Povežite se sa nama

OKO NAS

NOVI CJENOVNIK MORSKOG DOBRA: RIBARI I RESTORATERI NA BOJANI OGORČENI

Objavljeno prije

na

Po novom cjenovniku,  , vlasnici kućica i restorana na obalama Bojane moraće od 1. januara ove godine da plaćaju Javnom preduzeću  za upravljanje morskim dobrom gotovo dva puta više za korišćenje državnog zemljišta

 

“U Morskom dobru  su samo gledali koliko im para treba, a nas doveli pred svršen čin. Niko nas ništa nije ni pitao, niti nas je ko obavijestio, kao da se radi o državnoj tajni”, kaže vlasnik najstarijeg restorana na Bojani Miško Leković.

Restorateri i ribari kažu da je to neizdržljiv namet. Oni su  revoltirani zato što nijesu  konsultovani. Posebno  su ozlojeđeni na postupanje predsjednika Upravnog odbora Morskog dobra Džaudeta Cakulija, njihovog sugrađanina, koji se na toj poziciji nalazi od 2013. godine, a koji, kažu, ništa ne čini da zaštiti njihova prava i interese.

Cakuli je početkom prošlog mjeseca potpisao novi cjenovnik prema kojem će ubuduće vlasnici montažnih ribarskih kućica na Bojani morati plaćati godišnje od 228 do 3.500 eura kao naknadu za korišćenje državnog zemljišta, odnosno na izgrađene objekte površine do 35, odnosno 100 kvadrata.
“Zakup prostora za montažni objekat kiosk, ostava ili garaža za čamce do 35 kvadrata košta 350 eura godišnje, ili deset eura po kvadratu. Za te objekte površine od 35 do 60 kvadrata, naknada iznosi 15 eura po kvadratu. Ako su površine od 61 do 100 kvadrata cijena je 25, a za veće od 100 kvadrata 35 eura”, stoji u toj odluci. Navodi se i da se za platformu ili terasu naknada plaća četiri eura po kvadratu, dok vez sa nadstrešnicom staje 300 eura godišnje.

“Ne može se sve jednako tretirati, odnosno sanitarni čvor, kuhinja, sala ili terasa. Oni su to sve stavili u jedan koš“, kaže Leković.

Na obalama Bojane trenutno ima blizu 600 objekata. Prije 19 godina bilo ih je oko 230, odnosno 2,5 puta manje. Programom privremenih objekata u zoni morskog dobra za opštinu Ulcinj za period 2019-2023, koji je Ministarstvo održivog razvoja i turizma usvojilo 25. decembra prošle godine, planirano je 520 objekata: 312 na desnoj, a 208 na lijevoj obali rijeke.

Restorateri su izračunali da će oni koji su do sada plaćali 10 hiljada eura ubuduće trebati da plate oko 18 hiljada, a neko kome su do sada obaveze bile 15 hiljada moraće da izdvoji dodatnih 12 hiljada za Morsko dobro.

Oni su sa situacijom upoznali predstavnike lokalne vlasti i Ministarstva za održivi razvoj i turizam očekujući da će se postići  kompromis i cijene umanjiti bar za trećinu.

Čini se da, za sada, na to nijesu spremni u Morskom dobru gdje nezvanično ističu da se za sličan objekat kao na Bojani u Budvi za naknadu plaća sedam do osam puta više.

Novi cjenovnik se ne odnosi na restorane i ugostiteljske objekte koji se nalaze na plažama. U tom segmentu cijene nijesu mijenjane u odnosu na prošlu godinu.

U Građanskom pokretu URA u Ulcinju tvrde da je ova odluka Morskog dobra  organizovana pljačka građana i privrednika. Skandaloznim se ocjenjuje činjenica da se uvid u novi cjenovnik može osigurati jedino kroz institut o slobodnom pristupu informacijama!?

“A novi cjenovnik treba da se primjenjuje u narednih pet godina. Nema veće netransparentnosti nego kriti cjenovnik od građana i privrednih subjekata koji uredno pune budžet ovog preduzeća. To je   nepoštovanje i bahatost prema građanima i privrednicima koji finansiraju Morsko dobro i preko čijih leđa menadžment uzima plate veće od  2.000 eura mjesečno.  Pritom, pravih investicija u Ulcinju, nema, a i kad ih je bilo, rađene su pogrešno, što vidimo na primjeru lučice Kacema”, kaže predsjednik ulcinjskog odbora URE i odbornik  Omer Bajraktari.

Prema njegovim riječima, ogromno povećanje osnovne cijene zakupa i povećanje po kvadratu  pokazuje da ljudi koji sjede u foteljama nemaju osjećaj za realnost.

„Nakon što je novim Zakonom o finansiranju lokalne samouprave oduzeta mogućnost vraćanja sredstava od Morskog dobra, to  znači da će Opština Ulcinj izgubiti oko 3,5 miliona eura u narednom petogodišnjem periodu. To je skandalozno i neka služi na čast partijama iz Ulcinja koje herojski podržavaju ovakvu destruktivnu politiku prema svom gradu“, poručuje  Bajraktari.

Do 31. decembra prošle godine na snazi je bila odredba zakona kojom je polovina sredstava prikupljenih na teritoriji jedne opštine od davanja u zakup lokacija u zoni morskog dobra bila vraćana toj lokalnoj samoupravi. U budžet Opštine Ulcinj se, po tom osnovu, godišnje slivalo oko 700.000 eura.

Lokalna samouprava i Morsko dobro su veoma malo ulagali u taj lijepi i najprofitabilniji prostor. Od 2008.  prihodovano je oko tri miliona eura od naplate zakupa zemljišta vlasnicima objekata na obalama Bojane. Ali , kako se navodi u izvještaju Monitoring grupe Ulcinj (MOGUL), “dinamiku ubiranja prihoda sa Bojane nije pratila ista ili bar približno slična dinamika ulaganja u zaštitu i revitalizaciju tog lokaliteta”.

Tek nakon što je desni rukavac u ljeto 2017. godine prvi put u istoriji zatvoren uloženo je 320.000 eura za finansiranje radova na osiguravanju bolje protočnosti rijeke. Ti su radovi izvođeni na mjestu gdje se Bojana račva, a u januaru ove godine su nastavljeni na ušću.

Desnim rukavcem sada protiče oko 10 odsto vode, ili dva puta manje nego što je to dogovoreno sa Albanijom.

Pozitivno je  što se konačno razumjelo da pijesak izvađen iz korita Bojane treba da bude upotrijebljen za tzv. prihranjivanje plaže na Adi, koja se dramatičnom brzinom smanjuje. I monitoring rijeke je bolje regulisan, pa se vodostaj redovno mjeri. Taj posao povjeren je Hidrometeorološkom zavodu Crne Gore.

“Projekat bagerisanja daje rezultate.  Dobro je što smo preko evropskih fondova dobili novac za postavljanje nove stanice i opreme, pa ćemo svakodnevno imati precizna mjerenja o protoku rijeke“, kazao je direktor te institucije Luka Mitrović.

Evropljani su, platili te račune, dok će Javno preduzeće za upravljanje morskim dobrom sredstva izdvojena za bagerisanje Bojane, novim cjenovnikom, pokušati da naplati od restoratera i ribara.

 

                                                                                            Mustafa CANKA

Komentari

OKO NAS

BERANE PLAĆAJU CEHOVE BAHAĆENJA DPS-a: Računi za prosipanje magle

Objavljeno prije

na

Objavio:

Apelacioni sud je presudio da je Opština Berane obavezana da na ime izrade studije i propratnih troškova postupka isplati oko 150.000 eura,  za projekat topifikacije Berana iz vremena kad je ovom opštinom upravljao DPS. No, tom dokumentu, kao ni fakturi,  nema nikakvog traga u arhivi lokalne uprave u ovom gradu

 

Projekat toplifikacije Berana zamišljen na iskorišćavanju obnovljivih izvora energije, lansiran dok je DPS imao  vlast u ovom gradu, aktulizovan je ovih dana. Apelacioni sud je presudio da  je Opština Berane obavezana  da na ime izrade studije i propratnih troškova postupka isplati oko 150.000 eura, iako od tog projekata nije bilo ništa.

Iz sadašnje lokalne uprave tvrde da u posjedu Opštine Berane nema nikakve studije, kao ni ostalih pratećih dokumenata, i da je presuda neutemljena.

Oni ističu da je izvršen uvid u arhive lokalne uprave, Službu menadžera i Sekretarijata za finansije i svih drugih službi, ali da tragova o ovom poslu nema.

,,Smatrali smo da je utuženje potpuno neosnovano, jer je nemoguće platiti nešto po nekom računu koji nije zaveden kod Opštine Berane i njenih službi. Tim prije, jer ta studija kao predmet ugovora nije dostavljena naručiocu posla, odnosno Opštini Berane u ugovorenim rokovima. Sud, ipak, na kraju nije presudio u našu korist, što negativno utiče na funkcionisanje Opštine. To je posljedica koruptivnog rada onih koji su vodili Opštinu Berane za vrijeme vladavine DPS-a”, kažu iz lokalne uprave koju od 2014. godine čine Koalicija Zdravo Berane (SNP, DF), a od prije dvije godine i Demokrate.

Oni će  kod Vrhovnog suda zatražiti reviziju pravosnažne presude.

Opštini Berane je, nakon što je prešla u ruke opozicije, prispio za naplatu putem tužbe račun od stotinu hiljada eura za navodnu izradu fizibiliti stidije za toplifikaciju grada  iz vremena kada je lokalnom upravom rukovodila  Demokratska partija socijalista.

Sve bi bilo u redu kada bi fizibiliti stidija bila u Opštini, ali tom dokumentu, kao ni fakturi, nema nikakvog traga u arhivi lokalne uprave u ovom gradu.

,,Možda je fizibiliti studija i urađena, ali mi u arhivi Opštine nemamo nikakvog traga o tome. Platili smo mnoge račune bivše vlasti koje smo zatekli, ali u ovom slučaju se radi o očiglednim zloupotrebama”, kazao je Monitoru sagovornik iz Opštine Berane.

Ovu Opštinu preko advokatske kancelarije Fila iz Beograda utužilo je za iznos od stotinu hiljada eura preduzeće Bioinvest.

Toplifikacija grada ,,na osnovu obnovljivih izvora energije” je samo jedan od projekata koji su ostali mrtvo slovo na papiru, a koje su u vrijeme lokalne vlasti DPS-a na sva zvona najavljivali u izbornim kampanjama funkcioneri te partije.

Još 2010. godine lokalno DPS rukovodstvo je obećalo građanima da će gradska zona ubrzo dobiti centralno grijanje i da će se nakon toga toplifikacija  poširiti na čitavo vangradsko područje.

Tada je inicirana i izrada problematične fizibiliti studije.

Ugovor o dodjeli donatorskih sredstava za izradu ove studije 2010. godine potpisali su tadašnji predsjednik Opštine Vuka Golubović i direktor Centra za međunarodnu razvojnu saradnju republike Slovenije Gašpar Jež. Odnosi se na toplifikaciju grada putem mehaničkog, biološkog i termičkog tretmana otpada.

U ugovoru je precizirano da se izvođač obavezuje da u roku od devet mjeseci završi izradu studije i da je Opština Berane dužna da 30 dana nakon izrade studije i ispostavljenog računa izvođačima plati stotinu hiljada eura.

Saopšteno je da se radi o dva veoma značajna projekta zasnovana na održivom iskorišćavanju obnovljivih izvora energije i očuvanju biodiverziteta. Za njih su Opština Berane i slovenačke institucije obezbijedile po sto hiljada eura.

Istaknuto je da realizacija ovih projekata iziskuje preko 40 miliona eura, a da se taj novac  dobrim dijelom može  obezbijediti preko Evropske banke za rekonstrukciju i razvoj.

Od svega nije bilo ništa. Iz sadašnje lokalne uprave tvrde da je tužba potpuno neosnovana. Kažu i da je njihove navode potvrdio  Privredni sud Crne Gore koji je tuženi zahtjev preduzeća Bioinvest odbacio kao neosnovan, ali su redovni sudovi, na, kako smatraju, neosnovan način, presudili u korist Bioinvesta.

Iz Koalicije Zdravo Berane ističu da i ovaj slučaj ukazuje kako je koalicija DPS-SDP dok je vršila lokalnu  vlast, neozbiljno  ulazila u realizaciju velikih projekata, ostavljajući za sobom dugove.

,,Eksperti  i specijalisti za sve i svašta ubjeđivali su narod Berana da uklone šporete iz svojih stanova jer će ubrzo dobiti parno grijanje. Sve su to radili iako su stručnjaci upozoravali da za tako nešto treba obezbijediti blizu 50 miliona eura. A to kako su sklapani ugovori i kako je tekla izrada fizibiliti studije govori o ozbiljnosti onih koji su to radili”, saopštili su iz Koalicije Zdravo Berane.

Iz lokalne uprave tvrde da zapisnik o primopredaji studija nije zaveden u Beranama, te da ni račun koji je dostavila advokatska kancelarija i koji datira od 23.09. 2011. godine ne postoji u računovodstvu Sekretarijarta za finansije Opštine Berane.

,,Obaviješteni smo da je zapisnik o primopredaji studije navodno potpisan u Čačku, iako se zna da se sjedišta ugovorenih strana nalaze u Beogradu, Mariboru i Beranama. Koordinator u ime Opštine Berane, kao naručioca posla, nije ni do današnjih dana predao Opštini Berane studije, tako da nijesmo u mogućnosti da se upoznamo sa sadržinom istih i da damo bilo kakve primjedbe, a ni saglasnost. Taj koji je radio studije bio je u obavezi da ih preda naručiocu posla – Opštini Berane u ugovorenom roku, a ne fizičkim licima pod sumnjivim okolnostima”, navode iz lokalne uprave.

Sve to  se događalo u vrijeme kada su tadašnji kadrovi  iz Demokartske partije socijalista planirali da u Beranama grade regionalni otpad i kada je napravljena najveća planina smeća na sjeveru Crne Gore, na Vasovim vodama, koja se sada sanira.

Tada je iz opštinske kase plaćeno desetine fizibiliti stidija, studija izvodljivosti i raznoraznih ekspertiza. Potrošeno je ko zna koliko stotina hiljada eura. Zbog toga niko nije odgovarao.

O naplati potraživanja na ime izrade studije koja se odnosi na toplifikaciju grada i mehaničko, biološki i termički tretman otpada bilo je riječi  na posljednjoj sjednici lokalnog parlamenta. ,,Opština treba da plati preko 150.000 eura za nešto čega nema. To je potvrda koliko je prethodna vlast bila neodgovorna. Sličnih presuda i potraživanja je bilo dosta i to sve na štetu Opštine i samih građana. To građani prepoznaju i zato su u Beranama kazali – ne DPS-u “, navela je Mira Paunović, odbornica SNP-a .

DPS je, nakon gubitka vlasti 2014, prije primopredaje, džakovima iznosio dokumentaciju iz zgrade Opštine. Pretpostavlja se da je fizibiliti studiju jedan od projekata menadžera iz DPS vlasti odnio kući. Kao privatno vlasništvo.

Uglavnom, fizibiliti studiju, koja je ko zna gdje, Opština treba da plati stotinu pedeset hiljada eura,  sa kamatama. Beranama stižu računi iz vremena kada je DPS prosipao maglu.

                                                                                                   Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NOVI ZAKON O ŽIVOTNOM PARTNERSTVU OSOBA ISTOG POLA: Vidljiviji ljudi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zakon o životnom partnerstvu osoba istog pola izglasan je protekle nedjelje u Skupštini Crne Gore. Sagovornici Monitora su saglasni da je usvajanje zakona kojim se istopolni parovi uvode u pravni sistem Crne Gore značajan korak za LGBTIQ zajednicu u Crnoj Gori. Ali ima još problema na kojima treba raditi

 

,,Zakonom o životnom partnerstvu lica istog pola se reguliše dosta onoga u čemu heteroseksualni parovi uživaju, a da o tome ni ne razmišljaju. On nije idealno rješenje, niti garantuje punu jednakost istopolnih parova u Crnoj Gori, ali je nemjerljivo važan prvi korak na tom putu”, kaže za Monitor John M. Barac, izvršni direktor NVO LGBT Forum Progres.

Zakon, kojim se istopolni parovi po prvi put uvode u pravni sistem Crne Gore, izglasan je protekle nedjelje u Skupštini Crne Gore, glasovima 42 poslanika. Za njega su glasali poslanici DPS-a, SD-a, SDP-a, izuzev poslanika Džavida Šabovića, poslanik Liberalne partije Andrija Popović i poslanik DEMOSA Neđeljko Rudović.

„U javnosti se istopolna partnerstva često karakterišu kao gej brakovi’, što nije isto. Opseg prava koji obuhvata brak daleko je veći nego opseg prava koji pruža pomenuti zakon”, ističe za Monitor Jovan Džoli Ulićević, transrodni muškarac i trans aktivista iz Crne Gore i izvršni direktor NVO Spektra.

Kako objašnjavaju sagovornici Monitora, novim zakonom se istopolnim parovima daje pravo da, prije svega, svoju ljubav i partnerstvo formalno „registruju“ u matičnom registru koji će biti oformljen, i time dobiju pravnu zaštitu. Garantuju im se i zaštita privatnosti i zajedničkog života i doma. Osim toga, zakon reguliše i pitanja međusobnog izdržavanja, zajedničke imovine, prava na zdravstvenu zaštitu preko partnera koji je u radnom odnosu, prava na nasljeđivanje imovine partnera koji je preminuo, prava na nasljeđivanje penzije, zdravstvenog osiguranja, socijalne i dječije zaštite, kao i dobijanja privremenog boravka.

„Brojne su kritike na račun ovog zakona. Neke od njih su potpuno neopravdane i primarno populističkog karaktera, a neke su usmjerne ka potrebama LGBTIQ zajednice, koje ovaj zakon nije definisao, a koja se tiču sticanja državljanstva po osnovu partnerstva ili efikasne zaštite od nasilja i diskriminacije”, objašnjava Barac.

Andrea JELIĆ

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 10. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

OKO NAS

PALATA VISKOVIĆ U PERASTU: Primjer filantropije u ruševinama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Studija slučaja koju je uradila ANIMA pokazuje da se Opština Kotor neodgovorno ponašala prema ostavštini porodice Visković koja joj je prije pola vijeka povjerena na čuvanje. Iz Opštine tvrde da će konačno početi rekonstrukcija palate Visković, ali i da će ona teći fazno. Potrebno je 1,2 miliona za rekonstrukciju, a ove godine će biti potrošeno samo – 100.000 eura

 

Palata Visković, jedan od arhitektonskih bisera Perasta, čiji najstariji dio datira iz XV vijeka, već decenijama je – ruševina. Iako je upisana u Registar nepokretnih spomenika kulture Crne Gore kao spomenik graditeljstva prve kategorije, nije od pomoći. Kao ni to što je dio nasljeđa zahvaljujući kojem se područje Kotora našlo na listi UNESCO-ve svjetske baštine. Na papiru, Opština Kotor od 1970. godine vodi brigu o ovoj palati.

U studiji slučaja koju je uradila ANIMA – Centar za žensko imirovno obrazovanje Kotor ističe se neodgovoran odnos Opštine Kotor prema nasljeđenoj pokretnoj i nepokretnoj imovini porodice Visković. „Ugovorom o doživotnom izdržavanju Opština je imala obavezu da se trajno brine o Palati Visković kao i o cjelokupnoj vrijednoj pokretnoj imovini koja je zatečena datumom potpisivanja Ugovora. Nažalost, lošim upravljanjem nadležnih, Palata je dugo godina bila predmet potpune nebrige i doživjela je ubrzano urušavanje, a dio vrijedne pokretne imovine je djelimično izdvojen od cjelokupne zbirke”, navodi se u studiji ANIME.

Po posljednjoj volji Josipa Viskovića, Ugovor o doživotnom izdržavanju između Opštine Kotor (koju je zastupao predsjednik SO Kotor Ilija Nikolić) i Anke Radimiri, rođene Visković i Nade udate Visković, potpisan je u januaru 1970. Do 1979. u palati Viskovića bio je smješten Memorijalni muzej obitelji Visković. Kako je zgrada i tada bila u lošem stanju, 1978. izvršena je rekonstrukcija krova i sanacija instalacija u kući. U tom periodu muzej bilježi veliki broj posjetilaca, zbog čega je razmatrana i mogućnost da se obezbijede dodatne prostorije za izlaganje eksponata. Planove je poremetio zemljotres 1979. Godine – pokretni fond prenesen je u Muzej grada Perasta, a palata je prepuštena zubu vremena.

Zubate 90-e su dodatno urušile palatu. Tada je zaključen Ugovor o zakupu (na 59 godina) palate Visković sa kompanijom Medifarm iz Beograda. Po tadašnjem običaju, Ugovorom nije bila definisana buduća namjena objekta, dok je za izlaganje kulturno-istorijskog blaga porodice Visković bilo predviđeno da se obezbijedi prostorija – memorijalna soba od svega 40 kvadrata.  Intervencijama koje su tada sporvedene potpuno je skinut krov i srušene su međuspratne konstrukcije (i otuđen je dio imovine unutar palate). Dio imovine je još nakon zemljotresa pohranjen u muzeju grada Perasta za koji postoji popis biblioteke i popis predmeta porodice Visković. Ugovor je nakon toga bio raskinut.

Iz ANIME tvrde da se Opština Kotor nije bavila palatom Visković sve do oktobra 2007. kada je Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Kotor izdao Konzervatorske uslove za izradu projektne dokumentacije za sanaciju i restauraciju palate Visković u Perastu. Međutim, ni tada nije urađeno ništa.

Iz Opštine Kotor, na čijem čelu je Željko Aprcović, za Monitor su kazali da su konzervatorski uslovi iz 2007. tek prvi korak za izradu projektne dokumentacije: „Razloga što nije ranije došlo do realizacije ovog projekta ima više. Neki od njih su nedostatak sredstava, zatim dugo trajanje postupka javnih nabavki ili slučaj da se na javni poziv ne jave firme koje posjeduju sve potrebne licence i sl. U međuvremenu su na objektu rađena arhitektonska, arheološka i arhivska istraživanja i izvođeni su radovi na tekućem održavanju jer se u kompleksu Visković nalazi i područno odjeljenje OŠ „Veljko Drobnjaković” Risan, kao i prostorije MZ Perast”.

Nakon jedanaest godina od konzervatorskih uslova iz 2007, u junu 2018. palata je ušla u investicioni program Direkcije za uređenje i izgradnju Kotor, u kome je predviđena izrada idejnog i glavnog projekta rekonstrukcije. Direkcija za uređenje i izgradnju Kotora je sredinom 2018. godine, na osnovu javnog poziva, sklopila ugovor sa arhitektonskim studijom Enforma za izradu pomenutog projekta. Uprava za zaštitu kulturnih dobara –   područna jedinica Kotor dala je u januaru ove godine saglasnost na glavni arhitektonsko-konzervatorski projekat. Iz ove institucije Monitoru nijesu odgovorili na postavljena pitanja.

Iz Opštine Kotor su nam rekli da je ukupna vrijednost rekonstrukcije palate Visković 1.200.000 eura. S obzirom na vrijednost projekta, Opština Kotor planira faznu rekonstrukciju. Za ovu godinu je planirano da se za izvođenje prve faze radova utroši samo – 100.000 eura.

„Direkcija za uređenje i izgradnju Kotora je 16. juna 2020. godine raspisala javni poziv za odabir izvođača radova na rekonstrukciji palate Visković, prva faza – na osnovu urađenog projekta. Prva faza radova obuhvata najprioritetnije radove i zaštitu objekta od uticaja atmosferskih padavina. Radovi će se izvoditi na lođi objekta (rekonstrukcija kamenog pločnika, kanali za odvodnjavanje, konzervatorski tretman dekorativnih maltera, restauracija i zamjena prozorskih rešetki, drvenih vrata i škureta, sanacija kamenih zidova spolja i iznutra),  i izradi krova (krovna konstrukcija, krovni pokrivač, doziđivanje nedostajućih djelova kamenih zidova)”, navode iz Opštine Kotoru uz napomenu da će dinamika radova zavisiti od raspoloživih finansijskih sredstava, s obzirom na to da se novac ulaže i u zaštitu i očuvanje i drugih kulturnih dobara.

Iz ANIME navode da se opštinska Javna ustanova Muzeji stara o pokretnom fondu iz zaostavštine porodice Visković. Statut navedene ustanove je 2019. godine izmijenjen, pa u njemu danas stoji da Muzej grada Perasta u svom sastavu ima tri zbirke: istorijsko-umjetničku, etnografsku i pomorsku i Legat porodice Visković, umjesto ranije formulacije Memorijalna zbirka porodice Visković. Međutim, Zakon o zaštiti kulturnih dobara iz 2010. godine ne prepoznaje legat kao posebnu kategoriju kojoj je potrebno obezbijediti pravnu zaštitu, što svakako predstavlja problem, zbog potrebe da se tretira i zaštiti kao jedinstvena cjelina, kažu iz ANIME.

Iz ANIME ističu da je legat porodice Visković potrebno zaštititi kao cjelinu, kao jedinstveno kulturno dobro, i kao takvog ga prezentovati javnosti – što je bila i svrha i cilj zbog kog je ova vrijedna imovina darovana.

Legat porodice Visković

Ideja o pretvaranju Palate Viskovića u muzej začeta je još u 19. vijeku, od strane Frana i Krsta Viskovića. Šezdesetih godina dvadesetog vijeka, Josip Visković, sudija iz Splita, a ujedno i posljednji direktni potomak znamenite porodice, popisao je pokretnu imovinu u palati, s namjerom da je, zajedno s objektom, ostavi Perastu kao legat. Josip Visković nije uspio da za života sprovede u djelo ovu ideju, pa su to učinile njegova sestra i udova „u  poštovanju volje preminulog vlasnika predmetnih nekretnina i pokretnina konta Josipa Viskovića, koji je sa najvećim pijetetom i uz samoodricanje sačuvao nekretnine i pokretnine naslijeđene od predaka kako bi se za vazda sačuvale u Perastu”, kako je navedeno u Ugovoru o doživotnom izdržavanju.

Takođe, pored nepokretne imovine, u Ugovoru stoji: „Opština Kotor svečano se obavezuje da će pokretnine koje predstavljeju kulturno- istorijsko blago za vazda čuvati i izlagati na mjestu, gdje se nalaze u času potpisivanja ugovora.”

 

Pet vjekova porodice i grada

Kompleks palate Visković  formiran je sukcesivnom gradnjom u periodu od XV do kraja XIX vijeka. Najstariji dio, nastao krajem XV vijeka, je kuća na dva sprata sa potkrovljem, pokrivena jednovodnim krovom. Kompleks je uobličen 1718. kada su sagrađeni najinteresantniji i najljepši barokni dio palate prema moru i lođa, koja čitavom kompleksu daje poseban akcenat, sa nizom otvorenih arkada prema nekada lijepo uređenom vrtu. Barokna palata predstavlja jedan od najznačajnijih kompleksa stambene arhitekture grada. Arhitektonska organizacija kule predstavlja izuzetno značajan spomenik za proučavanje načina života i funkcionisanje odbrambenog sistema Perasta kroz period od više vjekova. Palata svjedoči i o više od pet vjekova života jedne od najstarijih i najzaslužnijih porodica Perasta, koji su dali veliki doprinos pomorskoj, vojnoj, trgovačkoj, političkoj i kulturnoj prošlosti ovog grada.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo