Povežite se sa nama

DRUŠTVO

SLUČAJ MOŽURA: Potrebna  parlamentarna istraga

Objavljeno prije

na

Ovaj slučaj se već neko vrijeme nalazi pod lupom crnogorskog Specijalnog državnog tužilaštva, ali za sada nije poznato ko je sve saslušan i da li ima osumnjičenih

 

Vlada Crne Gore u radnim dokumentima potpuno je prećutala postojanje građevinarske of-šor kompanije Cifidex sa Sejšela koja je preuzela projekat od španske Ferse i podgoričke firme Čelebić za 3,55 miliona eura, da bi ga nakon dvije sedmice  preprodala Enemalti skoro tri puta više od 10 miliona i 300 hiljada eura.

To je samo jedan od razloga zbog kojih, kako smatra istraživački novinar Jovo Martinović, nova većina u Skupštini Crne Gore  mora da pokrene parlamentarnu istragu o slučaju  poznatom kao Možur, kako bi javnost imala jasnu sliku o ovoj višemilionskog malverzaciji.

Obećanje da će to i uraditi, i sprovesti istragu o sumnjivom milionskom poslu – gradnji vjetroelektrane na brdu Možura, između Bara i Ulcinja, nedavno je stiglo i od nove većine u Skupštini Crne Gore.

Ovaj slučaj se već neko vrijeme nalazi pod lupom crnogorskog Specijalnog državnog tužilaštva, ali za sada nije poznato ko je sve saslušan i da li ima osumnjičenih.

Sredinom avgusta  zvanično je saopšteno iz SDT-a da se vode  dvije istrage.

„Specijalno državno tužilaštvo je 2017. godine započelo sa provjerama sumnjivih novčanih transakcija pravnih lica T.U. DOO Podgorica i B.W.P M. DOO Podgorica. Prikupljeni dokazi i podaci ukazali su na dalju potrebu provjere poslovanja više pravnih lica uključenih u postupak realizacije projekta izgradnje vjetroelektrana na Možuri. S tim u vezi, sprovodi se izviđaj kako bi se provjerila zakonitost ovog pravnog posla, pri čemu je dio dokumentacije već izuzet i vrši se njegova analiza, dok službenici policije po nalogu  tužioca i dalje vrše provjere i izuzimaju dokaze, koji se odnose na poslovanje M.W.P. DOO, kao i na statusne promjene, promjene u vlasničkoj strukturi i finansijske transakcije ovog pravnog lica od osnivanja do danas“, naveli su.

Takođe, u Specijalnom državnom tužilaštvu, u aprilu 2020. godine, je formiran predmet radi provjere poslovanja M.W.P. koji se odnosi na pravilnost obračuna, prijavljivanja, plaćanja i povraćaja PDV-a, kao i provjeru zakonitosti konsultantskih usluga.

Tada su, ne saopštavajući imena, iz Specijalnog tužilaštva saopštili i da se „pored već više saslušanih lica, i preduzetih dokaznih radnji, aktivno preduzimaju sve mjere i radnje u cilju rasvjetljavanja navedenih činjenica i okolnosti,  pa će između ostalih izviđajnih radnji u narednom periodu SDT preduzeti i radnje saslušanja svih lica koja mogu pružiti relevantna obavještenja vezana za navedene krivičnopravne događaje“. Dokle se s ovim istragama stiglo nije poznato, kao ni ko su osobe koje treba da budu saslušane.

Metju Karuana Galicija, sin poznate malteške istraživačke novinarke Dafne Karuane Galicije, koji je nastavio istraživanje o korupcionaškim poslovima koji su njegovu majku koštali života,  za Monitor je kazao da ga niko od crnogorskih istražitelja nije kontaktirao niti tražio bilo kakvu dokumentaciju od njega.

No, crnogorski istražitelji nijesu jedini koji detaljno ispituju ovaj slučaj. Spisi predmeta nalaze se kako na stolu evropske policijske službe Europol,  tako i policijskih organa države Malte. Oni detaljno ispituju koruptivne šeme vezene za izgradnju vjetroelektrane, kao i ubistvo istraživačke novinarke.

Njen kolega Martinović, koji je među prvima u crnogorskim medijima pisao o slučaju Možura, za Monitor naglašava da je potrebna puna transparentnost u ovom slučaju jer Vlada građanima Crne Gore nikada nije odgovorila na osnovu kojih referenci je of-šor firma sa osnivačkim kapitalom od jednog dolara dobila posao izgradnje vjetroelektrane.

,,Ono što je tek apsurd, Ministrastvo ekonomije je ljetos otišlo toliko daleko da demantuje da je Cifideks imao ikakve veze sa Možurom uprkos objavi u Službenom listu Crne Gore i obimnoj dokumentaciji Ministarstva finansija koja je dostupna online“, ističe Martinović.

Novinarka Vijesti Biljana Matijašević ističe da se u slučaju Možura odavno ukazuje na moguću visoku korupciju, ali tužilaštvo nikako da dovede taj predmet do kraja, a već je otvoren novi i to zahvaljujući međunarodnoj istrazi ubistva novinarke sa Malte.

,,Ovim slučajem se bave i evropski parlamentarci, dok je naš prethodni saziv parlamenta odbio da o tome raspravlja. Jedna od prvih odluka nove parlamentarne većine treba da bude odluka o otvaranju parlamentarne istrage i formiranju Anketnog odbora radi prikupljanja informacija i činjenica o davanju u zakup, izgradnji i radu Vjetroelektrane Možura“, ističe ona.

Ona dodaje da nova Vlada, takođe, treba da objavi ko stoji iza firmi koje se pojavljuju kao vlasnici VE, posebno onih registrovanih na of-šor destinacijama kao što je Cifidex.

Novinarka Vijesti Matijašević dodaje da tužilaštvo treba da ispita da li su sa vlasnicima povezani visoki funkcioneri iz Crne Gore i da obavijesti domaću i međunarodnu javnost o tome, kako bi konačno Crna Gora poslala svijetu poruku da je počela borbu sa endemskom korupcijom, nepotizmom, organizovanim kriminalom.

,,Oblast energetike, posebno obnovljivi izvori energije, podložni su za razvoj korupcije prvenstveno zbog milionskih podsticaja koje država iz budžeta izdvaja vlasnicima vjetroelektrana, malih elektrana. To je potrebno hitno riješiti prelaskom na transparentniji sistem podrške obnovljivim izvorima kao što se radi u razvijenom svijetu. Prije toga neophodno je obustaviti izdavanje dozvola za gradnju VE i HE i preispitati sve ranije ugovore i objaviti imena svih krajnjih vlasnika koji se kriju iza of-šor firmi“, ističe Matijašević.

 

U papirima Đukanović,

Gvozdenović, Popović…

Na osnovu zvaničnih podataka crnogorskih državnih organa može se zaključiti da su o ključnim pitanjima vezanim za projekat Možura odlučivali tadašnji premijer Milo Đukanović, koji je danas predsjednik države, i tadašnji ministar održivog razvoja i turizma Branimir Gvozdenović, dok je pravni zastupnik Cifidexa bio njegov rođak.

,,Cifidexov direktor Možure je bila osoba koja nam je rekla da je ona tu samo fiktivno postojala. Dalje, imate paralelno računovodstvo na Malti i Crnoj Gori gdje su za iste poslove prikazivane drastično različite cifre. Imate priznanje Enemalte da su različito informisali državne organe Malte i Crne Gore o transakcijama sa Cifidexom.  U Centralnom registru privrednih subjekata može se vidjeti da je 30. marta 2007. godine u Podgorici osnovana kompanija BWP Montenegro. Kao osnivač te firme upisan je Alex Requesens Pallerola, a ovlašćeni zastupnik bila je Milena Popović, kćerka Danila Popovića. Radi se o kompaniji preko koje su, navodno, izvršena sumnjiva plaćanja u projektu Možura“, pojašnjava novinar Jovo Martinović.

Dodaje i da se mnoštvo dokaza o ovom korupcionaškom poslu može  naći u panamskim papirima.

,,Na kraju ispada da će građani Crne Gore pokriti sve te ugradnje kroz račune za struju jer se Vlada obavezala da subvencionira investitora za 115,2 miliona eura tokom 12 godina. Ono što je najavljivano kao investicija iz EU, ispalo da je zapravo investicija Narodne Republike Kine koja je završila u njihovim rukama preko Maltežana i azerbejdžanskih of-šor kompanija ljudi bliskih Alijevu, a time i našem vrhu. Uvjeren sam da cijela priča zaslužuje parlamentarnu istragu i u Crnoj Gori i na Malti“, dodaje Martinović.

 

Četiri miliona za Popovića?

Španski preduzetnik i specijalista za poslovnu administraciju i upravljanje Karles Palou Kol, jedan od aktera ove afere nedavno je u razgovoru za Dan kazao da je španska kompanija Fersa Energias Renovables trebalo da isplati četiri miliona eura sadašnjem direktoru Crnogorskog fonda za stambenu solidarnu izgradnju (CFSSI) Danilu Popoviću u okviru posla oko gradnje vjetroelektrane Možura iako on nije bio u tom poslu.

Istakao je da ne zna kome je, da li, i kako Popović trebalo da odnese novac, „ali je očigledno da je Fersa djelovala izvan zakona, radeći protiv svojih dioničara, slobodnog tržišta i svih zvaničnih regulatornih institucija i Španije i Crne Gore, kao i da je za tako nešto bilo apsolutno neophodno sudjelovanje i/ili saradnja sa ljudima u državnom vrhu Crne Gore“. Danilo Popović je sve negirao ističući da će dokazati svoju nevinost.

Svetlana ĐOKIĆ

Komentari

DRUŠTVO

KRIJUMČARENJE CIGARETA PREKO LUKE BAR U IZVJEŠTAJU EVROPSKE KOMISIJE: Šverc državno breme

Objavljeno prije

na

Objavio:

Tokom 2019. godine u akcijama carinskih službenika, policije i drugih bezbjednosnih organa Crne Gore zaplijenjeno je ukupno 1,7 miliona pakli cigareta, vrijednosti oko 3,9 miliona eura

 

Crna Gora zvanično je prepoznata kao ruta za šverc cigareta ka Evropskoj uniji još otkad su današnji i nekadašnji predsjednik Crne Gore Milo Đukanović i Momir Bulatović, 1998. godine, o tom švercu raspravljali u predsjedničkoj debati na državnoj televiziji. I više od dvadeset godina kasnije međunarodna zajednica zamjera Crnoj Gori na švercu cigareta – ovog puta u Izvještaju o napretku Evropske komisije.

U tom dokumentu se navodi da u dijelu borbe protiv krijumčarenja duvanskih proizvoda u 2019. godini nije bilo presuda za organizovani šverc cigareta. Bilježe, međutim, da su pokrenuti krivični postupci u tri slučaja velikih razmjera, uključujući i jedan predmet sa 22 osumnjičena.

Riječ je o postupku koji je Specijalno državno tužilaštvo (SDT) pokrenulo protiv Petra Milutinovića (35) i dvadeset jedne osobe i kompanije koji se dovode u vezu sa švercom cigareta. U tom poslu je, prema navodima iz optužnog akta, oštećen budžet države za 44 miliona eura. Protiv njih je pokrenuta i finansijska istraga. Prema sumnjama tužilaštva, Milutinović je zajedno sa carinikom Gojkom Lekovićem (67) formirao kriminalnu organizaciju koja je od neutvrđenog datuma pa do početka avgusta 2018. godine nazakonito izvozila cigarete iz skladišta Slobodne carinske zone Luke Bar radi prodaje na sivom tržištu, uz izbjegavanje mjera carinskog nadzora i neplaćanje fiskalnih obaveza kojima podliježe takva vrsta robe.

Milutinović je uhapšen početkom avgusta 2018. godine zajedno sa još tri lica, a mjesec dana kasnije pritvoreni su i ostali, zbog sumnje da su učestvovali u poslu šverca cigareta vrijednom više miliona eura.

U drugom slučaju organizovanog krijumčarenja duvanskih proizvoda, kako navode u Izvještaju, optuženo je lice, „dobro poznato“ organima gonjenja, a za kojim se tragalo 20 godina. Riječ je o biznismenu iz Tuzi Đoki Camaju, koji je prema navodima optužnice SDT-a, zajedno sa Duškom Nikaljevićem na teritoriji Crne Gore, Srbije, Italije i drugih evropskih zemalja organizovao kriminalnu organizaciju radi krijumčarenja cigareta na sivom tržištu. Pored njih dvojice optužnica je obuhvatila još sedam lica.

U izvještaju se navodi da zapljene cigareta bez akciznih markica redovno obavljaju carinski službenici, lokalna i državna policija. Tokom 2019. godine zaplijenjeno je ukupno 1,7 miliona paklica cigareta, vrijednosti oko 3,9 miliona eura. „Međutim, i pored povećanih napora bezbjednosnih službi u ovoj oblasti, i poboljšane saradnje crnogorskih carinskih službi sa međunarodnim partnerima, broj pokrenutih postupaka i dalje je nedovoljan, uzevši u obzir procjenu razmjera šverca cigareta od, prema i preko Crne Gore“, navodi se u izvještaju EK.

Ocjenjuju da Crna Gora mora pojačati mogučnost da procijeni rizike u oblasti krijumčarenja cigareta, da unaprijedi politike u obavještajnom sektoru i proaktivnost organa za sprovođenje zakona, kao i da pronađe lijek za sistemske nedostatke u Slobodnoj carinskoj zoni Luke Bar. Tokom posljednje dvije godine uhapšeno je više službenika Uprave za carine zapošljenih u Luci Bar. U jednoj akciji Specijalnog državnog tužilaštva prije dvije godine, zbog sumnji za korupciju, uhapšeno je i procesuirano 17 carinskih službenika u Luci Bar.

Direktor Istraživačkog centra u MANS-u Dejan Milovac rekao je za Monitor da nije prvi put da se Luka Bar u međunarodnim izvještajima prepoznaje kao lokacija preko koje se vrši šverc, naročito kada je u pitanju Slobodna zona koju je osnovala država. Kaže da su u jedinom javno dostupnom izvještaju o radu Slobodne zone, kao korisnici usluga, bile navedene kompanije čiji vlasnici su se u regionu povezivali upravo sa švercom cigareta. Nakon tog izvještaja, tvrdi, Ministarstvo ekonomije, Opština Bar i Luka Bar kao osnivači Slobodne zone su odbijali da javnosti dostave nove izvještaje, tvrdeći da ih ne posjeduju.

Ivan ČAĐENOVIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. oktobra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SPOROVI OKO USPOSTAVE VLASTI U KOTORU: Kompromisi ili pretvranje pobjede u poraz

Objavljeno prije

na

Objavio:

Posljednja u nizu ponuda o uslovima formiranja lokalne vlasti je ona koju su Demokrate 14. oktobra uputile koaliciji ZBK i URA kao pokušaj kompromisa da se u susret zakazanoj sjednici parlamenta nađe prihvatljivo rješenje za sve buduće nosice vlasti u Kotoru. Principi zajedničkog djelovanja sa 19 tačaka zapravo su modifikovana verzija Platforme pokreta URA koja je u nešto izmijenjenoj formi prihvatljiva za koaliciju ZBK

 

Od pet gradova u kojima su 30. avgusta, istovremeno sa republičkim održani i lokalni izbori, jedino u Kotoru vlast nije formirana. Razloga ima više, najbitniji je taj što je predsjednik prethodnog saziva kotorske Skupštine Jovo Suđić prvu sjednicu novoizabranog saziva, zakazao što je najkasnije moguće, za utorak, 20. oktobra, na čijem će dnevnom redu biti verifikacija mandata odbornicima i izbor novog predsjednika lokalnog parlamenta. Očekuje se da će funkciju predsjednika kotorskog parlamenta zauzeti Dejan Vukšić, nosilac izborne liste „Za budućnost Kotora“, dok će  u fotelju predsjednika Opštine ponovo sjesti Vladimir Jokić lider kotorskih Demokrata.

Novu skupštinsku većinu u Kotoru čine Demokrate sa osvojenih 9 odborničkih mjesta, Koalicija „Za budućnost Kotora“ ima 7, GP URA i Socijalisti Crne Gore sa po jednim odborničkim mandatom, ukupno 18  od 33 odbornička mjesta kotorskog parlamenta. Iako u rukama imaju komotnu većinu za nesmetano upravljanje drevnim gradom, partije pobjedničke koalicije mjesec i po dana od završetka izbora, nisu postigle dogovor na koji način će formirati buduću vlast. Do potpisivanja koalicionog sporazuma o raspodjeli mandata u skladu sa izraženom voljom birača nije došlo uprkos jasnoj političkoj snazi članica buduće vladajuće koalicije. Tri političke grupacije  korenspondiraju platformama i sporazumima koje šalju jedni drugima, prepunim traktata iz političke teorije i prakse primjerenim pravljenju vlade neke veće države a ne lokalne samouprave u kojoj se zna čiji je izborni program koliku podršku građana dobio.

Iz URA su insistirali na prihvatanju njihovih uslova iz Platforme za Kotor koju su 3. septembra dostavili ostalim strankama. Pored načelnih stavova o depolitizaciji lokalne uprave, u tački 5 se navodi  da izborni rezultat ne može biti presudan za izbor kandidata za ključne gradske funkcije. Preporučuje se nešto kao ekspertska gradska vlast.

﮼Izbor ljudi na partijske funkcije (predsjednik Opštine, predsjednik Skupštine, dva potpredsjednika i glavni administrator) po mogućnosti – ne prema izbornim kvotama već prema profesionlanom ugledu, uz isključiv uslov stručnosti i dokazanom radnom stažu ne kraćem od 10 godina u struci…“ pisalo je u Patformi.   Navedena norma o radnom stažu od najmanje 10 godina  u javnosti je tumačena kao prepreka povratku Vladimira Jokića u fotelju prvog čovjeka Kotora, iz koje je smijenjen političkim pevratom DPS-a uz pomoć odbornice SDP Brune Lončarević.  Iz pokreta URA su, nakon negodovanja budućih partnera, ubrzo odustali od propisivanja godina radnog staža za ključne gradske funkcije, ali ne i od otklona od podjele funkcija prema izbornim rezultatima.

Branka PLAMENAC

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. oktobra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SLUČAJ MARTINOVIĆ: SPORNA PRESUDA NOVINARU – ISTRAŽIVAČU: Žrtva zarobljenog pravosuđa

Objavljeno prije

na

Objavio:

„Mogu sa žaljenjem da konstatujem da je i ova presuda slikovit primjer odnosa sada već odlazeće vlasti prema nezavisnim novinarima“, kaže Nikola Marković, predsjednik Komisije za praćenje istraga napada na novinare

 

Samo dan nakon što je prošlog četvrtka u podgoričkom Višem sudu istraživački novinar Jovo Martinović osuđen na godinu zatvora zbog navodnog posredovanja u švercu narkotika, stigle su nove negativne reakcije Evropske Komisije (EK). Očekivane, budući da se Crnoj Gori godinama ukazuje da nema napretka u slobodi izražavanja.

Upravo na te negativne ocjene podsjetila je Ana Pisonero, portparolka Evropske komsije. „Sloboda izražavanja jedna je od temeljnih vrijednosti EU i ključni element procesa pristupanja Crne Gore Uniji. Novinari bi trebalo da mogu da obavljaju svoje dužnosti profesionalno i bez straha od pravnih posljedica. Vjerujem da znate da smo u posljednjem izvještaju EK, konstatovali da nema napretka u slobodi izražavanja”, kazala je Pisonero. Ona je dodala da EK ne komentariše sudske odluke koje su podložne žalbama, kao što je u ovom slučaju, i izrazila očekivanje da će Martinović imati pošteno suđenje u skladu s međunarodnim i EU standardima.

Kada smo kod standarda, teško da se na osnovu ovakve odluke može zaključiti gdje je granica koja novinarska postupanja dijele od kriminalnih. Zato predsjednik Komisije za praćenje istraga napada na novinare i glavni urednik dnevnog lista Dan Nikola Marković, upitan da za Monitor prokomentariše ovu odluku, ne skriva da je zgrožen činjenicom da je Martinović osuđen samo zato što je radio svoj posao koristeći legitimne novinarske metode.

„Komisija se bavila ovim slučajem u mjeri svojih nadležnosti i, na osnovu dokaza koji su nama dostavljeni, Martinović je žrtva zarobljenog pravosuđa. Iako Komisija nema mandat da se bavi radom sudova već samo istragama, u svoje lično ime mogu da izrazim sumnju da je presuda Jovu Martinoviću politička osveta za njegove brojne istraživačke tekstove“, isti Marković.

Svetlana ĐOKIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 16. oktobra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo