Povežite se sa nama

Izdvojeno

USTOLIČENJE NOVOG MITROPOLITA: Kraj amfilohijevske ere

Objavljeno prije

na

Iako su vjerske zajednice i njihovo unutrašnje ustrojstvo i obredi po Ustavu Crne Gore odvojeni od države, ustoličenje postaje najveći politički događaj, ali i bezbjedonosni rizik

 

Malo je šta ovog ljeta tako uzburkalo crnogorsku javnost kao najava ustoličenja mitropolita Joanikija Mićovića na čelo Mitropolije crnogorsko-primorske na Cetinju 5. septembra. Prekjuče je zvanično potvrđeno da je iz Cetinjskog manastira upućen poziv i srpskom predsjedniku da prisustvuje ustoličenju. Međutim veće su šanse, za sada, da se srpski lider neće odazvati.

 Iako su vjerske zajednice i njihovo unutrašnje ustrojstvo i obredi po Ustavu Crne Gore odvojeni od države, ustoličenje postaje najveći politički događaj, ali i bezbjedonosni rizik. „Patriotske“ snage bivšeg suverenističkog bloka su na protestnom skupu na Cetinju 22. avgusta proglasile „početak petnaest gandijevskih dana otpora“ ustoličenju vladike Joanikija. Demostranti na Cetinju su poručili novom mitropolitu da je on njih „nedostojan“ jer navodno nije Crnogorac, ne priznaje crnogorsku naciju i da je eksponent druge države. Takođe je zatraženo, od strane moderatora skupa Predraga Vušurovića, da se ustoličenje umjesto na Cetinju, obavi u velelepnom hramu u Podgorici koji im je u svoje doba darivao sada „poklekli diktator“ Milo Đukanović parama poreskih obveznika. Sa druge strane Mitropolit se oglasio da se on njegovih protivnika „ne odriče“ da ga „ne šalje nijedna država“, da „nije izvanjac“, već „rođen u Crnoj Gori“ i da „nije došao da je okupira“.

Skupu na Cetinju, čija posjećenost nije ispunila očekivanja sponzora, su prisustvovali i neki poslanici DPS-a, kao i Đukanovićev savjetnik za bezbjednost Veselin Veljović koji je nedavno u autorskom tekstu u Đukanovićevoj i Statisovoj Pobjedi pozvao pripadnike sektora bezbjednosti da „odbiju svako neustavno i nezakonito naređenje“. On je u autorskom tekstu takođe lamentirao nad sudbinom crnogorskog pravoslavlja zbog „najezde“ svetosavlja, nacionalšovinizna i četništva koju njeguje Srpska pravoslavna crkva (SPC) i pozvao sve da dođu na Cetinje da brane slobodu Crne Gore. Veljović je na Cetinju snimljen u društvu Miljana Perovića, ranijeg direktora spuškog zatvora i visokog policijsko-obavještajnog funkcionera i Dragana Blagojevića, takođe visokog policijskog dužnosnika pod DPS-om. O Veljoviću su mediji naširoko izvještavali kao o akteru brojnih kriminalnih i korupcionaških afera tokom vladavine Demokratske partije socijalista (DPS) uključujući i progone i prebijanja nezavisnih novinara i svih drugih koji su smatrani protivnicima organizovanom kriminalu (a time i Đukanovićevoj „državi“). Zadnja potvda Veljovićevog „patriotizma“ je stigla od Mreže za istraživanje organizovanog kriminala i korupcije LUPA u srijedu. LUPA je objavila fiktivni ugovor o prodaji Veljovićevog placa na Zlatici po naduvanoj cijeni Opštini Podgorica pod ranijim gradonačelnikom i takođe „patriotom“ Miomirom Mugošom, zbog navodne izgradnje auto-puta koji je baš trebao proći Veljovićevim placom ali ga je na kraju promašio za samo 60 metara dok je novac poreskih obveznika ostao kod Veljovića.

Takođe sadašnji sponzori protivljenja ustoličenja novog crnogorskog mitropolita su odavno ciljano promašili auto-put u bolji život crnogorskih građana i proveli trasu tamo gdje su oni imali najviše lične koristi. Na dan Prepodobnog Mučenika Avakuma 30. decembra 1990. godine svi današnji glavni politički promoteri crnogorskog „patriotizma“ i identiteta su bili na strani „velikosrpskog ratno-huškačkog projekta“, kako ga sada nazivaju, i u kome su mnogi činjenjem i/ili nečinjenjem svjesno okrvavili ruke. Naime, na praznik Sv. Avakuma je u prisustvu njegove svetosti patrijarha srpskog Pavla u tron Mitropolita crnogorsko-primorskog zetsko-brdskog i skenderijskog i Egzarha sveštenog trona Pećkog uveden Amfilohije Radović, voljom i planom Beograda. U januaru iste godine je pučem doveden u partijski vrh Saveza komunista i Milo Đukanović dok je na svjetovni tron Sv. Petra Cetinjskog Đukanović zvanično ustoličen 15. februara 1991. god, ravno mjesec i po dana po ustoličenju njegovog saborca i kolege Amfilohija. Crnogorska samobitnost i identitet je dolaskom Đukanovića postala mrtvo slovo na papiru u moru „srpskog sveta“ dok je država sa njenim institucijama postala servis organizovanom kriminalu. U međuvremenu se desila agresija na Hrvatsku i BiH, deportacije muslimanskih izbjeglica na nož Radovanu Karadžiću itd. U svim odsutnim trenucima Đukanović je bio aktivni promoter i podržavalac Velike Srbije.

Veselin Veljović je nakon završene Vojne akademije u Beogradu i službe od dvije godine u JNA prebačen za šefa Centra bezb(j)ednosti u Pljevljima početkom 90-ih u doba najvećih progona i etničkog čišćenja pljevaljskih i bukovičkih Muslimana. Po izjavama svjedoka iz Bukovice, Seifa Osmanagića, policija je konstantno prebijala civile, dok se Veljović posebno isticao u maltretiranjima Muslimana Bukovice i jednom prilikom mu zaprijetio da će mu odsjeći uši. Veljović je ove navode negirao i u međuvremenu dobio amneziju kada je u pitanju njegova uloga u borbi za Veliku Srbiju tokom 90-ih. Većina ostalih funkcionera DPS-a je takođe bila na tvrdoj srpskoj liniji sve do momenta kada je postalo jasno da će njihov gazda u Beogradu doživjeti vojnički poraz a njihovi kriminalni poslovi biti ugroženi.

Tadašnji prijatelj i kolega sa studija mitropolita Amfilohija, Miraš Dedeić je bio sveštenik grčke ambasade u Rimu i kao ostrašćeni Srbin davao vatrene izjave italijanskoj štampi protiv Hrvata i branio rušilačke akcije jugo-armije pod Miloševićem u Hrvatskoj. Nakon što je raščinjen od strane Vaseljenskog patrijarha iz Carigrada, zbog stvari koje nemaju veze sa nacijom i ratom, postao je Episkop Mihailo i poglavar  Crnogorske pravoslavne crkve (CPC).

Sa „duhovne“ strane mitropolit Amfilohije se bacio na posao posrbljavanja, kako se i sam hvalio, kao i reduciranja Mitropolije crnogorsko-primorske koja je pokrivala 93% državne teritorije kada je on ustoličen. Stvaranjem Eparhije budimljansko- nikšićke 2001.godine, i davanjem dijela Boke Kotorske Eparhiji zahumsko-hercegovačkoj i primorskoj teritorija Mitropolije crnogorske-primorske je svedena na oko 40% Crne Gore. Tokom niza godina i decenija Amfilohiju nikada nisu smetali „državni poslovi“ Đukanovićevog režima i uvijek mu je priskakao direktno ili indirektno u pomoć kad bi se našao ugrožen. Đukanović je za uzvrat isto ćutao i gledao Amfilohija u „duhovnim pohodima“. Ljubav je pukla tek krajem 2019. god. kada je Đukanović posegnuo za crkvenom imovinom koju je htio podržaviti, ili, mnogi bi rekli u prevodu, privatizovati za sebe i svoje tajkune. Mitropolit je umro krajem oktobra prošle godine i sahranjen u kripti Hrama koji je velikim dijelom izgrađen donacijama Đukanovićeve Vlade i ljudi bliskih njemu.

Ostaje da se vidi da li će ustoličenje novoga mitropolita donijeti i novu filozofiju i prekid opasne sinergije između svjetovnih i vjerskih vlasti koja je držala Crnu Goru u tihom ropstvu skoro trideset godina.

U dosadašnjim pregovorima Vlada Crne Gore je uspjela, uz izdašno posredovanje određenih zapadnih ambasada u Beogradu i Zagrebu, izdejstvovati da predsjednik Srbije Aleksandar Vučić dopusti izbor episkopa Joanikija na čelo cetinjske mitropolije, a da episkop dioklijski Metodije Ostojić preuzme tron Eparhije budimljansko-niksićke. Tako da sa te strane novi cetinjski mitropolit i nikšićki episkop nisu poslati od strane Beograda sa zadatkom, kao što je bio slučaj ranije.  Sa druge strane, Arhijerejski sabor je proglasio kraj Episkopskog savjeta pravoslavne crkve u Crnoj Gori  „jer je ispunio svrhu zbog koje je formiran pa više nema potrebe za istim“ a nedavno je Sveti sinod SPC-a (crkvena vlada) smijenila rektora cetinjske Bogoslovije „Sveti Petar Cetinjski“ sveštenika Gojka Perovića.

Inspekcija koju je Sinod poslao na Cetinje je, kako nezvanično Monitor saznaje u Patrijaršiji u Beogradu, napisala da je Bogoslovija „rasadnik omladine koja o bogoslovlju pojma nema“. To što se otac Gojko smatra prije Crnogorcem nego Srbinom je takođe pogoršalo njegovu situaciju i derogiranje na poziciju pomoćnog sveštenika u Crkvi Svetog Đorđa u Podgorici. Takođe srpska „patriotska“ štampa izvještava da se ove godine samo dvoje đaka upisalo u Bogosloviju i da većina radije bira bogosloviju u Prizrenu zbog bezbjedonosnih problema koje đaci navodno imaju na Cetinju (a koje su u prošlosti sasvim sigurno imali). Tako ispada da je „lažna država Kosovo sigurnije mesto za srpske bogoslovce“. Bolje upućeni u Beogradu ovu kampanju gledaju kao pripremu za potpuno ukidanje cetinjske bogoslovije u kojoj je premijer  dugo godina radio kao profesor informatike. Vlada će se sigurno suprotstaviti takvim naporima i dalje otezati sa potpisivanjem Temeljnog ugovora sa SPC-om a time i održavati dalje tenzije sa Demokratskim frontom.

Jovo MARTINOVIĆ

Komentari

FOKUS

DRŽAVNE FINANSIJE I PARTIJSKA POLITIKA: Hod po tankoj žici

Objavljeno prije

na

Objavio:

Predloženi rebalans ima potrebnu podršku u parlamentu. Plate, penzije i socijalna davanja iz državne kase nijesu upitni do kraja godine. Onda bi na red mogle doći loše vijesti. Samo da se političari dogovore ko će biti glasnik

 

Crna Gora nije pred kolapsom, ohrabrio nas je ministar finansija Aleksandar Damjanović u srijedu veče, na kraju rasprave o (drugom) rebalansu budžeta za 2022. godinu. „Pokušavamo da obezbijedimo nesmetano funkcionisanje vitalnih sistema društva do kraja tekuće godine”. Valjda su to dobre vijesti.

Dan je počeo u drugačijem raspoloženju. Zdravstveni i obrazovni sistem mogli bi stati, a država ostati bez novca neophodnog za isplatu plata, penzija i socijalnih davanja, saopštili su iz Ministarstva finansija. „Ukoliko ne dođe do usvajanja rebalansa, uvećane isplate je vrlo teško obezbijediti preraspodjelom sredstava iz budžeta drugih potrošačkih jedinica, a da pritom ne dođe do narušavanja funkcionalnosti rada tih institucija i servisa koje one pružaju građanima”.

Upozorenje je pratio i popis finansijskih obaveza „koja proizilaze iz zakonskih rješenja usvojenih u prethodnom periodu”: za Fond zdravstva (38,6 miliona), Fond PIO (36 miliona), za uvećane zarade zaposlenima u zdravstvu i prosvjeti (28,5 miliona), bivšim korisnicama naknada po osnovu rođenja troje ili više djece (5,5 miiona), licima prepoznatim zakonom iz rudarske i metalske industrije (šest miliona), poslodavcima za zapošijavanje osoba sa invaliditetom (tri miliona), nezaposlenim licima (jedan milion)… Tokom rasprave shvatili smo da problem nijesu samo nova zakonska rješenja nego i loše računice onih koji su, u ime vlade Zdravka Krivokapića, pripremali ovogodišnji budžet.

Slijedio je niz „trulih kompromisa”. Izvršna vlast je podmitila poslanike tadašnje većine ponudom da svaki od njih, pojedinačno ili pod okriljem partije, uveća rashodnu stranu budžeta amandmanom koji bi državnu kasu koštao „do million eura”. Rečeno – učinjeno. Zakonodavna većina je, zauzvrat, prihvatila da tadašnjoj vladi, kao realno očekivane prihode, prizna i projekcije koje su se zasnivale na primjeni nepostojećih zakona. Neke od njih tadašnja vlada nije ni pripremila do usvajanja budžeta, a nijedan od njih do danas nije usvojen u parlamentu.

I, kada se sve sabere i oduzme, dolazimo do rebalansa. Nakon koga će očekivani državni prihodi tokom ove godine biti za tri miliona manji (uprkos inflaciji, poskupljenjima i jačanju fiskalne discipline), a rashodi skoro 200 miliona veći u odnosu na ono što je planirano krajem prošle godine (i pored golemih „ušteda” u kapitalnom budžetu).

Zoran RADULOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ĐUKANOVIĆ PREDLOŽIO ŽUGIĆA ZA TREĆI MANDAT GUVERNERA: Da je vječan

Objavljeno prije

na

Objavio:

Đukanovićev cilj nastavka kontrole bankarskog sektora je jasan, nepoznanica je da li će se u parlamentu sastaviti većina spremna da mu pomogne da taj cilj i ostvari.  Po cijenu još jednog moćnika u trećem mandatu

 

,,Dr Radoje Žugić, ministar finansija, na sjednici od 25. februara 2015, informisao je Vladu, da u ovom trenutku nije moguće obezbjediti ponudu koja će sadržati povoljnije uslove kreditiranja poljoprivrede u odnosu na ponudu Abu Dabi fonda za razvoj”, navodi se u dokumentu, koji Monitor prvi put objavljuje, a koji je Vlada uputila Investiciono razvojnom fondu (IRF) u martu 2015. Tu se citira i Žugićev stav o usaglašenom mišljenju dva ministarstva i IRF-a u vezi sa dva najozbiljnija  pitanja koja se tiču ovog ugovora – troškova valutnog rizika i rizika odobrenja, odnosno procedure kreditnog rizika.

Strah je, pokazalo se, bio  opravdan, pa je nakon četiri godine, u aprilu 2019, Specijalno državno tužilaštvo (SDT) pokrenulo izviđaj koji se odnosi na radnje prilikom raspodjele i trošenja 23 miliona dolara kredita iz ovog fonda. Prethodni ministar poljoprivrede Aleksandar Stijović je po dolasku na čelo tog resora dokumentovao da je novac u državu ušao mimo računa državnog trezora, i da u dokumentaciji nema garancije od 50 miliona koju  je država dala za taj kredit, u okviru Zakona o budžetu za 2015. godinu.

Javnost je tada saznala da je novac išao preko posebnog računa koji je nazvan ,,specijalnim” i koji je u Prvoj banci otvorio tadašnji ministar poljoiprivrede i aktuelni poslanik DPS-a Petar Ivanović. Skupština je na  zahtjev SDT-a Ivanoviću ukinula poslanički imunitet. U sklopu istrage saslušani su i bivši direktor fonda Zoran Vukčević, nekadašnji ministar poljoprivrede u prelaznoj Vladi 2016. godine i aktuleni državni sekretar u tom resoru Budimir Mugoša i procjenitelj Milan Adžić. Na saslušanju u SDT-u bili su i korisnici Abu Dabi kredita, među kojima i vlasnik kompanije Vektra Dragan Brković. Jedini koji nije saslušan je Žugić.

Specijalno tužilaštvo je tokom 2018. ispitivalo minuli rad guvernera CBCG povodom prijave o zloupotrebama novca za udruženja penzionera i naplaćivanja članarina u periodu od 2004. do 2010. kada je bio direktor Fonda PIO. Dok je bio na ovoj poziciji državni fond je učestvovao u transakcijama kojim je Prva banka, familije Đukanović, vraćala kredit Vladi Crne Gore. Ocjena da su transakcije između Prve banke u Vlade sumnjive bile su povod za sukob tadašnjeg guvernera CBCG Ljubiše Krgovića sa Milom Đukanovićem i njegovom DPS većinom. Ubrzo je spremljen novi Zakon o CBCG, Krgović je smijenjen, a zamijenio ga je Žugić.

On je prije toga ispekao zanat kao predsjednik Upravnog odbora Prve banke, i 2008. godine pomogao da se od Ministarstva finansija dobije zajam od 44 miliona evra za spas banke, nakon godina nezakonitih i neregularnih finansijskih aranžmana koji su obilježili njeno poslovanje od kada je Aco Đukanović postao njen najveći akcionar (vlasnik).

I tada je je reagovalo tužilaštvo pa je 2012. vođena  istraga protiv Žugića i ministra finansija Igora Lukšića zbog zloupotrebe ovlašćenja u vezi sa slučajem Prve banke. Kao i u ostalim slučajevima koji se tiču Đukanovića i njegove najbliže okoline, sve prijave su odbačene. Ili arhivirane, pod šifrom „istraga je u toku“.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NE NAZIRE SE KRAJ POLITIČKE KRIZE: Država na pauzi  

Objavljeno prije

na

Objavio:

Kako će se razriješiti duboka politička kriza u kojoj se nalazi zemlja, niko ne zna. Institucije su ili u blokadi, ili na pauzi. Jedino predano rade političke partije, u susret lokalnim izborima 23. oktobra

 

Nakon burne prethodne sedmice, u kojoj se, makar u medijima, masovno razrješavalo s funkcija i tumačio Ustav – zatišje. I parlament, pred kojim je u narednom periodu glasanje o nekoliko inicijativa, od one za razrešenje predsjednika države, preko „zaboravljene“ inicijative za razrešenje predsjednice Skupštine, do zahtjeva Đukanovića za skraćenje mandata Skupštini – pauzira.

Predsjednica Skupštine Danijela Đurović rekla je da će se sjednica, na čijem je dnevnom redu njeno razrješenje, nastaviti nakon što to zatraže poslanici koji su tražili pauzu, i podsjetila da je potpredsjednica  Skupštine Branka Bošnjak dala pauzu na zahtjev Poslaničkog kluba Demokratskog fronta. Pauza, kako su izračunali neki od poslanika, traje duže od 624 sata.

Istovremeno, predsjednica Đurović je za kraj sedmice, petak 30. septembar,  zakazala vanrednu sjednicu na kojoj bi trebalo da se glasa o Đukanovićevom predlogu za skraćenje mandata Skupštini. Ukoliko bi taj predlog prošao, raspisali bi se vanredni parlamentarni izbori. Malo je vjerovatno, procjenjuju mediji i analitičari, da će u petak, kada ovaj broj Monitora bude na trafikama, parlament imati većinu za raspravu i glasanje o skraćenju mandata Skupštini, na zahtjev predsjednika države. Prema nezvaničnim informacijama, avgustovski pobjednici u parlamentu neće podržati dnevni red sjednice koju je inicirao predsjednik države.

Đukanović je 23. septembra predložio skraćenje mandata sadašnjeg skupštinskog saziva, nakon što je odbio predlog avgustovskih pobjednika da bude formirana nova vlada na čelu sa Miodragom Lekićem. „Glasaćemo i protiv dnevnog reda i protiv skraćenja mandata ako bude usvojen”, saopštile su Demokrate i ocijenile da bi ukoliko bi neko iz „stare nove većine” odlučio da glasa suprotno, potvrdio da je  u „dilu sa DPS i  Đukanovićem”.

Tim povodom oglasio se i premijer tehničke vlade Dritan Abazović, tokom  višednevne posjete SAD, u koju je pošao neposredno pred posljednji rok da se Đukanoviću dostavi ponuda o novoj vladi, nakon čega su potpisi URA na dogovor avgustovskih pobjednika stavljeni sa zakašnjenjem.

Za Glas Amerike Abazović je kazao da „misli da bi trebalo da u Skupštini izglasamo inicijativu o razrešenju predsjednika Mila Đukanovića, jer se time šalje važna politička poruka, a pitanje je za pravnike da li to može da se operacionalizuje zbog situacije sa Ustavnim sudom”.  Abazović je dodao da bi, i u slučaju da ne dođe do deblokade Ustavnog suda, koji je neophodan u proceduri razrešenja predsjednika, to bila „važna politička poruka”.

Milena PEROVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 30. septembra ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo