Povežite se sa nama

DRUŠTVO

TREĆA AKCIJA DA PAVLE ĐURIŠIĆ DOBIJE SPOMENIK: Pomirenje preko ratnog zločinca

Objavljeno prije

na

Gornje Zaostro, „crnogorska Ravna gora”, opet se našlo u žiži javnosti. U tom selu, sedam kilometara udaljenom od Berana, devetog avgusta usvojena je Deklaracija o pomirenju i podizanju spomenika Pavlu Đurišiću, četničkom vojvodi i ratnom zločincu.

Ideja o podizanju spomenika Đurišiću datira od prije 15 godina. Tada je u Gornjem Zaostru postavljen postament koji je ubrzo srušen. Prije četiri godine podignut je spomen-kompleks i postament za spomenik Đurišiću, ali su pripadnici Specijalne antiterorističke jedinice dva puta rušili postolje, po naredbi Ministarstva kulture.

Najnoviju akciju, treću po redu, pokrenuo je Vojvodski savjet ujedinjenog ravnogorskog pokreta. Uz logistiku nevladine organizacije Srpska stvar.

Prema riječima predsjednika Skupštine opštine Berane i člana Odbora za podizanje spomenika Gorana Kikovića, radi se o novoj inicijativi – da se podignu dva spomenika u Zaostru i u Beranama. On objašnjava da je prirodno da se spomenik Đurišiću podigne u Gornjem Zaostru, gdje mu je bilo sjedište četničkog štaba, ali i u Beranama, gdje se nalazi spomenik Đoku Pajkoviću, jednom od organizatora i učesnika Trinaestojulskog ustanka.

Kiković je u tim ambicijama otišao i korak dalje: „Mi već imamo izliven spomenik Pavlu Đurišu za Zaostro, a tražićemo od Vlade da finansira podizanje spomenika u Beranama”.

I za to poteže jak argument: „Rehabilitovan je Draža Mihailović u Srbiji, a on je bio vrhovni komandant četničkog pokreta na svim prostorima, čime su se stekli svi uslovi za podizanje spomenika Pavlu Đurišiću…”

Kiković je profesor istorije i član beranskog odbora Nove srpske demokratije, a u dva mandata bio je i njen odbornik u beranskom parlamentu.

U Deklaraciji se navodi i ovo: „Zahtijevamo od Skupštine, Vlade Crne Gore i ostalih državnih organa Crne Gore da prihvate našu ruku pomirenja i da Vlada Duška Markovića dozvoli podizanje spomenika komandantu, vođi naših predaka, vojvodi Pavlu Đurišiću stradalom od ustaša u Drugom svjetskom ratu”.

U njoj se negiraju i istorijske činjenice. Tvrdi se da Trinaestojulski ustanak nije izbio iz ,,revolucionarno-klasnih” pobuda, već da je to bio „opštenarodni bunt protiv namjere Italije da Crnu Goru odvoji od ostalih djelova srpskoga naroda uz pomoć crnogorskih separatista”.

Poštovaoci lika i djela Pavla Đurišića istovremeno uvjeravaju da ne žele sukob sa državom Crnom Gorom. Ko u to može da povjeruje?

Najnovija akcija da Đurišić dobije spomenik opravdano je naišla na brojna protivljenja.

Inicijativa za podizanje spomenika Đuršiću je isključivo pokušaj da se u Crnoj Gori afirmiše zločinačka četnička ideologija čiji je glavni cilj bio i ostao mržnja, netrpeljivost i sukobi na vjerskoj i nacionalnoj osnovi, kazao je istoričar Dragutin Papović.

Demokratska partija socijalista, čiji je Papović poslanik, saopštila je da najoštrije osuđuje pokušaj podizanja spomenika Đurišiću.

Počasni predsjednik Saveza udruženja boraca Narodnooslobodilačkog rata Crne Gore Ljubomir Sekulić uvjeren je da država Crna Gora, koja baštini antifašističku tradiciju, neće dozvoliti podizanje spomenika Đurišiću, a SUBNOR će se, kaže on, kategorično boriti protiv te inicijative.

„Pričati danas o njegovom spomeniku kao znaku pomirenja je priča za malu djecu. To je priča koja pravi razdor a ne pomirenje”, kazao je Sekulić.

Socijaldemokratrska partija iz Petnjice saopštila je da je Đurišić kao četnički komandant odgovoran za ubijanje hiljada pripadnika manjinskih naroda i članova partizanskih porodica tokom Drugog svjetskog rata.

Oni podsjećaju da je pokolj muslimana u Pljevljima, Čajniču i Foči navjeći zločin etničkog čišćenja od strane cjelukupnih četničkih jedinica na prostoru Jugoslavije u Drugom svjetskom ratu direktno vođen od strane Đurišića.

Zanimljivo je da nijedna prosrpska partija nije reagovala povodom najnovije inicijative da se Đurišiću podigne spomenik. Nije se oglasio ni Andrija Mandić, predsjednik Nove srpske demokratije.

Istaknuti crnogorski istoričar dr Radoje Pajović, u knjizi Đurišić, izdatoj 2005. godine, piše da je Đurišić zahvaljujući velikoj podršci Italijana formirao vojsku od 15.000 boraca i sa njom se cijelog rata obračunavao sa partizanima i komunistima.

„Prilikom izvođenja jedne akcije krajem novembra 1942. Đurišić je naredio: Svakog komunistu – partizana na koga se naiđe ili se u borbi uhvati, likvidirati po kratkom postupku”, piše Pajović.

Đurišić je u Kolašinu imao i zatvor u kojem je skončalo mnogo partizana.

Đurišić je vršio etnička čišćenja po instrukcijama Draže Mihailovića. Po Mihailovićem naređenju Đurišić je sa svojom vojskom napao Foču u avgustu 1942. Na meti su mu bili i naoružani protivnici i civili – žene, djeca, starci. Naravno, akcija je bila uperena samo na muslimane i katolike. U Foči su tada izvršeni veliki zločini od strane četnika, a akciju je naredio lično Draža Mihailović, piše Pajović.

U januaru 1942. Đurišićeve jedinice napale su i uništile 33 muslimanska sela u bjelopoljskom srezu. Tom prilikom ubili su oko 400 naoružanih ljudi i oko 1000 žena i djece.

U februaru 1943., Đurišićeve snage napale su muslimanska sela u pljevaljskom, čajničkom i fočanskom srezu i tom prilikom je ubijeno 1.200 odraslih muškaraca i 8.000 žena, djece i staraca. Đurišić je izvijestio Dražu Mihailovića kako je masakrirao civilno stanovništvo, a taj dokument je sačuvan.

U završnom poglavlju knjige dr Pajović piše: ,,…on je postao najveći ratni zločinac na prostoru Crne Gore i Sandžaka, odgovoran je i za stradanje nekoliko hiljada pripadnika NOP-a i za masakr oko petnaest hiljada muslimana, uglavnom neboračkog stanovništva. Na kraju, odgovoran je i za stradanje desetak hiljada sopstvenih četnika i izbjeglica koje je poveo iz Crne Gore u pravcu Bosne”.

Za te „podvige” Pavle Đurišić je od Adolfa Hitlera 1944. dobio Željezni krst. Da je živ odlikovao bi i ove koji su naumili da mu podignu spomenik.

NOVAK ADŽIĆ, ISTORIČAR
Pobornik genocida ne zaslužuje spomenik

– Ni po čemu, ni po pravu ni po pravdi, ne treba dopustiti da se podigne spomenik Pavlu Đurišiću. Taj zahtjev treba odbaciti i iz istorijskih i moralnih razloga, jer je Đurišić bio promovent svega onoga što osuđuje savremena civilizacija. Zaista je bio osvjedočeni ratni zločinac koji je vršio masovne zločine protiv civilnog neboračkog stanovništva i bio pobornik politike genocida nad tadašnjim Muslimanima ne samo u Crnoj Gori, nego i prema Muslimanima i Hrvatima u Bosni i Hercegovini. Prva inicijativa o podizanju spomenika Đurišiću pokrenuta je devedesetih godina, kada sam, između ostalih, i ja protestovao protiv toga. Ona se evo opet aktuelizuje iako je od starta jasno da u Crnoj Gori ne treba dizati spomenik toj ne samo kontroverznoj ideološko-političkoj ličnost nego i zbog činjenice da je Đurišić kao četnički komandant bio masovni ubica, čovjek koji je propovijedao šovinizam i rasizam, provodio genocid nad muslimanskim i drugim življem, sarađivao sa italijanskim i njemačkim okupatorom, bio okoreli protivnik crnogorskog identiteta… U Crnoj Gori se dugo manipuliše nacionalnim pitanjem, bilo srpskim bilo crnogorskim, zarad interesa kako vladajuće elite tako i određenih kleronacionalističkih opozicionih političkih krugova. Oni žele da trajno aktuelizuju već završena pitanja u Crnoj Gori da bi se nastavila ta klackalica između vlasti i kleronacionalističke desničarske opozicije s tendencijom da i jedni i drugi profitiraju. Ponavljam, inicijativu o spomeniku Đurišiću, koju forsiraju velikosrpski krugovi i podržavaju pojedine strukture iz Demokratskog fronta, treba odbaciti, ali konačno u Crnoj Gori treba staviti tačku i na manipulacije nacionalnim pitanjem, jer su od toga danas prioritetnije socio-ekonomske teme kako bi crnogorski građani živjeli u uslovima dostojnim životu čovjeka u 21. vijeku.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

DRUŠTVO

VLADA I PROSVJETA: Bolje tri dan štrajkovati, nego tri mjeseca pregovarati

Objavljeno prije

na

Objavio:

Razočaranost roditelja i podsmijeh učenika pratili su tri dana štrajka, do koga je došlo zbog neodgovornosti vlasti da se suoči sa problemom. Kad prijetnje i političke egzibicije nijesu uspjele, dogovor je postignut za tri dana, nakon tri mjeseca ignorisanja

 

,,Oćemo li kupat đecu ili ne”, jedan je od duhovitih komentara na društvenim mrežama tokom neizvjesnosti oko odlaska učenika u školu. U nedjelju veče roditelji i učenici su  do  kasno čekali što će im nastavnici javiti: ide li se ili ne ide sjutra u školu? Većina učenika u školu ipak nije išla. Javnost je pratila kako vlast pokušava da se što prije izvuče iz neugodne situacije u koju je sebe dovela.

Nakon tri dana štrajka, Sindikat prosvjete i Vlada postigli su sporazum. Koeficijenti u prosvjeti će se uvećati od 1. jula za 10 odsto, a od 1. septembra najmanje 17 odsto. Dogovor je postignut nakon trosatnih pregovora na sjednici Glavnog odbora Sindikata prosvjete kojoj su prisustvovali premijer Milojko Spajić i  ministri prosvjete i finansija, Anđela Jakšić-Stojanović i Novica Vuković. Premijer i ministar prosvjete skoro cijeli februar nijesu imali kad da se sastanu sa prosvjetarima, zbog ranije preuzetih obaveza i putovanja.

Da je prosvjeta ovoj, kao i prethodnim vladama, sporedna briga  bilo je jasno kada su prosvjetni radnici iz medija saznali da neće biti ništa od već dogovorenog povećana plata koje su očekivali od januara ove godine.

Prosvjetari su tražili da se poštuje Granski kolektivni ugovor, prema kojem ih je sljedovalo 10 odsto bruto povećanja od 1. januara ove godine. Iz Vlade su im odgovorili da Ministartsvo finansija taj trošak nije planiralo, te da je za to kriva prošla  Vlada. Sindikat je krajem decembra organizovao štrajk upoozorenja,  i dao  rok do kraja januara za dogovor  o povećanju zarada. Ako dogovora ne bude, najavili su – štrajk. Radna grupa u kojoj su predstavnici ministarstva i sindikata nije se sastajala nakon srijede, 7. februara, kada su imali prvi i jedini sastanak. Tada su nadležne obavijestili  da 19. februara kreću u štrajk.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KAKO SE SUDI BIVŠIM PRAVOSUDNIM I DRŽAVNIM ZVANIČNICIMA: Dugo putovanje u nepoznato

Objavljeno prije

na

Objavio:

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog

Spore istrage i još sporija suđenja. To je razlog što afere u kojima su akteri visokopozicionirani zvaničnici pravosuđa, policije, izvršne i lokalnih vlasti često padnu u zaborav prije nego dobiju adekvatan sudski epilog.

Ko se danas sjeća afere Abu Dabi fond? Istraga o navodnim zloupotrebama prilikom dodjele kredita za razvoj poljoprivredne proizvodnje, koju u očima javnosti personifikuje bivši ministar poljoprivrede Petar Ivanović traje makar od početka 2020. Optužnica je podignuta krajem prošle godine i još nije dobila sudsku potvrđu. A onda slijedi suđenje koje bi, prema dosadašnjim iskustvima, moglo trajati godinama. Samo do prve, nepravosnažne presude.

Suđenje bivšoj predsjednici Vrhovnog suda i, prethodno, Vrhovnoj državnoj tužiteljki Vesni Medenici počelo je, nakon što je optužnica podignuta u oktobru 2022, ali postupak, uslijed mnogobrojnih odlaganja ročišta, još nije odmakao dalje od iznošenja odbrane optuženih. Nedavno ročište odloženo je za sredinu marta, zbog nedolaska na suđenje jednog od optuženih koji se brani sa slobode.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 23. februara ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

SJEVER OČIMA STATISTIKE: Manje ljudi, manje i posla

Objavljeno prije

na

Objavio:

Trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27. stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, imaju nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih

 

Uprkos tome što su na sjeveru za deset godina utrošeni milioni kroz razne programe za nezaposlena lica, koje je realizovao Zavod za zapošljavanje Crne Gore,  ukupan broj nezaposlenih u sjevernim opštinama, od 2013. do 2022. godine se povećao za 13.142 osobe. Kako objasniti da broj stanovnika, što je pokazao poslednji popis, na sjeveru drastično pada, a nezaposlenost dramatično raste?

Prema podacima bjelopolsjke NVO “Euromost” broj nezaposlenih najviše se povećao u Rožajama, za 4.410 lica, gdje su 2013. godine imali 1.184 nezaposlena lica, dok je taj broj 2022. godine porastao na 5.594 nezaposlena lica. Slijede Berane i Petnjica koji su zajedno 2013. godine imali 2.135 nezaposlena lica, dok je taj broj u ovim opštinama povećan ukupno za 3.937, tako da je u Beranama u 2022. godini bilo 4.932 nezaposlenih lica, dok je u Petnjici imalo 1.140 nezaposlenih lica. Plav je 2013. godine zajedno sa sadašnjom opštinom Gusinje imao 502 nezaposlena lica, dok 2022. godine opština Plav ima 2.187, a sadašnja samostalna opština Gusinje 757 nezaposlenih lica. Na petom mjestu je Bijelo Polje sa 761 više nezaposlenih lica više nego prije deset godina.

Jedina opština na sjeveru Crne Gore u kojoj se smanjio broj nezaposlenih lica za 147, po ovim podacima, je Žabljak.

Berane je, čini se, eklatantan primjer u negativnom i zabrinjavajućem smislu ove statistike. Svaki šesti stanovnika Berana je nezaposlen, što je posljedica katastrofalne tranzicije i zatvaranja skoro svih velikih privrednih kolektiva u ovom gradu. Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore zaključno sa decembrom prošle godine, na Birou rada u Beranama nalazilo se 4.248 lica, ili oko 11 odsto od ukupnog broja nezaposlenih u Crnoj Gori, (38.161 lice). Kao poseban problem ističe se podatak da u Beranama ima izrazito veliki broj nezaposlenih sa fakultetskim diplomama.

Podaci, takođe, govore da je u Beranama više nezaposlenih, nego radno angažovanih lica, uz podsjećanje da broj penzionera i socijalno ugroženih premašuje cifru od 6.000. Predsjednik opštine Berane Vuko Todorović izjavio je nedavno da je nezaposlenost jedan od gorućih problema koji nije lako riješiti. “Uzroke ovakvog stanja treba tražiti u izraženim regionalnim razlikama u Crnoj Gori, jer je više nego očigledno da sjeverni region po svim parametrima zaostaje za centralnim i južnim. Takođe, ovakvom stanju su kumovale i pogubne privatizacije u našem gradu, zahvaljujući kojima su skoro svi privredni subjekti zatvoreni. Zatvaranjem fabrika ljudi su se preselili na biro rada i zato, između ostalog, imamo ovako zabrinjavajući situaciju”, kaže Todorović.

Aktuelni predsjednik opštine Berane smatra da bi država morala aktivno da se uključi u rješavanje ovog problema. “Bez pomoći države mi se ne možemo sami kao lokalna samouprava suočiti sa problemom velikog odliva stanovništva, što je pokazao poslednji popis, kao i ovakvom nezaposlenošću. Bez hitnih mjera sa državnog nivoa, ovakvi trendovi se neće zaustaviti, ni kada se radi o migracijama i odlivu stanovništva, ni kada je riječ o katastrofalnom stanju u pogledu broja nezaposlenih.”

Da se Crna Gora suočava sa drastičnim regionalnim razlikama ukazuje i podatak da trenutno u Podgorici, koja broji preko 180.000 stanovnika, ima svega 6.700 nezaposlenih, što bi značilo da je svaki 27 stanovnik nezaposlen, a u Beranama koje, po poslednjem popisu, broje nešto više od 25.000 žitelja –  svaki šesti. U Budvi, koja po skorašnjem popisu broji 26.667 stanovnika ima svega  759 nezaposlenih.

Monitor  je pisao i o tome da od skoro 3,5 hiljada penzionera u Beranama koji su članovi jednog od dva udruženja penzionera, njih čak dvije hiljade i devedeset je sa najnižom penzijom, što dodatno usložnjava socijalnu situaciju u ovom gradu i iziskuje hitne državne mjere.

Tek iz današnje vizure vidljivo je u kojoj mjeri su politički bili motivisani projekti poput onog “Posao za vas”, kada je 2008. godine  u ovom gradu podijeljen veliki broj kredita za samozapošljavanje i pokretanje biznis projekata. Tada je obećavano da će Crna Gora postati veliko gradilište i da će uvoziti radnu snagu. Koliko  je situacija u ovom sjevernom gradu uprkos takvim projektima i porukama gora nego u to vrijeme, govori i podatak da je broj nezaposlenih za poslednjih deceniju i po porastao za čak dvije hiljade. Da broj stanovnika u beranskoj opštini opada, a broj nezaposlenih raste govori i činjenica da je 2007. godine Berane imalo oko 36.000 stanovnika, od čega je 2.135 bilo nezaposlenih.

“Nakon ove analize i ovolikog povećanog broja nezaposlenih u opštinama na sjeveru Crne Gore postavlja se pitanje, zašta su utrošeni milioni eura, koji su dati za zapošljavanje građana na i smanjivanje broja nezaposlenih lica”, kaže za Monitor direktor NVO “Euromost” Almer Mekić.

On smatra da se taj novac trošio nenamjenski. “To je razlog da smo zatražili od Vlade Crne Gore da konačno stane na kraj zloupotrebama kroz razne programe zapošljavanja, jer se  kroz zvanične podatke vidi da je taj novac išao negdje drugo i da ni jedan projekat nije bio održiv, niti je ima bilo kakvih rezultata”, dodaje Mekić. “Prioritet svih prioriteta ako želimo da zaustavimo migraciju stanovništva na sjeveru Crne Gore mora biti zapošljavanje i otvaranje radnih mjesta, ali ne na ovakav način kakav je do sada bio.”

                       Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo