poslanicima ima kriminalaca i narkomana, ali navodno ne zna za imidž Vladinih poslovnih partnera.

Da malo pomognemo neinformisanog premijera. Njegov poslovni partneri, iz davnih dana prvih premijerskih mandata: Jezdimir Vasiljević, Đerardo Kuomo i Franko dela Tore danas su iza rešetaka. Tamo bi, da nijesu u bjekstvu, bili i Stanko Subotić Cane (kupac Vladinog aviona i ostrva Sveti Nikola), Taksin Šinavatra (kupac crnogorskog državljanstva i ko zna još čega) i Darko Šarić. O poslovnim podvizima Miroslava Miškovića (investirao u M:tel, vlasnik Max-ija i podgoričkog Delta sitija) premijer se može informisati kod prijatelja Caneta. Oleg Deripaska (KAP, Rudnici boksita, Port of Montenegro), prema iskazu datom španskim isljednicima, negira da je prao pare ruske mafije. Samo im je davao novac. Šta je time plaćao, odnosno kupovao, ostala je nepoznanica. Svjetske TV mreže emitovale su prošle godine video-snimak na kome član vladarske porodice UAE, šeik Isa bin Zajed al-Nahijan, muči čovjeka šibajući ga električnim šipkama i drvenim daskama u koje su zakucani ekseri. Nahijani su bili glavni kandidati za zakup ulcinjske Velike plaže i kupovinu akcija Prve banke. Samo ih je ekonomska kriza spriječila da se nađu u probranom društvu crnogorskih strateških investitora.

Da ne bude da su problem samo pojedinačni investitori.

Crnogorska Vlada je za strateškog partnera u EPCG odabrala kompaniju A2A koja je u matičnoj zemlji (Italiji) sumnjičena za obmanjivanje potrošača i zloupotrebu monopola. Premijer je, kao suvlasnik kompanije Global Montenegro, sa više od pet miliona eura zadužen u banci (HAAB) protiv koje se vodi međunarodna istraga zbog sumnji da je učestvovala u poslovima pranja novca. Jedna od najvećih međunarodnih telekomunikacionih kompanija Dojče Telekom do danas nije ponudila objašnjenje o višemilionskoj aferi sklapanja fiktivnih ugovora preko njenih filijala u Podgorici i Budimpešti. U međuvremenu, u crnogorskom T-comu otkrivena je nova pljačka ,,teška” više od milion eura. Samo je pitanje dana kada će svoj put do javnosti pronaći i veoma slična priča iz jedne privatizovane crnogorske banke. Helenik Petroleum nije u ugovorenom roku izvršio obećanu dokapitalizaciju kotorskog Jugopetrola. Zato su izgubili sudski spor protiv radnika zaposlenih na određeno vrijeme, kojima su – mimo Zakona o radu – isplaćivali mnogo manje plate u odnosu na stalno zaposlene koji su radili na istim radnim mjestima.

Šta, u cijeloj priči, reći o aktuelnim vlasnicima Željezare u Nikšiću. Ili je dovoljno citirati stavku iz Ugovora koji je sa Vladom potpisan prije godinu. A tamo stoji da Vlada i MNSS jedna protiv druge “neće preduzeti bilo kakve pravne radnje u vezi prethodnih kršenja ugovora, incidenata prevare, nemara ili bilo kakvih drugih pogrešnih radnji”. Tako nećemo saznati na kojoj su strani bili prevaranti, a na kojoj nemarni i nesposobni ljudi.

Nije, naravno, rijetkost da se u nekoj zemlji ili privrednoj grani pojave loši vlasnici koji ne poštuju zakone i ugovore, da kompanije dobiju nekvalitetan menadžment ili da neko od do juče uglednih biznismena završi na potjernici ili u pritvoru. Ali veću koncentraciju pomenutih kvaliteta na manjem prostoru od Crne Gore gotovo pa da je nemoguće naći. Ko je najzaslužniji za to treba pitati – premijera. Kad bude bolje volje.

Zoran RADULOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo