Povežite se sa nama

OKO NAS

RTO: POSLIJE 11 GODINA KLJUČ U BRAVU: Projekat koji je posvađao sjever

Objavljeno prije

na

Regionalne turističke organizacije (RTO) Bjelasica i Komovi izbrisana je iz Centralnog turističkog registra Ministarstva održivog razvoja i turizma. Time su uvaženi višegodišnji zahtjevi predstavnika opština Bijelog Polje, Andrijevice, Mojkovca, Kolašina i Berana, koje su prije 11 godina osnovale organizaciju koja je trebalo da doprinese valorizaciji turističke ponude. Bio je to jedinstven projekat u Crnoj Gori za menadžment destinacije Bjelasica-Komovi, a zgrada u Kolašinu, u kojoj je RTO sve ove godine bila smještena, građena je uz podršku Vlade Republike Austrije.

„Donošenjem novog Zakona o turističkim organizacijama stvoreni su uslovi za sveobuhvatnu reorganizaciju Turističke organizacije Crne Gore, što je rezultiralo osnivanjem 17 lokalnih turističkih organizacija i Regionalne turističke organizacije za četiri opštine na sjeveru. RTO je prva te vrste u Crnoj Gori, osnovana zbog integracije turističke ponude pet opština i Nacionalnog parka Biogradska gora, stvaranja sinergije za ubrzani razvoj ovog područja, kao i djelotvorne promocije i pozicioniranja pod brendom Montenegro na međunarodnom tržištu.”

Tako je 2007. godine govorio tadašnji ministar turizma Predrag Nenezić, kada je, zajedno s ambasadorom Austrije Florianom Raunigom i tadašnjim predsjednikom opštine Kolašin Miletom Bulatovićem presjekao vrpcu ispred jedinstvenog objekta, građenog po ekološkim standardima.

Naglašeno je i da je RTO osnovana „kao izraz posvećenosti Vlade razvoju sjevernog regiona i da predstavlja prvi takav klaster u Crnoj Gori” , a planovi su bili proširenje turističke destinacije Bjelasica-Komovi u Komovi-Prokletije destinaciju.

Problemi između lokalnih uprava i menadžmenta RTO počeli su prije nekoliko godina. Dugogodišnja direktorka RTO Tanja Drakula Medenica žalila se da opštine ne izmiruju obaveze prema organizaciji, a iz pet lokalnih uprava nju su optuživali za slabe učinke i samovolju.

Sve to je rezultiralo odlukama o stavljanju van snage sporazuma o osnivanju te organizacije u svakom od pet lokalnih parlamenta opština osinvača, pa i Plava koji se naknadno pridružio.

Potrajao je, kažu u sjevernim opštinama, dok je resorno ministarstvo uvažilo njihove zahtjeve, ali su, ipak, zadovoljni „što je RTO konačno zabranjen rad”.

Presjednik Opštine Berana Dragoslav Šćekić tvrdi da taj grad nije imao nikave koristi od RTO. Štete je, tvrdi on, bilo na pretek.

„Rad osobe, koja je sebe nazivala direktorom i samovoljno vodila organizaciju, godinama je bio nesavjestan. Sve što je urađeno u RTO urađeno je bez ikavih konsultacija s predstavnicima osnivača. Potpuno je zloupotrebljena svrha te organizacije. Nijesmo nikada osjetili nikavu korist od njenog rada. Uprkos tome, s računa Opštine Berane, a vjerujem i drugih opština, sudskim odlukama skidane su pare. Za našu opštinu to je iznosilo između 20.000 i 40.000 eura. To nijesu male pare”, kaže on.

Šćekić napominje da predstavnici osnivača na posljednjem sastanku nijesu tražili samo zabranu rada već i finansijsku kontrolu kako bi bile utvrđene eventualne, nezakonitosti tokom višegodišnjeg poslovanja. On je uvjeren da će biti pronađeno mnogo dokaza o tome da je menadžment zloupotrijebio svoj položaj.

S druge strane, Drakula Medenica u izjavama novinarima pohvalila se učincima RTO tokom posljednjih mjesci postojanja. Tvrdi da je kroz prostorije te organizacije ljetos prošlo blizu 3.200 turista, koji su tražili informacije o najzanimljivijim segmentima turističke ponude sjevera. Prednjačili su stranci.

„Novina je što je proteklog ljeta bilo i gostiju iz Indije i Japana, a nešto više turista registrovali smo i iz SAD. Njih smo, uglavnom, usmjeravali na privatni smještaj, a od atraktivnih destinacija najviše ih je, oko 70 odsto, prema našim preporukama posjetilo Nacionalni park Biogradska gora”, tvrdi ona.

Kvalitetne informacije turistima, kaže direktorica, pružali su uprkos nedostatku kadra. Razlog zbog kojeg su turisti u velikom broju svraćali u RTO, objašnjava, je i njezino cjelodnevno radno vrijeme sa svega dva sata pauze. Za razliku od njih lokalna Turistička organizacija, iako ima mnogo više zaposlenih, ima kraće radno vrijeme, koje uvijek ne odgovora onima koji posjete Kolašin.

Direktorica je imala i brojne planove, koje sada neće moći ostvariti. RTO je konkurisala za sredstva iz IPA fondova za prekograničnu saradnju. Planirali su da s kolegama s Kosova omoguće što lakši pristup tržištu rada za nekoliko ciljnih grupa, a prije svega, za mlade i žene. Namjeravali su i da realizuju projekte za upošljavanje potencijalnih turističkih vodiča i članova planinskih domaćinstva.Takođe, u susret turističkoj zimi, trebalo je da izdaju i novu planinarsku mapu, kao i vodič za smještaj.

U uspjehe organizacije na čijem je čelu, Drakula-Medenica izdvaja projekat Farm – Tour s partnerima iz Albanije a i sličan sa srbijanskim partnerima. Tokom minulih godina, napominje, učestvovali su i na turističkim sajmovima u Beogradu, Budvi, Budimpešti, Sarajevu, Turskoj.

Predsjednik Opštine Berane, međutim, tvrdi da treba preispitati kako je Drakula Medenica trošila sredstva iz evropskih fondova.

„Iza onoga što je radila samozvana direktorica ostao je objekat, koji nije rađen po projektu. Mnogo je manjih gabarita, a opština je dala zemljište za to. Prema mojim saznanjima, RTO je ostala dužna firmi koja je gradila objekat. Zbog svega toga finansijska policija i tužilaštvo treba da ispitaju njen rad”, kaže predsjednik Opštine Berane.

Sporazumom iz aprila 2006. godine bilo je predviđeno i gašenje lokalnih TO i njihovo pretvaranje u informativne centre RTO. To se nije dogodilo pa su više od deceniju lokalne TO i RTO funkcionisale paralelno. Nije poznato ni da je postojao ijedan projekat na kome su sarađivali.

U lokalnim upravama sjevernih opština kažu da nijesu razgovarali o nekom sličnom projektu, koji bi njihovu turističku ponudu ubuduće predstavljao objedinjeno. Još se ne zna ni koja će biti namjena zgrade dosadašnje RTO na atraktivnoj lokaciji u najužem centru Kolašina. Objekat je napravljen od kamena i drveta i projektovan da štedi energiju.

„Moguće da će taj objekat ponovo poslužiti za promociju turističke ponude sjevera. Međutim, postoji mogućnost i da Kolašin dobije tu zgradu za svoju lokalnu TO, uz određenu nadokandu ostalima. O tome nijesmo još razgovarali, ali, svakako, trebalo bi da objekat dobije adekvatnu namjenu u korist sjevera”, kaže Šćekić.

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo