Povežite se sa nama

OKO NAS

REGIONALNI VODOVOD: Vode ima, ali treba je platiti

Objavljeno prije

na

I u ovoj sezoni neki gradovi na Crnogorskom primorju imaju problema sa vodosnadbjevanjem. To se prije svega odnosi na Herceg-Novi u kojem je stanje bilo nepodnošljivo gotovo tokom cijelog juna. Iz Javnog preduzeća “Regionalni vodovod” (RV) poručuju da će vodosnadbjevanje te bokeške opštine biti bolje – od juna naredne godine, kada će i Herceg-Novi biti priključen na taj sistem.

Ako je suditi po primjeru Ulcinja, tako nešto je realno. Ovaj grad je uvijek u špicu sezone, iako leži na vodi, imao problema sa vodom, posebno u visokim zonama. Razloga je bilo mnigi: dotrajalost vodovodne mreže, veliki gubici, nelegalni priključci na cijeloj trasi od lokalnih izvorišta do krajnjih potrošača. Samo 13 odsto vode je, kako je pokazala jedna analiza njemačkih eksperata, bilo fakturisano!?

Prvi put, prošle godine, vode je bilo dovoljno u svim dijelovima Ulcinja. Iz lokalne uprave tvrde da će tako biti i ove godine, jer su opština Ulcinj i lokalni vodovod, kao i ostalih pet opštinskih vodovoda sa Primorja, sklopili poslovni dogovor sa RV o isporuci vode.

Iako nevoljno, čini se da su lokalni vodovodi bili na to primorani zbog ovogodišnjih malih padavina, što je uzrokovalo nestabilnost njihovih izvora. „S druge strane, izdašnost vodoizvorišta ‘Bolje sestre’, iz Skadarskog jezera, je konstantna i u ovakvim vremenskim uslovima”, kažu u RV i navode da je prošlog mjeseca isporučena rekordna količina vode od preko 1,1 milion kubika, ili čak dva puta više nego u istom periodu lani.

No, ako se rijetko đe na Primorju sada mogu vidjeti table sa natpisima „Ima vode”, ako se to izuzetno značajno pitanje dosta kvalitetno riješilo i rješava, najizraženiji problem sada predstavlja plaćanje. Naime, RV se duguje oko dva miliona eura, od čega polovina otpada na opštinu Budva.

„A tu vodu u vrijednosti duga od milion eura, budvanski vodovod je fakturisao građanima i privrednim subjektima Budve za nekoliko miliona eura više, što se lako može provjeriti na osnovu zvaničnih cijena vode”, kaže direktor RV Goran Jevrić ističući da je trenutno cijena vode iz tog sistema 0,29 centi. „Kada bi iskorišćenost kapaciteta našeg vodoizvorišta bila 80, a ne kao sada 15 odsto, cijena bi bila 10 centi po kubiku”, tvrdi on.

Koristeći monopolsku poziciju i činjenicu da su gotovo sva lokalna vodovodna preduzeća postala bastioni stranaka na vlasti, cijena vode je u svim ovim opštinama izuzetno visoka, posebno u Budvi. Tek je nakon nedavne skupštinske odluke budvanski vodovod bio prinuđen da cijenu vode sa 2,2 eura po kubiku smanji na 1,6 eura, ali je i to, smatraju u Građanskom pokretu URA, i dalje pljačka građana i privrede.

„Cijena kubika vode ne bi smjela da bude veća od 50 centi za građane, odnosno euro za privredu”, rekao je na protesnom skupu održanom u srijedu predsjednik Opštinskog odbora URE u Budvi Radomir Glendža i pozvao sugrađane na neplaćanje računa za vodu zbog astronomskih cijena.

On je istovremeno optužio rukovodstvo Opštine i lokalnog vodovoda za višemilionsku krađu. “Potrebna je građanska neposlušnost da se ne dozvoli ovoj vlasti da pljačka narod, na način koji je krenula. Građani će zbog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda i postrojenja za desalinizaciju u narednih 20 godina platiti ukupno 150 miliona eura. Ko nas je za to pitao? Niko. Zato pozivamo glavnog specijalnog tužioca da njegov USKOK konačno uskoči u Opštinu Budva i u preduzeće Vodovod i u druga javna preduzeća koja su opljačkala ovaj narod i zbog kojih iz ovog grada bježe turisti. Jer zbog njihove pljačke, po većim cijenama naplaćuju se usluge i vode i parking i struja i svega ostalog”, kazao je Glendža.

U budvanskom Vodovodu nema spremnosti za dalju korekciju cijena. „Nemamo mi Marezu. Oko 95 odsto Budve pokriveno je vodom sa 30 pimpi, a sve to košta. Niko ne pita koliko koštaju usluge, ali bi svi znatno niže cijene. Mislim da smo izašli u susret građanima i da je cijena od 1,6 eura po kubiku realna”, kaže direktor tog preduzeća Milenko Medigović.

“Zbog odnosa nekih ljudi prema regionalnom vodovodnom sistemu, čini mi se da smo zaboravili da smo prije nekoliko godina imali turističke reklame sa natpisima – ima vode, jer su bile ogromne nestašice vode”, navodi Goran Jevrić. On napominje da nije zato slučajno što je Vlada uložila preko 100 miliona eura u regionalni vodovodni sistem da bi omogućila uredno, kvalitetno i jeftinije vodosnadbijevanje Voda i njen kvalitet za piće jedan je od 12 parametara na kojima se, po standardima Svjetske zdravstvene organizacije, utvrđuje kvalitet života stanovništva u jednoj državi.

Bez te pretpostavke, bez dobre infrastrukture, turizam je nezamisliv. „Moramo energičnije da se krećemo ka Ulcinju, Luštici… Pitanje infrastrukture je ključno za naš razvoj”, poručeno je iz crnogorske Vlade.

Ministar zdravlja Budimir Šegrt je najavio da će u narednom periodu biti pod lupom kvalitet vode u lokalnim sistemima, jer mnoga od njihovih izvorišta dobijaju upotrebnu dozvolu samo tokom ljeta. „Obavezaćemo lokalne vodovode da obezbjede dokumentaciju kojom će potvrditi da se građanima distribuira kvalitetna voda”, dodao je on.

Glavni laborant RV Danijela Kosić – Žujović kaže da je voda sa izvorišta „Bolje sestre” odličnog kvaliteta, očuvanog po svim karakteristikama, i da predstavlja pravi biser koji treba iskoristiti, te da je potencijal ogroman. Toliki da, čak i kada bi se realizovali svi planirani turistički i drugi razvojni projekti od Herceg-Novog do Ulcinja, vode bi bilo dovoljno.

Pa i za izvoz, smatraju u tom preduzeću i ističu da planiraju da izgrade fabriku za flaširanje vode, jer je neprimjereno da Crna Gora, zvanično, godišnje uveze vode za oko sedam miliona eura.

Ne treba očekivati da će tzv. metropola crnogorskog turizma ove sezone ostati bez vode zbog neplaćanja računa RV, kao što se to desilo Ulcinju u sred avgusta 2013. godine. Ali, račune za utrošenu vodu neko će morati da plati.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo