Povežite se sa nama

OKO NAS

KO TURISTE VODI PO CRNOGORSKIM PLANINAMA: Ni licenci,  ni odgovornosti  

Objavljeno prije

na

Protekle dvije godine nije bilo moguće proći obuku i dobiti licencu za planinskog vodiča u Crnoj Gori. Zbog toga je stanje u toj oblasti, ocjenjuju profesionalci, prilično  zabrinjavajuć, a turiste često kroz “divlju ljepotu” vode nedovoljno edukovane i nevješte osobe

 

To je vrlo problematična i neuređena oblast, kaže dugogodišnji planinski vodič Željko Pejović kada govori o regulativi i uslovima u kojima obavlja svoj posao. Iza tog zanimanja,  objašnjava, trebalo bi da stoji mnogo znanja, vještina, ali  i zvaničan dokaz da sve to posjeduje onaj ko se odluči da grupe turista povede kroz izazove crnogorskih planina. Takođe, sve to podrazumjeva i predhodnu obuku, koja, prema propisaima, nije jednostavna.

Nacionalni savjet za obrazovanje , je još u aprilu 2012. godine je usvojio Program za osposobljavanje za zanimanje planinski vodič/ vodičkinja.  Time je, objašnjeno je, Crna Gora konačno dobila zvaničan obrazovni program za sticanje te  stručne kvalifikacije.  Optimistično je najavljeno  je da su, usvajanjem Porgramastvoreni uslovi da se obrazuju planinski vodiči i da se uvede red u  tu oblast.  Program je, navodno,  urađen po savremenim standardima EU, uzimajući u obzir specifičnosti crnogorskih prilika.

Od tada do sada red nije uspostavljen, a samo u dva navrata vodiči su mogli da prođu obuku i dobiju licence.  Prema nekim procjenama,  u našoj državi sada je oko 30-ak licenciranih planinskih vodiča. Pejović kaže da to možda i nije precizna informacija, jer ne postoji registar osoba tog zanimanja.  Mnogo više ih je, objašnjava on,  koji, često bez potrebnog znanja  i licence zarađuju od tog posla.

“Ništa nije regulisano kako treba da bude. Mislim da već dvije – tri godine nije organizovana obuka niti je iko dobio licencu. Međutim, vodiča je sve više. Na sreću, nijesu prečesto dovodili grupe u opasnost, pa je to možda i dokaz da , ipak, značajan broj kolega dobro radi svoj posao. Istina je da ih mnogo radi i bez licence I bez neophodng znanja, što je velika opsanost.”- kaže Pejović za Monitor.

Trenutno jedina institucija koja ima licencu za obučavanje budućih vodiča Nacionalna crnogorska planinska akademija, objašnjava predsjednik Planinarskog saveza dr Dragan Bulatović. Međutim,  on se nada da će od septembra to moći da radi i savez na čijem je čelu. Blatović je i jedan od ukpno pet-  šest licenciranih ispitivača.

I on potvrđuje da tokom minulih nekoliko godina nije bilo obuka ili mogućnosti da se dobiju licence za planinskog vodiča.

“Milsim da od 2017. godine nije bilo novih licenci. Planinarski savez ispunio je sve uslove da od sljedeće jeseni organizuje obuke za tu vrstu zanimanja. Da podsjeti, zakon daje mogućnost kandidatima da polažu ispit za planinskog vodiča, nakon završenog programa osposobljavanja (sastoji se od devet modula, koliko ima i kategorija planinskih vodiča) ili direktnom provjerom znanja.”- objašnjava sagovornik Monitora.

Prema Programu za osposobljavanje planinskih vodiča, spisak onog što polaznik treba da zna je podugačak. Tako, na primjer, onaj koji predvodi grupu turista preko planine, trebalo bi da zna da procijeni  vremenske uslove, zahtjevnost ture i karakteristike grupe, odredi neophodnu opremu, postavlja osiguranja u kratkim penjačkim smjerovima, koristi međunarpodnu signalizaciju za pomoć u planini…

“Takođe, tebalo bi da zna i da ukaže prvu pomoć,  osnove orjentisanja u planini, način planiranja jednodnevnih i višednevnih planinskih tura,  poznaje međunarodne standarde i propise iz te oblasti,  osnove propisa o zaštiti životne sredine… Naravno, planinski vodič trebalo bi i da zna i da  informiše grupu o pravilima ponašanja u zaštićenim područjima, da poznaje zaštićene biljne i životinjske vrste, kao i način pravilnog sortiranja i odlaganja otpada.  Još mnogo toga je neophodno znati da biste bili uspješan planinski vodič, a najvažnije za bezbjednost grupe je besprekorno poznavanje terena. “- kaže Pejović.

Sagvornici Monitora se slažu da se mnogi neodgvorno i bez dijela tog znanja usude da turistima pokažu čari planine.  Pejovića i Bulatovića brine i neodgvornost turista, koji često u planinu kreću sami, osnjajući se na karte i GPS. Tada nastaju veliki prblemi, o čemu svjedoče česte informacije o zalutalim, uglavnom, inostranim gostima.

“Skoro je isti broj onih koji u planinu kreću sami, kao onih koji se odlučuju za vodiča. To zabrinjava i taj broj se iz godine u godinu ne smanjuje. U tom slučaju opasnosti su višestruke. Poznato je d asuneek  naše planine, kad je , na primjer, magla ili nevrijeme veliki izaivo i za mještane, kji su cijeli život proveli u tim krajevima. Dešavalo se i da oni zalutaju. “- priča planinski vodič.

On podsjeća da su, tokom prošle godine, u dva navrata spasilačke službe intervenisale samo u jednom dijelu Nacionalnog parka (NP) Biogradska gora.  Turisti su tada koristili  karte  na kojima su podaci bili netačni.

“Ne znam kako su se u prodaju našle te stare mape, na kojima je bila ucrtana staza kroz Barnik, dio NP. Međutim, te staze odavno nema, zarasla je i jako opasna. Na planinama često i postojeća signalizacija nije baš najbolja, turisti neupoznati sa ćudima prirode, neadekvatno opremljeni…Tako se dešavaju nezgode i nesreće. U svakom slučaju, bez obzira na problem o kojima govorimo, preporučujem da se , naročito, prilikom dugih i zahtjevnih tura angažuju vodiči.”- zaključuje Pejović.

A na uvođenje reda ćemo očito još pričekati

                                                                                                                        Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

BERANE – POLIMSKI MUZEJ I MINISTARSTVO KULTURE U KLINČU: Izborna godina čini svoje  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Resorno ministarstvo kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2020. godinu odobrilo je 1.142.114,50 eura za 87 projekata, za druge opštine u Crnoj Gori. Za Berane, odnosno Polimski muzej nije opredijeljen ni euro

 

Uprava Polimskog muzeja u Beranama optužila je Ministarstvo kulture da u izbornoj godini diskriminiše ovu kulturnu ustanovu u jedinoj opozicionoj opštini na sjeveru Crne Gore. Konkretno – da je bez kriterijuma i selektivno  raspodjelilo novac  forsirajući opštine i ustanove koje su pod kontrolom centralnih vlasti.

Resorno ministastvo kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2020, je   odobrilo 1.142.114,50 eura za 87 projekata, za druge opštine u Crnoj Gori, dok za Berane, odnosno Polimski muzej nije opredijeljen ni jedan euro.

Direktorica te ustanove Violeta Folić objašnjava da je muzej  aplicirao sa većim brojem prijava iz raznih oblasti kulture, a prije svega za arheološka i konzervatorska istraživanja, ali nije dobio ni jedan projekat.

“Prijava je  odbijena jer smo, navodno, umjesto dvije štampane verzije aplikacije proslijedili samo jednu po projektu, iako je uz štampanu verziju dostavljen i CD sa istim podacima. Na svakom dosadašnjem konkursu bilo je potrebno slati samo po jednu štampanu verziju,  sada su  prvi put tražene  po dvije štampane verzije” – kaže Folić.

Ona napominje da se radi o tehničkoj, a ne suštinski bitnoj stvari.

“Polimski muzej je jedini imao izjave više predsjednika opština o sufinansiranju projekata koji su bili u planu za realizaciju. Odbijanje naših prijava predstavlja direktnu štetu za više opština na sjeveru i ugroženi su višegodišnji projekti” – napominje direktorica Polimskog muzeja.

Violeta Folić tvrdi da je taj muzej jedina ustanova na sjeveru Crne Gore koja ima licence za arheološka i konzervatorska istraživanja, kao i za sprovođenje konzervatorskih mjera na pokretnim i nepokretnim spomenicima kulture i licence za izradu studija zaštite kulturnih dobara.

“Samo nekoliko dana prije objavljivanja rezultata konkursa bili smo na sastanku u Ministarstvu kulture, gdje smo pohvaljeni za odgovornost u realizovanju projekata i predaju dokumentacije za te projekte. Niko nije skrenuo pažnju na navodne tehničke nedostatke” – kaže Folić.

Prema njenim riječima veoma je simptomatično i problematično to što je kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2020. godinu, Ministarstvo kulture  Centru za konzervaciju i arheologiju Crne Gore dodijelilo 40.000 eura za izradu konzervatorskog projekta i sprovođenje konzervatorskih mjera na glavnom spomeniku u Spomen parku ,,Spomenik slobode“ na Jasikovcu u Beranama.

“Sredstva za iste namjene su dodijeljena Polimskom muzeju 2014. godine u iznosu od 18.000  eura, dok nam je uplaćeno svega 9.000 eura.  Ipak je urađeno sve što je predviđeno ugovorom. Na izvještaj koji smo dostavili Ministarstvu kulture Crne Gore nije bilo primjedbi, pa se pitamo zašto se isti posao radi ponovo, samo za višestruko veći iznos novca, i ako je trebalo nešto doraditi, smatramo da je to trebao raditi Polimski muzej, kako bi se izbjeglo plaćanje dnevnica i smještaja stručnoj ekipi sa Cetinja” – smatra Folićeva.

Ona podsjeća da je prilikom posjete Opštini Berane, u julu 2019, ministar Aleksandar Bogdanović obećao da će za izradu projekta i uređenje memorijalnog kompleksa, sa uređenjem ukupne parkovske površine,  na Jasikovcu, Ministarstvo kulture izdvojiti sredstva u iznosu od po 100.000  eura za 2020. i 2021.  Opština Berane trebala je da učestvuje sa po 50.000 eura.

“Od svega neće biti ništa. Kakav je odnos Ministarstva kulture prema opozicionoj opštini Berane, pokazuje činjenica da Polimski muzej koji realizuje projekte u opštinama na sjeveru Crne Gore, u periodu od 2014 – 2020 realizovao projekte, primjera radi, u Bijelom Polju u iznosu od oko 150.000 eura, u opštinama Petnjica i Rožaje taj iznos je bio oko 50.000 eura, dok je u navedenom periodu opštini Berane dodijeljeno svega oko 15.000 eura” – tvrdi Folićeva. Ona kaže da je nakon ovakvih odluka ministarstva prema Polimskom muzeju  jasno da izborna godina čini svoje.

Iz Ministarstva su uzvratili da Folićevu demantuju činjenice koje govore da je Vlada, na prijedlog Ministarstva kulture, za projekte čiji je realizator JU Polimski muzej, u periodu od 2012,  do 2019, kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara, izdvojila 408.900,00 eura.

„To nije ni mala ni zanemarljiva suma imajući u vidu da je riječ o opštinskoj ustanovi, a uzimajući u obzir i politiku Ministarstva kulture o ravnomjernom ulaganju u kulturnu baštinu na teritoriji Crne Gore. Koristeći se proizvoljnim konstatacijama i neutemeljenim navodima, direktorica Polimskog muzeja Violeta Folić zaboravlja na dugogodišnji kontinuitet finansijske podrške Vlade Crne Gore, odnosno Ministarstva kulture, Javnoj ustanovi Polimski muzej, iako je, naglašavamo, riječ o opštinskoj ustanovi, osnovanoj od strane Opštine Berane“ – kažu u resornom ministarstvu. „Javna ustanova Polimski muzej, čak iz dva pokušaja, nije zadovoljila konkursom propisane uslove, pa shodno tome Komisija nije imala ni osnov za zakonitu dodjelu sredstava. Rukovodstvo te javne ustanove trebalo bi da pod svojim krovom traži ‘krivca’ za neuspjeh na konkursu i u obezbjeđivanju projekata za ovu godinu, a ne da alibi za to nalazi u Ministarstvu kulture“ – tvrde oni.

Napominju  i da se neosnovane  tvrdnje direktorice Folić u kojima u politički kontekst stavlja odluke stručne interesorne komisije o raspodjeli sredstava. Prema njihovim riječima neutemeljena je i konstatacija direktorice Folić kako je „simptomatično i problematično“ da Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore sprovodi konzervatorske mjere u Spomen parku na Jasikovcu.

Direktorica Polimskog muzeja Berane tvrdi, međutim, da Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore nije imao Saglasnost imaoca kulturnog dobra – Opštine Berane, što je, kaže, jedan od osnovnih uslova konkursa.

„Da li se ovdje radi o dvostrukim aršinima, nije teško procijeniti.  Polimski muzej nije mogao dobiti ni jedan projekat zbog sitnice u vezi broja štampanih verzija prijave, a Centar za konzervaciju i arheologiju Crne Gore je dobio projekat iako nije ispunio daleko značajniji uslov konkursa. Ovo nas navodi da se zapitamo da li su svi projekti koje je odobrilo ministarstvo ispunili sve uslove konkursa ili se dodjela sredstava vrši selektivno“ – pitala je Folić.

Prema njenim riječima radovi na Jasikovcu ne predstavljaju ono što je obećano Opštini Berane, a vezano za uređenje memorijalnog kompleksa na Jasikovcu sa ukupnom parkovskom površinom što  je trebalo da bude jedan od najznačajnijih projekata u opštini, već su im u planu samo konzervatorske mjere na glavnom spomeniku,što ni izbliza nije isto.

„ Ministarstvo navodi kako nije malo 408.900 eura za period od sedam godina koliko je kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara dodijeljeno Polimskom muzeju, a možemo reći da Ministarstvo određenim ustanovama daje tolika ili veća sredstva za jednu godinu, kao što je slučaj i za ovu godinu“ – tvrdi  Violeta Folić. Ona ističe da ne želi da kaže bilo šta protiv Centra za konzervaciju i arheologiju Crne Gore, ustanove sa kojom imaju dobru saradnju, već  su sve zamjerke upućene isključivo Ministarstvu kulture.

Ona podsjeća da Polimski muzej obavlja poslove arheoloških i konzervatorskih istraživanja u više opština na sjeveru Crne Gore, pa je ovakvom raspodjelom sredstava za 2020. godinu nanijeta šteta gotovo cijelom sjeveru države.

                                                                                     Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BIVŠI RADNICI VEKTRE JAKIĆ NA TANKOJ GRANI: Koga je sve Brkovič zabavio o jadu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Dok traje razmjena optužbi između Uprave za šume i „Vektre Jakić“ na desetine radnika tog ili preduzeća koje je Dragan Brković privatizovao, uzalud traže da biznismen izmiri brojna dugovanja prema njima. Radnici bivše „Impregnacije“ u Kolašinu 14 godina čekaju na zaslužene otpremnine, dok u Pljevljima treže 18 zarada, koje im nijesu isplaćene

 

Aktuelna  društveno politička dešavanja u Crnoj Gori,  tokom minulog mjeseca, prigušila su glas nekoliko desetina  pljevaljskih i kolašinskih radnika, kojima je zajedička muka to što im biznismen Dragan Brković duguje, davno zarađene,  plate i zaslužene otpremnine.

Uprava kompanije „Vektra Jakić“ je početkom  januara otpustila sve zaposlene u proizvodnji.  Kući je poslato 30 radnika, koji nijesu primili zarade za  18 mjeseci.  Radnici su prije nekoliko dana najavili da će blokirati ulaz u krug fabrike, ukoliko im ne budu izmirena potraživanja.  Poslednja plata koju su primili bila je za jun 2018.

Planiraju  da  od premijera Duška Makovića i resornih ministara traže pomoć.  Dosta im je, kažu, Brkovićevih lažnih obećanja.

„Javili smo se na Biro rada ali ne možemo da ostvarimo pravo na naknadu koja nam po zakonu pripada, jer nam Brković nije uplatio doprinose četiri godine. Potraživanja ne možemo da napalatimo ni  uz pomoć suda,  jer sav novac od prodaje imovine preduzeća ide Poreskoj upravi,  kojoj Brković duguje za porez.“- žalili su se novinarima radnici.

Nakon što je 2006. godine Brković kupio za 1,6 miliona eura cijelu imovinu korporacije “Jakić”, obavezao se na investiciju od  od šest miliona eura kao i zapošljavanje 320 radnika. Ispostavio je  uslov za potpisivaje kupoprodajog ugovora – da mu država 30 godina ustupi koncesije na korišćenje pljevaljskih šuma. Tako je i bilo.  Vektri Jakić su dodjeljene šume na korišćenje u 13 gazdinskih jedinica na teritoriji Pljevalja.

Poreska uprava je lani podnijela zahjev za otavaranje stečaja u toj Brkovićevoj kompaniji  na iznos od 525.000  eura. Ročište na kojem će se raspravljati o zahtjevu za uvođenje stečaja u Vektri Jakić trebalo bi da se održi ovog mjeseca.  Ranije je Poreska uprava sa Vektrom Jakić raskinula ugovor o reprogramu poreskog duga zbog nepoštovanja preuzetih obaveza.

Stečaj u to preduzeće prvi put je uveden prije sedam godina, zbog duga od 77 miliona eura OTP banci. Zahvaljujući reorganizaionom planu Vaktra Jakć je izašla iz stečaja.

Dio nekadašnje  Brkovićve imperije bila je i kolašinska fabrika „Vektra nord“, koja je, od prije dvije godine, takođe u stečaju.  To preduzeće je osnovano prije 14 godina, nakon vrlo problematične privatizacije „Impregnacije“.  Brkovićeva ambiciozna obećaja nijesu donijela ništa dobro ni otpuštenim radnicima, a ni onima koji su ostali u pogonima.

Predstavnici 34 bivša radnika „Impregnacije“, ovih dana ponudli su pomoć  Specijalnom državnom tužilaštvu (SDT) za borbu protiv organizovanog kriminala i korupcije u predmetu formiranom u slučaju tog preduzeća. Nakon što su iz medija saznali da SDT ispituje da li je tokom stečajnog postupka u tom, nekad uspješnom kolašinskom preuzeću, bilo nezakonitosti, bivši zaposleni smatraju da imaju dokumentaciju, koja će doprinijeti efikasnosti istrage.

“Iz medija smo pročitali da je  SDT, nedavno,  došlo do podataka da je zloupotrebljeno  oko 600.000 eura, koliko je ostalo nakon stečaja. Postoji sumnja da su,navodno,  ta sredstva upotrijebljena nenamjenski, iako je trebalo  da budu isplaćena akcionarima tog preduzeća. Pošto se godinama usaludno borimo da ostvarimo prava iz socijalnog programa, prikupili smo dosta dokaza, koja mogu pomoći tužilštvu”- kazali su  bivši radnici nekdašnje Impregnacije.

Oni su u nekoliko navrata tražili od nadležnih da provjere na koji način je privatizovana  firma, tvrdeći da je u tom poslu bilo raznih malverzacija.

Prema zvaničnim podacima, „Impregnacija“ je Brkoviću prodata za oko 2,83 milona eura. U aneksu ugovora između stečajnog dužnika i „Vektre Montenegro“ iz avgusta 2008. godine piše da je kupoprodajna cijena umanjena za 1,07 milona eura, u skladu sa zaključkom Vlade od 28. decembra 2007.  Umanjenje cijene, tvrde radnici, obavezivalo je novog vlasnika na okončanje socijalnog programa za njih, što nikad nije učinjeno. Nakon što su proglašeni tehnološkim viškom, kažu, niko na njih nije okrenuo glavu. Ostali su bez otpremnina,  na evidenciji Zavoda za zapošljavanje (ZZZ).

U nekoliko navrata  razgovarali su sa ministrom Milutinom Simovićem, predstavnicima Ministarstva ekonomije i predsjednikom kolašinske Opštine, a o njihovom problemu je obaviješten i predsjednik Vlade. Bivši radnici podsjećaju i da je vlasnički udio radnika u nekadašnjoj fabrici bio 49 odsto. Objašnjavaju i da  zemljište na kojem je  fabrika i dalje valsništvo „Impregancije“, pa uvođenje stečaja u Vektra nord nazivaju “stečaj preko stečaja”.

Po osnovu koncesione naknade Uprava za šume godišnje je trebala od Brkovićeve komapnije u Pljevljima  da prihoduje 1,6 miliona eura. Zbog nepoštovanja ugovornih obaveza Uprava je prošle godine raskinula ugovor.

Međutim, krajem januara, Privredni sud je naložio da se  omogući “Vektri Jakić” da koristi šume u koncesionom području, do okončanja sudskog postupka. To je urađeno u situaciji kada ta kompanija duguje državi, kako tvrde iz Uprave za šume,  na ime neizmirene koncesione naknade, oko 6,4 miliona eura. Uprava je, kako je nedavno izjavio  direktor Nusret  Kalač, tražila da kompanija izmiri potraživanja da bi mogla da nastavi sa realizacijom ugovora, kao  i da dostavi dvije pravno valjane mjenice kao sredstvo za obezbjeđenje ugovora.

Prema Klačevim tumačenju odluka suda donijeće nesagledivih štetne posledica po pljevaljske šume, opštinu Pljevlja, privredu i budžet države.   Brković je, ocijenio je direktor Uprave za šume, u povlašćenom položaju,  u odnosu na druge koncesionare. „ Tme se stvara pravna nesigurnost i održivost postojećih radnih mjesta u reprokompleksu šumarstva i drvoprade“. Kalač je zaprijetio i da neko mora snositi odgovornost za donošenje tih odluka, te da se “ne možemo kriti iza državnih institucija”.

Direkot Uprave za šume je u ljutni na sudove i Brkovića podsjetio javnost da je „Vektra Jakić“  tokom  2015-e , koja je bila rekordna po izvozu najkvalitenije oblovine iz Crne Gore, suprotno ugovoru,  izvezla  oblovine u iznosu od preko 21.000 metara kubnih. Prema ugovoru, Brković je trebalo da  svu količinu drvne mase sa koncesionog područja preraditi u svojim kapacitetima.

Obaveza kompanije kao kao koncesionara, prema ugovoru, bila je da godišnje iskoristi i preradi u svojim kapacijetima oko 140.000 metara kubnih.

Iz uprave te kompanije  oštro su uzvratili Klaču, pozivajući ga da podnese ostavku. Direktora Optužuju ga da je „ nezakonitim odlukama i zaustavljanjem proizvodnje u toj firmi nanio štetu od više desetina miliona eura i kompaniji i crnogorskoj drvopreradi, državnom i opštinskom budžetu“.

Tvrde da pet godina Uprava za šume nezakonito kod Poreske uprave, finansijski zadužuje „Vektru Jakić“ za neposječene, nedoznačene i neeksploatisane količine drvne mase.  „Da je Uprava za šume nakon jednostranog i nezakonitog raskida ugovora izvršila količinska i finansijska razduženja „Vektre Jakić“, što je bila u obavezi, utvrdilo bi se da Kompanija ne duguje ni cent za koncesije i da po tom osnovu nije mogao biti pokrenut postupak raskida ugovora…Jasno nam je da je cilj donošenja nezakonitih odluka Uprave za šume uvođenje stečaja i gašenje Jakića, kako bi, vjerovatno, Uprava za šume, Jakićevu koncesiju mogla ustupiti malim ‘zaštićenim’ koncesionarima.“- odgvorili su iz Brkovićeve kompanije.

Dok su Kalač i Brković razmjenjivali  optužbe iz Opštine Pljevlja su saopštili da im ta  kompanija duguje oko 6, 5 milona eura. Sve to ne računajući ustupljene prihoda od porez na lična primanja, koji država treba da ustupi lokalnoj upravi, a koji se procjenjuje a oko dva miliona.

                                                                   Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ODNOSI NA REANIMACIJI: Obnavljanje nade

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nova garnitura u Evropskoj komisiji pokazuje više iskrenosti i spremnosti da pomogne državama regiona i oživi politiku proširenja

 

Ono što su evroentuzijasti na Balkanu željeli svih ovih godina da čuju iz sjedišta EU izgovorio je novi komesar za susjedsku politiku i proširenje Oliver Varhelji: “Proširenje EU na Zapadni Balkan glavni je prioritet Evropske Komisije”.

U dokumentu koji je početkom ovog mjeseca usvojila EK ističe se da je integracija država Balkana u EU “geostrateška investicija u stabilnu, jaku i ujedinjenu Evropu”.

Nije se ostalo samo na riječima ili dokumentima. Usvajani su novi, konkretnijih principi za poboljšanje pristupnog procesa, a iz čega je vidljivo da se EU mnogo odlučnije nego ranijih godina, politički argumentovano izjašnjava za proširenje na Zapadni Balkan. Prvi put se jasno navodi da je politika proširenja snažno sredstvo za podsticanje demokratije i da je uslovljavanje reformi glavno sredstvo te politike. Indikativno je takođe što se ukazuje na  mogućnosti sankcionisanja manjkavih reformi, te napominje da se odluke u tom procesu neće više donositi jednoglasno (pristankom svih 27 članica), već da je za to dovoljna kvalifikovana većina.

Možda je  najvažnije to što EK  prvi put govori o direktnijoj komunikaciji EU sa građanima/kama zemalja zapadnog Balkana koji su stvarni zagovornici eurointegracija, odnosno  obavezuju se ovdašnji zvaničnici da komuniciraju sa građanima o ciljevima članstva u EU. Tu komunikaciju Komisija postavlja kao uslov za proces proširenja! Namjera je da građani budu mnogo više uključeni u ovaj proces i da vide konkretne koristi, jer se, što pokazuje primjer Crne Gore, sve praktično svelo na tehničku vježbu i ispunjavanje određenih zadatih uslova.

“Bez značajnijeg priliva sredstava za ulaganje u vidljive projekte, kao što su škole ili bolnice, vodovodi, kanalizacije, odlagališta otpada, energetskih konekcija, plašim se da građani neće biti u prilici da razumiju značaj pomoći koju im pruža EU. Sva ta ulaganja zahtjevaju ozbiljnija sredstva u poređenju sa trenutno dostupnim IPA fondovima, i koja budžeti zemalja regiona ne mogu da istrpe. Nije realno očekivati da ćemo sami uspjeti da finansiramo sve ono što su zahtjevi budućeg članstva. Ne radi se o ‘kasici prasici’, već o zajedničkom investicionom planu, nešto nalik na ‘Maršalov plan’ za Zapadni Balkan”, smatra Srđan Majstorović iz beogradskog Centra za evropske politike.

Iz Brisela je najavljeno da će tokom pripreme samita EU-Zapadni Balkan, koji će se početkom maja održati u Zagrebu, Komisija predstaviti plan ekonomskog i investicionog razvoja regije.

“Vjerujemo da će nova metodologija, zajedno s novim ocjenama EK o reformskim naporima Albanije i Sjeverne Makedonije, omogućiti da Evropski savjet u martu donese odluku o otvaranju pregovora sa te dvije države”, kaže Andrej Plenković, premijer Hrvatske, zemlje koja u prvoj polovini ove godine predsjedava Unijom.

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 21. februara ili na
www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo