Povežite se sa nama

DRUŠTVO

KORONA VIRUS: Novi krug vakcinacije

Objavljeno prije

na

U Crnoj Gori i Evropi zvanično je preporučena treća tzv. buster doza vakcine protiv korona virusa. Dok trećina stanovništva Crne Gore i dalje vjeruje u teorije zavjere o vakcinama, korona ne posustaje – u septembru je od virusa umrlo 197 osoba, a za prvih šest dana ovog mjeseca 42 ljudi

 

Vakcinacija trećom dozom vakcine protiv korona virusa u Crnoj Gori počela je ove nedjelje. U utorak i srijedu 656 građana je primilo treću tzv. buster dozu.

Primjenu treće, najmanje pet mjeseci od primanja druge doze, preporučilo je u subotu Nacionalno stručno savjetodavno tijelo za imunizaciju. Građanima starijim od 60 godina preporučeno je da kao buster dozu prime Fajzerovu vakcinu nezavisno od toga koju su vakcinu prethodno primili. Osobe mlađe od 60 godina mogu se vakcinisati Fajzerom ili istom vrstom vakcine koji su prethodno primile. A posebno osjetljive grupe treću dozu mogu primiti već dva mjeseca nakon druge. Treću dozu ne moraju da primaju oni koji su preboleli kovid nakon što su revakcinisani.

Evropska medicinska agencija (EMA) odobrila je u ponedjeljak davanje treće doze vakcine kompanije Fajzer-Biontek osobama od 18 godina i starijim. EMA je navela da davanje ,,buster” doze može da dođe u obzir najmanje šest mjeseci poslije druge doze. Kad je riječ o osobama sa izrazito oslabljenim imunim sistemom, EMA je navela da podržava davanje treće doze vakcine Fajzer-Biontek ili vakcine kompanije Moderna najmanje 28 dana nakon primanja druge doze. Objavljeno je i da je rizik od srčanih ili drugih oboljenja kao nuspojave veoma rijedak nakon pojačane doze, gotovo nepoznat i da se  pažljivo prati.

Istraživanja, kao što je nedavno objavljeno južnokalifornijskog istraživačkog centra Kaiser Permanentea (KPSC) govore da je vakcina Fajzer 90 odsto efikasna u spriječavanju hospitalizacija prvih šest mjeseci nakon primanja obje doze, čak i kod visoko prenosivog delta soja korone. Međutim, efikasnost vakcine vremenom značajno slabi pa nakon sedam mjeseci pada na samo 47odsto zaštite.

U Crnoj Gori vakcinacija prioritetnih grupa počela je 20. februara, a masovna imunizacija 4. maja. Dosada je revakcinisano 47,4 odsto punoljetnog stanovništva, odnosno 35 odsto ukupne populacije. Do početka ove sedmice  potrošeno je oko 56 odsto doza nabavljenih vakcina (AstraZenekom, Sputnjik V, Sinofarmom i Fajzerom) – 464.087. Iz Ministarstva zdravlja saopštili su da je do sada u Crnu Goru stiglo 820.000 doza. Iz Montefarma su objavili da je u njihovim skladištima pohranjeno ukupno 64.194 doze Fajzer vakcina, kojima rok trajanja ističe početkom sljedeće godine, zatim da Sinofarmovih vakcina kojima rok ističe 15. marta 2023. godine ima još 200.000, a onih koje se mogu upotrebljavati do 29. maja 2023. ima 24.750 doza. Kada je u pitanju AstraZeneka, na raspolaganju je 6.300 doza, čiji je rok upotrebe do 31. oktobra.

Mnogi još čekaju ili se dvoume da prime i prvu dozu.  Pomoćnik direktora Opšte bolnice u Baru, epidemiolog Zoran Vojinović za Pobjedu je objasnio da je 85 odsto hospitalizovanih pacijenata nevakcinisano, dok ih je među vakcinisanima 15 odsto. U ovoj bolnici, kazao je Vojinović, od pacijenata kod kojih je zbog komplikacija sa korona virusom došlo do smrtnog ishoda 90 jodsto je bilo nevakcinisano, dok je među preminulima deset procenata imunizovanih građana i to, uglavnom, starije životne dobi: ,,Nijesmo imali slučaj, barem kod nas u barskoj bolnici, da je vakcinisana osoba mlađa od 60 godina umrla. Iako vakcina štiti od teže kliničke slike i smrtnog ishoda, ne možete očekivati kod osobe od 85 godina adekvatan imuni odgovor u svim slučajevima”, izjavio je Vojinović.

Da čak trećina građana Crne Gore vjeruje u teorije zavjere o Korona virusu, pokazalo je najnovije istraživanje Ipsosa. ,, Činjenica da 33 odsto stanovnika vjeruje u nešto što je u najvećem broju slučajeva posledica izmišljotina na internetu i društvenim mrežama, što definitivno nema nikakve veze sa naučnim podacima, dokazima i situaciju na terenu, može imati i ostaviti posledice kada se radi o ponašanju i donošenju odluka”, izjavio je ispred UNIDEFA epidemiolog Senad Begić.

S teorijama zavjere susreću se i na globalnom planu. Jutjub je nedavno zabranio snimke koji tvrde da su vakcine odobrene od zdravstvenih vlasti neefikasne i opasne. Države pribjegavaju restriktivnim mjerama da bi ,,nagovorile” građane da se vakcinišu. Tako je Vlada Slovenije donijela odluku o obaveznoj vakcinaciji državnih službenika, s ciljem da se ta odluka proširi i  na druge kategorije stanovništva kako bi se 70 odsto populacije vakcinisalo. Ustavni sud ove zemlje privremeno je suspendovao Vladinu odluku ocjenivši da se njome krše radna prava.

Mimo teorija zavjere i rasprave o uskraćivanju sloboda, korona i dalje žestoko upozorava – tokom septembra od posljedica korona virusa u Crnoj Gori preminulo je 197 osoba. Najviše preminulih zabilježeno je 3. septembra kada je u jednom danu umrlo 15 pacijenata. Tokom prošlog mjeseca među umrlim bilo i mlađih ljudi, poslednjeg dana septembra preminuo je i pacijent od 37 godina, a najmlađi, u septembru, preminuli imao je 28 godina. Prvih šest dana ovog mjeseca od korona virusa preminulo je 42 ljudi.

 

Sputnjika još nema

Partner Vlade Crne Gore za nabavku ruskih vakcina Sergej Boljević najavio je da bi u Crnu Goru u narednom periodu trebalo da stigne 150.000 doza Sputnjik lajt (Sputnik light) vakcine. Boljević i crnogorski zvaničnici su  već nekoliko puta najavljivali dolazak ove ruske vakcine. Međutim, u Crnu Goru je do sada stigao samo mali dio od obećanog.

Sredinom februara, kao donacija Srbije, stigao je prvi kontingent od 2.000 doza Sputnik V protiv virusa korona, a dvije sedmice kasnije isto toliko. Krajem februara i početkom marta ministarka zdravlja Crne Gore Jelena Borovinić Bojović dočekala je dva kontigenta od po 5.000 ruskih vakcina Sputnjik V i kazala da je to dio od ukupno 50.000 doza koje je Vlada kupila od Rusije. Ostalih 40.000 nije stiglo. Ređala su se samo  su samo obećanja da desetine hiljada ruskih vakcina uskoro dolaze.

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) još pregleda podatke o ruskoj antikovid vakcini Sputnjik V kako bi je eventualno odobrila za hitnu upotrebu. U u skladu sa tim,  iz Nacionalnog savjetodavnog tijelo za imunizacije (NITAG) nijesu dali preporuku Ministarstvu zdravlja o uvođenju ruskih vakcina „sputnjik v“ i „sputnjik lajt“ u proces imunizacije stanovništva protiv virusa korona. ,,Nemamo dovoljno dokumentovanih podataka na osnovu kojih bi dali mišljenje o uvođenju ‘sputnjik’ vakcine u Crnoj Gori. Dali smo preporuku da se uvoze samo vakcine odobrene od strane Evropske agencije za ljekove ili prekvalifikovane od Svjetske zdravstvene”, kazali su iz NITAG-a.

Zastrašujuća nejednakost

Više od 50 zemalja nije ispunilo cilj Svjetske zdravstvene organizacije da se 10 odsto njihovih populacija do kraje septembra potpuno vakciniše protiv koronavirusa, prenosi BBC. Većina ih je u Africi, gdje je ukupna brojka skroz vakcinisanih protiv korona virusa 4,4 odsto.

Zemlje koje nisu dostigle cilj od 10 odsto su uglavnom zemlje sa niskim prihodima, koje se bore sa snabdijevanjem vakcinama i pitanjima zdravstvene infrastrukture. U Africi je samo 15 od 54 zemalja postiglo cilj od 10 odsto. Polovina zemalja na kontinentu je vakcinisala manje od dva odsto stanovništva. Neke zemlje sa velikim brojem stanovnika daleko su od svog cilja. U Egiptu je samo pet odsto stanovništva vakcinisano, a u Etiopiji i Nigeriji manje od tri odsto.

Postoji zastrašujuća nejednakost između zemalja kada se radi o pristupu vakcinama protiv kovida 19, izjavio je generalni direktor Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) Tedros Adhanom Gebrejesus.
On je na Forumu svjetskih lidera na Univerzitetu Kolumbija u Njujorku naveo da je do sada iskorišćeno više od šest milijardi doza vakcina u svijetu, te da je gotovo jedna trećina populacije potpuno vakcinisana protiv kovida 19: ,,Ovi brojevi su maska za užasavajuću nejednakost, jer je više od 75 odsto vakcina otišlo u zemlje sa visokim ili srednje visokim standardom. Zemlje sa niskim standardom primile su manje od polovine jednog procenta svih vakcina u svijetu”.

Prema Hjuman rajts voču, 75 odsto vakcina protiv Kovida otišlo je na 10 najbogatijih zemalja. Polovina svih vakcina napravljenih do sada otišla je na 15 odsto svjetskog stanovništva – najbogatije zemlje svijeta koje daju 100 puta više doza svojim građanima nego najsiromašnije.

U junu su članice G7 – Kanada, Francuska, Njemačka, Italija, Japan, Velika Britanija i Sjedinjene Američke Države – obećale da će donirati milijardu doza vakcina siromašnim zemljama tokom naredne godine. Velika Britanija se obavezala na 100 miliona doza iz tog obećanja, a do sada je donirala devet miliona. Američki predsjednik Džozef Bajden je obećao 580 miliona, od kojih su SAD do sada isporučile 140 miliona. A blok Evropske unije obećao je 250 miliona doza do kraja godine – do sada je poslao oko osam odsto od toga.

Proizvođači vakcina sada prave 1,5 milijardu doza svakog mjeseca, a do kraja godine će proizvesti 11 milijardi doza. Bogate zemlje svijeta mogle bi da imaju 1,2 milijarde doza koje im nisu potrebne – čak i ako počnu da daju treće buster doze. Petina ovih – 241 milion doza – moglo bi da propadne ako uskoro ne budu donirane.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

DRUŠTVO

KASNI PROSTORNO URBANISTIČKI PLAN OPŠTINE BUDVA: Moratorijum na gradnju ostaje do daljnjeg

Objavljeno prije

na

Objavio:

Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorna planerka iz Nikšića. Rad na izradi plana počeo je u septembru nakon potpisivanja ugovora između bivše vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane

 

U Budvi je, u junu prošle godine, uveden moratorijum na izgradnju objekata na najatraktivnijem dijelu prostora budvanske rivijere, u zahvatu dva kontroverzna planska dokumenta, DUP Budva-centar i DUP Bečići. Zabrana gradnje u centralnom dijelu Budve, na potezu koji se prostire uz morsku obalu od Avale do Zavale, ograničenom Jadranskom magistralom, i na prostoru naselja Bečići, bila je sastavni dio Vladine Odluke o donošenju Prostorno urbanističkog plana Opštine (PUP), koja bi važila do njegovog stupanja na snagu. Vlada je tada odredila rok od 12 mjeseci za izradu PUP-a vodeće turističke opštine, odnosno jun 2022, kada bi moratorijum morao bio ukinut.

Međutim, od PUP-a, za sada, nema ništa. Prostorni plan nije urađen ni do nivoa nacrta spremnog za reviziju nadležnih službi u Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma. Na predlog tadašnjeg ministra Ratka Mitrovića za rukovodioca izrade PUP-a Budve određena je Marija Nikolić, prostorni planer iz Nikšića. Istom odlukom Vlada je za rukovodioca i stručni tim utvrdila naknadu u iznosu od 150.000 eura.

Rad na izradi plana počeo je u septembru prošle godine nakon potpisivanja ugovora između Vlade i izabranog obrađivača. Osam mjeseci kasnije nema nikakvih prezentacija učinjenog niti naznaka roka do kojeg bi se PUP Opštine Budva mogao pojaviti na javni uvid pred građane. Izgleda da nije pogodan politički trenutak za tako nešto jer uslove izrade prati potpuna neizvjesnost. Od toga šta koja politička struja želi da postigne tako značajnim planskim dokumentom do haosa u sistemu planiranja u državi u kojoj se trenutno rade dva ključna planska dokumenta, Prostorni plan Crne Gore i Plan generalne regulacije (PGR).

Izradu prostornog plana za teritoriju bilo koje opštine određuju podaci i smjernice iz navednih planova kojih nema i ne zna se kada će biti završeni. Izrada Prostornog plana CG do 2040. bila je na listi prioriteta prethodnih pa tako i ove, nove vlade. Postoji i dilema oko nastavka izrade Plana generalne regulacije koja je stopirana na samom početku, u fazi analize postojećeg stanja.

U oblasti planiranja prostora u Crnoj Gori vlada potpuna konfuzija. U resornom ministarstvu se govorilo o izmjeni važećeg Zakona o planiranju prostora i gradnji objekata, usvojenog tokom mandata ministra Pavla Radulovića.

Njegov nasljednik, ministar Mitrović inicirao je izmjene tog zakona, ali posao nije završen. Nova ministarka Ana Novaković Đurović u svojim javnim nastupima daje natuknice oko promjena zatečenog planskog okvira po kome za teritoriju Crne Gore postoje samo dva planska dokumenta, krovni Prostorni plan CG i PGR. Nova vlada, po običaju, znači i novi koncept sistema planiranja. Planovi su do tada na čekanju.

Proces pripreme Prostornog plana Opštine Budva zapao je u vakuum promjena vlasti na nivou države i Opštine. Obrađivač očigledno čeka nova uputstva i neke druge smjernice od ministarke Novaković Đurović. Dosadašnja praksa je pokazala da svaki ministar sprovodi svoju viziju politike planiranja i uređenja prostora. Za definisanje rješenja nacrta PUP-a Budva potreban je novi politički dogovor.

U prethodnom periodu, tokom višegodišnje vladavine Demokratske partije socijalista prostor Budve devastiran je pretjeranom urbanizacijom, prekomjernim planiranim i izgrađenim kapacitetima. Cilj koji se želi postići izradom prostornog plana za područje cijele Opštine, bio je smanjenje ukupne izgrađenosti. PUP je generalno morao nešto da popravi u Budvi, da riješi sve nastale probleme, da odredi lokacije opšte namjene za izgradnju objekata od javnog značaja i objekata infrastrukture, koji su u Budvi zanemareni.

Pauza u gradnji objekata za preizgrađenu Budvu svakako je dobrodošla. Ona ne odgovara investitorima ali ni lokalnoj vlasti čiji predstavnici upozoravaju na ekonomske gubitke koje Opština trpi zbog zabrane gradnje. Ondašnji premijer Zdravko Krivokapić kazao je da procijenjena šteta za Opštinu, za godinu dana trajanja moratorijuma tokom kojeg neće moći naplatiti komunalije, iznosi oko četiri miliona eura. Opštinari ističu da je šteta daleko veća i da se mjeri desetinama miliona eura izgubljenih ne samo od komunalija nego i drugih, pridruženih privrednih i uslužnih aktivnosti koje prate građevinarstvo.

Kašnjenje PUP-a blokira izradu lokalnih planova detaljne razrade na teritoriji Opštine. Odredbom čl. 218 Zakona o planiranju prostora propisano je da se državni i lokalni planski dokumenti predviđeni prethodnim zakonom mogu izrađivati I mijenjati do donošenja plana Generalne regulacije. Odlukom o izradi PUP-a, svi lokalni planovi čija je izrada ili promjena započela, stopirani su do usvajanja strateškog plana Opštine.

Značajan dio teritorije Opštine ili nema planove ili je njihova izrada obustavljena.

Detaljnim urbanističkim planom nije pokriveno naselje Sveti Stefan. Naručen i izrađen DUP Sveti Stefan nikada nije usvojen. Nadomak elitnog istoimenog hotela godinama cvjeta bespravna gradnja, što nikoga mnogo ne zabrinjava.

Urbanistički planovi nisu donijeti za dio Jaza, Buljarice, za naselje Bijeli Do u Budvi. Obustavljen je postupak izrade Lokalne studije lokacije Lučice kod Petrovca, Urbanističkog projekta „Bijeli Rt – Galija”, izmjena i dopuna DUP-a brda Spas, izmjena i dopuna Urbanističkog projekta „Turistički kompleks Zavala”, DUP-a Pržno-Kamenovo, za dio „Kamenovo-Vrijesno”.  Sve je, kao i budvanska vlast, na čekanju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru. Procjene se vrše na osnovu uspostavljanja letova niskoplatežnih kompanija. Govori se uopšteno o bukingu, rezervacijama, interesovanjima, očekivanjima dolazaka sa tržišta zapadnoevropskih zemalja, Izraela, Saudijske Arabije… Ali pravih ugovora i sigurnog tržišta Crna Gora nema.

Goste iz Rusije i Ukrajine zamijeniće oni iz zemalja okruženja. Među njima su najbrojniji turisti iz Srbije. Za očekivati je da će broj turista i sa ovog tržišta biti manji nego lani, jer se za njih otvaraju i druge turističke destinacije koje su u ljeto 2021. bile nedostupne zbog kovid uslova.

Početak turističke sezone Budva je simbolično obilježila turističkim manifestacijama, karnevalom i koncertima, koje su u dane prvomajskih praznika privukle veliki broj posjetilaca. U Budvi trenutno boravi oko 15.000 turista, što je nešto više u odnosu na isti datum prošle godine. Međutim, u Turističkoj organizaciji Budve ističu da su ostvareni prihodi manji nego u maju 2019, godini koja se u gotovo svemu uzima kao reper koji valja dostići.

Budva je, neuobičajeno za ovo vrijeme u godini, puna stranaca, koji nisu turisti. Na ulicama, u trgovinama i restoranima prisutan je veći broj Ukrajinaca i Rusa koji su sa porodicama izbjegli iz ratom zahvaćenog područja. Oni nisu turisti u punom smislu, ne plaćaju boravišnu taksu, jer su prijavili boravak duži od tri mjeseca.

U Budvi boravi oko 3.580 državljana Ukrajine. Oni najčešće iznajmljuju luksuzne kuće po atraktivnim budvanskim selima ili veće stanove i apartmane, na duži period. Uživaju specijalni status privremeno zaštićenih lica, koji im omogućava boravak i do godinu dana. Oko 300 Ukrajinaca ostvarilo je takav status, dok na rješenje čeka još oko 1.000 njihovih zahtjeva.

Za izbjeglice iz Ukrajine u narednim danima biće organizovana berza za zapošljavanje, na Jadranskom sajmu u Budvi. Biće u prilici da nađu posao u ugostiteljstvu i hotelijerstvu, kako bi im se situacija donekle olakšala.

Istovremeno, prema podacima Turističke organizacije, u Budvi trenutno boravi oko 2.500 državljana Ruske federacije.

Najave dolazaka gostiju u budvanske hotele i privatan smještaj za mjesec jun, na nivou su od prošle godine. Ima dosta rezervacija na čekanju, koje će se realizovati u zavisnosti od međunarodne političke situacije. U julu i avgustu, kada svi idu na odmore, biće svi kapaciteti popunjeni. Vlasnici kuća i stanova na rivijeri napraviće gužvu kao privid uspješnosti sezone, koja toliko i potraje.

Goste ovoga ljeta čekaju neprijatna iznenađenja u vidu drastičnog povećanja cijena hrane i pića u budvanskim restoranima i kafićima.

Iz Udruženja ugostitelja Budve najavili su povećanje cijena od 10 do 30 odsto, obrazlažući takvu odluku porastom cijena osnovnih životnih namirnica. Doći će i do povećanja cijena apartmana i soba u privatnom smještaju čiji vlasnici sve teže nalaze potrebne radnike za njihovo održavanje.

Krajnji ishod nastupajuće turističke sezone potpuna je nepoznanica ne samo za direktne učesnike u turističkom privređivanju, hotelijere, ugostitelje i vlasnike privatnog smještaja, nego i za turističke eksperte. Svi nešto čekaju, nadaju se i šire optimizam bez realnog pokrića.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Več zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Novi pokušaj je bio kada su poslanici koalicije Crno na bijelo, DPS, SD, SDP, BS i dvije albanske liste inicirali krajem januara izmjene tog Zakona, kako bi se izbori u 14 opština i gradskoj opštini Golubovci održali u jednom danu. Poslanici su početkom februara usvojili te izmjene, ali ga je Đukanović nekoliko dana kasnije vratio Skupštini na ponovno odlučivanje sa obrazloženjem da je neustavan. Skupština nije ponovo usvojila taj zakon.

Dok je visoka politika trgovala sa izborima, u opštinama u kojima su izbori bili zakazani za jun neke partije su predale izborne liste. Sada je ostala nedoumica da li će oni koji nijesu predali izborne liste moći učestvovati na oktobarskim izborima. Predsjednik skupštine građanske liste Bokeški forum (BF) iz Tivta Branislav Matijević je komentarišući za Vijesti odluku Skupštine o odlaganju izbora, kazao da je gaženjem svih zakonskih normi, državni parlament uspio da obesmisli instituciju vladavine prava i potpuno obesmisli izborni proces.

O kakvom se galimatijasu i vođenju računa samo o partijskim interesima radi, ranije je objasnila programskog direktora CDT-a Milena Gvozdenović. ,,Zvuči gotovo nevjerovatno, ali predlozi partija o ovom pitanju su tekli sljedećim tokom: prvo su se svi saglasili da to treba uraditi kroz promjenu Zakona o izboru odbornika i poslanika, što zaista jeste jedini ispravan put. Onda se, pred izbore na Cetinju, dio partija tadašnje vlasti dosjetio da to uradi na nezakonit način kroz promjene Zakona o lokalnoj samoupravi. Onda su oni koji su se tome žestoko protivili u slučaju Cetinja, bili za to u slučaju Berana, a oni koji su to zagovarali u slučaju Cetinja bili protiv toga u slučaju Berana. Nakon toga je predsjednik države vratio na ponovno odlučivanje zakon za koji je glasala njegova partija…”

Iz dijela nevladinog sektora odavno upozoravaju da je jedini zakonit način da se ovo pitanje zakonito rješi izmjenama Zakona o izboru odbornika i poslanika. To je za političare teži put, kojim oni nikad ne idu, jer je za izmjene tog zakona potrebna dvotrećinaska podrška poslanika.

Zbog svega navedenog Centar za demokratsku tranziciju (CDT) je podnio inicijativu Ustavnom sudu za ocjenu ustavnosti izmjena Zakona o lokalnoj samoupravi koje se tiču odgađanja lokalnih izbora. ,,Mali” je problem što je Ustavni sud u svojevrsnoj blokadi zbog manjka sudija.

,,Ovaj način djelovanja Predsjednika i Skupštine Crne Gore dovodi do opasnog presedana tj. nezakonitog odlaganja izbora bez valjanog razloga, koji dalje može da znači da svaka parlamentarna većina, kojoj to bude politički interes, može odlagati lokalne izbore onako kako joj se prohtije”, saopštili su iz CDT-a.

Ništa novo, kao i do sad – što se tiče prohtjeva vladajuće većine.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo