Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Gradonačelnikova kampanja

Objavljeno prije

na

Aprilski popis u Crnoj Gori mnogi su nezvanično označili kao promašenu investiciju. Tvrde da je država nespremno dočekala taj dugo planirani i značajni posao i da rezultati popisa neće imati očekivanu upotrebnu vrijednost. Za to su se pobrinule stranke tako što su ovo statističko pitanje pretvorile u političko namirivanje, ali i drugi akteri predpopisnih priprema. Socijalistička narodna partija optužila je gradonačelnika Podgorice Miomira Mugošu da je svoju hroničnu naviku da radi samovoljno i nezakonito demonstrirao i kao predsjednik Popisne komisije Glavnog grada. Funkcioner SNP-a i član Popisne komisije Velizar Kaluđerović tvrdi da je Mugoša javni oglas za izbor popisivača i instruktora objavio samovoljno, ignorišući Popisnu komisiju. Mugoši je zamjerio što je oglas objavio samo u Pobjedi, ,,kao dnevnom listu koji ima ubjedljivo najmanji tiraž”. Time je, po ocjeni SNP-a, Mugoša iskazao namjeru da ne želi da se stvori konkurencija kvaliteta prilikom izbora oko 1.000 popisivača i instruktora u Glavnom gradu.

SNP je upozorio Monstat, državni statistički zavod, da su kao Mugoša prekršili zakon i predsjednici opština Rožaje, Kotor i Plav – Nusret Kalač, Marija Ćatović i Skender Šarkinović, jer su, takođe samovoljno, bez sazivanja sjednice komisija za popis, raspisali oglase za izbor instruktora i popisivača.

U popisu će direktno učestvovati oko 3.700 konkursom angažovanih kvalifikovanih pojedinaca, sa rezervama – obavijestio je javnost rukovodilac Biroa za popis Radomir Đurović.

Konkursima za instruktore tražena je i visoka, a za popisivače najmanje srednja stručna sprema. Uslov je bio da svi oni imaju i crnogorsko državljanstvo.

Upućeni kažu da su pri izboru kandidata za instruktore i popisivače kršeni zakonski i primjenjivani rodbinski, politički i drugi kriterijumi.

Kad se pogleda spisak instruktora za Podgoricu, SNP i nema baš previše razloga da se žali. Tamo se nalazi nekoliko njenih sadašnjih i bivših odbornika podgoričkog parlamenta, a konkurs za instruktora prošao je i brat nekadašnjeg predsjednika Socijalističke narodne partije, koji se jedno vrijeme bavio privatnim biznisom.

Zbog toga se Mugoša našao u unakrsnoj vatri. Sada ga optužuju i njegovi partijski drugovi da je selektivnim izborom instruktora popis iskoristio za kampanju za još jedan gradonačelnički mandat. Kao što je poznato, gradonačelnika će birati odbornici Skupštine opštine Podgorica, a ne neposredno građani.

Istina, Mugoša se odrekao honorara od 654 eura kao predsjednik Popisne komisije, ali nagradio je članove SNP-a ne samo honorarima nego i time što kao instruktori i popisivači mogu uticati na građane prilikom izjašnjavanja, posebno o naciji i vjeri, kažu uz uslov anonimnosti ogorčeni aktivisti DPS-a. Oni tvrde da je iz nekih mjesnih zajednica Mugoša odbacio kompletne liste kandidata za instruktore i popisivače koje su mu po dogovoru proslijedili aktivisti DPS-a. Naravno, na njima su bili članovi vladajuće koalicije. Pojedini instruktori i popisivači iz redova DPS-a, kako saznajemo, najavili su da će bojkotovati popis. Oni nisu prihvatili Mugošino pravdanje da je Monstat imao odlučujuću riječ pri izboru instruktora i popisivača.

Zbog raznih gimnastika, među instruktorima, popisivačima i koordinatorima na nivou opštine Podgorica i države Crne Gore našle su se i brojne osobe zaposlene u Monstatu ili rodbinski povezane sa njegovim službenicima. Tako su instruktori na nivou Crne Gore kafe kuvarica iz Monstata i bivša daktilografkinja, koje, koliko znamo, nemaju fakultetsku diplomu. Čast da bude koordinator instruktorima pripala je osobi sa fakultetom, ali raseljenom licu sa Kosova. Jedan od instruktora je i v.d. sekretarica Monstata, ali to nije zapalo magistra ekonomskih nauka bez zaposlenja koji je već dva puta bio popisivač. Među popisivačima u Podgorici ima i 12 penzionera, ali i ovakvih kombinacija – instruktori i otac i kćerka.

Instruktori su nedavno u Bečićima imali dvodnevni seminar na koji je potrošeno između petnaest i dvadeset hiljada eura. Uzgred, nedavno je zvanično saopšteno da na birou za zapošljavanje u Podgorici ima više od hiljadu ekonomista i pravnika.

Na konkurs je na nivou Crne Gore prijavljeno 12.893 kandidata, od toga 10.870 za popisivače i 2.023 za instruktore, saopšteno je iz Monstata. Teško je povjerovati u to da se iz tolikog broja kandidata nije moglo izabrati dovoljno instruktora i popisivača koji ispunjavaju zakonske kriterijume. Ali zar i strane diplomate nisu davno primijetile da su u Crnoj Gori rođačke i kumovske veze jače od zakona.

Monstat je takođe saopštio da do 11. marta moraju biti objavljena imena svih instruktora, a do 16. i popisivača angažovanih za predstojeći popis. U Podgorici je prvi spisak objavljen u obećanom roku, na drugi se još čeka.

Kad je riječ o pripremljenosti Monstata za ovaj popis podsjetimo se i na jedno oprečno tumačenje zakonskih odredbi o popisu od strane njegovih službenika.

Monstat je prvo saopštio da su građani dužni da popisivaču daju podatke o nacionalnoj i etničkoj pripadnosti, kao i vjeroispovijesti.

Potom je Akcija za ljudska prava podnijela Ustavnom sudu inicijativu u kojoj traži da hitno poništi dva člana Zakona o popisu stanovništva, koji nameću obavezu ispitanicima da se izjasne po svim pitanjima, uključujući i pitanja o nacionalnoj i etničkoj pripadnosti, kao i vjeroispovijesti.

Predstavnica Monstata naknadno je objasnila da, po metodologiji koju je taj Zavod propisao, građani ne moraju da se izjasne o nacionalnosti, vjeri i jeziku.

„Ukoliko neko ne želi da se izjasni o sva tri pitanja, onda može da odgovori sa ‘ne želim da se izjasnim’, što će biti zadovoljavajući odgovor, koji će popisivač unijeti u listić”.

Kad Monstat saopšti rezultate popisa i kad bude izabran gradonačelnik Podgorice vidjećemo ko će njima biti zadovoljan, a ko razočaran.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo