Povežite se sa nama

DRUŠTVO

OPŠTINE IZABRALE ČELNIKE BEZ IZBORA: Vlast na odloženo vrijeme

Objavljeno prije

na

Zbog odlaganja lokalnih izbora na jesen lokalne vlasti koriste pravnu konfuziju da obezbijede aktuelnim predsjednicima opština novi mandat

 

Dok u javnosti i dalje traju pravna sporenja da li je odlaganjem izbora u 14 opština prekršen Ustav Crne Gore, pojedine opštine su otišle i korak dalje. Skupštine Glavnog grada i opštine Žabljak iskoristile su pravnu konfuziju i produžile mandat predsjednicima tih lokalnih samouprava. Četvorogodišnji mandat gradonačelniku Podgorice Ivanu Vukoviću i predsjedniku Opštine Žabljak Veselinu Vukićeviću produžen je, kako mnogi smatraju, da Demokratska partija socijalista što duže zadrži vlast u gradovima gdje još imaju većinu odbornika.

Vuković je bio u mandatu gradonačelnika do 31. jula na osnovu glasanja skupštine, prije četiri godine. Odbornicima Glavnog grada mandat je trebao isteći 6. jula. Međutim, promjenom zakona, čiju ustavnost osporavaju brojni pravnici, produženo im je upravljanje gradom. Ovo je potpuno nova političko pravna situacija koju različito tumače svi akteri. Opozicija u lokalnom parlamentu tvrdi da se radi o neustavnom i nezakonitom postupanju jer se vlast bira isključivo na izborima.

I na narednoj sjednici Skupštine opštine Bar raspravljaće se o produženju mandata prvom čovjeku grada Dušanu Raičeviću. Njemu mandat ističe 3. avgusta.

Izmjenama Zakona o lokalnoj samoupravi, kako tvrde eksperti iz ove oblasti, eliminisana je pravna sigurnost, jer su poslanici crnogorskog parlamenta oteli suverenost od građana i prenijeli je na sazive lokalnih skupština kojima je prestao mandat, ne vodeći računa o posljedicama. Ustav propisuje da se ne može „uspostaviti niti priznati vlast koja ne proističe iz slobodno izražene volje građana na demokratskim izborima u skladu sa zakonom“.

Gradonačelnik Podgorice Ivan Vuković je, međutim, na sjednici lokalnog parlamenta pojasnio da on legitimitet vuče iz svog predanog rada. „Opšta je ocjena da Podgorica nikada nije bila ljepša, uređenija, modernija, evropskija“, rekao je, nabrajajući svoje učinke.

Advokat Veselin Radulović smatra da se predsjednik opštine ili gradonačelnik ne može birati na istu funkciju ako mu mandat još traje, odnosno ako mu funkcija nije prestala na jedan od načina predviđenih zakonom – ostavkom, razrješenjem ili prestankom mandata po sili zakona. U nijednom od pomenutih slučajeva nijesmo čuli razloge zbog kojih bi neko od njih mogao biti razriješen ili razloge da mu prestaje mandat po sili zakona, kao ni eventualne najave da bi mogao podnijeti ostavku.

„Ovo su posljedice neustavnih izmjena Zakona o lokalnoj samoupravi kojima su odloženi lokalni izbori u većini opština. Ovakve izmjene zakona prijete da se uspostavi praksa po kojoj bi svaka buduća parlamentarna većina izmjenom zakona mogla odlagati izbore ili mijenjati vrijeme kada se izbori moraju održati u lokalnoj samoupravi. Zakonom se ne može produžavati mandat lokalnoj samoupravi, pa ovakve izmjene zakona pokazaju u kojoj mjeri je Crna Gora partitokratsko društvo, koliko je zarobljena uskim partijskim interesima i koliko su ti interesi iznad pravnog poretka države”, pojasnio je Radulović.

Bivša poslanica i kandidatkinja za sudiju Ustavnog suda Snežana Jonica ranije je upozorila da će lokalne samouprave, gdje su izbori odloženi, biti izložene ogromnim problemima ukoliko se u najkraćem roku Zakonom o lokalnoj samoupravi precizno ne uredi pitanje trajanja mandata skupštinama i predsjednicima opština – odnosno Gradonačelniku Podgorice.

„Imaćemo situaciju potpune blokade – odnosno preciznije bezvlašća u pola lokalnih samouprava u Crnoj Gori – jer će isteći mandati oba organa lokalne samouprave – i predsjednicima opština i skupštinama opština”, rekla je Jonica.

Čini se da su lokalne samouprave gdje je Demorkatska partija socijalista na vlasti već pronašle rješenje. U opštini Plužine gdje je na vlasti Socijalistička narodna partija, istekao je mandat predsjedniku opštine Mijušku Bajagiću i odbornicima, ali su oni nastavili da obavljaju iste funkcije i nakon isteka mandata.

Među pravnicima su podijeljena mišljenja. Jedni kažu da u Zakonu o lokalnim samoupravama jasno piše da se predsjednik opštine bira „najkasnije u roku od 30 dana od dana konstituisanja skupštine”. Odnosno, smatraju da je mandate prvog čovjeka grada vezan za parlament koji ga je izabrao. Nakon lokalnih izbora novi parlament će u roku od 30 dana izabrati novog predsjednika opštine, dok će prethodnom prestati mandat.

Drugi, pak, cijene da je zakonom propisan četvorogodišnji mandat. Stoga bi nova lokalna Skupština ili, u krajnjem, Vlada Crne Gore morala da smijeni predsjednika Opštine u skladu sa Zakonom o lokalnoj samoupravi. Za razrješenje prvog čovjeka opštine potrebno je dobro obrazloženje, dok zakon sadrži razloge zbog kojih bi mogao biti smijenjen. Predsjednici opština mogli bi da tuže državu zbog nezakonite smjene i dobiju značajnu odštetu.

Loklane samouprave, legitimitet da bez izbora biraju predsjednike opštine na puni mandate, crpe iz tumačenja Ministarstva javne uprave. Taj resor smatra da odlaganjem izbora za 23. oktobar i odredba da odbornicima traje mandat do izbora novih, u stvari znači da odlaganje izbora podrazumijeva i produženje njihovih mandata. U tumačenju zakona MJU navodi se da odbornici do potvrđivanja mandata njihovim nasljednicima sa izbora 23. oktobra, imaju legitimitet da odlučuju o poslovima od lokalnog značaja. To se između ostalog navodi u mišljenju koje je potpisao ministar javne uprave Maraš Dukaj.

Zakonom o lokalnoj samoupravi propisano je da stari saziv Skupštine može birati novog predsjednika opštine tek kad aktuelnom prestane mandat. A to se dešava u slučajevima kad ga je Skupština razriješila prije isteka mandata, ili je podnio ostavku, ili je osuđen za neko kirivčno djelo koje ga čini nedostojnim funkcije. Birati novog predsjednika opštine, dok je aktuelni na toj poziciji – do sada se nije desilo.

 

Predsjednika opštine može razriješiti i Vlada

Prema zakonu o lokalnoj samoupravi Skupština može razriješiti predsjednika opštine ako u propisanom roku ne predloži budžet i završni račun budžeta. Ako ne obezbijedi sprovođenje strateškog plana razvoja opštine i drugih razvojnih planova i programa, kao i strateških dokumenata od državnog značaja. Ako ne podnese godišnji izvještaj o svom radu i radu organa u skladu sa zakonom ili ne izvršava sudske odluke. Predlog za razrješenje predsjednika opštine može podnijeti najmanje jedna trećina odbornika.

Vlada može razriješiti predsjednika opštine ako u vremenu dužem od šest mjeseci, ne vrši poslove iz svoje nadležnosti. Smatra se, po slovu zakona, da predsjednik opštine ne vrši poslove iz svoje nadležnosti ako ne obezbijedi izvršavanje zakona, drugih propisa i opštih akata i sprovođenje strateškog plana razvoja opštine i drugih razvojnih planova i programa, kao i strateških dokumenata od državnog značaja, čime se onemogućava ostvarivanje prava i obaveza građana.

 

Izbore odložili zbog nepostojanja dijaloga

Skupština Crne Gore usvojila je ranije predlog dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojim je predviđeno da izbori u Podgorici u 13 opština budu održani do 30. oktobra. Odlaganje izbora u Podgorici i 13 opština tražili su poslanički klubovi Demokratske partije socijalista (DPS), Socijalističke narodne partije (SNP), Crno na bijelo (URA i CIVIS), Bošnjačke stranke (BS) i Socijaldemokratske partije (SDP).

U obrazloženju se podsjeća na Izvještaj Evropske komisije za Crnu Goru za 2020. godinu u kojem se navodi da „uprkos međupartijskom sporazumu da se lokalni izbori održavaju istog dana, pravni okvir još predviđa mogućnost njihovog organizovanja u različitim terminima“. Skupština je u decembra 2020. godine formirala Odbor za svebuhvatnu izbornu reformu koji je, kako se navodi, dobio zadatak da pripremi zakonodavne reforme do kraja 2021. godine.

„Zbog nepostojanja konstruktivnog angažovanja svih parlamentarnih aktera nije došlo do političkog dijaloga pa Odbor za sveobuhvatnu izbornu reformu nije ispunio zadatak stvaranja normativnog okvira za održavanje svih redovnih lokalnih izbora u Crnoj Gori u jednom danu, uvažavajući preporake OEBS/ODIHR-a“, kaže se u izmjenama Zakona o lokalnoj samoupravi.

Ivan ČAĐONEVIĆ

Komentari

DRUŠTVO

EUROPOL  IDENTIFIKOVAO NAJOPASNIJE KRIMINALNE MREŽE NA KONTINENTU: Mapa evropskog podzemlja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da kriminalno savezništvo ne poznaje jezičke, nacionalne, rasne ili vjerske barijere možda najbolje potvrđuje podatak da je među članovima 821 registrovane kriminalne mreže zastupljeno ukupno 112 nacionalnosti, pri čemu je dvije trećine kriminalnih mreža sastavljeno od pripadnika više nacionalnosti

 

Europol je prošle nedjelje objavio analizu kojom su objedinjenji podaci svih država članica Evropske Unije i 17 partnerskih zemalja Europola van EU o najopasnijim kriminalnim mrežama u Evropi. Rezultat je popis najopasnijih i najorganizovanijih kriminalnih grupa i njihovih članova. „Napravljen je jedinstven skup podataka o 821 kriminalnoj mreži najvećeg rizika, s opsežnim informacijama o svim aspektima koji ih opisuju i pomažu u procjeni njihove prijetnje. Ove kriminalne mreže, čije članstvo premašuje 25 .000 pojedinaca, odabrane su na temelju kriterijuma prijetnje koju predstavljaju. Te su mreže aktivne u nizu područja kriminala, od trgovine drogom do krijumčarenja migranata, imovinskog kriminala i drugih“, piše u izvještaju objavljenom na sajtu EUROPOL-a. Da bi lakše razumjeli pomenuti broj pripadnika kriminalnih organizacija „najvećeg rizika“, pomenimo da je on veći od broja zimus popisanih stanovnika Kotora, Danilovgrada, Ulcinja, Tivta, Pljevalja… Takođe, podaci nedavno predstavljeni u Briselu pokazuju kako kriminalne organizacije usko sarađuju sa svojim kolegama iz regiona, drugih djelova Evropa ali i onima sa drugih kontinenata. Tako je u izvještaju pod nazivom “Dekodiranje najopasnijih kriminalnih mreža EU“ navedeno da je nekoliko različitih kriminalnih grupa, sastavljenih od članova porijeklom iz bivših jugoslovenskih republika – Crne Gore, Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srbije „u velikom obimu“ uključeno u krijumčarenje kokaina iz Južne Amerike do različitih evropskih odredišta. Analizom pobrojanih kriminalnih mreža identifikovane su njihove osnovne karakteristike i „snažno prisustvo“ širom EU i regiona Zapadnog Balkana. „Oni su, takođe, uspostavili veoma snažno prisustvo u Latinskoj Americi, iskorišćavajući mogućnosti za korupciju u ključnim lukama i u brodarskim kompanijama. Oni na taj način vrše sveobuhvatnu kontrolu nad snabdijevanjem kokainom. Neke od ovih grupa su specijalizovane i, u velikoj mjeri, uključene u razne oblike nasilja, profesionalne otmice i pogubljenja, korupciju, pranje novca, trgovinu oružjem i eksplozivom i falsifikovanim dokumentima. Nasilje se, uglavnom, koristi kao odmazda za izgubljene ili propale pošiljke droge, ali i za sticanje dominacije nad teritorijom ili lancem snabdijevanja”, navodi se u izvještaju.

Svetlana ĐOKIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 12. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PONOVNO PODIZANJE OPTUŽNICE U SLUČAJU PREDSJEDNIKA OPŠTINE BUDVA I JOŠ 20 OSUMNJIČENIH: Jesu li ispravljeni nedostaci optužnice

Objavljeno prije

na

Objavio:

Da dopuni optužnicu, na koju je sutkinja Vesna Kovčević imala dosta primjedbi,  Specijalno tužilaštvo je imalo rok od dva mjeseca.  Optužnica je dopunjena, a odgovor na to koliko kvalitetno,  će dati ročište za njenu kontrolu

 

 

Specijalno državno tužilaštvo ponovo je podiglo optužnicu protiv predsjednika Opštine Budva Mila Božovića i još 20 osumnjičenih, koju im je, prethodno, Viši sud u Podgorici vratio na doradu. To je zvanično objavljeno na sajtu Specijalnog državnog tužilaštva, ali u saopštenju osim inicijala osumnjičenih i krivičnih djela za koje se terete, nije bilo ni riječi o tome na koji način i kojim dokazima su dopunili optužnicu.

Da li će njihova dopuna biti dovoljna da vijeće sutkinje specijalnog odjeljenja Vesne Kovačević uvjeri da treba da se potvrdi tužilački akt biće poznato nakon kontrole optužnice, koja tek treba da bude zakazana.

Malo je poznato javnosti i zbog čega je sutkinja Kovačević presavila tabak i rekla da po prvoj optužnici ne treba da se sudi.

Prema rješenju koje je Monitor imao na uvid sutkinja Kovačević navela je da optužnica ne sadrži jasne i valjane razloge u pogledu postojanja osnovane sumnje u odnosu na okrivljene, odnosno ne sadrži razloge koji bi zadovoljili nezavisnog posmatrača da vjeruje da su okrivljeni osnovano sumnjivi da su izvršili svako krivično djelo koje je predmet optužbe.

Obrazlažući svoj stav, ona je kao jedan od razloga da vrati optužnicu navela  da Specijalno državno tužilaštvo nije pružilo konkretne dokaze da su Božović i suspendovani pomoćnik direktora Uprave policije Dejan Knežević odavali povjerljive bezbjednosne informacije ljudima iz kriminalnog miljea.

Tokom analize dokaza koji su joj predočeni, pravnu zamjerku našla je i kada je riječ o komunikaciji koju su prema tvrdnjama SDT-a, putem SKY aplikacije imali pripadnici ove kriminalne grupe

Naime, u aktu SDT-a koji se poziva na Skaj prepisku Ljuba Milovića, Radoja Zvicera, Ivana Stamatovća, Petra Lazovića i Milete Ojdanića, prema onome što je utvrdila sutkinja Kovačević, nema tačnih i preciznih podataka, odnosno poruka koje je uputio okrivljeni Dejan Knežević iz kojih bi se moglo utvrditi postojanje osnovane sumnje kada je tačno odao ili saopštio neki podatak, a čije odavanje je prouzrokovalo ili bi moglo da prouzrokuje štetne posljedice za bezbijednost Crne Gore.

To je samo jedna pravna primjedba u nizu. Sitnih i krupnih. Među sitnijim je primjedba sutkinje da je kod ličnih podataka okrivljenog Milete Ojdanića navedeno  da je bivši službenik policije što je suprotno odredbama člana 100 i člana 192 ZKP-a koji tačno taksativno navodi koje podatke treba da sadrži optužnica „ a što se tiče ličnih podataka okrivljenih lica pa je u ovom dijelu neophodno izvršiti ispravku optužnice“.

Jedna od krupnih je i to što  je sutkinja Kovačević od SDT-a tražila  da precizira kada je Milo Božović prikupljao informacije i koristio ih za potrebe kriminalne organizacije, jer nijesu navedeni konkretni dokazi, ni sadržaj komunikacija ostvarenih preko SKY ECC aplikacije iz kojih to proizilazi.

“Nije navedeno ni kojim konkretno informacijama je okrivljeni Milo Božović, kao poslanik u Skupšini Crne Gore i član Odbora za bezbjednost i odbranu Skupštine CG, imao pristup i koje je to informacije isti odavao kao poslanik u Skupšini CG i član Odbora za bezbjednost i odbranu Skupštine CG kriminalnoj organizaciji, što optužnicu u tom dijelu čini nejasnom i nepreciznom”, piše u odluci suda.

Od SDT-a je zatraženo i da navede kada je Božović postao poslanik obzirom da je ovaj optuženi prilikom kontrole optužnice predočio sudu da u vrijeme kada je navodno odavao podatke sa Odbora za bezbjednost nije ni bio poslanik.

U dokumentu suda se navodi da u optužnici nijesu precizirane uloge Ljuba Milovića i Milete Ojdanića koje je SDT označio kao organizatore, kao ni to na koga su oni to uticali da postavlja njima bliska lica na rukovodeća mjesta u Upravi policije, radi dobijanja podataka označenih stepenom tajnosti i da novcem stečenim kriminalnom djelatnošću na parlamentarnim izborima u avgustu 2020. godine utiču da glasači ne ostvare svoje biračko pravo.

Osim toga, u činjeničnom opisu i obrazloženju predmetne optužnice, smatra sutkinja Kovačević,  treba konkretizovati na osnovu kojih dokaza se utvrđuje da su okrivljeni kojima se stavlja na teret optužnicom radnja mučenja lica koji su pripadnici suprostavljenih kriminalnih organizacija, to i činili, te gdje, kada i koga su tačno mučili. Takođe, zahtijeva se od tužilaštva da precizira koje su podatke okrivljeni Ivan Stamatović, Nebojiša Bugarin, Petar Lazović, Marko Novakovič, Milan Popović i Goran Stojanović, kao policijski službenici, odavali kriminalnoj organizaciji.

Kod dijela optužnice koji se odnosi na opis na koji način su optuženi krijumčarili drogu sutkinja je uočila i da u obrazloženju nema nikakvog bližeg navođenja iz kojih to tačno komunikacija, ostvarenih preko SKY ECC aplikacije, proizilazi ono što se navodi u činjeničnom opisu.

„Tačnije, koje to konkretne komunikacije, između koga i od kada potvrđuju da su okrivljeni kojima se navedeno krivično djelo stavlja na teret učestvovali u neovlašćenom prenosu radi prodaje opojne droge kokain. Naprotiv, u tom dijelu predmetne optužnice SDT samo uopšteno navodi da su pojedini okrivljeni komunicirali u vezi sa predmetnom zaplijenom, iz čega izvodi zaključak da su okrivljeni neovlašćeno prenosili istu, piše u rješenju.

Pored toga, u predmetnoj optužnici za sud je bilo nejasno i iz kojih dokaza proizilazi osnovana sumnja kako je vršena raspodjela opojne droge i način na koji se to radilo.

Dio njenog rješenja odnosi se i na bivšeg pomoćnika direktora Uprave policije Dejana Kneževića, koji se tereti da je odavao tajne podatke, a čije odavanje je prouzrokovalo ili bi moglo da prouzrokuje štetne posljedice za bezbjednost Crne Gore.

„Ali je ostalo nejasno koja je to sadržina telefonskih razgovora prikupljenih sprovođenjem mjera tajnog nadzora određenih po naredbama sudije za istragu Višeg suda u Podgorici, a koje bi ukazivale zaista da ih je odavao okrivljeni Dejan Knežević, osim što SDT navodi da isto proizilazi iz SKY ECC prepiske Ljuba Milovića, Radoja Zvicera, Ivana Stamatovća, Petra Lazovića i Milete Ojdanića, bez navođenja tačnih i preciznih podataka odnosno poruka koje je uputio okrivljeni Dejan Knežević iz kojih bi se moglo utvrditi postojanje osnovane sumnje kada je imenovani okrivljeni tačno odao, ili posljedice za bezbjednost Crne Gore. saopštio neki podatak, a čije odavanje je prouzrokovalo ili bi moglo da prouzrokuje štetne posljedice za bezbjednost Crne Gore, navodi se u rješenju.

Da dopuni optužnicu Specijalno tužilaštvo je imalo rok od dva mjeseca. Šta su za taj period uspjeli da urade pitanje je na koje će odgovor dati ročište za kontrolu optužnice.

Svetlana ĐOKIĆ

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

KONTROLA DRŽAVNIH PREDUZEĆA: Prepuštena sama sebi i partijama

Objavljeno prije

na

Objavio:

U nekim preduzećima pravilnici o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta mijenjani su više puta tokom jednog mjeseca. ,,Kada čitate uslove za obavljanje pojedinih poslova, bude jasno fingiranje i način zapošljavanja, kaže Marija Popović-Kalezić, izvršna direktorica CEGAS-a

 

 

Državna preduzeća prepuštena su samima sebi i država ni zakonski ni suštinski ne kontroliše ono što je državni udio, tj. vlasništvo, zaključak je istraživanja 177 državnih i opštinskih preduzeća koju je uradio Centar za građanske slobode (CEGAS).

CEGAS je u februaru uputio na adrese 177 državnih i opštinskih preduzeća zahtjeve za slobodan pristup informacijama, kojim su tražili da im se dostave podaci o broju zaposlenih, zaključno sa 31. decembrom 2023. godine. Pored toga, traženi su i pravilnici o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji, uslovima i načinu korišćenja službenih vozila, o uslovima i načinu zapošljavanja.

Sva ova pitanja odnose se na preko 20 hiljada zaposlenih koji rade u državnim i opštinskim preduzećima.

Od ukupnog broja preduzeća, 52 odsto njih nije odgovorilo na zahtjev za slobodan pristup informacijama. Ispostavilo se da javna preduzeća različito tumače i odnose se prema Zakonu o SPI, pa su neki objašnjavali da nijesu u zakonskoj obavezi da to urade, dok drugi uopšte nijesu odgovarali na zahtjev.

,,Ukidanjem Zakona o javnim preduzećima, i njihova ‘zavisnost’ od Zakona o privrednim društvima, pravno dozvoljava potpune praznine, kada je odgovornost javnih preduzeća u pitanju. Naše istraživanje je pokazalo koliki je broj onih koji su u zakonskom roku odgovorili na Zahtjev o slobodnom pristupu informacijama, gdje brojka svakako nije pohvalna, ali ne čudi u odnosu na zakonska rješenja. Neki su tražili ‘pravni interes CEGAS-a’, dok su drugi tajnim proglašavali i interna akta, koja bi očekivali na sajtu tih preduzeća (Rudnik uglja, Pljevlja)”, kaže za Monitor  Marija Popović-Kalezić, izvršna direktorica CEGAS-a.

Bilo je i presedana, pa su dokumenta lično dostavljana u kancelarije ove nevladine organizacije. Odgovor na  SPI za kompaniju Zeta Energy nepoznato lice bacilo je na sto zaposlene u organizaciji uz pitanja: ,,Čime se vi bavite, ko vam je direktor?”, pa još ,,Ne treba da se bavite ovim stvarima i ovim poslom, batalite ta posla, to je vaš način da iznuđujete novac”.

Zeta Energy je preduzeće čiji je 51 odsto vlasnik Elektroprivreda Crne Gore (EPCG). CEGAS je zbog ovog incidenta podnio prijavu protiv NN lica zbog zastrašivanja.

A i odgovora je bilo raznih, tako je jednima javni podatak ugovor o djelu sa higijeničarom, dok tajnim smatraju ugovor sa direktorom i menadžmentom. Pomenuti Rudnik uglja Pljevlja pod tajnim podacima smatra i sama interna akta preduzeća, a ima i preduzeća koja u svojoj arhivi ne posjeduju nijedan od traženih podataka.

,,Nacionalna strategija za borbu protiv korupcije bi u svom radu morala dati konkretna rješenja i za javna preduzeća (državna i opštinska), čiji se način funkcionisanja, zapošljavanje, poštovanje i izrada internih akata, kao i način ustanovljavanja zarada ne prati od strane države. Zato i imamo ogromne disbalanse u zaradama direktora i menadžmenta u javnim preduzećima u odnosu na visoko rukovodni državni kadar, da ne govorimo o brojnim poslovima u pravosuđu, zdravstvu i prosvjeti”, ističe Popović-Kalezić.

Iz CEGAS-a su utvrdili i da interna akta nijesu usaglašena u odnosu na vrstu akata koja javna preduzeća moraju posjedovati. I u pravilnicima o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji postoje brojne manjkavosti, pogotovu u opisima radnih mjesta i potrebnih uslova za ispunjenje. Smatraju da je otuda jasno na koji način i kako dolazi do zloupotreba, kada su brojna zapošljavanja u pitanju, bilo partijska ili interesna.

Prema podacima koji su dostavljeni CEGAS-u, većina, 71 odsto javnih preduzeća, nema pravilnik o uslovima i načinu zapošljavanja, 92 odsto ima pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji, a 54 odsto ima pravilnik o uslovima i načinu korišćenja službenih vozila. Kolektivni ugovor nema preko polovine (51 odsto) javnih preduzeća…

,,Uočen je i vrlo mali broj kolektivnih ugovora, zaključen između preduzeća i sindikata, što čudi ako uzmemo u obzir pozamašnu brojku sindikalnih organizacija”, kaže Popović-Kalezić.

Od dostavljenih odgovora, samo pola državnih preduzeća posjeduje kolektivne ugovore, zaključene između sindikalaca i poslodavca, što govori o nedovoljnoj uređenosti prava i obaveza zaposlenih i poslodavaca.

Zanimljivo je da su u nekim preduzećima pravilnici o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta mijenjani više puta tokom jednog mjeseca. ,,Kada čitate uslove za obavljanje pojedinih poslova, bude jasno fingiranje i način zapošljavanja, navodi Popović-Kalezić .

,,Ako je Pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji označen stepenom tajnosti, kako možemo znati za koje smo radno mjesto pretendenti i za koje poslove se možemo prijaviti? Potreba za otvaranjem novih radnih mjesta, sačinjavanje Pravilnika o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji koji će odgovarati realnim potrebama, način zapošljavanja, visina zarada, i obavezno posjedovanje nužnih internih akata, moraju biti kontrolisani i javni”, kaže Popović-Kalezić.

Iz CEGAS-a iznose svoje iznenađenje činjenicom da mali broj javnih preduzeća vodi računa o zaštiti svojih zaposlenih, u dijelu zaštite ličnih podataka, poštujuči Zakon o zaštiti podataka o ličnosti. Umjesto poštovanja zakona i svojih radnika, preduzeća prilikom davanja podataka iz ugovora o radu i ugovora o djelu, često ne anonimiziraju lične podatke. Ističu i da se to pravo najčešće zloupotrebljava onda kada se želi izbjeći cjelokupan odgovor, bez želje za anonimizacijom. Da ponovimo da je tako javni podatak ugovor o djelu sa higijeničarom, dok je tajna ugovor sa direktorom i menadžmentom.

Istraživanje je pokazalo da država ne kontroliše svoja preduzeća, ali i ukazalo da ona nijesu bez kontrole – partijske ili neke druge interesne grupacije.

Predrag NIKOLIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo