Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Novo mjerenje vremena

Objavljeno prije

na

Za Dan Evrope Crnoj su Gori stigle lijepe vijesti iz Brisela. Komesar za proširenje EU Štefan File potvrdio je da će naša zemlja narednog mjeseca početi pregovore o pristupanju toj organizaciji. On je rekao da je proširenje Evrope njezin DNK, odnosno da je to „njezina transformacijska snaga koja donosi reforme i promjene potrebne da se postignu standardi u svim aspektima života”. Da za Crnu Goru u junu dolazi novo vrijeme potvrđuje i smjena na čelu Delegacije EU u Podgorici. Austrijanca Leopolda Maurera zamijeniće Slovenac Mitja Drobnič, dosadašnji ambasador svoje zemlje u Berlinu. Taj diplomata, odličan poznavalac EU i arapskog svijeta, s veoma dobrim vezama u američkoj administraciji, neće imati problem da bude bolji na toj odgovornoj poziciji od svog prethodnika. Jer, iako je u njegovom mandatu Crna Gora relativno brzo i lako prešla put od zemlje kandidata do zemlje pregovarača, mnogi zapadni predstavnici u Podgorici govorili su u neformalnim razgovorima za Maurera da se često ponaša kao „kooptirani član Glavnog odbora vladajuće partije”. Maurer je bio jedan od rijetkih preostalih dužnosnika u evropskim institucijama koji su imali dosta razumijevanja za poteze crnogorskih zvaničnika. Nekada su to bili već zaboravljeni evropski komesar za spoljnu politiku i bezbjednost Havijer Solana, te posebno bivši italijanski premijer Silvio Berluskoni.

Crnogorska vlast dnevno gubi simpatije i u Evropskom parlamentu, kao i u Berlinu, a ako se pokaže tačnom informacija da je sve nervozniji premijer Igor Lukšić odbio prijedlog Amerikanaca za otvaranje kancelarije NATO-a u Podgorici, onda će biti jasno da su Milo Đukanović i njegova ekipa definitivno izgubili podršku Zapada. U diplomatskim krugovima se navodi da je Đukanoviću već sugerisano da se sasvim povuče iz politike kako bi Crnoj Gori dopustio da uđe u novu etapu razvoja. U Briselu se tvrdi da je upravo njegovom ostavkom na premijerskoj funkciji, 21. decembra 2010. godine, ova zemlja suštinski počela pridruživanje EU. No, Đukanović je uvjeren da još može da trguje. Zato će predstojeći parlamentarni izbori za njega biti pitanje od sudbinske važnosti. „Ali, prostora za manipulaciju više nema. Takvim ponašanjem će samo sebe odvesti u politički ofsajd”, smatra analitičar Dritan Abazović. On kaže da za nekoliko sedmica za Crnu Goru počinje ono pravo, vrijeme kada zastupnici evropskih vrijednosti ne mogu biti isti oni ljudi, ideologije ili partije koje su u bliskoj istoriji bili promoteri svega suprotnog.

File i evropski zvaničnici već neuvijeno poručuju da uskoro više ništa neće biti isto u Crnoj Gori. Slučaj Hrvatske to potvrđuje: tek kada su počeli pregovori o pravosuđu i osnovnim pravima, počeli su se rješavati slučajevi korupcije na visokom nivou. A oni su Crnoj Gori uslov svih uslova. Čak su neke države predlagale da se Crnoj Gori narednog mjeseca da uslovni datum za početak pregovora, jer ona nije postigla dobre rezultate u borbi protiv organizovanog kriminala i korupcije. Zato je ona prva zemlja koja proces pregovaranja počinje najosjetljivijim poglavljima, koji će dovesti do hapšenja, podizanja optužnica i izvođenja na sud političara najvišeg kalibra i njima bliskih biznismena. Iako zvanično File nikada neće pominjati konkretna imena ili slučajeve, Brisel će snažno pritiskati Vladu u Podgorici da sve dovede do kraja „ma o kome se radilo”. Preduslov toga je da se sprovedu ustavne reforme koje će garantovati bolju vladavinu prava i nezavisno i nepristrasno pravosuđe. Zato zahtjevi da se izmjene Ustava uslove nekim drugim pitanjima suštinski znače pokušaj zadržavanja statusa quo i apsolutno nemaju podršku Unije.

„Tek kada se dublje zađe u reforme oblasti vladavine prava, da bi se zadovoljili kriterijumi EU, počinju djelovati i institucije”, kaže ekspert evropskih integracija iz Zagreba Davor Đenero. Prema njegovim riječima, Crna Gora može postići uspjeh već na samom početku procesa, jer će joj pregovori biti jednostavniji nego Hrvatskoj, već zato što taj njezin put prema EU neće blokirati nijedna zemlja susjed, članica Unije. Odavno je poznata činjenica da su ključni problemi Crne Gore u njoj samoj, a ne izvan nje. Nova energija, koju su pokrenuli građanski protesti u organizaciji radničkih, studentskih i nevladinih organizacija, uz očekivanje da će svakodnevno rasti pritisak Zapada na vlasti u Podgorici, daje nadu da će evropski vjetrovi uvesti crnogorski brod, odnosno novu zemlju pregovarača u mirniju luku. Tu će je dočekati evropske vrijednosti i načela. Pojas za spasavanje neće moći više dobijati korupcionaši ili akteri organizovanog kriminala bez obzira na „ime i prezime, funkciju ili moć”.

Mustafa CANKA

Komentari

DRUŠTVO

VIŠE STANOVNIKA UMIRE NEGO ŠTO SE RAĐA: Epidemija Bijele kuge u Crnoj Gori

Objavljeno prije

na

Objavio:

Korona, siromaštvo, iseljavanje, besperspektivnost neki su od razloga što je u Crnoj Gori prošle godine, prvi put od Drugog svjetskog rata, zabilježen negativni prirodni priraštaj. Negativan trend se ove godine pogoršava

 

Prirodni priraštaj u Crnoj Gori na kraju aprila bio je čak minus 1.218, a bijela kuga je prisutna u 21 od 24 opštine, pokazali su, početkom ovog mjeseca prezentovani, podaci Monstata. Od početka godine do kraja aprila rođeno je 2.178 beba, a preminulo je 3.396 građana. Pozitivan prirodni priraštaj bilježi se u Budvi gdje je broj rođenih za sedam veći od umrlih, Rožajama 13, a u Podgorici, koja je grad koji ima najviše rođenih, svega dva.

Crna Gora je prošlu godinu završila sa negativnim prirodnim priraštajem, jer je broj preminulih za 1 odsto veći od broja rođenih. To je prvi put od Drugog svjetskog rata, da je priraštaj negativan. Na kraju 2020. prirodni priraštaj je bio negativan u 17 opština, a tokom ove došlo je do povećanja negativnih trendova u još četiri grada, najviše na sjeveru zemlje. U pljevaljskoj opštini natalitet je u konstantnom padu, za šest mjeseci 2021. godine rođene su 62 bebe. U maju je rođeno 17, a u junu 10 beba. Statitički podaci govore da se posljednjih godina u Pljevljima na godišnjem nivo rađa do 200 beba, a prije dvadeset godina rađalo se i do 1.300 djece. Ove godine se prvi razred upisuje 160 đaka prvaka, a prije 30 godina upisivalo se 450.

Sa prosječnom platom od 300 eura na sjeveru ne može se planirati porodica, pa se mladi iz ovih krajeva stalno sele u inostranstvo i prema jugu države. Nezvanični, pošto zvaničnih nema, podaci govore da je Crnu Goru u posljednje tri decenije napustilo oko 150.000 građana. Nezaposlenost, male plate a ogromne cijena stanova, razlog su što se mladi u Crnoj Gori, najkasnije u Evropi, odvajaju od porodice, tek sa 32 godine.

Poslovna politika većine preduzeća je da se žene još uvijek prilikom intervjua pitaju da li planiraju zasnivanje porodice, što im se ubraja u otežavajuću okolnost. A majke su prve koje, kada nastupi kriza, ostaju bez posla.

Na sve ovo tokom prošle i ove godine nadodala se i korona kriza. ,,Kada je pandemija počela već smo imali najavu negativnih trendova kada je u pitanju priraštaj. Ta priča o koroni je bila iznenađujuća i razarajuća za društvo. Tako da su se pored svih društvenih faktora sada umiješali i biološko medicinski faktori koji su doveli do pada prirodnog priraštaja”, ocjenio je nedavno za Radio Slobodnu Evropu demograf Miroslav Doderović.

U Crnoj Gori je, do sada, od korona virusa umrlo 1624 osoba. Prema analizi Vijesti u periodu od jula 2020. do aprila 2021. svaka peta smrt bila je povezana s koronavirusom.

Prema podacima Uprave za statistiku Monstat i Instituta za javno zdravlje porast mortaliteta ne ogleda se samo u preminulima od posljedica virusa. Od jula (2020) do aprila (2021), izuzevši zvanične žrtve korone, umrlo je 535 osoba više u odnosu na petogodišnji prosjek. Kada se uporedi sa istim mjesecima 2020. i 2019. godine, umrlo je 598 osoba više.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

ZNACI: Vakcinacija zakočila

Objavljeno prije

na

Objavio:

U grupi od 20 do 29 godina u procesu vakcinacije je oko 18 odsto mladih ljudi. Tokom zimskih mjeseci jedan od važnijih oslonaca pored vakcinacije biće poštovanje propisanih mjera, nošenje maske u zatvorenom prostoru, najavljuje epidemiološkinja Milena Popović-Samardžić

 

TXT: U Crnoj Gori je do srijede prvu dozu vakcine primilo 165.022 građanina (36,1 odsto punoljetnog stanovništva), a dvije doze 147.184 (32,2 odsto). Od 4. maja, kada je počela masovna vakcinacija protiv korona virusa, ukupno je dato 312.206 doza vakcina.

Vakcinacija ne teče brzinom kojom bismo željeli, kaže za Monitor epidemiološkinja Instituta za javno zdravlje Milena Popović – Samardžić. ,,Građani odlažu vakcinaciju za septembar. Moramo ih upozoriti da je za kompletiranje vakcinacije i konsolidaciju imunog odgovora potrebno dva mjeseca od primanja prve doze. Sada se vakcinišemo da bismo bili bezbjedni u oktobru”.

Ona ponavlja apel Instituta na građane da ne oklijevaju i ne odlažu vakcinaciju. ,,Vakcine protiv COVID-19 su bezbjedne i učinkovite u domenu prevencije teških formi bolesti i fatalnih ishoda. Efikasnost vakcina u prevenciji simptomatske infekcije izazvane delta sojem je niža nego što je bila u odnosu na alfa soj. Svaka nova mutacija virusu daje veću otpornost na vakcinu. To je upravo jedan od razloga zašto vakcinacija mora biti brža i obuhvat mora biti veći jer virus mutira u osjetljivom domaćinu”, kaže Popović-Samardžić.

Predviđa se da nas očekuje teška zima, ako se globalni proces vakcinacije nastavi ovom dinamikom i virus nastavi da mutira ovom brzinom.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

BUDVA UOČI GODIŠNJICE IZBORA BEZ KOALICIONOG DOGOVORA: Carević samo Demokratama nudi savez

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nije baš jasno zašto je Marko – Bato Carević izašao sa ovakvom ponudom iako je znao da ona neće biti prihvaćena. U ranijim izjavama prvi čovjek budvanskih Demokrata, Mijomir Pejović kazao je, kako među potpisnicima koalicionog sporazuma o formiranju vlasti moraju da se nađu svi oni koji čine vladajuću većinu na državnom nivou. Uključujući i GP URA koja do sada nije učestvovala u pregovorima

 

Uskoro se navršava godina od izborne pobjede Demokratskog fronta i Demokratske Crne Gore na lokalnim izborima u Budvi, ali taj jubilej, po svemu sudeći, neće biti obilježen sklapanjem postizbornog koaliconog sporazuma o formiranju vlasti u najvećoj turističkoj opštini. Tokom proteklog desetomjesečnog perioda vlast u Budvi funkcionisala je, sa neznatnim izmjenama, na podjeli resora između DF-a i Demokrata ustanovljenoj na osnovu rezultata  prethodnih lokalnih izbora održanih 2016. godine. Kako se odnos snaga na avgustovskim izborima promijenio u korist stranaka koje čine Demokratski front, one očekuju i novu raspodjelu i veći udio u vlasti u opštini Budva.

Nakon izbora izostao je ozbiljan  dijalog među strankama kojima su Budvani iskazali povjerenje. Zamijenjen je međusobnim optužbama i žestokim kritikama čak i u okviru izbornih koalicija. Postkoalicioni dogovor nije postignut, ali je u međuvremenu došlo do preraspodjele mandata među strankama.

Lider lokalnog DF-a i predsjednik  Opštine Budva Marko – Bato Carević  nedavno je sa pobjedničke liste DF-a koja je osvojila 14 odborničkih mandata, isključio dvije partije, SNP i Pravu Crnu Goru. U odmazdi prema dojučerašnjim partnerima koji nisu glasali za njegov godišnji izvještaj, odlučio je i da im oduzme i sve funkcije koje su njihovi kadrovi zauzeli. Time se budvanski DF sveo  na 11 odborničkih mjesta. Desetak dana kasnije Carević ponovo intrigira političku scenu u Budvi miroljubivom ponudom Demokratama, o podjeli vlasti na novim osnovama.

Predsjednik Carević poslao je mejl Demokratskoj CG sa predlogom sporazuma o postizbornoj koalicionoj saradnji, konstituisanju, organizaciji i vršenju vlasti u Opštini. Ponuda se odnosi na zajedničko formiranje gradske uprave u punom trajanju mandata, do 2024. godine. Nova koalicija imala bi ukupno 17 mandata, odnosno tijesnu većinu od 33 odbornička mjesta u SO Budva.

Sporazum predviđa da se budvanska vlast uspostavi na sljedećim osnovama- Demokratski front sa 11 mandata ostvario bi učešće u vlasti sa 64,7 odsto a Demokratama sa 6 odbornika preostaje 35,3 odsto. Kolač vlasti u Budvi bio bi precizno podijeljen na dvije političke opcije.

„Potpisnici sporazuma konstatuju da se vlast konstituiše uz postojanje potpunog legitimmiteta i legaliteta koje su članice koalicije ostvarile na istorijskim izborima održanim 30. avgusta 2020. za šta postoji nesporno utvrđena volja većine građana Budve. Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na osnovu temeljnih načela demokratije, Ustava CG, Zakona o izboru odbornika i poslanika, Zakona o lokalnoj samoupravi, Statuta Opštine Budva…. uz poštovanje principa izborne volje građana i proporcionalno broju osvojenih glasova odborničkih mandata“, navodi se u predlogu sporazuma.

Predlog za formiranje vlasti potpisale su tri partije članice DF-a,  Nova srpska demokratija, Demokratska narodna partija i Pokret za promjene. Njime je jasno stavljeno do znanja da se ne odnosi na isključene SNP i Pravu CG.

„Vlast u Opštini Budva uspostavlja se na period punog trajanja mandata, odnosno na period od četiri godine od dana posljednjih izbora za izbor odbornika u SO Budva. Potpisnici sporazuma ostaju otvoreni za participaciju drugih političkih subjekata u vlasti koji dijele iste ili slične stavove i principe političkog djelovanja bez ucjena u bilo kom segmentu i pravcu djelovanja. Potpisnici sporazuma se obavezuju da u skupštinskom radu koordiniraju rad klubova odbornika radi postizanja što većeg stepena saglasnosti po svim pitanjima koje spadaju u djelokrug rada Skupštine opštine Budva kao i izvršne vlasti. Obavezuju se da poštuju princip jedinstvenog djelovanja i glasanja u SO Budva za odluke koje  je zakonom i Statutom Opštine predviđeno da se odlučuje većinom glasova od ukupnog broja odbornika“, navedeno je u tekstu.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u ptampanom izdanju Monitora od 23. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo