Povežite se sa nama

OKO NAS

NOVI PROTESTI U ULCINJU: Nakon borove šume borba za kalimere

Objavljeno prije

na

Ribarske sojenice na rijeci Bojani i kanalu Port Mileni koje se u Ulcinju nazivaju kalimere, su jedan od simbola  grada. Odluka inspekcije da se neke uklone uzbudila je duhove među građanima, posebno ribarima

 

“Kalimere predstavljaju važan element lokalnog identiteta i kulture. Umjesto da se te tradicionalne drvene ribarske kolibice na vodi koje pejzaž čine prepoznatljivim zaštite i revitalizuju krenulo se u njihovo rušenje. To je van svake logike, i još jedan udar u nizu na našu baštinu”, kaže ekološki aktivista, čelnik NVO „Zeleni korak“ Dželal Hodžić.

On navodi da je Uprava za zaštitu kulturnih dobara Crne Gore prije dvije godine donijela rješenje kojim je utvrdila da je “Ribarenje kalimerama’ nematerjalno kulturno dobro od lokalnog značaja”.

U tom rješenju se ističe:  “Objekti kalimere reprezentuju jedinstveno i autentično kulturno nasljeđe, tradicionalni život, privređivanje i zanat, a ribarenje njima tradicionalnu vještinu i umijeće njihove izrade i korišćenja”.  Drugačije – kalimere su  jedinstvena i autentična  znamenitost Ulcinja.

“Ribarenje kalimerama’ i same kalimere su znakovi u prostoru Ulcinja i element kulturnog identiteta grada i zajednica koje u njemu žive”, utvrdila je navedena Uprava.

Zato su se ribari sa Bojane i njihovi advokati obratili toj državnoj instituciji nakon što je jedan vlasnik ribarske kućice sa kalimerom dobio rješenje Urbanističko-građevinske inspekcije za njeno rušenje-uklanjanje.

“Naš interes je da se sačuvaju kalimere koje, nažalost, zarad nečijih interesa, nestaju sa Bojane”, navodi se u proglasu kojim se ribari i građani Ulcinja pozivaju na protesno okupljanje koje će se tokom ovog vikenda održati ispred mosta koji vodi prema ostrvu Ada.

“Ova kalimera izgrađena je još 1981. godine i opšteprihvaćen stav je da svaka ribarska kućica na Bojani može izgraditi kalimeru koja služi za ulov ribe”, tvrdi za Monitor advokat Arben Hodžić, koji se dopisom za zaštitu nematerjalnog kulturnog dobra obratio Javnom preduzeću za upravljanje morskim dobrom, Ministarstvu kulture i pomenutoj Upravi, te Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja.

Prema riječima ulcinjskog hroničara Ismeta Karamanage, ti karakteristični objekti su danas  nijemi svjedoci nekada bogatog izlova ribe na teritoriji ove opštine. “Tome, na primjer, svjedočimo u Port Mileni jedinstvenoj laguni, do početka 80-tih najvećem mrijestilištu ribe na istočnom Mediteranu. Riba koja uspije da preživi i da se mrijesti u tom kanalu je praktično otrovna od fekalija i pesticida koje se neprekidno ulijevaju i talože u njemu. Zato kalimere imaju sada samo estetsku vrijednost”, kaže on i ističe da te starinske naprave za ulov ribe, kao jedan od simbola Ulcinja, treba sačuvati, jer ih nema na čitavoj jadranskoj obali.

On podsjeća da su za strane turiste, naročito Njemce koji su od 1973. godine masovno boravili u Nudističkom naselju na Adi, kalimere predstavljale pravu atrakciju. Posebno što su među ribarima bili ulcinjski crnci, Rizo Šurla i Dželjo Arap.

Ekolog Hodžić predložio je da se neke od starih kalimera, koje se ne koriste, restauriraju kako bi se u njima napravila neka vrsta lokalnog muzeja. „Turistima bi se tu objašnjavao originalni izgled i način lova na Bojani i Port Mileni“, kaže čelnik „Zelenog koraka“.

Interesantno je svakako da su kalimere na Port Mileni proglašene zaštićenim na inicijativu Javnog preduzeća Nacionalni parkovi Crne Gore.

U Opštinskom odboru Građanskog pokreta URA Ulcinj ocjenjuju da je na sceni završna faza ćeranja ribara sa Bojane i Port Milene, koja traje gotovo tri decenije.

Oni smatraju da najveća odgovornost za to leži na Ministarstvu održivog razvoja i turizma i Morskom dobru, jer su, kako tvrde, upravo oni, svojim činjenjem i/ili nečinjenjem, dozvolili divljanje na obalama Bojane, kreiranje sistema u kojem nema mjesta za ribare. U Planu koji je usvojila  Vlada 2000. godine bilo je 234 privremenih objekata, a sada ih ima oko 600!

“Oni Bojanu posmatraju samo kao rudnik novca, sa čijih obala svake godine uzmu oko 350.000 eura. Zato njima ne trebaju ribari i kalimere”, ocijenili su iz URE.

“Dok se milioni iznose svake godine iz našeg grada koji pokriva 57 posto čitave teritorije u državi kojim gazduje ‘Morsko dobro’, a cijene zakupa rastu, Ulcinj niti dobija šetališta niti marine niti mu se čuva obala i njeni simboli. Sve te investicije završavaju u drugim gradovima na Primorju. Podsjetićemo da je novim Zakonom o lokalnoj samoupravi prestalo da se izdvaja 50 posto prihoda za lokalnu samoupravu na čijoj se teritoriji ubire prihod. Do sada smo bili taoci, a sad postajemo robovi”, ističu u URI.  I zaključuju: “Neka sve ovo služi na čast partnerima DPS-a na državnom i lokalnom nivou koji nijesu propustili priliku da Ulcinj gurnu u još veću provaliju nego što je do sada bio slučaj. Sa druge strane, svakim danom se otkriva da su sve to dobro naplatili!”

Iz Opštine su najavili da će od naredne godine krenuti u akciju uvođenja reda na obalama ove rijeke. Kalimere nijesu pominjali.

Gradonačelnik Ljoro Nrekić izjavio je da niko od oko 600 vlasnika kućica nema dozvolu za izdavanje smještaja. “Gotovo svakog dana u sezoni u tim objektima je bilo 4-5.000 ljudi. Niko od njih nije tražio rješenje za izdavanje, a svi izdaju. Zbog toga gubimo svi i to nije prihvatljivo . Privilegovanih nema i sivoj ekonomiji se mora stati na kraj”,  rekao je on.

 

                                                                                                                                                               Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

NEOBIČNE AKCIJE SLUŽBE BEZBJEDNOSTI POVODOM PISANJA NA FB: Silom na satiru

Objavljeno prije

na

Objavio:

Službenici policije su više osoba zvali na informativne razgovore, nekima su pretresali stanove, a sve zbog sumnje da stoje iz satiričnih stranica na fejsbuku ili da bi makar saznali ko upravlja tim stranicama

 

„Nemojmo politizovati proteste“, „MIMistarstvo onostranih poslova“, „Bestebe“, „Prodajica stvarčica – nije prevarica“, i možda trenutno najpopularnija „Bilo je jako neprijatno“ (It was very unpleasant/Psalam 117), samo su neke od uticajnih fejsbuk stranica koje na humorističan način obrađuju trenutnu političku situaciju. Njihove šale su najčešće na račun vlasti i njima bliskih.

O političkoj zbilji ovog društva dovoljno govori činjenica da su službenici Uprave policije nakon nereda u Budvi organizovali neobičan lov na administratore satiričnih fejsbuk stranica, koji su nepoznati javnosti. Na fejsbuku su se prije nedjelju dana pojavile i fejsbuk stranice sa ciljem da pomognu policiji u razotkrivanju „počinioca teških internet prekršaja“. Od tada i službenici policije počinju da „informativno saslušavaju“ (u nekim slučajevima i pretresaju) svakog za koga sumnjaju da je administrator neke od problematičnih fejsbuk stranica.

Ove satirične fejsbuk stranice nazivaju i „mim stranicama“, jer humor najčešće prikazuju u formi „mimova“ (kombinacija fotografija i teksta, izmijenjenih sa ciljem da nasmiju javnost), koje proizvode i objavljuju na svojim stranicama. Njihov humor na račun društva, političkih partija (najčešće vladajućih), javnih ličnosti često je surov,  zna i da pređe granicu dobrog ukusa. Ali teško da bi se, makar prema crnogorskim zakonima, nešto od toga moglo smatrati krivičnim djelom.

Crnogorski Ustav i zakoni garantuju slobodu govora, a nju štite i međunarodne konvencije o ljudskim pravima, pa ostaje nejasno za činjenje kojih djela i prekršaja bi se potencijalno mogli teretiti admini ovih stranica. Jedna od „kontraobavještajnih fejsbuk stranica“ navela je kao osnov gonjenja činjenje „teških internet prekršaja“ – termin koji ne poznaje nijedan crnogorski zakon. Postoji kršenje pravila ponašanja na fejsbuku, zbog čega su (nakon prijava nezadovoljnih fejsbuk korisnika) neke od stranica više puta gašene (zbog prijava da šire uvredljiv sadržaj i govor mržnje) i ponovo pokrenute pod sličnim imenima.

Postavlja se pitanje da li su „fejsbuk kritičari“, odnosno počinioci „teških internet prekršaja“, toliki problem ove države da se primjenjuju filmske kontraobavještajne mjere kako bi se otkrili identiteti ljudi iza fejsbuk stranica. Čak je i logo, istaknut na profilu jedne od tih stranica, sličan onom Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB).

„Glavni cilj naše inicijative, jeste taj, da uz vašu pomoć razotkrijemo počinioce teških internet prekršaja i pomognemo našoj policiji kako bi izgrednike priveli pravdi… Ova akcija treba da preraste u opšti crnogorski građanski bunt protiv protivnika Crne Gore i njene državnosti, kao i vrijednosti međunacionalnog i multikonfesionalnog sklada“, piše na profilu jedne od stranica za otkrivanje identiteta fejsbuk stranica.

Ivan ČAĐENOVIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

DUGO CRNOGORSKO PUTOVANJE U EU: Uzdanje u podršku Njemačke

Objavljeno prije

na

Objavio:

Osam godina trebalo je zvaničnoj Podgorici da otvori sva poglavlja u pregovorima sa EU, a tek tri privremeno zatvori. Uz ovakav tempo reformi, trebaće još toliko vremena da se sva preostala zatvore. Lopta je, ipak, u dvorištu Crne Gore

 

„Crna Gora je prije nekoliko dana otvorila posljednje poglavlje, a tri su privremeno zatvorena. To je, rekao bih, prilično dobar bilans. Sada predstoji da radimo dalje i da polako zatvaramo ostala poglavlja”, kaže njemački ambasador u Podgorici dr Robert Veber.

Uz najveću odgovornost crnogorskih vlasti, u čitav proces će u narednih šest mjeseci posebno biti uključena Njemačka. Najveća i najmoćnija država Evrope je od najmlađe članice Hrvatske 1. jula preuzela predsjedavanje tom organizacijom do kraja 2020. godine.

Zvaničnici u Zagrebu ocijenili su uspješnim svoj mandat ističući da je u jeku nezapamćene krize i naglog pogoršanja epidemiološke slike u martu deblokiran status Sjeverne Makedonije i Albanije, a da je Crna Gora otvorila novo poglavlje. „Na taj način, pitanje Zapadnog Balkana i proširenja vratilo se na evropski dnevni red“, smatra koordinator grupe u Odboru za vanjske poslove Evropskog parlamenta i izvjestilac za Zapadni Balkan Tonino Picula.

Dr Veber tvrdi da će region Zapadnog Balkana i politika proširenja ostati jedan od prioriteta i tokom predsjedavanja njegove države Unijom iako Evropu na jesen čekaju još ozbiljniji ekonomski problemi. Iz Berlina je poručeno da Njemačka podržava proces proširenja, jer je on u geopolitičkom interesu EU.

Upravo se od njemačkog predsjedavanja očekuje fokus na sanaciju ekonomskih posljedica krize uzrokovane korona virusom, kao i postizanje dogovora oko Višegodišnjeg finansijskog okvira.

Da cijela Evropa od Njemačke ima izuzetno visoka očekivanja, svjesni su i Njemci. „Tako je bilo i prije pandemije, a sada bismo trebali prvenstveno učvrstiti solidarnost unutar Unije i vratiti povjerenje građana u njezine institucije“ izjavila je potpredsjednica Evropskog parlamenta iz redova njemačke Socijaldemokratske partije Katarina Barlej.

Mustafa CANKA

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PALATA VISKOVIĆ U PERASTU: Primjer filantropije u ruševinama

Objavljeno prije

na

Objavio:

Studija slučaja koju je uradila ANIMA pokazuje da se Opština Kotor neodgovorno ponašala prema ostavštini porodice Visković koja joj je prije pola vijeka povjerena na čuvanje. Iz Opštine tvrde da će konačno početi rekonstrukcija palate Visković, ali i da će ona teći fazno. Potrebno je 1,2 miliona za rekonstrukciju, a ove godine će biti potrošeno samo – 100.000 eura

 

Palata Visković, jedan od arhitektonskih bisera Perasta, čiji najstariji dio datira iz XV vijeka, već decenijama je – ruševina. Iako je upisana u Registar nepokretnih spomenika kulture Crne Gore kao spomenik graditeljstva prve kategorije, nije od pomoći. Kao ni to što je dio nasljeđa zahvaljujući kojem se područje Kotora našlo na listi UNESCO-ve svjetske baštine. Na papiru, Opština Kotor od 1970. godine vodi brigu o ovoj palati.

U studiji slučaja koju je uradila ANIMA – Centar za žensko imirovno obrazovanje Kotor ističe se neodgovoran odnos Opštine Kotor prema nasljeđenoj pokretnoj i nepokretnoj imovini porodice Visković. „Ugovorom o doživotnom izdržavanju Opština je imala obavezu da se trajno brine o Palati Visković kao i o cjelokupnoj vrijednoj pokretnoj imovini koja je zatečena datumom potpisivanja Ugovora. Nažalost, lošim upravljanjem nadležnih, Palata je dugo godina bila predmet potpune nebrige i doživjela je ubrzano urušavanje, a dio vrijedne pokretne imovine je djelimično izdvojen od cjelokupne zbirke”, navodi se u studiji ANIME.

Po posljednjoj volji Josipa Viskovića, Ugovor o doživotnom izdržavanju između Opštine Kotor (koju je zastupao predsjednik SO Kotor Ilija Nikolić) i Anke Radimiri, rođene Visković i Nade udate Visković, potpisan je u januaru 1970. Do 1979. u palati Viskovića bio je smješten Memorijalni muzej obitelji Visković. Kako je zgrada i tada bila u lošem stanju, 1978. izvršena je rekonstrukcija krova i sanacija instalacija u kući. U tom periodu muzej bilježi veliki broj posjetilaca, zbog čega je razmatrana i mogućnost da se obezbijede dodatne prostorije za izlaganje eksponata. Planove je poremetio zemljotres 1979. Godine – pokretni fond prenesen je u Muzej grada Perasta, a palata je prepuštena zubu vremena.

Zubate 90-e su dodatno urušile palatu. Tada je zaključen Ugovor o zakupu (na 59 godina) palate Visković sa kompanijom Medifarm iz Beograda. Po tadašnjem običaju, Ugovorom nije bila definisana buduća namjena objekta, dok je za izlaganje kulturno-istorijskog blaga porodice Visković bilo predviđeno da se obezbijedi prostorija – memorijalna soba od svega 40 kvadrata.  Intervencijama koje su tada sporvedene potpuno je skinut krov i srušene su međuspratne konstrukcije (i otuđen je dio imovine unutar palate). Dio imovine je još nakon zemljotresa pohranjen u muzeju grada Perasta za koji postoji popis biblioteke i popis predmeta porodice Visković. Ugovor je nakon toga bio raskinut.

Iz ANIME tvrde da se Opština Kotor nije bavila palatom Visković sve do oktobra 2007. kada je Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Kotor izdao Konzervatorske uslove za izradu projektne dokumentacije za sanaciju i restauraciju palate Visković u Perastu. Međutim, ni tada nije urađeno ništa.

Iz Opštine Kotor, na čijem čelu je Željko Aprcović, za Monitor su kazali da su konzervatorski uslovi iz 2007. tek prvi korak za izradu projektne dokumentacije: „Razloga što nije ranije došlo do realizacije ovog projekta ima više. Neki od njih su nedostatak sredstava, zatim dugo trajanje postupka javnih nabavki ili slučaj da se na javni poziv ne jave firme koje posjeduju sve potrebne licence i sl. U međuvremenu su na objektu rađena arhitektonska, arheološka i arhivska istraživanja i izvođeni su radovi na tekućem održavanju jer se u kompleksu Visković nalazi i područno odjeljenje OŠ „Veljko Drobnjaković” Risan, kao i prostorije MZ Perast”.

Predrag NIKOLIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo