Povežite se sa nama

OKO NAS

PREKO DVJESTA PLANINARA U DOBROM DOLU NA DURMITORU: Bobot primio obožavaoce

Objavljeno prije

na

Memorijal Danilo Jauković na Durmitoru događaj je koji ozbiljan planinar ne smije propustiti iz više raloga. Tu je uspon na Bobotov kuk, najviši vrh Durmitora i to jednom od najljepših staza u Crnoj Gori – stazom iz Dobrog dola, zatim nezaboravno druženje pored vatri u kampu Šarban i treće – odavanje počasti sjenima velikog zaljubljenika u prirodu koji je umro na svojoj voljenoj planini: Danilu Jaukoviću.

Ovogodišnjem Memorijalu prisustvovalo je preko 200 planinara. Većina mladih planinara ne zna, međutim, mnogo o tome ko je bio general Danilo Jauković i šta je značio ovom kraju, ali i ostatku Crne Gore. Tu su stariji da ih poduče. A o legendarnom Durmitorcu ima se šta ispričati. Život dostojan književnosti ili filma: neustrašivi ratnik koji sa pet rana dolazi pješke od Tjentišta na Sutjesci do svog Durmitora, intelektualac i graditelj u miru i nadasve zaljubljenik u planine. Čovjek čije ime možete pročitati na česmi u Gornjoj Bukovici ili na ulazu u Kanjon Mrtvice pored staze u stijeni koju su napravili inžinjerci bivše JNA a sa kojom je selo Velje Duboko spojeno sa civilizacijom.

„Malo ljudi zna da je pokojni Jauković prvi prošao kanjon da ne bi ugrozio život nekog od vojnika, takav je bio čovjek: uvijek na čelu, uvijek naprijed. I tako je i završio”, sjeća se Hafiz Muratović iz planinarskog društva Montenegro tim koje organizuje Memorijal posvećen Jaukoviću koji je bio i osnivač Planinarskog saveza Crne Gore. Na toj funkciji bio je do smrti. Krenuvši u susret planinarima iz Bosne 9. maja 1977. Njegovo je srce stalo baš na durmitorskim visovima.

Memorijal ustanovljen godinu dana kasnije održavao se do 2012. godine kada je nestao sa zvanične liste godišnjih događaja Planinarskog saveza Crne Gore. Te godine susret planinara je ipak održan zahvaljujući planinarskom društvu Oblun iz Podgorice i brojnim entuzijastima iz cijele Crne Gore i regiona. Već sledeće godine organizacije se poduhvatio Montenegro tim iz Nikšića, planinarsko društvo Pivare Trebjesa , Vojska Crne Gore , odnosno planinari iz kluba Kapetan i Planinski bataljon iz Pljevalja sa poljskom kuhinjom spremnom za čuveni vojnički pasulj. I kamp u Dobrom dolu je ponovo oživio.

A prostrana dolina ispod prevoja Sedlo počinje da se puni dan prije 13. jula kada se memorijal tradicionalno održava. Pristižu automobili dok sunce zalazi za vrh Prutaša i hiljadu ovaca iz farme Kujundžića prilazi torovima, praćene čobanima i lavežom velikih pasa tornjaka.

I dok miriše svježe pokošena kopriva na mjestima gdje se postavljaju šatori počinju susreti sa planinara od kojih se neki nijesu vidjeli od prošlogodišnjeg uspona. Ima i onih koji dođu prvi put. Veselo planinarsko bratstvo brzo preskače barijere upoznavanja – kroz sat vremena svi su kao jedno.

Nakon prospavane noći , sunce kao da eksplodira iznad Durmitora, udiše se punim plućima „vazduh koji miriše” , kao što kaže pjesnik Baćo Tomić, pramenovi magle se preko Sedla dižu iz Šavničke kotline, povremeno prostruji hladni vazduh ali sve obećava lijepi dan na planini.

Rendžeri iz Nacionalnog parka insistiraju da svaki učesnik mora platiti ulaznicu iako planinari koji posjeduju planinarsku knjižicu – a takvih je većina, po zakonu nemaju tu obavezu . I dok se organizatori bakću sa tim problemom, kolona lagano kreće ka najvećem vrhu Durmitora: Bobotovom kuku.

„Hvala planini što nam je podarila ovakav dan i nemojmo da je izazivamo, hajde da uživamo u njoj”, predlaže Vesna Bulatović predsjednica Montenegro tima jednog od organizatora događaja.

Planinarska kolona predvođena iskusnim vodičima ide preko Mliječnog dola ka Zelenom viru, i ispod Šarenih pasova nailazi na prve ozbiljne količine snijega a Zeleni vir je pun i opravdava ime nevjerovatnom nijansom boje svoje površine. Na usponi iznad jezera je ploča postavljena malo ispod mjesta na kome je umro Danilo Jauković idući tadašnjom stazom Bratstva i jedinstva. Najmlađa planinarka tradicionalno postavlja planinsko cvijeće na ploču.

„Neka mu duši miriše”, tužan je Hafiz Muratović i zbog toga što ni ni ove godine nije na Memorilaju Branko, sin pokojnog Jaukovića. Trideset i tri puta je Branko popeo Bobot povodom memorijala, ali ga narušeno zdravlje sprečava da i dalje penje vrhove.

I onda eto Velike previje, priječi se staza ka Škrčkom pogledu, toj, po mnogima najljepšoj tački Crne Gore. Slijedi pola sata završnog napora po stijenama Bobota i konačno upisivanje u svesku na najvišem vrhu Crne Gore.

Kratki predaha na vrhu, pa brzi povratak nazad ka Dobrom dolu jer tamo čeka vojnički pasulj i točeno Nikšićko pivo. Prijatni umor teče venama dok pada noć, gori vatra i bruje akordi Draganove gitare. Ali nema tuge, samo novo obećanje : Vidimo se dogodine.

Bato PEROVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo