Povežite se sa nama

DRUŠTVO

ULOGA JP MORSKO DOBRO POD ZNAKOM PITANJA: PRIMORSKE OPŠTINE TRAŽE SVOJE OBALE

Objavljeno prije

na

Nakon smjene vlasti, sve češće se čuju predlozi da se JP Morsko dobro decentralizuje i upravljanje obalom vrati primorskim opštinama. Nedavno se takav zahtjev čuo iz lokalne uprave u Herceg Novom. Oštre strelice upućene JP Morskom dobru stigle su i iz Budve

 

Javno preduzeće Morsko dobro jedno je od državnih preduzeća koje se visoko kotira na listi želja političkih partija koje preuzimaju vlast u Crnoj Gori. Upravljačku funkciju u preduzeću koje gazduje dragocjenim prostorom crnogorske obale priželjkuju mnogi pa se u javnosti već licitira imenima mogućih kandidata za fotelju direktora profitabilnog Vladinog preduzeća u kojoj od 2016. godine sjedi Predrag Jelušić, prvi čovjek budvanskog DPS-a, sa mjesečnom platom u iznosu od 2.852 eura.

Preduzeće za upravljanje morskim dobrom osnovano je daleke 1992. godine i od tada pa do danas vrijednim prostorom Crnogorskog primorja naizmjenično upravljaju istaknuti partijski kadrovi DPS-a ili SDP-a. U vrijeme vladavine koalicije DPS-SDP na državnom nivou, preduzeće je uglavnom bilo u rukama manjeg koalicionog partnera čiji su članovi u sjedištu  firme u Budvi nalazili uhljebljenje pod veoma povoljnim uslovima, sa visokim platama i mnogim drugim povoljnostima. Partijski kadrovi imenovani su i u sedmočlani Upravni odbor preduzeća.

Morsko dobro je dobro od opšteg interesa koje služi opštoj upotrebi i uživa posebnu zaštitu, kaže se u drugom članu Zakona o morskom dobru, dok se Zakonom o državnoj imovini definiše kao dobro u opštoj upotrebi, dostupno svima pod istim uslovima. Međutim u praksi se pokazalo da su neki ipak jednakiji od drugih i da su najatraktivniji djelovi javnog dobra, na razne načine, prešli u ruke povlašćenih i vlastima bliskih biznismena i stranih investitora. Dok su se građani Crne Gore bezbroj puta uvjerili da je dostupnost morske obale „svima pod istim uslovima“, puka neistina i mrtvo zakonsko slovo na papiru koje ništa ne znači.

Obala Crnogorskog primorja duga je 300 kilometara i zahvata oko 18,50 posto državne teritorije, od ušća rijeke Bojane u Ulcinju do Rta Kobila u Herceg Novom.  Više od trećine društvenog bruto proizvoda države vezuje se za taj uski obalni pojas koji je prava „zlatna koka“ Crne Gore. Eksploatacijom plaža, luka, marina, riva, parkova, ponti, ostrva i šetališta, zona za razvoj elitnog turizma, putem postavljanja privremenih objekata, zakupa i koncesija, punila se državna kasa na račun opštinskih. Međutim, ispod prividne uređenosti obale pod komandom Ministarstva održivog razvoja i turizma, koje donosi planove i programe korišćenja obale, u ovoj oblasti vlada potpuni haos. Gazdovanje obalom pratila je korupcija, namještanje tendera za zakup plaža i objekata privilegovanim licima, bliskim DPS-u ili SDP-u. Često su se vodili i pravi mali ratovi klanova oko zakupa najboljih plažnih lokacija. Protekli period karakteriše i dramatična devastacija obalnog prostora, betoniranje obale i bespravna gradnja na atraktivnijim lokacijama.

Najslikovitiji primjer izostanka primarne obaveze preduzeća Morsko dobro osnovanog radi zaštite,  unapređenja korišćenja i upravljanja morskim dobrom, bio je odnos prema prostoru prirodnog i kulturno-istorijskog nasljeđa zaliva Boke Kotorske, koje je pod zaštitom UNESCO-a, u kome su u zoni morskog dobra podizani privatni ugostiteljski objekti i turistički kompleksi.  Iz uprave Morskog dobra nisu se oglašavali ni prilikom urbanizovanja zone morskog dobra donošenjem prostornih planova, poput Prostornog plana obalnog područja kojim je urbanizovano ostrvo Sv. Nikola pored Budve, na kojem je dozvoljena gradnja hotela i apartmana. Jedino veće ostrvo na primorju žrtvovano je kako bi se izašlo u susret potrebama vlasnika krupnog kapitala. Pa se nerijetko postavlja pitanje, čemu zapravo služi Javno preduzeće Morsko dobro, osim punjenja državne kase i partijskih zapošljavanja.

Nakon avgustovske smjene vlasti, sve češće se čuju predlozi da se JP Morsko dobro decentralizuje i upravljanje obalom vrati primorskim opštinama. Nedavno se takav zahtjev čuo iz lokalne uprave u Herceg Novom. Povod je bio raspisivanje javnog tendera za zakup plaže u uvali Dobra luka, prije formiranja nove Vlade, što lokalna vlast ne odobrava. Potpredsjednik Opštine Herceg Novi, Miloš Konjević (Novska lista), poručio je nadležnima u JP Morsko dobro da oni više neće upravljati obalom u tom gradu.

„Novljani će odlučivati o novskoj obali, neće ni Podgorica, ni DPS. Kriminalno Javno preduzeće Morsko dobro biće rasformirano a učinjena nedjela preispitana… Ukidanje JP Morsko dobro i vraćanje obale na upravljanje opštinama biće zahtjev lokalne zajednice Herceg Novi koji će uputiti novoj Vladi“, kazao je Konjević u emisiji Radio Jadrana.

Oštre strelice upućene JP Morskom dobru stigle su i iz Budve. Božidar Rafailović, član OOSNP-a poručuje da bi se decentralizacijom Javnog preduzeća i vraćanje nadležnosti opštinama dobilo na efikasnosti u rješavanju problema koji postoje u svim primorskim opštinama. On je ocijenio  da je Morsko dobro bilo jedno od politizovanih javnih preduzeća koje je kontrolisala DPS hobotnica.

„JP Morsko dobro nije doraslo da upravlja opštim dobrom od velikog ekonomskog značaja. Valorizaciju ogromnih resursa JP Morsko dobro je bilo dužno da koristi za zaštitu, uređenje, unapređenje priobalja, kao i za izgradnju infrastrukturnih objekata za potrebe morskog dobra. Ali kao svaki aparat bivšeg režima ovo javno preduzeće je od opšteg dobra pravilo dobro samo za podobne, zanemarivajući interese ostalih građana”, kazao je Rafailović.

On je naveo kako je upravo u Budvi vidljiva nedjelotvornost ovog preduzeća u pogledu očuvanja i unapređenja prostora:  „ Ako se izuzme po koja kanta i klupa iz donacija, infrastrukturnih projekata u Budvi nije ni bilo. Gradskom lukom upravlja strana firma, a pristaništa u drugim mjestima budvanske opštine skoro da i ne postoje kao ni adekvatan sadržaj za poboljšanje turističke ponude… Na greškama se uči, a mi ne bismo smjeli da dozvolimo da razvoj bilo kog grada ponovo zavisi od političkih struja i preduzeća koja vode predizborne kampanje, već isključivo od rada ljudi u tom gradu”.

Da li su i u Vladi bili svjesni potrebe da se preduzeće za upravljanje morskom obalom mora na neki način reorganizovati nije poznato ali je znakovito da je nedavnim usvajanjem Strategije razvoja pomorske privrede 2020-2030, Ministarstva saobraćaja i pomorstva, Javnom preduzeću Morsko dobro oduzeta nadležnost nad lukama od lokalnog značaja. Što je veliki minus jer je od poslovanja sa lokalnim lukama imalo velike ekonomske benefite. U pitanju su Luka Budva, Luka Tivat-Porto Montenegro, Luka Tivat-Kalimanj, Luka Risan, Luka Zelenika i Luka Škver.

Sistem upravljanja lukama prema Zakonu o lukama iz 2008, kojim je ustanovljena nadležnost  JP Morsko dobro, nije dao očekivane rezultate, ocjena je obrađivača pomenute strategije. Za promjenu takvog stava nisu pomogle ni brojne primjedbe i sugestije koje su tokom javne rasprave na Nacrt strategije stigle iz JPMD-a.

U cilju uspostavljanja integralnog i centralizovanog upravljanja svim lukama u Crnoj Gori sve nadležnosti koje se odnose na upravljanje, kako lukama od nacionalnog, tako i onih od lokalnog značaja, biće povjerene jednom nadležnom organu, Upravi pomorske sigurnosti i upravljanja lukama – UPSUL-u.

Da li je ovo početak kraja političke organizacije JP Morsko dobro koja je za 28 godina za svoj račun, a protiv interesa građana, eksploatisala Crnogorsko primorje, znaće se uskoro.

Branka PLAMENAC

Komentari

DRUŠTVO

KRIMINAL U SLUŽBI DRŽAVE I OBRNUTO: Belivuk i Miljković – državni vojnici oba oka u glavi

Objavljeno prije

na

Objavio:

Veljko BelivukMarko Miljkovići njihova kriminalna grupa se pred Specijalnim sudom u Beogradu terete , za sada, za sedam teških ubistava, silovanje, posjedovanje oružja, dilovanje droge i zločinačko udruživanje. Crnogorsko Specijalno državno tužilaštvo ih tereti da su ilegalno ušli u Crnu Goru u drugoj polovini 2020. gdje su izvršili ubistvo Damira Hodžića, Adisa Spahića i otmicu Mila Radulovića zvanog Kapetan iz Škaljarskog klana, koji je  kasnije likvidiran i tajno zakopan na Lovćenu

 

 

Skidanje zabrane ulaska u Crnu Goru dvojici elitnih beogradskih kriminalaca 28. decembra 2020. godine je nedavno koštalo slobode dvojicu možda najvažnijih menadžera bivšeg režima Demokratske partije socijalista (DPS). Veljko BelivukMarko Miljković i njihova kriminalna grupa se suočavaju sa ozbiljnim optužbama pred Specijalnim sudom u Beogradu. Terete se, za sada, za sedam teških ubistava, silovanje, posjedovanje oružja, dilovanje droge i zločinačko udruživanje.

Crnogorsko Specijalno državno tužilaštvo (SDT) ih tereti da su ilegalno ušli u Crnu Goru u drugoj polovini 2020. gdje su izvršili ubistvo Damira Hodžića, Adisa Spahića i otmicu Mila Radulovića zvanog Kapetan iz Škaljarskog klana. Radulović je kasnije takođe likvidiran i tajno zakopan na Lovćenu. Ova ubistva su dotični komentirali preko SKY aplikacije. Belivuk i Miljković su na ove okolnosti prvi put saslušani u Beogradu krajem 2021. godine od strane tadašnjeg Glavnog specijalnog tužioca (GST) Milivoja Katnića i njegovog zamjenika Saše Čađenovića. Obojica su sada u pritvoru. I Belivuk i Miljković su negirali djela tvrdeći da tada nisu bili u Crnoj Gori jer su imali zabranu ulaska u zemlju.

Međutim, oni su godinama imali podršku osoba iz vrha dva bratska režima – vučićevskog i đukanovićevskog. Suđenje Belivuku i Miljkoviću za ubistvo bivšeg karate reprezentativca Vlastimira Miloševića (upucanog i “overenog u glavu” 30. januara 2017. u centru Beograda) je ogolilo zarobljenost srpskog pravosuđa i države. Maskirani ubica se lagodno ponašao ne obazirući se ni na svjedoke ni na ulični video-nadzor. Terenski operativci srbijanske policije su prikupili obilje dokaza među kojima i tri uzorka DNK Belivuka – jedan na vratima zgrade gdje je živio pokojni Milošević, drugi na vozilu korišćenom za bjekstvo (po policijskoj pretpostavci), dok je navodno treći uzorak nađen na tijelu ubijenog. Zahvaljujući kamerama policija je rekonstruirala rutu kojom su se kretali likvidatori dok je snimak  bio dovoljnog kvaliteta da se odradi i antropološko vještačenje. Policija je Belivuku i Miljkoviću oduzela mobilne telefone prilikom hapšenja pet dana nakon ubistva.

Jovo MARTINOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

PREMIJER OBEĆAVA JOŠ VEĆE PLATE: EU da nam zavidi

Objavljeno prije

na

Objavio:

U premijerovom obećanju o “mogućoj” plati većoj od EU prosjeka nema preciznijih rokova pa bi se moglo pokazati da smo mi, a ne Milojko Spajić nepopravljivi optimisti. Dok on to samo vješto koristi

 

Premijer Milojko Spajić ostaje nepopravljivi optimista. Ili je čovjek sa rijetko viđenim talentom da relativizuje činjenice. Uglavnom, umjesto ispunjenja prošlogodišnjih, predizbornih, obećanja dobili smo nova. Ljepša, bolja, veća. “Do vremena kad Crna Gora bude bila predložena za članicu Evropske unije, mogla bi da ima prosječnu zaradu veću od prosjeka EU”, prenijeli su mediji premijerovu izjavu datu pred Odborom za spoljne poslove Evropskog parlamenta.

Spajić je ovo rekao odgovarajući na pitanja evropskih poslanika. To mu, začudo, nije bilo “gubljenje vremena”. Dolazak u parlament u kome je izabran i gdje je dužan da, makar s vremena na vrijeme, podnosi račune – jeste. Ali, da se vratimo ljepšim temama: kako ćemo trošiti tih skoro 2.200 eura, koliko danas iznosi prosječna neto zarada u Evropskoj uniji? Čim ih zaradimo (uzajmimo) – mi ili država.

Jedni su na ove najave veselo trljali ruke, drugi zbunjeno slijegali ramenima, a traći pokušali racionalizovati premijerovo obećanje. Tražeći odgovor na pitanja kad i kako. I ko će to da plati. A ko da vrati (kredit).

Pomalo bajati podaci s kraja 2022. pokazuju da je prosječna zarada u privatnom sektoru bila za skoro 160 eura manja od prosječne (555 naspram 712 eura, koliko je tada iznosila prosječna neto zarada).  Pa kako smo onda dobacili do prosjeka?

Da je broj zaposlenih u javnom i privatnom sektoru jednak, a nije, to bi značilo da je zaposleni koji je platu primao iz državnog ili nekog od lokalnih budžeta, ili je zarađivao u nekom državnom (javnom) preduzeću, prije dvije godine, u prosjeku, primao zaradu za 300 eura veću od zaposlenog u privatnom sektoru. Pošto je odnos broja zaposlenih u javnom i privatnom sektoru ipak nešto drugačiji (više je zapošljenih u privatnim firmama), to znači da je razlika u zaradama jednih i drugih bila još veća. U korist tzv. budžetskih korisnika.

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

AKO JE VESNA BRATIĆ IZABRANA U ZVANJE REDOVNE PROFESORICE UCG: Komisija po resavskom modelu

Objavljeno prije

na

Objavio:

Izbor su pratile brojne primjedbe i sumnje na nepravilnosti. Bratićeva protivkandidatkinja Tanja Bakić tvrdi da Vijeće Filološkog niti Senat nisu sankcinisali Komisiju za pisanje izvještaja o kandidatima, iako su dva člana predala potpuno identične tekstove

 

Senat Univerziteta Crne Gore je 15. marta ove godine izabrao dr Vesnu  Bratić u akademsko zvanje redovne profesorica iz oblasti Anglistika – Anglofona književnost i civilizacija i Engleski jezik na Filološkom fakultetu Univerziteta Crne Gore. Bratić je od kraja 2020. do kraja aprila 2022. bila ministarka prosvjete, nauke, kulture i sporta u 42. Vladi. Bratić nije bila jedina kandidatkinja, pored nje na konkursu za izbor u akademsko zvanje iz navedenih oblasti, koji je raspisan u junu prošle godine, prijavila se i dr Tanja Bakić.

Sam tok konkursa i izbor zanimljivi su zbog brojnih primjedbi i sumnje  na nepravilnosti koje su se dešavale tokom njegovog trajanja.

U septembru 2023. imenovana je Komisija za razmatranje konkursnog materijala i pisanje izvještaja u sastavu prof. dr Radojka Vukčevič sa Filološkog fakulteta u Beogradu, prof. dr Janko Andrijašević sa Filološkog fakulteta UCG i prof. dr Zoran Paunović sa Filološkog fakulteta u Beogradu. Nakon što je Andrijašević u oktobru iz zdravstvenih razloga odustao od rada u komisiji, za novog člana je imenovana prof. dr Vesna Lopičić sa Univerziteta u Nišu.

Krajem prošle godine u Biltenu UCG objavljeni su izvještaji o kandidatima članova Komisije. Sva tri člana Komisije pozitivno su ocijenili kandidatatkinju Bratić i dali preporuku da se Bratić izabere.

Prigovor na recenzije, u januaru ove godine, Vijeću Filozofskog fakulteta UCG, upućuje Tanja Bakić. Ona u njemu kao apsurd ocjenjuje da su dva člana komisije potpisala istovjetne recenzije. Dr Bakić tvrdi da su izvještaji prof. dr Zorana Paunovića i prof. dr Radojke Vukčević potpuno identični:  ,,Jedina razlika je u tome što je dr Paunović, redovni profesor Univerziteta u Beogradu, koji izvorno govori ekavicu, pokušao da ekavizira tekst profesorke Vukčević, izvorno napisan na ijekavici. Nažalost, u tome nije savim uspio, ostavivši znatan dio predatog teksta u ijekavici”, napisala je dr Bakić.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 19. aprila ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo