Povežite se sa nama

MONITORING

NOVA STRATEGIJA VLASTI: Koncesionari koji su uništili šume radiće za Vladu

Objavljeno prije

na

Dug koncesionara i korisnika šuma je na početku ove godine, prema podacima Poreske uprave, iznosio preko osam miliona eura. To je znatno više od prihoda koje država čak za dvije godine ubere na osnovu koncesione naknade.

Vlada je nedavno najavila da razmišlja o promjeni modela u kojem ona ima ogromne gubitke, a koncesionari i šumska mafija kupe profit od krčmljenja nacionalnog bogatstva.

Kolike su razmjere pohare najbolje govore vladini dokumenti. Reorganizacija koncepta koncesionog korišćenja šuma je dokument Ministarstva poljoprivrede i ruralnog razvoja iz septembra ove godine.

Prema prezentovanim podacima prosječna godišnja raspoloživa drvna masa za sječu šuma u državnom vlasništvu je 570.000 kubika, što je trebalo da donosi godišnji prihod od osam i po miliona eura. Međutim, taj nivo prihoda se nije ostvario ni jedne godine od 2007 i početka primjene koncesionog modela korišćenja šuma.

Prihodi od koncesija najveći su bili 2008. kada su iznosili 5,6 miliona, da bi onda padali i 2012. bili samo 2,9, a prošle godine 4,7 miliona.

U praksi se dešavalo da se godišnje iz državnih šuma posječe pola miliona kubika drveta, da se za to od koncesionara naplati nešto manje od četiri miliona eura, a da samo rad Uprave za šume državu košta više pet miliona eura. Samo po toj stavci čist gubitak od preko milion i po eura, koji se godinama ponavlja.

U Vladinom dokumentu se citira izvještaj Državne revizorske komisije u kome su konstatovane brojne nepravilnosti u sprovođenju koncesionih ugovora – nenaplaćivanje koncesione naknade u obimu predviđenom zakonom i neraskidanje koncesionih ugovora koji se ne realizuju.

,,Koncesionari koji su realizovali ugovore uglavnom nijesu postigli svrhu zbog koje su dobili koncesiju, a to je ubrzan razvoj drvne industrije postizanjem što većeg stepena finalizacije proizvoda od drveta. Kao dodatni problem, pojavio se prekomjeren izvoz drvne sirovine u zemlje u okruženju, posebno u Albaniji”, navodi se u Vladinom dokumentu.

Umjesto da kubik drveta, koji ionako dobijaju po povlašćenim cijenama prodaju u Crnoj Gori, povlašćenim koncesionarima se više isplati da u Albaniji ili na Kosovu za njega dobiju znatno višu cijenu. Prošle godine se više stotina hiljada kubika drveta nesmetano i nezakonito izvozilo. Nakon petomjesečne zabrane, Vlada je prošlog mjeseca odobrila izvoz ogrijevnog drveta.

Planovi u vladinim strategijama su bili da se putem koncesija zaposli i što veći broj ljudi. Međutim, kako se procjenjuje da skoro 50 odsto posječene drvne mase ne ulazi u formalne privredne tokove, i pored toga što skoro svako selo na sjeveru ima pilanu, veliki dio zaposlenih u drvopreradi radi na crno.

U vladinom dokumentu se kao ključna slabost sprovođenja koncesija navodi ,,neostvarivanje dovoljnog obima planiranih investicija u šume, posebno u uzgoj i zaštitu šuma, kao i šumsku infrastrukturu, koje su preduslov za održivo gazdovanje šumama”. Prevedeno to znači razrovane puteve, zbog kojih mještani sela sve češće protestuju, neispunjavanje obaveze gradnje novih puteva, bolesti drveća o kojima niko ne vodi računa, nepošumljavanje…

Koliko je država razmazila ,,strateške” koncesionare ilustrativan je primjer najvećeg koncesionara Vektre Jakić, biznismena Dragana Brkovića. Državna revizorska institucija ustanovila je u dva navrata nezakonito smanjenje iznosa za plaćanje koncesija, kao i neraskidanje ugovora zbog neispunjenja uslova ili gomilanja velikih dugova za koncesije. Uprava za šume je nepravilnim obračunom koncesione naknade Vektri Jakić u periodu 2007-2012. neosnovano umanjila javni prihod za iznos od preko milion i po eura. Mimo procedure tom preduzeću je koncesija smanjena od 2013. do 2015. za skoro 900.000 eura, a tokom 2015. je prpolovljena sa više od milion na 583.000.

I pored svega toga Vlada je u martu ove godine Vektri omogućila reprogram duga na pet godina na osnovu koncesija za korišćenje šume. Čak je i odobrila nove doznake za šumu koju nijesu stigli da posječu u periodu stečaja.

Najnovijem vladinom dokumentu za spas šumarstva, prethodila je opsežna Studija reforme organizacije i sistema gazdovanja šumama u Crnoj Gori, koju je za potrebe Vlade uradio slovenački ekspert Franc Ferlin. On predlaže da se za gazdovanje državnim šumama osnuje Privredno društvo Državne šume Crne Gore doo.

Kako je Slovenija, od koje je Crna Gora prepisala koncesiono gazdovanje šumama, taj sistem napustila prošle godine i osnovala državno preduzeće, Ferlin ističe da sadašnji crnogorski model gazdovanja šumama u Evropi ne postoji. Sa izuzetkom Kosova.

,,U Crnoj Gori je takvom procesu, prema navodima starijih šumarskih stručnjaka, kumovala neodgovarajuća politika privatizacije u šumarstvu (krajem devedesetih godina), koja je uništila dotadašnja, dobra šumarska preduzeća (u društvenom vlasništvu), a na račun mnogobrojnih novih, ne-osposobljenih privatnih izvođača radova, koji su kasnije postali i koncesionari”, navodi se u Ferlinovoj studiji. U kojoj se zaključuje da bi ,,eventualni organizacioni korak unazad – ka samostalnom, a unaprijeđenom privrednom entitetu – u Crnoj Gori zbog toga zapravo značio ispravku nekadašnje strateške greške odnosno korak unaprijed, a u skladu sa ‘evropskim’ pravcima”.

U Vladi su ovo primili k znanju: ,,Novim modelom se, radi kvalitetnijeg upravljanja šumskim resursima, povećanja budžetskih prihoda od korišćenja šuma na održivim osnovama i formiranja tržišta drvnih sortimenata, predviđa uvođenje sistema prodaje drvnih sortimenata na šumskim stovarištima, uz prethodno angažovanje privatnog sektora na sječi stabala, izradi drvnih sortimenata i njihovom izvozu na stovarišta u šumi”, saopšteno je nedavno sa sjednice Vlade kojom je predsjedavao premijer Duško Marković.

Nakon što su uništena državna šumarska preduzeća, za račun tajkuna bliskih vlasti, otpuštene hiljade radnika, rasprodata milionska oprema, sada će vlada iz pepela, nanovo, da stvara svoje preduzeće. Ko je kriv za eksperiment i ogromne gubitke, nije pitanje za vladu kontinuiteta.

Vlada će ipak i dalje da zavisi od volje koncesionara koji su umnogome poharali šumsko nacionalno blago. U novoj vladinoj strategiji predložene su mjere – neraspisivanje novih koncesija, ali se navodi i da su pravno obavezujući i neupitni postojeći koncesioni ugovori.

Od 68 koncesionih ugovora koliko ih je potpisano od 2007. aktivno je 18. Ugovor Vektre Jakić traje do 2036, sa Pelengić Trade do 2022, sa Bambis stolarija do 2021, pet ugovora sa, kako se navodi u Vladinom dokumentu, konzorcijumima iz Rožaja su sa rokom važenja do 2019…

Samo još premijer da privatnike nagovori da oni sječu stabala, izrade drvne sortimente i izložu ih na šumskim stovarištima. A vremenom, obećavaju iz Vlade, sav bi se posao organizovao u režiji države, u određenom procentu, kako navode. Do 2036. imaju kada da se organizuju.

UPRAVA ZA ŠUME
Partijsko gazdovanje

,,Crnogorsko šumarstvo se bazira na lugarima – čuvarima šuma, umjesto na šumarskim inženjerima i tehničarima, koji vrše stručne poslove”, navodi se u studiji Franca Ferlina. Broj čuvara šuma iznosi 194 što je 47% zaposlenih ili 60% šumarskih stručnjaka Uprave za šume. On ocjenjuje da je ovakvo stanje sektora gazdovanja šumama vrlo kritično. Dodaje da Slovenija – čuvara šuma uopšte nema. Slovenački stručjak izvodi zaključak da Uprava za šume kod zapošljavanja toliko velikog broja šumara posredno vrši značajnu socijalnu funkciju (omogućavanja zapošljavanja, iako isto prema normativima i ne bi bilo potrebno). No, nije problem samo u broju šumara. Odsjek za šumarski informacioni sistem zapošljava ukupno 15 informatičara. Ispunjenost radnih mjesta je dakle odlična, navodi Ferlin: ,,Bez obzira na brojnost informatičara dosad se kod Uprave za šume koristi jedino email i MS ofice. Međutim, brojni zaposleni, neki i na mjestima gdje se sakupljaju brojni podaci, još uvijek ne upotrebljavaju kompjuter”. Rezultat toga je da se svi ključni podaci i informacije o gazdovanju šumama (doznaci, prijemu, otpremi, koncesijama) još uvijek nalaze samo u knjigama! Pa se onda desi da imamo vrlo različite podatke o ugovorenim i realizovanim sječama šume, o koncesionim naknadama, o neisplaćenim naknadama… Jedne cifre možete naći kod Uprave za šume, druge u Monstatu, treće u Vladinim dokumentima… ,,Zapošljeni u Odsjeku još sve ove poslove obavljaju ‘na ruku’ i ‘pješke’, što je uporedivo sa stanjem u Sloveniji od prije 30 godina”, navodi Ferlin.

 

Opštine ostaju bez značajnih sredstava

TXT: Novim planom gazdovanja šumama, opštine bi mogle ostati bez značajnog dijela prihoda. Njima je do sada od koncesionog kolača išlo 70 odsto prihoda. U planu Uprave za šume za koncesije za prošlu godinu od dva i po miliona planiranih prihoda u državni budžet bi se slilo 770.000 eura a u opštinske milion i osamsto hiljada. Vlada je u novom konceptu naglasila da je ,,stalno povećanje procenta prihoda od koncesija lokalnim upravama, koji na kraju iznosi 70 odsto ostvarenih prihoda na teritoriji lokalne uprave u kojoj se šume koriste, značajno smanjilo mogućnost izdvajanja sredstava iz budžeta za uređenje šuma i šumskog zemljišta i gotovo onemogućilo sve potrebne investicije u šume”. Ferlin je u svojoj studiji predložio da se procenat koji dobijaju opštine od koncesionih naknada smanji na 25 odsto. Pozivajući se na iskustva Hrvatske i Srbije gdje je taj procenat, kako tvrdi, najmanje šest puta manji od sadašnjeg u Crnoj Gori. No, za to je neophodna izmjena Zakona o finansiranju lokalnih samouprava, kao i definisanje obaveza lokalnih samouprava za namjensku upotrebu ovih sredstava, npr. za izgradnju seoske ili šumske putne infrastrukture.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

Izdvojeno

KAMENOLOM VELJA GORANA U BARSKOM SELU MRKOJEVIĆI: Nova vlast, stari scenario

Objavljeno prije

na

Objavio:

Mještani Velje Gorane muku muče da zaustave preduzeće Trojan d.o.o da u njihovom selu izgradi kamenolom i naruši njihovu životnu sredinu, Vlada tvrdi da je projekat dobrobit cijele zajednice

 

Protest očajnih mještana protiv moćnog investitora koji pokušava da naruši životnu sredinu njihovog kraja. Vlada nas ubjeđuje da je riječ o projektu od velike važnosti za Crnu Goru, dobrobiti za građane koji protestuju i da je sve po zakonu. Investitor mještanima obećava brda i planine samo da ga puste da radi. Organi bezbjednosti privode građane kako bi investitor mirno mogao da gradi. Poznat scenario. Navikli smo na slične priče tokom vlasti Demokratske partije socijalista (DPS) i njihovih partnera.

Međutim, ovdje nije riječ o prethodnoj vlasti, niti o nekom od ranijih slučajeva. Jedina veza između tih scenarija je što je ovdje investitoru odobrila koncesiju upravo Vlada Duška Markovića, sadašnjeg poslanika opozicionog DPS-a u Skupštini. Štaviše, koncesija je dodijeljena u tranzicionom periodu između parlamentarnih izbora i formiranja nove Vlade. Kasnije smo od aktuelnih ministara slušali da su mnoge sporne odluke donijete upravo u tom periodu.

Riječ o barskom selu Mrkojevići, odnosno zaseoku Velja Gorana gdje barsko preduzeće Trojan d.o.o  želi da eksploatiše kamen. Koncesiju je 8. oktobra 2020. godine potpisao tada odlazeći premijer Duško Marković, dok mu je urbanističko-tehničke uslove par mjeseci kasnije izdala Opština Bar, gdje vlast i dalje vrši Demokratska partija socijalista. Trojan d.o.o dobio je koncesiju na tenderu gdje je bio jedini prijavljeni. Zakonska procedura je ispoštovana, kao i ranije za male hidroelektrane.

Jedino što koči ostvarenje ove investicije trenutno su mještani Velje Gorane koji ne žele kamenolom blizu svojih domova. Dio mještana je privela policija jer su nedavno pokušali da blokiraju mašine investitora.

,,Tužno je da smo ponovo ostavljeni da se sami borimo protiv kamenoloma i da nam je ugrožena cijela lokalna zajednica, a da niko od nadležnih ne reaguje, već nam privode mještane koji su civilizovano i mirno izašli da čekaju komunalnu policiju i da brane prag svoje kuće od razaranja. Sramotno je da svi zatvaraju oči i gledaju političku ili neku drugu korist pred koncesijom koja je štetna po lokalnu zajednicu”, tako je to opisala stanovnica sela Edina Osmanović.

Priču je otvorio Građanski pokret URA, odakle je traženo da ministar kapitalnih investicija Mladen Bojanić učini sve što je u njegovoj nadležnosti da stopira projekat kamenoloma. U kritiku kamenoloma su se potom uključile opozicione partije koje trenutno vrše vlast u Baru. I predsjednik Opštine Bar Dušan Raičević obišao je Velju Goranu da podrži mještane ističući da nije znao da je tamo planiran kamenolom. Međutim, upravo je njegova uprava preduzeću Trajan d.o.o izdala urbanističko-tehničke uslove za izradu tehničke dokumentacije 2. decembra 2020. godine.

Ivan ČAĐENOVIĆ
Pročitajte više u štempanom izdanju Monitora od 21. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

VLADIN SVEŠTENIK U UO UNIVERZITETA: Vesna Bratić – dosljedno

Objavljeno prije

na

Objavio:

Imenovanje sveštenika Nikole Marojevića za člana UO Univerziteta CG samo je nastavak dosljednog podgrijavanja podjela u javnosti od početka mandata trostruke ministarke, Vesne Bratić

 

Pored drame oko Vlade, glavna rasprava u javnosti vodi se oko Vladinog izbora paroha nikšićkog Nikole Marojevića za člana Upravnog odbora Univerziteta Crne Gore.

Partije i njima naklonjeni mediji izvještavaju o puču na državni univerzitet, koji je preko Vlade izvela Srpska pravoslavna crkva. Druga strana naglašava da komitama smeta paroh i sve što je srpsko.

Naslušali smo se proteklih dana o znamenitim katoličkim univerzitetima i svećenicima kojima crkvena odora nije smetala da budu dekani i rektori, o miješanju, ionako previše pristune crkve, u rad najznačajnije obrazovne institucije u državi, kao i argumenata o diskriminaciji sveštenika i njihovim građanskim pravima.

Na Univerzitetu su prekršili uobičajeni zavjet ćutanja kada se radi o stvarima koje se njih tiču, pa su neki zauzeli stav. Prva se oglasila profesorica Fakulteta političkih nauka Univerziteta Crne Gore Olivera Komar koja je na Tviteru napisala da u sekularnoj državi sveštenom licu nijedne vjerske zajednice nije mjesto u Upravnom odboru državnog univerziteta, posebno ne kao predstavniku Vlade. ,,U aktuelnim crnogorskim prilikama u kojima je uplitanje SPC-a u rukovođenje državom čak i javno priznato ovakav potez ne doprinosi smirivanju tenzija i jačanju Univerziteta kao autonomne institucije, a šalju poruku neravnopravnosti nastavnicima i studentima drugih vjerskih zajednica”.  Njen primjer je slijedilo još par profesora. Reagovali su čak i studenti: ,,Stava su da imenovanje paroha nikšićkog i šefa izdavačke službe Eparhije budimljansko-nikšićke Nikole Marojevića za člana UO UCG-a neće doprinijeti smirivanju tenzija i podjela”, saopštili su iz Studenskog parlamenta.

Ove sedmice Vijeće Pravnog fakulteta iznijelo je svoj stav da je ,,imenovanje paroha Srpske pravoslavne crkve ili vjerskog službenika bilo koje druge vjerske zajednice za člana UO UCG neprimjeren, a u aktuelnom društvenom trenutku i kontraproduktivan akt klerikalizacije jedinog državnog univerziteta u Crnoj Gori”. Pravni fakultet pozvao je Vladu da stavi van snage odluku o imenovanju Marojevića.

Da tema nije značajna samo na domaćem, već i međunarodnom nivou potvrdilo je saopštenje Ambasade SAD-a. ,,SAD su zabrinute zbog nedavnog imenovanja u Upravni odbor Univerziteta Crne Gore. Za napredak građanskog društva u Crnoj Gori, nezavisne institucije koje služe interesu javnosti, kao što je državni univerzitet, ne treba da budu pod neprimjerenim uticajem bilo koje religijske zajednice”, napisali su iz ove ambasade na Tviteru.

U biografiji Nikole Marojevića, dostupnoj na sajtu Matice srpske u Crnoj Gori, navodi se da je đakon Saborne crkve u Nikšiću, doktor bogoslovskih nauka i šef izdavačke službe Eparhije budimljansko-nikšičke. Jedan je od osmorice sveštenika koji su zajedno sa tadašnjim episkopom budimljansko-nikšićkim, a sadašnjim mitropolitom crnogorsko-primorskim Joanikijem, bili pritvoreni zbog učešća u, zbog epidemije zabranjenoj,  litiji u Nikšiću u maju 2020. povodom praznika Svetog Vasilija Ostroškog. Bio je i član političkog savjeta Nove srpske demokratije.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štempanom izdanju Monitora od 21. januara ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ULOGA MILA ĐUKANOVIĆA U PROPASTI PRIMORKE: Potpisao bankarske garancije još neosnovanoj firmi

Objavljeno prije

na

Objavio:

U martu 2019. godine Viši sud u Podgorici je potvrdio znatno reduciranu optužnicu SDT u predmetu Primorka Bar protiv šestočlane grupe koja se tereti za „zloupotrebu poslovanja u privredi, čime su oštetili budžet za 6,6 miliona eura“. Suđenje je počelo skoro godinu kasnije ali zbog pandemije nije održano gotovo nijedno ročište. U Naredbi za sprovođenje istrage je prvobitno bilo osumnjičeno 15 osoba

 

Pred kraj 2021. godine javnost je zapanjila sedmosatna drama i prijetnja Edina Begzića da će aktivirati eksploziv ispred poslovnice Nove ljubljanske banke (NLB) u Baru zbog tvrdnji da je banka ukrala novac radnicima nekadašnje Primorke DOO Bar, među kojima su bili i njegovi roditelji. Drama je okončana nakon što je Begzić u telefonskom razgovoru sa potpredsjednikom Vlade Dritanom Abazovićem iznio slučaj svojih roditelja i ostalih zaposlenih u nekadašnjoh barskoj firmi. Ispostavilo se da Begzić nije imao pravi eksploziv i oružje kojim je prijetio u ranije snimljenoj video poruci gdje je optužio „lopovsku banku da je uz pomoć države i njenih institucija (za vrijeme DPS-a) ukrala pare od poštenog i jadnog naroda i radnika firme Primorka iz Bara davne 2010. godine.“

Abazović je nakon tri dana, kao što je obećao Begziću, primio u svoj kabinet delegaciju bivših radnika i izjavio da su zahtjevi radnika „maksimalno opravdani i da imaju realne zahtjeve“. Obećao je i da će urgirati da tužilaštvo djeluje uz nadu da „neko novo Tužilaštvo neće čekati da zastari predmet i da će procesuirati sve one koji su učestvovali u očiglednim koruptivnim radnjama u slučaju privatizacije Primorke“.

Još u martu 2019. godine Viši sud u Podgorici je potvrdio znatno reduciranu optužnicu Specijalnog državnog tužilaštva (SDT) u predmetu Primorka Bar protiv šestočlane grupe koja se tereti za „zloupotrebu poslovanja u privredi, čime su oštetili budžet za 6,6 miliona eura“. Optuženi su vlasnik firme Krisma Nebojša Bošković, koji je privatizovao Primorku, bivši direktor NLB Črtomir Mesarič, Biljana Bošković, predsjednik odbora direktora Primorke Svetozar Marković, direktor Melgonia-Primorke Vinko Marović i direktor Krisma motorsa Milenko Marković. Suđenje je počelo skoro godinu kasnije a zbog pandemije nije održano gotovo nijedno ročište. U Naredbi za sprovođenje istrage je prvobitno bilo osumnjičeno čak 15 osoba da su direktno oštetile budžet za 4 miliona i da su nezakonito prisvojile državnu imovinu vrijednu 15 miliona eura.

Mnogi optužuju Specijalno tužilaštvo da je tokom izviđaja i istrage pažljivo zaobišlo sve one koji su direktno povezani sa tadašnjim premijerom Milom Đukanovićem.

Još je 2014. godine opozicioni poslanik Mladen Bojanić (sadašnji ministar kapitalnih investicija) optužio  je Đukanovića u Skupštini da stoji iza davanja propalih državnih garancija sumnjivoj firmi sa Kipra, iza koje stoje sumnjive osobe od ranije poznate po uvođenju drugih firmi u stečaj.

Bojanić je pokazao dokumenta da je Melgonia-Primorka DOO Bar dobila bankarsku garanciju 1. aprila 2010. godine Vlade Crne Gore u iznosu od 4 miliona eura za ukupni kredit od 14,4 miliona eura koji je odobrila NLB Montenegro banka AD Podgorica. Garancija Vlade koja je iznosila 27,8 odsto ukupnog kredita odobrenog od NLB je bila naplativa na prvi poziv i bez prava protesta. Vlada nije obezbijedila nikakve kontragarancije od „investitora“ da zaštiti novac poreskih obveznika u slučaju nepovoljnog razvoja događaja.

Kako po riječima samog Đukanovića u Skupštini „preduzeće nije izmirivalo obaveze po kreditnom zaduženju, banka je 28. februara 2014, na osnovu izdate garancije, uputila Ministrastvu finansija zahtjev za plaćanje cjelokupnog iznosa garancije. Ministarstvo finansija je 31. marta 2014. izvršilo plaćanje cjelokupnog duga“. Rješenjem Privrednog suda u Podgorici 356/13 od 14. aprila 2014. je otvoren stečajni postupak i Đukanović je naglasio da „očekuje da ćemo imati jasniju sliku o realnosti ovog potraživanja u narednim fazama, nadajmo se, efikasne realizacije stečajnog postupka“.

Nakon naplate garancije Vlade, Melgonia-Primorka je ostala dužna državi i 573.000 eura poreza kao i svih 14,4 miliona kredita koji je trebao biti korišten za restrukturiranje ove nekad državne firme i ponovno pokretanje proizvodnje. Od 63 radnika njih 50 je odmah završilo na Birou za nezaposlene dok je 13 još neko vrijeme radilo na popisivanju imovine uzaludno se nadajući da će se naplatiti iz stečajne mase.

Najkontroverznije je to što je vlada Mila Đukanovića dala garancije za kredit firmi koja je osnovana tek 5 mjeseci kasnije. Bojanić je izjavio da firma nije bila registrovana u Privrednom sudu u doba davanja garancija i da „po Zakonu o privrednom društvu, član 70 – društvo stiče svojstvo pravnog lica danom registracije u Centralnom registru Privrednog suda. Je li Vlada bila vidovita pa je pet mjeseci prije nego što je ovo društvo steklo status pravnog lica odobrilo garanciju za njega u iznosu od 4 miliona“?  Bojanić je upozorio i da je po Zakonu o kontroli državne pomoći davalac državne pomoći dužan da prije dodjele državne pomoći podnose prijavu državnoj komisiji.

To nije bilo jedino plaćanje duga novcem građana. Istog dana kada je Vlada dala garancije za Melgoniu-Primorku date su i garancije za nekoliko drugih firmi –  Kombinat aluminijuma za 85 miliona, Željezaru u Nikšiću za 27 miliona, Brodogradilište u Bijeloj za 5.88 miliona, Željeznicu za 7 miliona… Ukupno 140 miliona eura od kojih je većina aktivirana i za koje niko nije odgovarao.

Melgonia-Primorku je osnovao Melgonia Holdings Limited iz Limasola sa Kipra 7. septembra 2009. godine kako pokazuje i Centralni registar privrednih subjekata čijim izvodom je tada uzaludno mahao i poslanik Bojanić u Skupštini pozivajući Đukanovića da saopšti ko su vlasnici firme. „Vi svakako znate jer ne mogu da vjerujem da ste odobrili 4 miliona garancija a da ne znate ko stoji iza toga“, rekao je Bojanić pitajući premijera koje su to reference vlasnika i program restruktuiranja koji su ubijedili Vladu da stane iza projekta.

Vlada je nakon dvije godine napravila aneks kojim se produžava ista garancija, sa S-Company DOO Tivat. Bojanić je ustvrdio da pomenute firme nema u centralnom registru Privrednog suda, i da nije jasno kakva je njena uloga između države, NLB Montenegro banke i Melgonie. „Nje nema, to je fantom firma“!

Đukanović je u Skupštini 2014. izjavio da je bila potrebna „pravovremena reakcija da se zaštiti ekonomski i nacionalni interes Crne Gore zbog eskalacije svjetske ekonomske krize kao i da su tada pored pomenutih date i garancije od 100 miliona za bankarski sektor dok je „za one koji su kršili zakone ove države nadležni državni organi time odgovorno bave“.

U odnosu na „mnoštvo detalja“ koje je Bojanić iznio „ne vjerujem da ni vi sami ne očekujete da bi vam to mogao odgovoriti predsjednik Vlade“. Na optužbe i dokumenta o garancijama firmi koja je tek trebala biti osnovana, Đukanović je rekao da „nema govora o tome da je Vlada unaprijed nekom nepoznatom privrednom subjektu dala garanciju 5 mjeseci prije nego što je formiran. Vlada se bavila problemom Primorke, to je vrlo jasno, nikakve Melgonie, problemom Primorke koji traje već 10 godina, prije svega socijalnim problemom Primorke. Neke poslovne poteze vrijeme potvrdi a neke ne“.

Na kraju će se ispostaviti  da je novac koji je bio garant da se riješe socijalni problemi radnika i koji je trebao biti isplaćen njima završio negdje drugo.

Primorka je otkupljena za 1,6 miliona eura (51 odsto akcija) od tadašnjeg Atlas fonda  Duška Kneževića i naknadno je dobila 14,4 miliona kredita od NLB Montenegro banke.

Jedan od optuženih u procesu (koji je zaobišao ljude iz Vlade) Nebojša Bošković je na sudu izjavio da je on jedini izgubio novac u slučaju Primorka i da ga je to koštalo 1.6 miliona njegove kiparske firme. Rekao je da nije kriv i da je SDT uradio smišljeni i tendeciozni nalaz i da „od 14,4 miliona eura dobijenih kredita za pokretanje proizvodnje Primorke, na račun je ‘leglo’ svega 223.000 eura. Novac od kredita je dolazio na račun banke i odatle je dalje usmjeravan po nalogu Vlade Crne Gore, a bez naših naloga. Nismo mogli plaćati ni jednog eura nikome, a da to ne odobri banka i Vlada“. On je optužio Duška Kneževića da je njegova ekipa sakrila ranije dugove i povjerioce a da je država stajala iza čitavog projekta. To je potvrdio i drugooptuženi Mesarič izjavom da je garancije za kredite odobrila Vlada i da njegova banka ne bi odobravala zajam da ona nije stala iza projekta.

Đukanović je  2014.  sumirao priču oko Primorke u parlamentu: „Ono što je važno je da je ova garancija izdata u skladu sa zakonskom procedurom… Ko je vlasnik Melgonia-Primorka, vjerujte mi, to mi uopšte nije važno, to mi ime ne znači ništa kao ni mnoga druga imena… ovdje nije bilo nikakvih zakulisnih radnji, nikakvih posebnih privatnih interesa, nekakvog prelivanja novca poreskih obveznika u privatni džep, ništa od toga nije bilo po mome saznanju“.

Jovo MARTINOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo