Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Najgore je nečinjenje

Objavljeno prije

na

U hercegnovskoj opštini postoji tim ljudi iz javnih ustanova i nevladinog sektora, koji su pioniri borbe za uključenje djece sa smetnjama u razvoju u obrazovni sistem. Za ovakvu borbu prvenstveno je zaslužna NVO Nova šansa u Novom i njen član Vukica Novaković, roditelj djeteta s posebnim potrebama. Ona je školske 2008. prva u našoj zemlji pokrenula priču o asistentima u nastavi i osmislila projekat, finansiran od Save the Children i EU. „Razlozi da napravim ovaj program sasvim su lični jer sam majka djeteta sa smetnjama u razvoju” kaže Vukica Novaković. „U toku školske 2008/2009. godine mom djetetu obezbijeđen je asistent u nastavi. Znam koliko je to značilo njemu i koliko se radovao odlasku u školu. Meni kao roditelju ovo je bila prva pomoć društva u podizanju djeteta s razvojnim teškoćama, koje ima potrebe kao i svako drugo dijete. Između društva i izolacije, ono radije bira društvo i to društvo svojih vršnjaka”.

Pokazalo se da je asistent u nastavi nezamjenljiva podrška djeci s posebnim potrebama, koja su uključena u inkluzivno obrazovanje, ali se pokazalo da će teško opstati ako izostane finansijska podrška lokalne uprave, resornog ministarstva i donatora. Ovim servisom podrške mogu se pohvaliti dvije hercegnovske osnovne škole Milan Vuković na Savini i Orjenski bataljon u Bijeloj, gdje su angažovan tri asistenata u nastavi, dok je 20 nastavnika prošlo stručnu obuku.

Uvođenjem asistenta u nastavu želi se olakšati integracija učenika s teškoćama u razvoju i povećati mogućnost njihovog upisa u redovne škole. Time se unaprjeđuje kvalitet njihovog školovanja. Dugoročni cilj ovog projekta je otvaranje radnog mjesta asistenta u nastavi za učenike s posebnim edukacijskim potrebama u okviru sistema inkluzivne edukacije. Takva edukacija treba da omogući obrazovanje velikog broja djece u svom prirodnom, socijalnom okruženju.

DRŽAVA BEZ SLUHA: Principi inkluzivne edukacije prihvaćeni su na Svjetskoj konferenciji o pristupu i kvaliteti edukacije osoba s posebnim potrebama u Salamanci 1994. i na Svjetskom edukacijskom forumu u Dakaru, 2000. Ova ideja je podržana i od UN standardnim pravilima o izjednačavanju mogućnosti za osobe sa i bez posebnih potreba, proklamirajući jednakost za sve ljudske različitosti.

Dr Svjetlana Kovačević, pedijatar iz Herceg Novog, o inkluziji i asistentima u nastavi kaže: „Prema dopunama Zakona o inkluzivnom obrazovanju, asistenti u nastavi postoje ali kao – volonteri. Za narednu školsku godinu, država nema novaca da zaposli ljude za inkluzivnu nastavu. Usvojen je zakon o volontiranju, no postavlja se pitanje ko će i na koji način organizovati taj servis i ko će ga platiti. Takav servis mora biti akreditovan i licenciran, a volonter stručno obrazovan.” Zavisno od školskih aktivnosti odnosno rasporeda časova, ovakav asistent može pokriti troje djece. Obično su to časovi jezika, matematike i predmeta u kojima je dijete manje uspješno.

U ime inkluzije u obrazovnom sistemu proteklog vikenda u OŠ Ilija Kišić u Zelenici, održana je treća po redu Specijalna olimpijada – Nacionalne igre Crne Gore za djecu sa smetnjama u razvoju. Na ovim sportskim susretima, pored Novljana, učestvovala su i djeca iz specijalnih odjeljenja Podgorice, Bara, Nikšića, Bijelog Polja i Kotora s ukupno 70 takmičara. Nadmetali su se u atletici, malom fudbalu, basketu i stonom tenisu, na oduševljenje učesnika, organizatora i gostiju.

ZELENIČKI EMBRION: Škola u Zelenici ima dugogodišnje iskustvo za rad s djecom s težim poremećajima, dobro opremljen prostor i specijalizovan kadar – tri defektologa i pet profesora koji posjeduju licence za rad.

U ovoj školskoj godini, troje djece s autizmom, u okviru specijalnog odjeljenja za djecu s posebnim obrazovnim potrebama, pohađaće eksperimentalnu nastavu po posebnom programu. Uprava škole i aktiv defektologa odlučili su da se s tom djecom radi odvojeno od ostale koja pohađaju specijalnu školu. Osim nastave za autističnu djecu, biće formirana i dva kombinovana odjeljenja specijalne škole za šesti i sedmi razred, u kojima će nastava biti organizovana za šestoro djece, dok će im se kasnije pridružiti još dvoje. Peti i osmi razred pohađaju tri učenika, a očekuju još jednog. Ukupan broj djece u inkluzivnoj nastavi je devet.

Direktor škole i organizator ove olimpijade Đorđije Radović, kaže: „Najgore je nečinjenje. Od države tražimo da sistem profunkcioniše. Tražimo da se sroči validan zakon, uvežu servisi koji će sve to iznijeti na svojim plećima i da se stvore stručni timovi”.

Po novim statistikama Američke pedijatrijske akademije APA, jedno od 160 djece ima probleme iz autističnog spektra – pervazivne smetnje. Udruženje američkih roditelja čak govori o jednom djetetu na njih 90. U posljednjih nekoliko godina broj takvih slučajeva je u porastu. Niko ne može da potvrdi zašto.

Statistika

Ukupan broj djece s posebnim potrebama u osnovnim školama u Crnoj Gori je 1.591 (631 djevojčica i 960 dječaka). U gotovo svim većim gradovima Crne Gore pri redovnim školama organizovan su i specijalna odjeljenja (21), koja rade po prilagođenim programima i koja mogu pohađati djeca s lakšim smetnjama u intelektualnom funkcionisanju. U ovim odjeljenjima rade defektolozi i specijalni pedagozi. Ukupan broj djece s posebnim potrebama u srednjim školama je 196 (109 djevojčice i 87 dječaka). Kadar nije adekvatno pripremljen za rad s učenicima sa posebnim potrebama.

Ustanove

U Crnoj Gori postoji pet posebnih ustanova, specijalizovanih za obrazovanje djece s posebnim potrebama, lociranih uglavnom u Podgorici. Mreža škola za učenike sa smetnjama u razvoju i posebnih odjeljenja nije ravnomjerno raspoređena po Crnoj Gori. To je osnovni razlog za smještanje djece i učenika iz manjih gradova i sela u domove koji su organizovani uz takve škole. Za djecu s umjerenim, težim i teškim smetnjama nema dovoljno dnevnih centara koji olakšavaju funkcionalnu adaptaciju i vaspitno-obrazovne programe. Za sada postoje samo u Bijelom Polju, Nikšiću i Pljevljima. U planu je otvaranje dnevnih centara u Beranama i Igalu.

Marija ČOLPA

Komentari

DRUŠTVO

ZNACI: Oko 98 odsto novooboljelih nevakcinisani građani

Objavljeno prije

na

Objavio:

vakcina

Epidemiolozi ponavljaju apel za vakcinaciju i iznose podatke da je od 1. aprila, među otkrivenim slučajevama oboljelih od korona virusa, oko 98 odsto njih nije bilo vakcinisano ili nije bilo propisno vakcinisano

Od 9,6 hiljada građana, koji su od 1. aprila do ove nedjelje zaraženi korona virusom, 98 odsto njih nije bilo propisno vakcinisano, saopšteno je iz Instituta za javno zdravlje (IJZ).

Epidemiolog IJZ-a Milko Joksimović kazao je da je u tom periodu korona virusom zaraženo čak 9,4 hiljade građana koji nijesu uopšte bili vakcinisanim ili su dobili samo prvu dozu.

„Ili nijesu prošle tri do četiri sedmice od revakcinacije, jer se sve vrijeme prije toga osoba ne može smatrati propisno zaštićenom, pošto imunom sistemu treba vrijeme da odreaguje na vakcinu i da se postigne zaštitni efekat“, precizirao je Joksimović.

Kako je naveo, od 9,6 hiljada novozaraženih, samo je 200 građana koji su bili vakcinisani u cjelosti i kojima je od druge doze prošlo tri do četiri sedmice i koji se smatraju propisno vakcinisanima.

„To znači da, prema trenutnim podacima, od 1. aprila do danas, među otkrivenim slučajevama oboljelih od korona virusa, oko 98 odsto njih nije bilo vakcinisano ili nije bilo propisno vakcinisano“, istakao je Joksimović.

Epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić izjavila je da je na osnovu podataka praćenja vaksinisanih primijećeno da broj zaraženih među vakcinisanima drastično pada 28 dana nakon druge doze. ,,Vakcinacija pruža visok stepen zaštite od teže forme bolesti i fatalnih ishoda i to preko 90 odsto. Simptomi koje dobiju vakcinisane osobe biće na nivou prehlade”, rekla je Popović – Samardžić. Najavila je i da će do kraja septembra u Crnu Goru stići 100.000 doza Fajzer vakcina.

R.M.

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

HOTELI SVETI STEFAN I MILOČER I DALJE ZATVORENI: Statis optužuje premijera za prijetnje sudijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Javni poziv kompanije Adriatic properties na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih optužbi i kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića, kojeg potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva

 

Prepiska između predstavnika Vlade i zakupca hotelskog kompleksa Sveti Stefan i Miločer, kompanije Adriatic properties povodom zatvaranja/otvaranja hotela za ovu turističku sezonu, dostigla je krajem jula kulminaciju. Više se ne  biraju riječi i uvrede koje jedna strana upućuje drugoj.

U posljednjem u nizu javnih saopštenja kompanije Adriatic properties i Aman resorts pozvale su predstavnike Vlade na saradnju u rješavanju nezavidne trenutne situacije. Najpoznatije ljetovalište na Crnogorskom primorju i dalje je zatvoreno, uprkos poodmakloj turističkoj sezoni.

Ponovljen je zahtjev  u kojem tvrde da jedino  traže uvjerenje da mogu nastaviti da upravljaju luksuznim risortom u skladu sa međunarodnim standardima. ,,Bez upada, uznemiravanja, zastrašivanja ili oštećenja rizorta”.

Međutim, ovaj javni poziv  na saradnju pretvorio se u niz neprimjerenih kvalifikacija na račun Vlade i premijera Zdravka Krivokapića. Njega  potpisnici optužuju da utiče na rad crnogorskog pravosuđa na način da lično prijeti pojedinim sudijama u sporovima koje zakupac vodi protiv države Crne Gore i Opštine Budva.

,,U lokalnim medijima čitamo šokantne izvještaje da premijer prijeti lokalnom sudiji da će, ukoliko odluči u našu korist, zahtijevati da se protiv njega podnese krivična prijava tvrdeći da je institucija radila protiv interesa države”, navodi se u saopštenju koje su objavile Vijesti.

Da bi se zabrinuto upitali kakva se poruka ovakvim aktivnostima premijera šalje aktuelnim i potencijalnim investitorima u smislu demokratije i političke stabilnosti u Crnoj Gori.

Petros Statis nije potpisan ispod teksta saopštenja za javnost. Ali  prepoznatljiva je retorika predsjednika Odbora direktora kompanije Adriatic properties, čiji je osnivač of-šor kompanija Aidway investments Ltd, registrovana na Britanskim Djevičanskim Ostrvima.

I pored detaljne pretrage nije bilo moguće naći niti jedan tekst u medijima na temu u kojoj se pominju prijetnje premijera Krivokapića nekom od sudija. Ko je, gdje i kada objavio  takvu informaciju, Statis nije podijelio sa čitaocima. Teško je povjerovati da bi informacija o direktnom miješanju premijera Crne Gore u nadležnost pravosuđa ostala na marginama medijske scene u Crnoj Gori. Naprotiv, takva skandalozna vijest, našla bi se na naslovnicima vodećih medija i bila važna  vijest na svim TV stanicama i portalima. Ne bi bila ekskluziva tamo nekog lokalnog medija, ili onih medija koje Statis kontroliše.

Problematičan je i drugi dio neutemeljenog javnog opanjkavanja premijera, po kojem je u pitanju prijetnja lokalnom sudiji nekog lokalnog suda.

Od nižih sudova u Budvi radi samo Sud za prekršaje, dok se sporovi građana i privrednih subjekata sa teritorije opštine Budva uglavnom vode pred Osnovnim sudovima u Kotoru ili na Cetinju. U slučaju spora o kome govore u Adriatic propertiesu, navedeni sudovi nisu nadležni, pa ne može biti riječi o lokalnom sudu ni o lokalnom sudiji.

Podsjećamo, početkom jula kompanija Adriatic properties preko svojih advokata predala je Privrednom sudu u Podgorici predlog za određivanje privremene mjere kojom se državi Crnoj Gori zabranjuje da preduzima mjere i radnje koje mogu  nanijeti štetu ovoj kompaniji kao i zabranu da se vrše promjene na imovini koja je predmet Ugovora o zakupu hotela Sveti Stefan i Miločer kao i ugovora o zakupu hotela Kraljičina plaža.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

,,Dodatan broj smrtnih slučajeva može biti indirektno vezan za koronavirus ili može biti posljedica oslabljenog pristupa zdravstvenoj zaštiti tokom kovid krize”, izjavio je za Vijesti direktor Instituta za javno zdravlje Igor Galić.

U prvim mjesecima pandemije sami pacijenti su izbjegavali odlaziti u bolnice zbog rizika od COVID19, a tokom prošle godine  imali smo zatvaranje ambulanti na sekundarnom i tercijarnom nivou, podsjeća za Monitor epidemiološkinja iz Instituta za javno zdravlje Milena Popović Samardžić: ,,Kad se tome pridruže dugoročne posljedice COVID-19 infekcije može se postaviti sumnja da konačan broj umrlih od COVIDa nije definitivan i da može biti značajno veći”.

Ona kaže da porast broja smrtnih slučajeva daje potpuniju sliku uticaja pandemije na mortalitet, što se samo iz prijavljenih smrtnih slučajeva od COVID 19 ne može zaključiti. ,,Da bismo izmjerili stvarni uticaj pandemije na moratalit pored registrovanih umrlih od COVID 19 potrebno je analizirati i excess deaths, tj. promjenu u broju umrlih u poređenju sa prosjekom za isti period prethodne godine”, kaže.

Podaci govore da je tokom 2020. umrlo 430 muškaraca i 268 žena više u poređenju sa 2019. Najveći porast u broju smrtnih slučajeva u odnosu na 2019. godinu zabilježen je starosnoj strukturi iznad 65 godina. ,,Trend rasta mortaliteta tokom 2021 nastavio je da raste. Tokom januara broj preminulih je veći za preko 200 u odnosu na isti period prethodne godine. Taj trend rasta mortaliteta se nastavio i u narednim mjesecima što samo govori o ozbiljnosti ove pandemije. Kada se uz to uzmu u obzir i dugoročne posljedice COVIDa ili nešto što je već u literaturi poznato kao long COVID a što je čest uzrok vraćanja pacijenata u bolnicu u periodu od tri do šest mjeseci nakon inicijalne pojave simptoma, ponovno zauzimanje hospitalnih kapaciteta, pa i povećan rizik od smrti u prvih šest mjeseci od inicijalne infekcije, jasno je da će konačna slika ove pandemije što se tiče broja žrtava biti mnogo ozbiljnija”, zaključuje Popović-Samardžić.

Usljed kovid krize, tokom prošle godine, jedna od preporuka Nacionalnog koordinacionog tijela za borbu protiv zaraznih bolesti bila je da parovi odgode planove za proširenje porodice.

Kovid je dodatno ogolio negativne trendove koji odavno traju, a koje država do sada nije preduprjeđivala. Nakon što su početkom ovog mjeseca  objavljeni alarmanti podaci o padu nataliteta, reagovala je jedino Socijalistička narodna partija koja je poručila da nova vlast rješavanju problema negativne stope prirodnog priraštaja mora pristupiti krajnje ozbiljno, jer se radi o trendovima koji bi upalili „crveni alarm“ i kod država sa neuporedivo većim brojem stanovnika. U većini ostalih partija alarm se pali samo na priče iz davnina.

Sredinom aprila je objavljeno da će se pitanjima koja se tiču nataliteta baviti skupštinski odbor za Rodnu ravnopravnost.

Dugoročne prognoze, koje su još 2017. godine objavile Ujedinjene nacije govore da će u 2100. Broj stanovnika u Crnoj Gori biti za 200.000 manji nego danas i iznositi 437.000 ljudi. Polovinu stanovništva će činiti stariji od 60 godina.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo