Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Vladina igra skrivalice

Objavljeno prije

na

Afera Valdanos ogolila je sistem vladavine u Crnoj Gori, pokazala dokle seže nova ,,politika transparentnosti i odnosa sa civilnim društvom i medijima”, kao i brutalno gaženje međunarodnih konvencija koje je ratifikovala i država Crna Gora.

Toliko kršenja procedura na samo jednom primjeru jednostavno se ne može podvesti pod riječ slučajno, posebno ako proces vode univerzitetski profesori. Jer, javna rasprava za Studiju lokacije otvorena je 12. decembra 2008. godine, a samo sedam dana kasnije raspisan je tender! Znači, tender je raspisan bez prethodno donijetog planskog dokumenta, odnosno bez učešća i uvažavanja stavova svih zainteresovanih strana u ovom postupku. A riječ je o preko 200 ulcinjskih porodica i svim vjerskim zajednicama kojima je imovina nasilno otkupljena u Valdanosu 1949. i 1978. godine, i nizu organizacija civilnog društva.

 

STUDIJA: Nakon što je gubitaška britanska kompanija Kjubus luks u aprilu 2009. godine, od ukupno dvije firme koje su se prijavile na tender proglašena pobjednikom, pristupilo se izdradi nove Studije lokacije u kojoj su, kako tvrde u Grupi NVO i nezavisnih intelektualaca iz Ulcinja, ugrađene sve zamisli tog ,,strateškog investitora”. Taj dokument je Vlada Crne Gore usvojila u novembru 2010. godine, a dva mjeseca kasnije, na uporno traženje crnogorskih NVO, nevoljno je postavljena na sajt Vlade. Uvidom u njen sadržaj potvrdilo se zaista ono od čega su strahovali svi zainteresovani za očuvanje i zaštitu te prekrasne uvale.

Vlada je Kjubus luksu, naime, dozvolila da betonira ukupno 111 hiljada metara kvadratnih u Valdanosu, (što je dva puta više od površine svih objekata nekadašnjeg HTP Budvanska rivijera!), izgradnju sto vila za prodaju, predviđalo se tzv. prihranjivanje plaže, iako se radi o spomeniku prirode, čak i presađivanje stoljetnih maslina, iako je riječ o području koje je Zakonom o maslinarstvu stavljeno ,,pod posebnu zaštitu države”!

Iz planova Kjubus luksa očito je bilo da će se na poluostrvu Mendra, koje zahvata površinu od 2,2 miliona metara kvadratnih, kasnije izgraditi i golf igralište, i to na samoj pjeni od mora! O svim tim štetnim namjerama i planovima, koje su Tenderska komisija i crnogorska Vlada na čelu sa vicepremijerom Vujicom Lazovićem logično krile od javnosti, ponešto se moglo saznati samo iz medija.

VLADA: – Na naše traženje od Vlade da nam, po Zakonu o slobodnom pristupu infromacijama, u decembru prošle godine, dostavi Prijedlog ugovora sa Kjubus luksom, iz Generalnog sekretarijata nam je dva mjeseca kasnije odgovoreno da ‘Vlada ne posjeduje taj dokument i da se on nalazi kod Ministarstva finansija'”, kaže za Monitor koordinator Grupe Džemal Perović.

On smatra da to govori o flagrantom kršenju ne samo pomentutog zakona i međunarodnih konvencija, nego i zdravog razuma. Perović ističe da je prosto neshvatljivo isključivanje javnosti i civilnog društva iz tog procesa u kojem bi došlo do promjene obalne geografije u toj uvali koja je unikat, kao i da nije urađena posebna Studije uticaja na životnu sredinu.

,,Takva situacija dovodi do dramatičnog gubitka povjerenja u javnu upravu i uopšte u vladavinu prava, što je ključni zahtjev koji pred nas postavlja EU”, dodaje on.

Potpunim isključivanjem javnosti iz procesa odlučivanja o valorizaciji Valdanosa crnogorska Vlada je brutalno pogazila odredbe Arhuške konvencije kojom se nalaže slobodan pristup informacijama o prirodnoj okolini, učestvovanje javnosti u odlučivanju, posebno lokalne, kao i lakši pristup pravosuđu kada su prava građana na zdravu okolinu prekršena. Procedura je tekla u korist investitora. Novac i planovi ulagača, ,,naših Engleza”, vodili su igru, a ne interes javnosti.

TRANSPARENTNOST: U tom kontekstu je razumljivo što je vladin Savjet za privatizaciju i kapitalne projekte odbio da MANSU dostavi dokumentaciju o tenderskom postupku za valorizaciju Valdanosa (Odluku o davanju u zakup kompaniji Kjubus luks, Izvještaj Tenderske komisije o sprovedenom tenderu, investicionom planu i bankarskim garancijama, kao i dokaz o pozitivnom poslovanju Kjubus luksa i raspolaganju odgovarajućim kapitalom, kao i o uslovima za kvalifikaciju na tender).

Zbog kršenja Zakona o slobodnom pristupu informacijama i odbijanja da joj dostavi traženu dokumentaciju ta nevladina organizacija je podnijela Upravnom sudu Crne Gore tužbu protiv Savjeta.

,,Smatramo da je ovako ponašanje Savjeta za privatizaciju i kapitalne objekte apsolutno neprihvatljivo i ne doprinosi povećanju transparentnosti i kontroli kompletnog procesa privatizacije u Crnoj Gori, što je problem koji je prepoznat i od strane Evropske komisije i Evropskog parlamenta”, kaže direktor programa za urbanizam u MANSU Dejan Milovac.

On ističe da se u izvještaju o napretku Crne Gore u EU-integracijama za prošlu godinu eksplicitno navodi da postoji zabrinutost u vezi sa nadgledanjem privatizacionih procesa.

,,Takođe u dijelu koji se bavi sektorima koji su osjetljivi na korupciju, privatizacija se navodi kao jedna od rizičnih oblasti”, kaže Milovac.

Da crnogorski zvaničnici imaju što da kriju u ovom slučaju i da ne poznaju odredbe Arhuške konvencije pokazuju i njihove izjave da se dokumenti ne mogu dostaviti javnosti jer se sa tim ne slaže ,,strateški partner”. Naime, Odbor konvencije, koji se sa takvom praksom susreo u mnogim evropskim zemljama zaključio je da tender za određeni projekat, sve studije i procjene uticaja na okolinu, ugovori sa investitorima, kao i svi ostali dokumenti moraju biti dostupni javnosti kako bi ih ona mogla komentarisati i davati primjedbe. Kada je u pitanju zaštita prirodne sredine i javni interes, intelektualno vlasništvo ne može biti tajno.

Naravno da se sve to desilo u ,,aferi Valdanos” kada se namjeravao nezakonito i nasilno ,,oplemeniti” taj jedinstveni prostor sa ciljem špekulantske dobiti. Zato je povlačenje skandalozne Studije lokacije početak vraćanja povjerenja u namjere crnogorske Vlade da vodi transparentnu politiku, kojoj legitimitet može dati samo javnost.

Konvencija na papiru

Arhuška konvencija predstavlja međunarodni pravni okvir u području zaštite okoline. Ona je putokaz kako se održivi razvoj može postići jedino uključivanjem svih učesnika u društvu. Nadalje, Arhuška konvencija je veza između odgovornosti tijela javne vlasti i zaštite okoline, jer je usmjerena na demokratsku saradnju javnosti s tijelima javne vlasti te utire put novom postupku učešća javnosti u dogovaranju i sprovođenju međunarodnih sporazuma. Konvencija je stupila na snagu krajem 2001. godine nakon što ju je ratifikovalo 16 država. Crnogorska Skupština je ovu konvenciju usvojila 15. jula 2009. godine sa nadom da će ,,njena dosljedna primjena biti pretpostavka i garancija poštovanja prava građana i civilnog sektora, stvaranja uslova za njihovo aktivnije učešće u donošenju odluka koje se tiču životne sredine”.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

,,Podsjetiću da je u Jugoslaviji tokom 1972. za mjesec dana vakcinisano 18 miliona ljudi od variole vere. U epidemiji najvažniji je brz odgovor. Vakcinacija je dobrovoljna i umnogome zavisimo od solidarnosti. Mladi ljudi koji upravljaju pandemijom vakcinisani su u veoma malom procentu. U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. To je  bolje nego prije mjesec dana ali i dalje nedovoljno. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće nam poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru”, zaključuje Popović-Samardžić.

P.NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo