Povežite se sa nama

INTERVJU

Srđan Majstorović, predsednik Upravnog odbora Centra za evropske politike: Istinski lideri bi trebalo da imaju širu viziju regiona

Objavljeno prije

na

Stav SPC će uticati i na raspoloženje javnosti prema mogućem dogovoru sa Prištinom, a time i na dalje Vučićeve poteze

 

MONITOR: Burna dva dana u Skupštini Srbije, gdje je Aleksandar Vučić predstavljao Vladin izvještaj o pregovorima o Kosovu, završena su kako se i moglo očekivati – usvajanjem Izvještaja. Vučić je nešto šturo rekao o francusko-njemačkom prijedlogu. Da li je tajnost prijedloga način da se on prilagodi dinamici pregovora i „stanju na terenu“?

MAJSTOROVIĆ: Prilikom vođenja ovako složenih pregovora uobičajeno je da postoji doza tajnosti kako bi se učesnici oslobodili neposrednog pritiska javnosti i lakše fokusirali na kompromisna rešenja. Međutim, i u takvim situacijama postoje načini da se uključe i informišu predstavnici građana.  To se  ni ovoga puta nije desilo. Srpska javnost danas ne zna šta je sadržina evropskog predloga, izuzev onoga što su preneli mediji. Objavljivanje predloga u javnosti na način kako je to učinjeno ima isključivo svrhu sondaže raspoloženja javnog mnjenja. Da li je ta verzija predloga relevantna i verodostojna, možemo samo da nagađamo što otvara mogućnost za manipulaciju javnim mnjenjem. Imajući u vidu poruke koje vlasti šalju putem strogo kontrolisanih medija prethodnih deset godina, kao i kontinuirano promovisanje atmosfere straha, javno mnjenje u Srbiji i ne može biti drugačije do skeptično.

MONITOR: Albin Kurti je ovih dana zaoštrio poziciju. Prethodno je tražio da Kosovo prizna pet država EU i termin kada će se reagovati na zahtjev Kosova za prijem u EU i NATO. Ponovo, međutim, zahtjev Kosova za prijem u Savjet Evrope nije stavljen na dnevni red. Kako razumijete zahtjeve premijera Kosova?

MAJSTOROVIĆ: A. Kurti ima maksimalistički pristup pregovorima i želi da iskoristi širi kontekst, rat u Ukrajini, kako bi ostvario svoje ciljeve. Njegovi rigidni stavovi, nerealni zahtevi u vezi sa garancijama priznanja i neispunjavanje prethodno dogovorenih obaveza u vezi sa formiranjem ZSO, ne idu mu u prilog. Prvi put u poslednjih 20-ak godina, utisak je da među većinom zapadnih zemalja trenutno postoji više razumevanja za stavove Beograda, dok se na Prištinu gleda kao na nepredvidivog partnera. Stavovi  Kurtija su zasnovani na platformi koja mu je donela pobedu na izborima, i činjenici da Kosovo u ovom trenutku nema mnogo da izgubi s obzirom na nedostatak jasne evropske perspektive. Međutim, izbor nije komplikovan – ili će se krenuti sa pragmatičnim „omekšavanjem“ stavova, ili će se insistirati na „tvrdim“ zahtevima čime će i srpska strana biti demotivisana za nastavak pregovora.  Kurti bi trebalo da pokaže neophodnu dozu strateškog strpljenja i proces postepene normalizacije sagleda u širem okviru integracije regiona u EU. Naravno, to je lakše reći nego pretočiti u politiku koju će podržati javnost, ali istinski lideri bi trebalo da imaju širu viziju regiona i gledaju u narednih 20 godina.

MONITOR: Sulejman Ugljaninom i Šaip Kamberi su od Kurtija tražili da se založi za reciprotitet prava bošnjačke i albanske manjine u Srbiji. Može li odugovlačenje i  uslovljavanja oko sporazuma Beograda i Prištine, otvoriti balkansku Pandorinu kutiju, a da francusko-njemački prijedlog ne doživi uspjeh?

MAJSTOROVIĆ: Širenje straha je moćno oružje u rukama manipulativnih političara u regionu. Tvrditi da ne postoji rizik od nove eskalacije u regionu bilo bi neoprezno i naivno. Mogući su pojedinačni incidenti manjih razmera, koji su takođe opasni po mir i stabilnost regiona, međutim nije realno očekivati eskalaciju širih razmera. Prvo, EU je 90-ih godina prošlog veka naučila lekciju u vezi  sa prevencijom brzim reagovanjem na krize u njenom predsoblju, i upravo iz te perspektive potrebno je posmatrati evropski predlog za normalizaciju odnosa Srbije i Kosova. Drugo, najveći deo zemalja šireg regiona danas su članice NATO čije su snage prisutne i na Kosovu. Srbija takođe ima brojne kontakte, redovne zajedničke vežbe i uređenu saradnju sa ovim savezom. Treće, iako ekstremisti postoje na svim stranama i predstavljaju realnu opasnost po mir, oni su i dalje u manjini. Konačno, demografska struktura društava u regionu uzrokovana niskom stopom nataliteta, starenjem populacije i emigracijom građana ne dozvoljava široku društvenu mobilizaciju te je u toliko i kapacitet za sukobe i rizik značajno manji.

MONITOR: U Srbiji je skladna veza „trona i oltara“ i sve veći uticaj SPC-a na unutrašnju a još više, čini se, spoljnu politiku države Srbije. Tu su – kako način na koji je SPC prisutna u državama regiona i akutne teme najnovijeg prijedloga sporazuma za Kosovo kao i pitanje uvođenja sankcija „pravoslavnoj Rusiji“. U ovom unutarpolitičkom i globalnom momentumu, međutim, kao da nije izvjesno da će tako i ostati?

MAJSTOROVIĆ: Srpske vlasti su tokom prethodne tri decenije pažljivo osluškivale stavove SPC-a po brojnim pitanjima zbog tradicionalno visokog ugleda koji crkva uživa u javnost. Svaka vlast iz krajnje populističkih razloga želi da u ključnim trenucima ima crkveni „blagoslov“ uprkos činjenici da je Ustav jasan po pitanju odvojenosti države i crkve. Ono što je interesantno u ovom trenutku je da još uvek nema zvanične reakcije vrha SPC-a o evropskom predlogu iako se dobar deo odredbi predloga sporazuma upravo odnosi na status SPC-a i garancije njene imovine na Kosovu. Stav SPC-a će svakako uticati i na raspoloženje javnosti prema mogućem dogovoru sa Prištinom, a time i na dalje poteze A. Vučića. Za budućnost Srbije, regiona, ali i SPC, bilo bi blagotvorno vratiti odnose države i crkve u okvire Ustavom definisanih pravila.

MONITOR: EU nije ušla u recesiju, očekuje se da se to neće ni desiti. Međutim, rat u Ukrajini se nastavlja. Ako EU ekonomski ide ka stabilizaciji, kakva je njena politička budućnost, ne samo kada se radi o autoritetu briselskih institucija EU već i s obzirom na njen globalni geopolitički uticaj i značaj?

MAJSTOROVIĆ: Istorija nastanka i razvoja EU koincidira sa istorijom evropskih kriza. Svaka kriza je doprinosila snažnijoj integraciji članica, pa tako i danas. Nakon napada Rusije, više od 50 milijardi evra pomoći je upućeno Ukrajini, uključujući vojnu pomoć što predstavlja presedan za EU. Dakle, EU ima kapacitete da se nosi sa raznovrsnim krizama. Međutim, EU nikada neće biti vojna svetska sila, to joj uostalom nikada nije bio cilj. Njena snaga na međunarodnoj sceni se meri kvalitetom demokratije, ekonomskim standardom i snagom njenih pravila koja utiču i na najveće sile što je čini prvom svetskom normativnom silom. EU će u budućnosti mnogo više ulagati u zajedničke odbrambene kapacitete, istovremeno nastavljajući saradnju sa NATO-om; uložiće mnogo više u reindustrijalizaciju i realokaciju lanaca proizvodnje i snabdevanja bliže svom tržištu, i raditi na snaženju energetske nezavisnosti. Racionalno sagledavanje dugoročnih strateških interesa EU uključuje svakako i njen odnos prema Zapadnog Balkanu. Taj odnos je u ovom trenutku vrlo jasan – bez integracije Zapadnog Balkana, EU nije kompletna, a njena strateška autonomija u odnosu na velike sile nije realna.

 

Javnost nije pripremljena za pomake oko Kosova

MONITOR: Poslije dolaska „petorke“ je, prvi put bilo ozbiljnih uslovljavanja oko rješenja za Kosovo. Kako Vi vidite izlaz iz pritisaka ove „šatl diplomatije“ kombinovane sa Vučićevom stabilokratskom politikom i populizmom kojim se do sada odlikovao svaki njegov potez i javni nastup?

MAJSTOROVIĆ: Novi pokušaj ubrzavanja procesa normalizacije odnosa Srbije i Kosova zasnovan je na širem geopolitičkom kontekstu. Nakon ruske invazije na Ukrajinu EU želi da obezbedi mir u regionu koji u ovom trenutku predstavlja potencijalnu tačku značajnijeg remetilačkog Putinovog uticaja u Evropi. Izvesno je da su dve strane i dalje daleko od postizanja konačnog sporazuma o normalizaciji, kao i da se realizacija postignutih dogovora odvija u atmosferi obostranog nepoverenja. Zapadni akteri su shvatili da je potrebno prevenirati ponovnu eskalaciju i ponuditi okvir za postepeno približavanje dveju strana. Od lidera se zahteva da iskorače iz uskih okvira nacionalne politike i preuzmu odgovornost za važne odluke ukoliko žele  napredak dveju zemalja. Utisak je da uprkos načelnom prihvatanju koncepta predloga u Beogradu i Prištini, ne postoji preterani entuzijazam za naredne korake. Obojica lidera se suočavaju sa otporom opozicije i činjenicom da javnost nije pripremljena za pomake. Pominje se i mogućnost vanrednih izbora kao oprobane taktike kupovine vremena i odricanja od odgovornosti. U ovakvim istorijskim trenucima potrebno je prosvećeno liderstvo. Postizanje sporazuma i njegova iskrena primena bila bi šansa za izgradnju poverenja između dva naroda. Neophodno je da obe strane rade mnogo više na upoznavanju građana sa prednostima sporazuma i pokušaju da obezbede širu podršku javnosti bez koje ne može biti pune normalizacije odnosa.

 

Proširenje EU na Zapadni Balkan je strateška neminnovnost

MONITOR: Nezvanično se pominje da bi  sve zemlje Zapadnog Balkana zajedno, mogle ući u EU 2030. godine. Da li je to realno?

MAJSTOROVIĆ: Proširenje EU na Zapadni Balkan je strateška neminovnost – za obe strane. Integraciju regiona u EU potrebno je posmatrati iz perspektive trenutnih i budućih odnosa Unije sa Rusijom. Činjenica je da je politika proširenja EU dobila ubrzanje nakon napada Rusije na Ukrajinu – otpočeli su pregovori sa Albanijom i Severnom Makedonijom; BiH je dobila status kandidata za članstvo, kao i Ukrajina i Moldavija (i uslovno Gruzija). Sada je potrebno vratiti poverenje i verodostojnost procesu i učiniti ga opipljivijim za građane. Centar za evropske politike je predložio kako da se uspešni kandidati nakon ispunjavanja uslova brže integrišu u politike i institucije EU i dobiju pristup značajnijim sredstvima neophodnim za strukturne reforme na putu do konačnog članstva u Uniji – tzv. metod faznog pristupanja. Međutim, i najbolji metodi i strategije ostaju slovo na papiru ukoliko nema jasne i nedvosmislene političke volje država članica EU i kandidata, da razreše sva otvorena pitanja i dovrše strateško proširenje Unije.

Ove godine obeležava se 20 godina od kako je u Solunu održan prvi samit između EU i zemalja Zapadnog Balkana na kojem je definisana evropska budućnost regiona. Vreme je da se izađe iz začaranog kruga koji se pokazao neefikasnim i pribegne inovativnim rešenjima. EU i zemlje kandidati bi trebalo da postignu novi konsenzus i usvoje Zajednički plan integracije Evrope do 2030. koji bi trebalo da definiše strateški nedvosmislenu budućnosti Evrope. Važno je napomenuti da navođenje godine ne bi trebalo shvatiti kao definisanje konkretnog datuma pristupanja kandidata Uniji, već kao okvir za rešavanje otvorenih pitanja unutar Unije kako bi se stvorili uslovi za prijem novih članica, i za završetak svih neophodnih priprema kandidata za pristupanje Uniji, uključujući rešavanje bilateralnih sporova.

Nastasja RADOVIĆ

Komentari

INTERVJU

DRAGAN KOPRIVICA, IZVRŠNI DIREKTOR CDT: Dobro došli u crnogorsku partitokratiju

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imamo tipičan primjer obrasca: jako zagovarate progresivne i demokratske vrijednosti i aktivnosti a istovremeno radite sve kako ne bi došlo do promjene sadašnjeg stanja i postojeće političke kulture

 

 

Anomalije koje su dovele do prijevremenih lokalnih izbora u Budvi, Andrijevici i, možda, Šavniku ukazuju na obrazac ponašanja i funkcionisanja političkih elita u Crnoj Gori, kaže nam Dragan Koprivica, izvršni direktor Centra za demokratsku tranziciju. “Funkcionisanje institucija kao da je svrha njihovog postojanja, omogućavanje i podsticanje partijskog preduzetništva, a ne javni interes, pravna država i razvoj zajednice zapravo jeste suština tog modela”

MONITOR: Može li se to promijeniti nakon vanrednih lokalnih izbora?

KOPRIVICA: U Budvi i Andrijevici nema puno ni političkih ni ideoloških razloga za krizu vlasti i vanredne izbore. Radi se samo o dodatnoj fragmentaciji izborne scene, novoj prekompoziciji i potrebi da se blokira rad opštine u nadi da će im novi izbori omogućiti bolju poziciju prilikom isisavanja državnih (opštinskih) resursa i njihovo prebacivanje u ruke moćnika. To je dio naše političke kulture koja se, iako svaki dan slušamo drugačije priče, neće brzo promijeniti. Problem je što građanke i građani još uvijek ne umiju da ovakvo ponašanje kazne na izborima. Oni se, nažalost, ili okreću apstinenciji ili, ako su mlađeg doba, odlaze iz zemlje.

To je savršen scenario za partitokratiju. Kad pogledamo razvoj političkih odnosa, ne bi bilo iznenađenje da se ove anomalije nastave i u drugim opštinama ili se brzo pojave i na državnom nivou.

MONITOR: Situacija u Šavniku je i za naša poimanja politike neobična. Postoji li, vama poznat, sličan primjer u izbornoj praksi?

KOPRIVICA: U svojoj praksi, a bavim se izborima skoro 25 godina, nijesam vidio sličan slučaj. Gotovo je teorijski nemoguće da se u jednom izbornom ciklusu, za izbore koji imaju 1.600 upisanih birača, dogodi sve ono što smo imali prilike da gledamo u Šavniku. Da smo taj slijed događaja pokušali smisliti, i u šali, vjerujem da nam ne bi pošlo za rukom da budemo toliko kreativni. Slijed događaja, ponašanje političkih subjekata, različitih državnih organa i izborni proces koji traje 19 mjeseci zaista nije lako smisliti. To je, nažalost, ono što ni teorijski nije moguće zamisliti jeste naša politička realnost.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

ANA LALIĆ-HEGEDIŠ, PREDSJEDNICA NEZAVISNOG DRUŠTVA NOVINARA VOJVODINE: Hajka će se završiti kada Vučić opozove svoje poslušnike

Objavljeno prije

na

Objavio:

Podrška međunarodnih organizacija i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka na Dinka Gruhonjića i mene završi

 

 

MONITOR: U vrijeme vanrednog stanja usled pandemije kovida, bili ste uhapšeni zbog izvještavanja o situaciji u zdravstvenim ustanovama u Novom Sadu. Sada ste ponovo na žestokom udaru, na društvenim mrežama i preko SMS poruka…Čini se kao da ste na nekom mogućem spisku „dežurnih krivaca“?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Srpskim vlastima je uvek potrebna lista “dežurnih krivaca” kojom se skreće pažnja građana sa nepočinstava, nepodopština i političkih marifetluka vladajuće koalicije. S obzirom da svojim izveštavanjem godinama ukazujem na sistemsku korupciju, nepotizam, partijsko iživljavanje nad građanima, koketiranje sa nacionalizmom, na bahatost, siledžijstvo … a uz to radim u nezavisnim medijima koje Vučić otvoreno naziva “stranoplaćeničkim i izdajničkim”, moje ime je podvučeno na svim njihovim spiskovima za obračun. Za mene ništa novo, jer prezime moje porodice se već devedesetih našlo na jednom takvom opskurnom spisku. Tada ga je sastavljao četnički vojvoda, haški osuđenik i Vučićev politički otac Vojisalav Šešelj, za potrebe proterivanja Hrvata iz Srema. Danas, njegov najbolji radikalski đak samo nastavlja Šešeljevu misiju i viziju, a to je hegemonističko društvo podeljeno na “srpske patriote” i “izdajnike” , “ustaše” i “strane plaćenike”. A zna se šta takvima treba da se dogodi …

MONITOR: Identifikovano je nekoliko  osoba od onih koji su vam prijetili, neki su uhapšeni -pa pušteni u kućni pritvor…Može li ovo što je do sada urađeno na očuvanju vaše bezbjednosti, da spriječi dalje napade? Ili je za to važnija javna podrška-kolega, strukovnih udruženja-ovdašnjih i međunarodnih, EU predstavnika i dijela javnosti, koju ste vi i vaš kolega Dinko Gruhonjić, dobili?

LALIĆ-HEGEDIŠ: Koliko god su hapšenje osoba koje su nam pretile da će nam zaklati porodice, ubiti nas, silovati decu, lomiti kosti … za nas dobra vest, toliko istovremeno izazivaju potpuni kontraefekat u javnosti. Nakon svakog uhapšenog, salve nasilja i uvreda koje primamo se multiplikuju, jer značajan deo građana Srbije, koji se svakodnevno informišu isključivo preko režimskih medija, smatra da su ljudi koji nam prete neki novi srspki Obilići, a da smo Dinko i ja izdajnici koji zaslužuju da im se stane na kraj.

Podrška međunarodnih organizacija, ali i pritisci EU zvaničnika i stranih ambasada na srpsku vlast su jedini način da se ova krvločna hajka završi. A, završiće se onda kada Vučić opozove svoje trbuhozborce sa skupštinskih govornica, poslušnike, dodvorice i armiju botova koji su po njegovom nalogu i otpočeli ovaj pir nasilja i bezumlja.

Nastasja RADOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

INTERVJU

VESELIN RADULOVIĆ, ADVOKAT: Ogoljena borba za vlast

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ministar policije nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda

 

 

MONITOR: Ministar policije Danilo Šaranović tužio je Vladu Upravnom sudu zbog postavljenja v.d šefa Uprave policije za koje tvrdi da je bilo nezakonito. Kako vidite tu tužbu i njenu sudbinu pred Upravnim sudom?

RADULOVIĆ: Postupak određivanja v.d. direktora Uprave policije je bio nezakonit, ali je u tom nezakonitom postupku vrlo aktivno učestvovao i ministar unutrašnjih poslova. Tužbu gospodina Šaranovića vidim kao reakciju strane koja je poražena u besprizornoj borbi za kontrolom tog značajnog dijela bezbjednosnog sektora. Međutim, ono što je bitno jeste da ministar nema aktivnu legitimaciju za podnošenje tužbe protiv akta u čijem je donošenju učestvovao, bez obzira na to kako je na sjednici Vlade glasao. Tužbu protiv ove odluke Vlade mogao bi podnijeti neko od kandidata koji nijesu izabrani. Prihvatanje tužbe ministra bio bi presedan u dosadašnjoj praksi Upravnog suda i zato očekujem da taj sud štiti interese zakonitosti, a ne partijske interese i neostvarene ambicije bilo kog člana Vlade.

MONITOR: Koliko su takve tužbe uobičajene?

RADULOVIĆ: Takve tužbe nijesu česte u praksi, ali dešavaju se slučajevi da tužbu podnese lice koje nema aktivnu legitimaciju. Obično takve tužbe podnose pravno neuka lica.

MONITOR: Kako vidite proces izbora vd šefa UP i šta je sve tokom tog izbora bilo nezakonito?

RADULOVIĆ: U procesu izbora v.d. direktora UP sve je bilo nezakonito. Na istoj sjednici kada je razriješen prethodni direktor policije Zoran Brđanin, Vlada je morala da odredi vršioca dužnosti na predlog ministra, kako je to propisano Zakonom o unutrašnjim poslovima.Umjesto toga, Vlada i ministar su ušli u nezakonite improvizacije, počev od raspisivanja tzv. internog oglasa, pa do poligrafskog testiranja na inicijativu ministra koje je sprovođeno proizvoljno i na način koji je izazvao brojne sumnje. Ni javnost, a ni kandidati, ne znaju ko je i na osnovu čega odredio na koje okolnosti kandidati treba da se ispitaju na poligrafu, gdje će se sprovodi ispitivanje, kojim redosljedom, da li će svima biti postavljena ista pitanja i sl. Na kraju smo došli do čak apsurdne situacije da su strožiji uslovi i komplikovanija procedura za izbor v.d. direktora, nego za izbor direktora u punom mandatu.

MONITOR: Sporni izbor odigrava se u vrijeme dok se vlasti kunu u IBAR, odnosno dobijanje Izvještaja o privremenim mjerilima za poglavlja 23, 24, koja se tiču upravo vladavne prava. Koliko je Crna Gora daleko od vladavine prava?

RADULOVIĆ: Ovaj izbor je samo jedan od primjera koji pokazuje da živimo u ambijentu u kome je sve podređeno partijskim i ličnim interesima i pokušajima da se preuzme ili sačuva kontrola nad što većim dijelom sistema. Političke partije i njihovi lideri otvoreno pokazuju da ih javni interes ne zanima. Politička scena u Crnoj Gori uglavnom je podijeljena na dva dijela, od kojih bi jedan dio prodao Crnu Goru bez razmišljanja, a drugi dio bi je poklonio drugom. Pri tome i jedni i drugi državu i njene resurse doživljavaju kao plijen i koriste ih u ličnom i partijskom interesu. Istovremeno, brojne insititucije koje treba da obezbijede poštovanje pravnog poretka su nedovoljno funkcionalne. Kad svemu tome dodamo nepodnošljivo neznanje i veoma često i loše namjere kod političara i javnih funkcionera, onda je jasno koliko smo blizu ili daleko od društva vladavine prava.

MONITOR: Gdje je u tom smislu pravosuđe, i koliko smo daleko od njegovog reformisanja?

RAULOVIĆ: Nažalost, pravosuđe još uvijek nije ušlo u proces ozbiljnih i istinskih reformi. Vesna Medenica je ukupno 17 godina rukovodila pravosuđem na jedan autokratski način koji je favorizovao nestručne kadrove bez integriteta, a istovremeno sputavao profesionalce. Tri godine nakon njene ostavke i dvije godine od kada je ona uhapšena, sistem koji je ona sa saradnicima u pravosuđu kreirala i dalje je skoro netaknut. Možda je najbolji primjer za to upravo postupak koji se vodi protiv nje, gdje je suđenje do sada 15 puta odloženo i to na način koji pokazuje da je određenim akterima postupka i dalje dozvoljeno da se sa pravosuđem i državom izruguju jednako kako su to zajedno sa g-đom Medenicim radili dok je ona pravosuđem i formalno upravljala. Mislim da će tako biti sve dok se u cjelokupnom pravosuđu ne sprovede neka vrsta vetinga ili lustracije koja će pravosuđe očistiti od kadrova koji su ga doveli u stanje u kome se nalazi i koji sada sprječavaju početak ozbiljne reforme u pravosuđu. U fokusu tog procesa, pored odgovornosti, trabalo bi da bude ispitivanje zakonitosti porijekla imovine tih lica.

MONITOR: Šta su vlasti nakon pada DPS-a propustile da urade na reformisanju pravosuđa?

RADULOVIĆ: Osim izbora Glavnog specijalnog tužioca, teško da se može govoriti o pozitivnim potezima koje su vlasti nakon pada DPS-a preduzele na reformi pravosuđa. Prije se stekao utisak da su svi koji su vršili vlast željeli da u pravosuđu imaju nekoga ko će njima biti ono što je Medenica bila DPS-u. Od kada je DPS izgubio vlast, aktuelna Vlada je treća po redu. Niti jedna od tih Vlada nije uradila gotovo ništa da državnom tužilaštvu i pravosuđu uopšte poboljša uslove rada. Pozitivne stvari u pravosuđu prethodnih godina desile su se isključivo iz dva razloga. Prvi je izbor g-dina Novovića za Glavnog specijalnog tužioca, a drugi je dokazni materijal koji je Crnoj Gori stigao od strane Europola. To je u krajnjem dovelo i do procesiuranja g-đe Medenice, pa je logično i prirodno da ona i njeni saradnici čine sve da ospore i opstruiraju aktivnosti GST-a i materijal Europola. Ipak, zabrinjavajuće je da GST i pravosuđe nemaju adekvatnu i dovoljnu podršku od onih koji, bar deklarativno, ne pripadaju sistemu čiji značajan dio je bila g-đa Medenica. Izgleda da vladavina prava ne ide u prilog ni mnogima od njih.

MONITOR: Dok se u vladi dešava sukob oko bezbjednosnog sektora, na lokalnom nivou dešavaju se turblencije. Kako vidite slučajeve Andrijevica i Šavnik iz pravnog ugla?

RADULOVIĆ: Uvođenje tzv. prinudne uprave u Andrijevici od strane Vlade bilo je opravdano. Međutim, odluka Vlade da uvede prinudnu upravu u opštini Šavnik je sporna, isto kao što je sporna i odluka Skupštine opštine Šavnik da skrati mandat koji je prestao još 2022. godine. Nakon toga, sporna je bila i odluka Vlade da “povuče” odluku i kasnije opet da je objavi. Skupštini opštine kojoj je mandat istekao ne može se skratiti mandat, niti se može raspuštiti Skupština opštine kojoj je mandat istekao. Odluke o raspuštanju ili skraćenju mandata mogu se donijeti samo dok mandat traje. Primjeri Andrijevice i Šavnika potvrđuju da Crna Gora nema funkcionalne institucije koje treba da obezbijede poštovanje zakona, odnosno u tim slučajevima održavanje sjednice Skupštine opštine i održavanje lokalnih izbora.

Mislim da je dobra odluka predsjednika Milatovića da ne raspiše izbore u opštini Šavnik jer izborni proces po ranijoj odluci o raspisivanju izbora je tamo u toku, odnosno nije okončan. Pravni izlaz iz takve situacije je u tome da institucije obezbijede da se okončaju već raspisani lokalni izbori jer je to obaveza države i njenih institucija. Nažalost, na djelu imamo ogoljenu borbu za vlast koja, u nedostatku funkcionalnih institucija, ima prednost u odnosu na pravni izlaz i poštovanje zakona.

Milena PEROVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo