Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Nasukane milijarde

Objavljeno prije

na

portomn

Beneto, Fereti i ostali graditelji plovećih palata, koje favorizuju bogataši, tonu pošto svjetska ekonomska kriza pogađa i brodogradnju. Biznis s luksuznim jahtama u Evropi se nasukao. Prodaja skupih pomodnih brodova za uživanje opada poslije decenije rasta bez presedana. Tokom tog perioda neki mali, porodični brodograditelji izrasli su u globalne igrače koji su gradili brodove za neke od najbogatijih ljudi na planeti. BORBA ZA OPSTANAK: Sada, ove kompanije otpuštaju radnike i pregovaraju s povjeriocima, nastojeći da ostanu na površini. U francuskom Benetu, najvećem proizvođaču jedrenjaka na svijetu, saopštili su početkom aprila da će ukinuti 600 radnih mjesta, ili oko 10 odsto. Preduzeće je 1884. u mjestu Kroa de Vu osnovao Benžamin Beneto, a šezdesetih uveliko unaprijedili unuci Anet i Andre Beneto Ru pošto su usvojili liniju plovila od fiberglasa. U periodu od 1997. do 2007, godišnja prodaja porasla im je sa 235 miliona dolara na 1,4 milijarde – da bi tokom 2008. opala za 50 odsto.

Beneto je samo jedna od mnogih kompanija koje su u nevolji. Tako je italijanski Fereti, jedan od dva najveća proizvođača luksuznih jahti, zaključio početkom aprila sporazum s povjeriocima o reprogramiranju duga od oko 1,4 milijardi dolara.
Grupa Fereti osnovana je 1971. u Forliju i jedna je od nekoliko evropskih proizvođača jahti koje su pokupovale akcionarske firme, u ovom slučaju londonski Kandover u poslu vrijednom 1,6 milijardi dolara. No, proizvođač jahti nije uspio da plati kamatu ranije ove godine i Candover je sada otpisao cjelokupnu investiciju.
Banke koje su finansirale posao Feretija i Kandovera, pak, uzimaju svoj dio. Prema aprilskom sporazumu, kreditori, uključujući i Kraljevsku banku Škotske (RBS) otpisaće gotovo polovinu od 1,4 milijarde dolara duga, u zamjenu za približno 52 odsto akcija kompanije.
Još jedno privatno akcionarsko društvo Bein kapital 2007. kupilo je njemačkog konstruktora jahti Bavaria Yachtbau za 1,75 milijardi dolara. Agencija Rojters, međutim, u februaru je citirajući interne dokumente kompanije izvijestila da je Bein u potpunosti otpisao vrijednost investicija u jednom od najvećih evopskih proizvođača jahti.

LOŠE VIJESTI: Njemačka Bavaria Yachtbau ima 600 zaposlenih i godišnje proizvede oko 2.500 jedrenjaka i motornih jahti. U kompaniji ne objelodanjuju podatke o prometu, a njen direktor Andres Cardenas tvrdi da ne planiraju obustaviti proizvodnju.
Drugi proizvođači jahti, ipak tonu. Dva manja francuska igrača, Kuaš i Rodriguez Group, posljednjih su nedjelja zatražili privremenu zaštitu od sudova za bankrot dok se bore da restrukturiraju svoje dugove.
Graditeljima jahti, po običaju, potrebno je mnogo sredstava tokom prvih mjeseci u godini dok završavaju brodove koje kupcima treba isporučiti prije ljetnje sezone jedrenja. ,,To je razlog što nam sada stiže mnogo loših vijesti”, smatra Tomas Alzita, industrijski analitičar u pariskoj Fortis banci.
Najveći globalni graditelj jahti od preko 80 stopa, koje najviše vole šeici s Bliskog istoka i ruski oligarsi italijanski je Azimut-Beneti a prate ga Ferreti i Rodrigez.
Azimut-Beneti iz Vijaređa, jedino brodogradilište na svijetu koje je Showboats International magazine šest puta za redom proglasio za ,,broj 1.”, takođe je pogođeno globalnom krizom. Kompanija je suočena s protestima radnika koje mora slati na prinudni odmor.
Evropski graditelji jahti već su prošli kroz jednu rundu integracije, u kojoj su veće kompanije pokupovale one manje i slabije. Da li je na pomolu nova runda preuzimanja? Analitičar Alzita smatra da to nije vjerovatno: ,,Velike grupe više vole da čuvaju svoju gotovinu.” Za one manje on, međutim, prognozira bankrotstva.
Takva kretanja sigurno će imati uticaj na ukupnu industriju putovanja i turizma, koja ionako prolaze kroz teška vremena zbog globalne ekonomske krize. Nešto od toga moglo bi se osjetiti i u crnogorskom turizmu.

ŠKAKLJIVO VRIJEME: Prvi test mogao bi biti za ovaj mjesec najavljena prodaja prvih 29 stanova u tivatskom Porto Montenegro. Kako je sredinom aprila pisao londonski Sandi tajms, da bi bio zamišljen konačni izgled tog projekta, treba dobro napregnuti oči i upotrijebiti mnogo mašte.
U ovom trenutku, jedina plovila u luci su zarđale podmornice iz stare JNA, motorna jahta koja je nekada pripadala predsjedniku Titu, jedan elegantni jedrenjak za obuku i brod za krstarenje koji je nekada plovio rijekom Senom. Tu je, takođe, i veliki crveno-bijeli kran, koji treba da bude svjetionik za brodove koji se približavaju. Dozvole za gradnju izdate su tek prošlog mjeseca, jedini dio koji je do sada završen je molo ukrašen palminim drvećem iz Španije, od kojih jedno već izgleda kao da su ga pojeli moljci, primijetio je reporter nedjeljnog izdanja konzervativnog londonskog dnevnika Tajms,uz zaključak da je svjetska recesija škakljivo vrijeme za promociju novih skupih projekata.
,,Interesovanje britanskih investitora za Crnu Goru u potpunosti je nestalo krajem prošlog ljeta”, izjavila je Maja Dragović, poslovna konsultantkinja, koja savjetuje britanske investitore. “Prije dvije ili tri godine, bilo je garantovanih desetak britanskih kupaca nedjeljno; sada ih praktično nema, iako graditelji koji su ovdje završavaju započete projekte. Drugi pokušavaju da prodaju imovinu uz velike popuste od 10 do 50 odsto”.
Sandi tajms, u opširnom članku navodi i da “ima i drugih nezgoda”. Tivat nije najljepši grad i prvi stanovnici Porto Montenegra moraće da provedu nekoliko godina, živeći pored gradilišta. Uz to, voda i struja se neočekivano isključuju po nekoliko sati, pogotovu ljeti.

Desetkovanje bogatstva

,,Ambiciozni planovi za transformaciju male balkanske države Crne Gore u raj za vlasnike superjahti možda zapadaju u probleme,” navodi se na internet sajtu Wealth-Bulletin.com za upravljanje imovinom u svijetu. Wealth-Bulletin.com, iz sastava svjetski čuvene Dau Džons (Dow Jones) američke kompanije za izdavaštvo i finansijske informacije primijetio da ,,ukoliko produbljivanje globalne recesije nije bilo dovoljno zabrinjavajuće za razvoj Porto Montenegra, vrijednog 650 miliona eura, možda će to biti desetkovanje bogatstva usljed finansijske krize jednog od milijardera koji su podržali projekat u Tivtu.” Misli se, naravno, na ruskog tajkuna Olega Deripasku, koji je bio primoran da ustupi udio u nekoliko kompanija, poslije zahtjeva da namiri dugove i zatraži pomoć od ruske vlade za njegov Rusal. ,,I pored svojih problema, Deripaska ostaje u potpunosti privržen projektu Porto Montenegro, u kojem ima udio od sedam odsto, sudeći po glasnogovorniku”, navedeno je na sajtu. Wealth-Bulletin.com podsjeća i da su u britanskim medijima razmatrane veze tog oligarha s lordom Mendelsonom, britanskim ministrom poslovanja, pošto je Deripaska na svojoj superjahti Kvin Kej od 80 miliona funti (90 miliona eura) gostio prošlog ljeta tog političara. Prema sajtu, dok je Mendelson bio evropski komesar za trgovinu, Evropska unija je podržala pristup Crne Gore u Svjetsku trgovinsku organizaciju i smanjila carine na uvoz aluminijuma u Evropu. ,,Oba su poteza koristila Deripaski, čija fabrika aluminijuma KAP čini 20 odsto ukupnog društvenog proizvoda Crne Gore i 80 odsto njenog izvoza,” navedeno je dalje. Wealth-Bulletin.com ističe da je otvaranje Porto Montenegra pomjereno za godinu dana u nadi da će stvari biti pokrenute prije zahuktavanja globalne recesije. Takođe, oborena je cijena u odnosu na sve druge marine za superjahte na Mediteranu, takođe je konstatovano na sajtu.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

POLICIJSKA TORTURA I KAKO JE SPRIJEČITI: Teška ruka pendrek-demokratije

Objavljeno prije

na

Objavio:

Evropski komitet za sprečavanje mučenja (CPT) je ukazao na „nestandardne predmete“ – bejzbol palice i električne kablove – koje je pronašao u CB Podgorica, koji je naveden i kao lokacija na kojoj su žrtve policijske torture mučene

 

Zvjersko prebijanje Jovana Grujičića, Benjamina Mugoše i M.B., poslednji je u nizu slučajeva koji bacaju sjenku na postupanje uniformisanih službenika Uprave policije. Taj događaj, istovremeno, u fokus javnosti vraća dilemu da li se crnogorska policija vraća davno oprobanim metodama iznuđivanja priznanja od osumnjičenih.

Repertoar torture  je, prema tvrdnjama pretučene trojke, raznovrstan: navlačenje pancirnih prsluka na gornji dio tijela i udaranje bejzbol palicama preko istih, udaranje po tabanima, upotreba elektro-šokera na više djelova tijela uključujući genitalije, davljenje plastičnom kesom, šamaranje, repetiranje pištolja… Zbog onog što su preživjeli oni su podnijeli  krivičnu prijavu, u kojoj su detaljno naveli šta su im policajci radili, u maju, nakon što su ih uhapsili zbog sumnje da su učestvovali u postavljanju eksplozivne naprave ispred kafe bara Grand i porodične kuće policijskog službenika Duška Golubovića.

Iz NVO Akcija za ljudska prava (HRA) ističu da se u ovom slučaju, na osnovu službenih dokumenata, zna ko su službenici CB Podgorica koji su učestvovali u ispitivanju. Batinaši su, ipak, i dalje nepoznati. I pored toga što je Grujičićev otac podnio krivičnu prijavu protiv svih koji su, kako tvrdi, učestvovali u otmici njegovog sina iz psihijatrijske bolnice u Kotoru, ali i onih koji su ga pretukli u Centru bezbjednosti. „ … je Jovana tjerao, izmučenog i imrcvarenog, da hoda na ruke i noge u prostoriji dok je on istovremeno pokušavao da ga jaše, praveći selfije mobilnim telefonom uz riječi ‘svima ću ovo da pošaljem da vide kakav si mangup’. Napominjem da su zadnje dvije metode slomile Jovana koji je nakon toga njima rekao da će sve da prizna i da potpiše izjave koje su mu dali. Nakon tog priznanja Jovanu je zaprijećeno da ne smije tražiti advokata“, dio je prijave koju je podnio Grujičićev otac.

Opis mučenja koji smo tu vidjeli odgovara taktikama mučenja koje su u Latinskoj Americi protiv ljevičara koristili pripadnici vojnih hunti, kaže za Monitor Tea Gorjanc – Prelević. „Što reče neko, samo što ih iz helikoptera nisu bacali u more“.

Svetlana ĐOKIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka sedmog avgusta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

OPŠTINA BUDVA DVA MJESECA U FINANSIJSKOJ BLOKADI: Pritisak težak desetine miliona

Objavljeno prije

na

Objavio:

Očekuje se da novoformirana odbornička većina održi sjednicu budvanskog parlamenta u subotu, 08. avgusta, na čijem će se dnevnom redu, pored planiranih smjena članova raznih upravnih odbora i Savjeta RTV Budva, naći i dirigovana odluka o podizanju kredita za vraćanje miliona Vladi

 

Da su životi građana Budve manje važni od vlasti, političkih igara i finansijskih špekulacija, pokazuje  situacija u kojoj zaposleni u ovoj turističkoj opštini dva ili tri mjeseca ne primaju zarađene plate. Usred turističke sezone i otežanih životnih uslova zbog epidemije korona virusa, oko hiljadu zaposlenih početkom ljeta ostalo je bez mjesečnih zarada.

Voljom ministra finansija Darka Radunovića, po čijem je nalogu Privredni sud uveo privremenu mjeru blokade računa Opštine krajem maja, uoči sveobuhvatne akcije preotimanja vlasti u Budvi, zaposleni u lokalnoj upravi nijesu primili dvije zarađene plate. Radnicima u JU Muzeji i galerije Budve i Javnom servisu RTV Budva duguju tri lična dohotka.

Podsjećamo, Ministarstvo finansija isplatilo je krajem prošle godine 29,3 miliona eura austrijsko-njemačkoj firmi WTE/EVN na ime aktiviranih garancija koje je dala Vlada za projekat izgradnje postrojenja za preradu otpadnih voda u Bečićima. Iako postupak oko dokazivanja stvarnog iznosa uloženih sredstava u izgradnju  kolektora u naselju Vještice nije okončan, kao ni istražni postupak državnog tužilaštva, Vlada je na prvi zahtjev Njemaca isplatila tražene milione, koje sada potražuje od Opštine Budva.

Naplata milionskog troška iz budžeta Vlade jedan je od razloga izvršenog prevrata u Budvi, nasilne promjene legalno izabrane vlasti u kojoj su učestvovale brojne državne institucije. Uz pomoć jakih policijskih snaga na čelne funkcije u Opštini postavjeni su predstavnici nove odborničke većine, DPS, Crnogorske, SD i nezavisnog odbornika Stevana Džakovića. Glavni zadatak tako ustoličenih predsjednika Opštine Nikole Divanovića (DPS) i predsjednice Skupštine, Anđele Ivanović iz Crnogorske, je zaduživanje Budve za 30-ak miliona eura, kako bi Vlada nadomjestila minus u svojoj kasi. Odluka o kreditnom zaduženju mora biti donijeta do kraja avgusta, za kada su zakazani redovni lokalni izbori.

DPS pokazuje potpuno odsustvo brige za egzistenciju građana zaposlenih u opštinskoj administraciji i njihovih porodica, jer na računu Opštine ima novca  za isplatu plata. Pravnim i fizičkim nasiljem Budva je dovedena u ponižavajuću situaciju, da joj sa republičkog nivoa diriguju načinom upravljanja sopstvenim sredstvima, da jedan ministar lokalnoj samoupravi može da zabrani isplatu zarađenih plata iz redovnih opštinskih prihoda. Budva koja je najznačajnija turistička opština u Crnoj Gori,  iz koje Vlada ubira milione prihoda po raznim osnovama, trpi dvomjesečno iživljavanje Vladinih institucija nad građanima ovog grada.

Svakodnevne scene na vratima Opštine gdje pripadnici privatnog obezbjeđenja ne dozvoljavaju ulazak u opštinske prostorije odbornicima sa liste Demokrata i DF-a, pokazuju da ponižavanje Budve i njenih građana kao da nema granica. Te scene posredstvom medija odlaze u svijet.

Branka PLAMENAC

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka sedmog avgusta ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

NASTAVLJEN ŠESTOGODIŠNJI RAT KOTORSKIH KLANOVA: Nove žrtve starog sukoba

Objavljeno prije

na

Objavio:

Policija i tužilaštvo ispituju mogućnost da je ubistvo Saše Klikovca osveta za pokušaj likvidacije Podgoričanina Igora Krstovića, 28. januara u Zeti

 

Taman kad se pomislilo da između zaraćenih kotorskih kriminalnih grupa kavčana i škaljaraca vlada primirje, hicima u Podgoričanina Sašu Klikovca (38), poslata je poruka da kraja rata nema na vidiku. Klikovac je likvidiran u subotu, nešto prije 10 sati, ispred porodičnog restorana Kod Crnogorca u naselju Cijevna, nadomak Podgorice. I dalje nepoznata osoba u njega je, u trenutku kad je ulazio u automobil, ispalila pet hitaca kalibra 9 milimetara, ne ostavljajući mu šansu da preživi.

Kako to obično slijedi u ovakvim slučajevima, osim pretrage mjesta zločina i obližnjih naselja, pripadnici policije obavili su i razgovor sa desetak osoba koje se u njihovim evidencijama vode kao članovi škaljarskog kriminalnog klana. Od pomoći im nijesu bili ni snimci sa kamera postavljenh na obližnjim objektima, na kojima su, za sada, uočili samo vozilo (golf) za koje sumnjaju da ima veze sa ovom likvidacijom, jer je njegovo kretanje primijećeno i nekoliko dana prije zločina.

,,Za sada nema ništa novo u tom pravcu, provjeravamo da li to vozilo ima ikakve veze sa zločinom, odnosno da li su ga možda koristile ubice kako bi sa sigurnošću utvrdili navike ubijenog“, objašnjava naš sagovornik iz policije. Sumnje da je Klikovac žrtva krvavog rata koji već šest godina traje između kavčana i škaljaraca potvrđuje uključenost u istragu i  pripadnika Specijalnog policijskog tima za borbu protiv organizovanog kriminala i korupcije.

Naši sagovornici dodaju da se ispituje mogućnost da je ubistvo Klikovca osveta za pokušaj likvidacije Podgoričanina Igora Krstovića (35) 28. januara u Zeti. Krstović, prema operativnim podacima policije, važi za osobu blisku škaljarcima čije su vođe, Igor Dedović i Stevan Stamatović, ubijene 19. januara u Atini.

Desetak dana kasnije napadači su sačekali Krstovića u blizini njegove kuće u mjestu Balijače i ispalile više od 20 hitaca u njega, dok je bio u vozilu. Krstović je uspio da preživi kišu metaka, a istražitelji za pokušaj njegove likvidacije terete braću StanišićVidoja i Radoslava, te Dragišu Bulatovića sa kojima je ubijeni Klikovac bio blizak.

Istražitelji vjeruju da je Vidoje Stranišić 28. januara 2020. godine u Podgorici pomogao u napadu na Krstovića koji je zadobio teške povrede. Kako pokazuju nalazi istrage, Vidoje Stanišić je NN osobama obećao prikrivanje krivičnog djela i tragova. „Za sada dva NN lica su vozilom golf  koje je prethodno ukradeno i na kojem su bile postavljene ukradene registarske oznake, pratili I. K. i iz vozila u pokretu ispalili su najmanje 15 metaka u njegovom pravcu, nakon čega su napadači pobjegli“, piše u odluci Apelacionog suda kojom se Stanišiću produžava pritvor.

Napadači su dovezli vozilo na Kakaricku goru gdje su ih po prethodnom obećanju sačekali okrivljeni Bulatović i Vidoje Stanišić koji su zapalili vozilo u kojem se nalazila i automatska puška. „Iz priloženih dokaza proizilazi da je vozilo golf  koji je pronađen zapaljen u mjestu Kakaricka gora ukraden u avgustu 2018. godine u Srbiji. Iz izvještaja o DNK vještačenju Forenzičkog centra proizilazi da je na plastičnoj boci koja je pronađena na mjestu paljenja vozila utvrđeno prisustvo biološkog materijala koji potiče od D. B. i okrivljenog V. S.“, stoji u citiranom rješenju sudija Apelacionog suda.

Klikovac je prema operativnim podacima policije godinama važio za bezbjednosno interesantnu osobu. On se najprije vodio kao pripadnik lokalne kriminalne grupe Zagoričani, koja je ime dobila po podgoričkom naselju u kome živi većina članova te grupe. Većina njih je, zbog raznih krivičnih djela, boravila iza spuških bedema. Osuđivani su zbog napada na službeno lice, nedozvoljenog držanja oružja, posjedovanja i trgovine drogom, iznude, računarske prevare. Iza brave su se sprijateljili sa pripadnicima kavačkog klana i na taj način podigli svoju kriminalnu grupu na veći nivo.

Da je poznanstvo stečeno iza brave dovelo do toga da ova lokalna kriminalna organizacija bude naslonjena direktno na kavački klan, neka vrsta njihove ekspoziture u Podgorici, potvrđeno je i fotografijama koje su objavile Vijesti, a na kojima se vidi da su upravo vođe „zagoričke“ grupe dočekale, po izlasku iz zatvora, vođu kavačkog klana Slobodana Kašćelana.

Lokalna zagorička grupa nije jedina koja se u Spužu priklonila moćnim kotorskim narkoklanovima. Dobro upućeni sagovornici tvrde da je upravo Uprava za izvršenje krivičnih sankcija  (doskorašnji ZIKS) mjesto gdje su mnogi manje poznati kriminalci dobili svoje mjesto u mnogo poznatijim i opasnijim grupama uključenim u međunarodnu trgovinu narkoticima.

Rat kotorskih klanova počeo je zbog nestanka velikog tovara droge u Valensiji. Zbog skupocjenog bijelog praha od tada je ubijeno blizu 50 ljudi, a policijski podaci govore kako većina ubijenih nije direktno učestvovala u nabavci, niti u nestanku te droge.

Crnogorska policija zvanično je saopštila da su ubistva posljedica sukoba između dvije jake kriminalne grupe iz Kotora. Indirektno su saopštavali da je krađa vrijednog tovara uzrok krvavog, uličnog rata između klanova koji su svojevremeno bili jedna ekipa poznata kao škaljarska grupa. Odmah nakon nestanka droge u novembru 2014. godine i zvanično je započeo rat.

Prvi hici ispaljeni su upravo u Valensiji, kada je ranjen kasnije ubijeni Budvanin Goran Đuričković (48). Par mjeseci nakon pucnjave u Valensiji 19. februara 2015. godine u Podgorici je dignut u vazduh blindirani audi Podgoričanina Milana Vujotića, bliskog Slobodanu Kašćelanu (55) i Radoju Zviceru, navodnim vođama kavačkog klana.

Dan kasnije pala je prva žrtva krvavog rata – Goran Radoman. On je ubijen u Beogradu 20. februara 2015. godine. Ubica je u njega, iz kalašnjikova, ispalio najmanje 25 hitaca. Srpski istražitelji još su bez pomaka u toj istrazi. Njegov egzekutor nikada nije identifikovan, mada bezbjednosne službe, prema nezvaničnim informacijama, imaju operativne podatke o mogućem počiniocu ovog zločina.

Nakon Radomanovog ubistva, uslijedile su mafijaške likvidacije u Crnoj Gori, Srbiji, Bosni i Hercegovini, Njemačkoj, Austriji, Grčkoj, izvedene na način koji smo do tada mogli vidjeti samo na filmovima. Među mnogobrojnim žrtvama tih obračuna našlo se i nekoliko osoba koje nemaju nikakve veze sa kriminalom i kriminalnim klanovima, već su imale tu nesreću da se nađu na liniji vatre raspomamljenih ubica. Tako je dva mjeseca nakon ubistva Gorana Radomana, 17. aprila 2015, u Budvi ubijen Saša Marković, prva slučajna žrtva kokainskog rata. Navodno je i tada meta egzekutora bio njegov kum Goran Đuričković. Ubistvo Markovića, budvanskog biznismena i nekadašnjeg poslanika u Skupštini Crne Gore do danas nije rasvijetljeno. A kriminalci su proširili front, sa mjesta u kojima su živjeli, praktično na cio Balkan i dobar dio Evrope.

Svetlana ĐOKIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo