Povežite se sa nama

OKO NAS

KRENULA POTRAGA ZA NAFTOM U PODMORJU CRNE GORE: Kockanje na otvorenom moru

Objavljeno prije

na

Ovih dana je u ulcinjski akvatorijum uplovio brod Šeravoter za seizmička istraživanja italijansko-ruskog konzorcijuma Eni-Novatek. Kako je najavljeno, snimanje podmorja, kojim će biti obuhvaćen prostor od čak 1.200 kilometara kvadratnih, trajaće 45 dana. Krajnji cilj istraživanja je precizno definisanje lokacije istražne bušotine, kako bi se krajem naredne ili početkom 2020. godine krenulo sa bušenjem.

U Upravi za ugljovodinike Crne Gore tvrde da će bušotina biti van naših teritorijalnih voda, odnosno 23 km daleko od obale. Tek nakon pritiska civilnog sektora predviđeno je da se istražne bušotine, a biće ih ukupno četiri, nalaze udaljene od obale najmanje deset kilometara. Ranije je bilo planirano da one budu na udaljenosti od svega tri kilometra.

Istovremeno su iz druge kompanije koja je dobila pravo da istražuje da li u podmorju Ulcinja postoje nafta i gas, grčkog Energean Oil & Gas, saopštili su da će seizmička istraživanja početi najkasnije za tri mjeseca.

U toj firmi su uvjereni da Ulcinj leži na nafti. Kako su naveli, nezavisna procjena koju su naručili pokazala je da se u dva bloka u toj opštini nalazi 438 miliona barela nafte.

Optimista je i ministarka ekonomije Dragica Sekulić koja poručuje da će se u našem podmorju pronaći nafta, jer, kako tvrdi, sva istraživanja to pokazuju.

Slično uvjerenje dijele u italijansko-ruskom konzorcijumu. Direktor kompanije Eni za Crnu Goru Agostino Makanji kaže da će se odluka donijeti na osnovu prikupljenih podataka.

“Brod koji će se kretati sporo, brzinom između 4 i 6 čvorova, za sobom će vući uređaj za emitovanje zvučnih impulsa odnosno vazdušnih topova. Zvuk će se odbijati o morsko dno, a brodski kompjuteri će obrađivati seizmičke podatke. Taj signal će analizirati super kompjuter i dobićemo bolju sliku što je ispod površine. To će nam omogućiti da istražimo potencijlni resurs područja za koji smo dobili dozvolu”, ističe Makanji ocjenjujući da je rizik geofizičkog istraživanja minimalan.

No, stručnjaci su mnogo rezervisaniji. Direktor Instituta za biologiju mora iz Kotora, dr Mirko Đurović, kaže da će ta istraživanja, u određenoj mjeri, svakako imati posljedice po morski ekosistem. ,,U kojoj mjeri, to ćemo da vidimo. Institut je radio određena istraživanja prije seizmičkih istraživanja. Radili smo istraživanje ribolovnih resursa zajedno sa kompanijama koje planiraju da rade seizmička istraživanja. Mi kao državna institucija i jedini institut koji se bavi pitanjem zaštite morskog ekosistema i njegovim proučavanjem smo tu da ispratimo cijeli proces, da li se on odvija na pravilan način. Tek sljedeće godine, kada ponovimo istraživanje, moći ćemo da kažemo da li smo, i ako jesmo, u kojoj mjeri imali negativan uticaj ovih istraživanja”, dodaje on.

Najavljeno je da će ti rezultati biti dostupni javnosti, koja je veoma malo informisana o čitavom ovom projektu. Posebno građani Ulcinja u čijem će se akvatorijumu odvijati sve ove aktivnosti. Samo je početkom prošlog mjeseca gradonačelnik Ljoro Nrekić u delegaciji sa potpredsjednikom Skupštine Crne Gore Branimirom Gvozdenovićem i predsjednikom Opštine Bar Dušanom Raičevićem boravio u Grčkoj kako bi se “na licu mjesta uvjerili da turizam i naftne platforme, ipak, mogu zajedno”. U svim tim susretima se naglašavalo da Energean već četiri decenije istražuje i proizvodi naftu i gas bez ijednog incidenta.

,,Smatramo da građani nijesu adekvatno informisani šta znači istraživanje nafte i gasa u našem malom moru koje je zatvorenog tipa i kakve donosi posljedice ne samo za biodiverzitet nego i za zdravlje i kvalitet života građana, kao i na razne ekonomske grane, kao što su ribarstvo i turizam. Seizmička istraživanja napraviće ogromnu štetu”, kaže Nataša Kovačević iz NVO Green home-a koja je uvjerena da je ,,bilo kakva potraga za naftom u suprotnosti sa prvim članom Ustava koji Crnu Goru definiše i kao ekološku državu”.

Ona napominje da će se istraživanja raditi u seizmološki osetljivim područjima. ,,To je područje između Bara i Ulcinja gdje je bio epicenter katastrofalnog zemljotresa 15. aprila 1979. godine. Postoji mogućnost i indukovanih zemljotresa”, upozorava Kovačević.

U crnogorskoj Vladi navode da u italijanskom dijelu Jadrana ima 1.358, a u hrvatskom 133 istražne bušotine, te da sve države koje imaju izlaz na Jadransko more, izuzimajući Bosnu i Hercegovinu i Sloveniju, sprovode istraživanja ili raspisuju tendere. Samo je u Hrvatskoj na snazi moratorijum na nova istraživanja. Novi tender se u Crnoj Gori najavljuje za dvije godine.

Stručnjak World Wild Fond-a Adria Mosor Prvan tvrdi da će uticaj tih aktivnosti na naše more biti izuzetno negativan, te da je eksploatacija nafte, pogotovo u ovakvom moru kakvo je naše, a to je malo, plitko, zatvoreno more, zapravo ništa drugo do kocka.

,,Poteže se argument: buše Italijani, zašto ne bismo i mi? Ne, ne buše Italijani, italijanska javnost je izrazito protiv tih bušenja. Tamo buše korporacije. I kada dođe do bušenja nafte, na tome ne zarađuju građani, već zarađuje država. A mi na Balkanu znamo jako dobro kakvi su odnosi i kako stvari funkcionišu. Stoga je više nego upitno koliko bi od toga novca koji bi došao od nafte koristi imali građani, a koliko bi tih sredstava ostalo na nekim mutnim nivoima”, kaže Prvan.

Geolog Stanko Kadija, koji je dugo vremena bio nadzornik za geologiju u renomiranoj hrvatskoj kompaniji Ina – Naftaplin i pratio upravo istraživanja u podmorju Jadrana, kaže da su utvrđena ležišta nafte i plina jednostavno premala za ozbiljan posao. ,,Zato je sve što se danas pokušava samo lutanje koje neće dati nikakvih rezultata”, smatra ovaj iskusni geolog.

Uostalom, čep stoji na istražnoj bušotini koja je prije tri decenije izbušena kod Valdanosa do dubine od 5.309 metara, jer proizvodnja nije bila komercijalno isplativa iako su istraživanje vršile tada domaće kompanije.

Peticija i protesni marš za spas našeg Jadrana

Mosor Prvan ističe da Italijani imaju Jadransko more, ali isto tako izlaze na cijeli niz drugih mora. “Mi imamo samo ovo jedno more. Naša tradicija je na neki način usidrena u tom moru, kao i naša kultura i baština. Mi živimo s tim morem i od tog mora”, konstatuje on.

Upravo iz rih razloga je jedna grupa crnogorskih građana pokrenula potpisivanje peticije za stavljanje moratorijuma na dalja istraživanja i eksploataciju ugljovodonika iz ovog dijela Jadrana, koja je dostupna na FB stranici SOS za Montenegro.

Takođe, kako bi skrenuli pažnju građana na opasnost procesa u koji se ušlo, saopštili su da namjeravaju da uskoro organizuju i protestni marš od Ulcinja do Herceg Novog.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo