Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Traže ih samo u nevolji

Objavljeno prije

na

Crna Gora je zemlja koja se diči da je imala prvu radio telegrafsku stanicu na Balkanu. Nešto više od stotinu godina nakon što su kralj Nikola i pronalazač Markoni otvorili prvi telegraf na Volujici, to komunikacijsko sredstvo i pored velikog značaja sasvim je zapostavljeno. Na cijelom sjeveru Crne Gore danas postoji samo jedan radio amaterski klub – u Bijelom Polju. Primorje ima svega tri.

 

KAD ZATREBA TU SMO: Prije trideset godina u svakom crnogorskom gradu funkcionisao je po jedan klub radio amatera. Samo u Bijelom Polju tim zanimljivim i korisnim hobijem bavilo se dvjesta ljudi. Danas su ih samo dvojica! Kada otkažu mobilni i fiksni telefoni. Kada ne radi internet. Kada nestane modernih komunikacija. Kada se desi neka nevolja, a bilo ih je, jedna baterija, jedna radio stanica i jedna poduža žica znače vezu sa svijetom. Ta veoma važna oblast, ipak, u Crnoj Gori tek treba ponovo da nikne iz pepela. Da će se to desiti uvjereni su Željko Grebović i Boro Milatović. Bjelopoljski par radio amatera njeguje to sjeme znanja u oblasti koju svaka ozbiljna država čuva – za krizne trenutke. «Nikada ne zatrebalo, ali se na to ipak mora misliti na vrijeme», kaže Grebović. Za njega je radio amaterizam i hobi, i druženje, i probijanje svih barijera, od nacionalnih do međudržavnih. «To je istovremeno i ljubav prema tehnici, i telekomunikacijama, i ljubav prema ljudima. Definicija mu je ipak prilično tehnička i ona kaže da je to vještina brzog uspostavljanja radio veze», objašnjava Grebović. Boro Milatović kaže da se u Crnoj Gori sjete radio amatera tek kada se desi neka velika nepogoda. Do tada su oni, a to je naročito izraženo u minulih par decenija, praktično zaboravljeni. „Kad zatreba tu smo. Od zemljotresa na našem primorju do onog u Skoplju, preko poplava pa do ratova u okruženju. Tada smo spajali ljude i porodice. Tada su radio amateri stupali na scenu i tada su ljudi znali za nas i blagosiljali nas», priča Milatović. MOGLI BI BITI CRNOGORSKI BREND: Boro i Željko kažu da ranije nije bilo tako. Njihov klub je u vremenu velike Jugoslavije dobijao brojne zahvalnice i priznanja. Sada je to prostorija u poplavljenom podrumu zgrade do koga je teško i doći. Trofeji koji rđaju i skupljaju vlagu svjedoče o slavnoj prošlosti koja datira od sredine prošlog vijeka.Bez elementarnih uslova za rad dva preostala bjelopoljska radio-amatera tu odavno ne zalaze. Vezu uspostavljaju iz svojih kuća gdje su instalirali privatne radio stanice. Svakodnevno se čuju sa bar jednim novim prijateljem, često i sa onima sa druge strane Zemljine kugle. Željko i Boro uvjereni su da Crna Gora kao nova država sada postaje brend na svjetskom radio nebu. Traže je svi u svijetu i veze sa našim amaterima su za svjetske prilike pravi kuriozitet. To bi se moglo iskoristiti i popraviti stanje u crnogorskom radio amaterizmu, koji bi mogao postati novi crnogorski brend. ,,Imamo u Herceg Novom i jednog Željka Bocu, svjetski priznato ime u radio amaterizmu. Nedavno smo se nas nekolicina dogovorili i odlučili da sve to iskoristimo i formirali smo crnogorsku Mrežu za afirmaciju radio-amaterskog pokreta. Prije mjesec dana održana je i prva Skupština radio amatera Crne Gore’’, kaže Grebović. Željko Grebović je u Upravnom odboru Mreže. Ona bi sa Rankom Bocom na čelu u ovoj godini trebalo da preraste u masovniju organizaciju. Pomoć je obećala i Vlada. U Ministarstvu unutrašnjih poslova u Upravi za krizne situacije ukalkulisali su i potrebu za radio-amaterima. Bjelopoljski radio amateri vjeruju da ih razumije i Zoran Begović, pomoćnik ministra MUP-a iz Uprave za krizne situacije. ,,To što se dešava posljednjih par mjeseci daje nam nadu da bi mogli da profunkcionišemo na pravi način. Model rada isključivo kroz nevladin sektor nije rješenje. Prvo zbog toga što je za tako bitan segment potrebno pokroviteljstvo države koja bi zakonom regulisala naš rad, a drugo jer je naša oprema veoma skupa’’, kaže Grebović.

traze_ih_2POMOĆ LOKALNE SAMOU­PRAVE: Boro Milatović kaže da je potrebu za očuvanje radio amterizma nedavno pokazala i bjelopoljska lokalna uprava. Hiljadu eura je prva pomoć koja je u posljednjih dvadeset godina izdvo­jena za tamošnji radio-amaterizam. ,,Ma koliko bila simbolična ta finansij­ska podrška koju su nam dodijelili, to će značiti makar desetak novih osposoblje­nih radio-amatera koje ćemo mi obučiti do ovog ljeta. Postoji volja i da nam se obezbijede nove prostorije. To bi nam bio ogroman podstrek’’, kaže Milatović. Na frekventnom opsegu od tri do 30 MHz, na kome se od zemlje do jonosfere odbijaju radio talasi koji po međuna­rodnim normama pripadaju radio-ama­terima, danas je moguće susresti čak tri miliona registrovanih svjetskih fanova ovog hobija. Većina njih imaju i internet i druga komunikacijska sredstva. Draž uspostavljanja radio veze svako od njih će opisati kao užitak. I svako će, kada se ukaže potreba, svoj hobi pretvoriti u human posao uspostavljanja komunika­cija. Bilo bi dobro kada bi i u Crnoj Gori proradilo makar onoliko stanica koliko bi ih bilo dovoljno za ,,ne daj Bože’’.

 

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo