Povežite se sa nama

FOKUS

Vrh naredio, potčinjeni uhapšeni

Objavljeno prije

na

milosvetomomo

U noći između prošlog petka i subote, crnogorska policija uhapsila je četvoricu optuženih za ratni zločin – deportacija bosanskohercegovačkih izbjeglica ratne 1992. godine. Uhapšeni Branko Bujić, Sreten Glendža, Božidar Stojović i Milorad Šljivančanin nalaze se u spuškom zatvoru.

Prema optužnici, Boško M. Bojović, Milisav-Mića M. Marković, Radoje B. Radunović, Duško D. Bakrač, Božidar J. Stojović zvani Božo, Milorad M. Ivanović, Milorad D. Šljivančanin, Branko-Banjo I. Bujić i Sreten Lj. Glendža, izvršili su krivično djelo ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 142 stav 1 Krivičnog zakona SRJ.
Povodom hapšenja pomenute četvorke, od ukupno devetorice optuženih, opet je, kao i prilikom svakog pominjanja tog zločina, aktuelizovano pitanje – šta je sa nalogodavcima?

Advokat Branka Bujića Đorđije Ulićević izjavio je nakon hapšenja njegovog klijenta: ,,Svi svjedoci u istražnom postupku su predloženi da se ponovo saslušaju. Svi, osim Mila Đukanovića i Svetozara Marovića. A upravo je Đukanović ključna figura u ovoj priči, jer je bio šef izvršne vlasti”.

On je podsjetio da se među svjedocima nalazi i nekadašnji predsjednik Crne Gore Momir Bulatović.

Milorad Ivanović, jedan od optuženih, takođe je nedavno prozvao tadašnji crnogorski vrh: ,,Opštepoznato je i laiku jasno da se radilo o mjeri naređenoj u vrhu crnogorske vlasti, koja je samo policijski provedena od strane tadašnjeg ministra unutrašnjih poslova i njegovih najbližih saradnika”.
Podsjetimo ko se sve nalazio na tadašnjim ključnim političkim i policijskim pozicijama.

Momir Bulatović je u vrijeme hapšenja i deportovanja izbjeglica bio predsjednik Crne Gore. Na konferenciji za novinare, održanoj sredinom juna 1994. godine, izjavio je o deportaciji: ,,Nažalost, pokazalo se to kao tragična greška i kao tragičan propust. Vjerovatno će biti potrebno sprovesti produbljenu istragu o tome”. Bulatović je saslušan u vezi deportacije septembra 2007. godine u podgoričkom Višem sudu.

Risto Vukčević je bio predsjednik Skupštine Crne Gore.

Milo Đukanović je bio premijer Crne Gore. Đukanović je krajem juna 2006. godine svjedočio pred podgoričkim Višim sudom. Izjavio je da niko nije imao ni njegovu niti suglasnost njegove vlade za deportaciju i da je za to prvi put čuo na sastanku s tadašnjim predsjednikom Republike Momirom Bulatovićem i predsjednikom parlamenta Ristom Vukčevićem.
,,Tada sam prvi put čuo da je u primorju izvršeno privođenje, da su obavljeni informativni razgovori i da su deportovane osobe ne samo muslimanske, već i srpske nacionalnosti, a po nekakvim popisima koji su dobijani od državnih organa BiH i Republike Srpske. Nakon toga donijeli smo zajedničku odluku da se s tim pod hitno prekine”, objasnio je Đukanović.
On je izjavio da se radilo ,,o nesnalaženju grupe ljudi koji su bili na visokim i odgovornim dužnostima u Ministarstvu unutrašnjih poslova Crne Gore”. Istog dana kad i Đukanović, svjedočio je i Svetozar Marović. U vrijeme deportacija bio je član Predsjedništva Crne Gore. Na sudu je tvrdio da nije znao za taj slučaj.

Zoran Žižić, potpredsjednik Vlade Crne Gore za unutrašnju politiku, bio je direktno nadležan za kontrolu rada crnogorskog MUP-a. Niko ga, koliko nam je poznato, nije pominjao u vezi deportacije izbjeglica.

Pavle Bulatović bio je ministar crnogorske policije. Kao ministar odbrane SRJ ubijen je 7. februara 2000. godine u jednom beogradskom restoranu. Komentarišući navode da je prilikom hapšenja izbjeglica izvršavana njegova naredba, SNP je ovih dana saopštio da je to akt bez presedana. ,,Optuživati čovjeka, koji više nije među nama, i to koristiti da bi najveća krivica bila svaljena na njega, može činiti samo ovaj i ovakav režim”, kaže se u saopštenju SNP-a.

Nikola Pejaković bio je zamjenik ministra policije Pavla Bulatovića. Nakon deportacija unaprijeđen je u prvog čovjeka MUP-a Crne Gore. Živi u Beogradu. On je otkrio da je naredbu da se izbjeglice hapse i deportuju lično izdao Pavle Bulatović. Odgovarajući na poslaničko pitanje poslanika SDP-a, Pejaković je, pečatom MUP-a i ličnim potpisom, potvrdio da je deportacija dvadeset dvije izbjeglice izvršena po nalogu njegovog prethodnika Bulatovića.

Milisav-Mića Marković bio je pomoćnik crnogorskog ministra policije za javnu bezbjednost. Kasnije je unaprijeđen u zamjenika jugoslovenskog ministra policije. Potom je prešao u MUP Srbije.

Boško Bojović takođe je bio pomoćnik ministra policije ali za državnu bezbjednost, tj. šef Službe državne bezbjednosti Crne Gore, koja je u hapšenju i deportovanju izbjeglica imala značajnu ulogu. Tri godine kasnije prešao je u SDB Srbije. Godinama živi u Beogradu. U septembru prošle godine izjavio je Vijestima da ima državljanstvo Srbije i da će se ponašati kako mu nalažu zakoni te države. Pošto Srbija ne izručuje svoje državljane drugim državama, osim kada je riječ o Haškom tribunalu, to znači da su nikakve šanse da se nađe u Spužu.

Milorad Ivanović je bio načelnik CB Herceg Novi, gdje se nalazio sabirni centar za izbjeglice. Godinama je bio sudija Višeg suda u Podgorici. Liječi se u Beogradu. Ima srpsko državljanstvo.

Radoje Radunović je bio načelnik Službe državne bezbjednosti za Boku

Kotorsku. Prema nezvaničnim inoformacijama, i on se nalazi u Srbiji. Pošto je rođen u Lovćencu, Radunović ima srpsko državljanstvo.

Damjan Turković se nalazio na funkciji zamjenika načelnika Centra bezbjednosti Herceg Novi. Nakon penzionisanja živio je u Beranama. Umro je. Nedjeljnik Liberal objavio je dio njegovog svjedočenja kao zamjenika Centra bezbjednosti Herceg Novi na lokalnom radiju krajem maja 1992. goidine: ,,Mi u Centru bezbjednosti Herceg Novi preduzimamo sve mjere i radnje kako bismo spriječili sva lica, koja su po bilo kom osnovu došla u sukob sa zakonom i okrvavili ruke, kako se kaže, ne mogu naći utočište na području Boke. Mi smo zasad priveli 41 Muslimana, a imamo ovlašćenja da, po naredbi Srpske Republike, sva lica koja borave na području CB Herceg Novi, starosti od 18 do 60 godina, privedemo i predamo u sabirni centar u BiH. Takvih lica priveli smo 92, za posljednja tri dana”.

Milorad Šljivančanin bio je komandir stanice milicije u Herceg Novom.

Duško Bakrač obavljao je operativne poslove bezbjednosti SDB Herceg Novi.

Branko Bujić bio je bio načelnik Centra bezbjednosti u Baru.

Slobodan Medenica bio je načelnik Sektora za poslove bezbjednosti Službe državne bezbjednosti u Baru.

Božidar Stojović je bio rukovodilac Sektora za poslove SDB u Ulcinju.

Sreten Glendža je bio načelnik Odjeljenja bezbjednosti u Ulcinju.

Vladimir Šušović bio je Vrhovni državni tužilac Crne Gore. Nekoliko godina kasnije otišao je u penziju. Nije pokrenuo nikakvu istragu povodom nezakonitog hapšenja i deportovanja izbjeglica. Svojevremeno je potvrdio da se za taj slučaj interesuje Haški tribunal, navodeći da vjerovatno ,,MUP sve to ne bi radio da se nije konsultovao sa predsjednikom države, odnosno sa Momirom Bulatovićem”. ,,Međutim, ipak je najneposrednija odgovornost ministra unutrašnjih poslova i rukovodilaca koji su to radili zajedno sa njim”, izjavio je Šušović. Šušović je sada član tužilačkog savjeta Crne Gore.

U to vrijeme predsjednik Predsjednistva SFRJ bio je Branko Kostić.

Prema Monitorovim saznanjima lov na izbjeglice odvijao se širom Crne Gore i trajao je oko mjesec dana. Kad bi bile tačne tvrdnje tadašnjih najviših državnih zvaničnika da ih o akciji takvih razmjera policija nije obavijestila to bi onda značilo da je u Crnoj Gori bio izvršen policijski puč. Međutim, niko zbog tog ,,puča”, nije ni prekoren, ni smijenjen sa dužnosti. Naprotiv.

Veseljko Koprivica

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

DPS, SDT I NKT U ISTOM STROJU: Ugušiti virus otpora

Objavljeno prije

na

Objavio:

Nacionalno koordinaciono tijelo i Specijalno državno tužilaštvo  predstavljaju najvidljiviji dio sistema koji se stavio na raspolaganje DPS-u. I šire strah. Neko od virusa, neko od pobune, tek i jedni i drugi daju legitimitet ideji da je otpor bolest koja se najbolje liječi pendrekom

 

Dvije sedmice  nakon što su parlamentarni izbori raspisani za 30. avgust i  nedjelju dana prije početka roka za predaju izbornih lista (od 11. jula), množe se  nepoznanice. Najveća od njih je ona oko  pitanja da li će izbori, uopšte, biti održani u zakazanom terminu. Razlozi za tu dilemu su zdravstveni i politički.

U momentu kada nastaje ovaj tekst u Crnoj Gori je registrovano oko 250 pacijenata zaraženih korona virusom, uz dnevni prirast od 30 – 50 novooboljelih. Ljekari nemaju dilemu da će broj dalje rasti. Izbjegavaju, ipak, da obnovljenu epidemiju stave u kontekst dolazećih izbora. Centar za demokratsku tranziciju (CDT) predložio je Nacionalnom koordinacionom tijelu za zarazne bolesti (NKT) da hitno usvoji pravila i smjernice u vezi sa izborima u uslovima epidemije korona virusa. ,,Vremena za gubljenje nema, a uslovi u kojima se odvija kampanja iz dana u dan su sve neizvjesniji”, saopštio je direktor te NVO Dragan Koprivica. Za sada, nema odgovora iz NKT-a na njihov apel.

Tijelu kojim komanduje potpredsjednik Vlade i ministar poljoprivrede Milutin Simović a koje, neformalno, upravlja Crnom Gorom evo već četvrti mjesec,  bilo je važnije da javno podrži policiju. „NKT izražava punu podršku našoj policiji“, stoji u njihovom saopštenju od 25. juna, nakon što smo bili u prilici da vidimo primjere brutalne zloupotrebe sile od strane maskiranih pripadnika policije koji su u Budvi udarali, šutirali i gazili građane koji im nijesu pružali fizički otpor. Prethodno su slične situacije zabilježene i u Pljevljima, Nikšiću…  Iz NKT-a je, ipak, stigla poruka da „policija profesionalno i efikasno štiti i služi svim građanima i državi, kako je to pokazala i u epidemiji korona virusa. Zato je napad na policiju napad na državu Crnu Goru i na sve građane“.

Da li se takvim izlivima lojalnosti jača povjerenje građana u „instituciju“? Odnosno, da li je odu policijskoj torturi sročila medicinska struka ili politika? Odgovor na to pitanje nijesmo dobili od Bobana Mugoše, direktora Instituta za javno zdravlje (IJZ) i člana NKT-a. “To je zaključak NKT-a“, odgovara Mugoša na pitanje zašto se, navodno stručno, tijelo formirano radi borbe protiv epidemije bavi postupanjem policije. „Mi smo zauzeli jedan stav jer svako grupisanje i dešavanje koje ima veliki broj ljudi koji mogu uticati na epidemiološku situaciju tiče se i NKT-a. U tom smislu sam ja razumio taj stav”, rekao je Mugoša.

Iz  tog odgovora mogli smo razumjeti jedino to  da čovjek koji bi u NKT-u  morao biti jedan od ključnih autoriteta, nije donosio stav/pisao saopštenje. Nego je razumio naređenje. Mugoša nije odgovorio na pitanje zbog čega IJZ, kome je na čelu, ne predloži Ministarstvu zdravlja da ponovo proglasi postojanje epidemije korona virusa. „Ova bolest se širi epidemijski i mogućnost da se proglasi epidemija postoji, ali sami epidemijski tok govori da se to ne mora posebno naglašavati”, objasnio je Mugoša. Zvuči kao da je proglašenje epidemije sporedan posao oko koga ne treba gubiti vrijeme. A ne ključni uslov da u državi – uz zakonodavnu, izvršnu i sudsku – dobijemo i četvrtu granu vlasti oličenu u NKT-u. Koja odlučuje o  slobodi kretanja, radnom vremenu, pravu na zdravstvene usluge i obrazovanje, svadbama i sahranama.

Zoran RADULOVIĆ

 

Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 3. jula ili na www.novinarnica.net

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

DRŽAVNI TEROR  NAD BUDVOM: Pravnim i fizičkim nasiljem do vlasti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Policija je u Budvi uhapsila oko 50 građana među kojima kompletno rukovodstvo Opštine, gradonačelnika i predsjednika Skupštine, direktore opštinskih službi i javnih preduzeća, odbornike, funkcionere Demokrata, DF, SNP… Turistička prestonica Crne Gore je zaključana

 

Skoro mjesec dana lokalna uprava u Budvi ne radi. Građani ne mogu dobiti usluge ni završavati poslove jer je Opština Budva uhapšena, blokirana spolja i iznutra jakim policijskim i parabezbjedonosnim snagama koje je angažovala Demokratska partija socijalista u svom pohodu na preotimanje vlasti i prekrajanje izborne volje građana u najvećoj turističkoj opštini u zemlji, dva mjeseca pred održavanje redovnih izbora.

Jedna od najgledanijih predstava u režiji DPS-a ne odigrava se na sceni budvanskog pozorišnog festivala Grad teatar i nije dio repertoara ovogodišnjeg programa nego realnog političkog života, na alternativnoj sceni ispred gradske kuće Opštine Budva, sa svim elementima drame koja klizi ka tragediji. Tu je dvor na koji se juriša u do sada neviđenom političkom ratu, sa masovnim scenama okupljenih građana koji se suprotstavlja tiraniji vlasti i njenim pretorijanskim gardama, raspoređenim ispred i oko Opštine, po gradskim ulicama i bulevarima, pod punom opremom za razbijanje otpora onih koji brane slobodno izraženu izbornu volju. Publika je u prilici da vidi i pomoćne rekvizite, na desetine policijskih kombija i marica raspoređenih na prilazima grada, u šumicama plaža Kamenovo, Jaz, Ploče… Spremnih da na znak reditelja uskoče na scenu i pohapse okupljene. Tu su i specijalni efekti, pucnji i oblaci dima od suzavca koji se širi gradskim ulicama, šok bombe, biber sprejovi, plač djece….

Vjerovatno ne postoji sličan primjer da jednu lokalnu samoupravu, kojoj Ustav Crne Gore garantuje samostalnost u radu, okupiraju jake policijske snage i ulazak zaposlenima na radna mjesta zabranjuje nečije privatno obezbjeđenje. Nakon prevare sa navodnim pregovorima o traženju kompromisa za izlazak iz nastale situacije, u Opštini su u srijedu, u pratnji policije,  predsjedničke fotelje zauzeli v.d. predsjednici Opštine i SO Vladimir Bulatović i Snežana Kuč, koje je novoformirana većina odbornika DPS – Crnogorska – SD, uz presudan glas nezavisnog odbornika Stevana Džakovića, imenovala na sjednici održanoj u hotelu Slovenska plaža.

Uslijedile su nevjerovante scene u kojima su hodnike Opštine zaposjeli snagatori privatne firme Gardijan iz Nikšića, uz logistiku policije koja je držala stražu ispred opštinske zgrade. Opštinu Budva zauzele su združene snage sa svih strana, bez pravnog osnova, bez ikakve odluke i papira koji objašnjava na bazi koje zakonske norme pripadnici Uprave policije i privatno obezbjeđenje mogu blokirati rad budvanske lokalne samouprave. Tenzije su počele nakon što pomenuto obezbjeđenje nije dozvolilo predsjedniku Opštine Marku Careviću i predsjedniku SO Krstu Radoviću da uđu u zgradu.

Bulatović, funkcioner Crnogorske,  uživio se  ulogu prvog čovjeka grada. Počeo je da pravi spiskove poželjnih zaposlenika koji, po njegovom mišljenju, mogu ući u zgradu. U pitanju je nekoliko opštinskih sekretara i potpredsjednik Opštine Marko Marković, dok je ostalima zabranjen dolazak na  radno mjesto. Politička snaga Bulatovića, koji pristaje da se uz policijsku silu održava u fotelji gradonačelnika,  počiva na  930 glasova koje je Crnogorska osvojila na lokalnim izborima.

On je zabranio i odbornicima DF-a i Demokrata da uđu prostorije SO. Drama je trajala čitav (ne)radni dan, tokom kojeg su predstavnici obezbjeđenja nasrtali na sekretare i ostale zaposlene. Okupljeni građani su iskazali revolt i napali Bulatovića na izlasku iz Opštine, kojeg je kordon policije zaštitio i sklonio u zgradu Odjeljenja bezbjednosti. Štiteći Bulatovića policija je među građane bacila suzavac, kada su pravi sukobi i započeli.

U neredima koji su izbili ispred zgrade, policajci u civilu  maltretirali su i povrijedili mladića Đorđa Đuraševića. Na potresnim snimcima koje obajvljuju društvene mreže i mediji viđena je brutalnost policije, prebijanje ljudi koji ne pružaju  otpor. Suzavac je bačen u dvorište osnovne škole i u salu Sportskog centra u kome su djeca u tom trenutku trenirala košarku. Zvaničnici tvrde kako to navodno nije policija uradila, i da će otkriti ko jeste.

U haosu koji je nastao policija je privela  desetine građana među kojima funkcionere DF-a i Demokrata, predsjednika Opštine Carevića, predsjednika SO Radovića, potpredsjednika Demokrata i odbornika Dragana Krapovića, odbornike  Đorđija Vujovića i Đorđa Pribilovića, odbornka SNP Krsta Rađenovića. Priveden je Dragan Božović, načelnik Službe zaštite i spašavanja. Privedeni su i šef Carevićevog kabineta Nikola Jovanović i gradski menadžer Milo Božović. Ranije su uhapšeni načelnik Komunalne policije Aleksandar Mijatović i nekoliko službenika i jedan od rukovodilaca u JP Vodovod i kanalizacija Igor Đurašević. Vujović je kazao da je u Budvi tom prilikom  uhapšeno oko 50 građana. Mnogi su kasnije pušteni na slobodu, dok je Krapović odveden na saslušanje u Specijalno državno tužilaštvo. Po nalogu specijalnog tužioca privedena je i izvršna direktorica Vodovoda Jasna Dokić.

U narednim satima Budvom su odjekivale policijska sirene, dok su grupe policajaca pomognute jedinicama specijalne policije krenule u lov na građane po gradskim ulicama, kada je uhapšen poznati bokser Nikola Sjekloća. Iz sopstvenog automobila izvučen je i priveden Ninoslav Kaluđerović, šef Službe za naplatu komunalija, koji je ranije ispred Opštine rekao da je trebalo opkoliti opštinu 2010. kada su iz nje ukradeni milioni, u čemu su učestvovali i oni koji su sada u zgradi.

Budvanska premijera predstave na temu nasilne promjene vlasti, organizovana na pragu turističke sezone, imala je ogroman broj  sponzora, bila je to sinhronizovana akcija pomoći svih grana vlasti, državnih institucija koje nisu štedjele ni sredstva ni ljudstvo za uspjeh ovog autorskog djela DPS-a.

Prvi je u pomoć pritekao ministar finansija Darko Radunović, koji je uoči zasijedanja budvanskog parlamenta 29. maja, na kojem je planirana smjena predsjednika Opštine Marka Carevića i predsjednika SO Krsta Radovića, izdao nalog za blokadu svih opštinskih računa u bankama, kako legalna vlast ne bi mogla isplatiti plate zaposlenima.

U igru se uključuje i pravosuđe, pa Privredni sud ekspresno, ne poštujući rok za žalbu, izdaje nalog za blokiranje računa Opštine radi naplate kredita za izgradnju kolektora otpadnih voda u iznosu od 29,3 miliona eura, za koje je garancije izdala Vlada. Time je Budva prvo finansijski blokirana. Nisu pomogle intervencije predsjednika Carevića da se računi odblokiraju.

Da su namjere ministra Radunovića bile sračunate na davanje doprinosa rušenju vlasti u Budvi,  vidjelo se kada je primio novoinstalirane v.d. predstavnike opštinske vlasti Snežanu Kuč i Vladimira Bulatovića, sa kojima je razgovarao o deblokadi računa,  kako bi podjelom plata zaradili nezaslužene poene.

Na scenu zatim stupa Ministarstvo javne uprave koje svojim saopštenjima sugeriše nezakonitost u radu 33. i 34. sjednice SO Budva i time daje šlagvort novoj većini za sazivanje sopstvene sjednice u hotelskoj sali. Da bi kasnije ministarka MJU Suzana Pribilović, članica GO DPS u Budvi, revidirala stav rekavši kako rješenje političke situacije u Budvi nije u nadležnost resora kojim rukovodi. I pored jasno izrečenog stava o nenadležnosti, izvedena je operacija sa Upravnom inspekcijom u kojoj su nenadležni inspektori njenog ministarstva donijeli rješenje o postavljenju  opštinskih funkcionera imenovanih na hotelskoj sjednici.

Lanac nezakonitih radnji se nastavlja. Ključno sponzorstvo tragičnoj predstavi u Budvi stiže od direktora Službenog lista, istaknutog funkcionera DPS-a, Momčila Vujoševića, koji na poziv partije pomaže akciju u Budvi, uvažava rješenje nenadležne upravne inspekcije i pristaje da u Službenom listu objavi nepotpisane i nepečatirane odluke o razrješenju Carevića i Radovića i imenovanju drugih. Time je  praktično obavio  nezakonitu smjenu vlasti u Budvi. Brzina i površnost ove akcije, uz nepoštovanje zakona i pravnih propisa, ogledala se i u tome što su podnosioci zahtjeva Kuč i Bulatović krivotvorili djelovodni broj u opštinskom registru, pa su u Službenom listu bili prinuđeni da brojeve naknadno prepravljaju.

Krivičnu prijavu protiv Vujoševića podnijeli su sekretarka za lokalnu samoupravu Milijana Vukotić Jelušić (URA) i predsjednik SO Radović, jer je „objavio nezakonite, nepečatirane i nepotpisane Odluke čime je grubo kršeći zakonske propise, drsko, bezobzirno, neprofesionalno i politički pristrasno u korist grupe odbornika predvođene DPS-om, objavio ove odluke u cilju legalizacije političke i pravne hajdučije i smjene legalno izabranih predstavnika vlasti i uspostavi vlast suprotno čl. 2 Ustava CG“.

Budvanska politička saga ne bi bila potpuna bez uloge Specijalnog državnog tužilaštva,  prisutnog i  pristrasnog.  Specijalni istražitelji svakog dana na saslušanje privode nekog od budvanskih funkcionera. Nema izvještaja o istrazi političke korupcije koja je izazvala nemire u Budvi i nezapamćenu represiju policije prema predstavnicima lokalne vlasti i građanima. Ali se sa posebnim darom za tajming otvaraju predmeti po ranijim  prijavama protiv pojedinaca koji ne pristaju na „demokratsku“ predaju vlasti. Na udaru će biti, po svemu sudeći, Carević i poslovanje njegove privatne firme tokom predsjedničkog mandata.

Dok velike afere odmaraju u fiokama SDT,  Milivoje Katnić ispituje i predsjednika Radovića, na okolnost da li je bilo krivičnog djela prilikom sazivanja i vođenja 33. i 34. sjednice SO Budva. Otkrivena je i nova OKG u Vodovodu i Komunalnoj policiji, čiji su članovi organizovali blokadu zgrade Opštine i glavne raskrsnice, tokom policijske intervencije. S tim u vezi Katnić ispituje i Dragana Krapovića.

„U politički obračun u Budvi uključilo se SDT koje u fioci drži sve krivične prijave MANS-a protiv vrha režima i pokreće postupke samo po političkom diktatu. Najgora pravda je selektivna pravda. Hitnim postupanjem u ovom trenutku Katnić se preporučuje kao kandidat za novi mandat partijskog tužioca“, navodi se u saopštenju MANS-a povodom događaja u Budvi.

Odlučujući doprinos političkoj predstavi u Budvi stigao je od Ministarstva unutrašnjih poslova i Uprave policije, po čijoj nepisanoj naredbi policija danima drži Opštinu u blokadi. Nema dgovora koji je zakonski osnov po kojem policija ima pravo da zatvori Opštinu i proglasi neradne dane u jednom gradu.

U Savjetu za građansku kontrolu policije nisu imali odgovor na to pitanje, nego su i sami pitali isto direktora Uprave policije Veselina Veljovića, u dopisu na koji nisu dobili odgovor.

Objašenjenje je dao premijer Duško Marković koji je na premijerskom satu u Skupštini poručio „da će u Budvi važiti zakoni ove države, a ne zakon organizovane rulje, a ako ne bude mjesta razumu, država će to riješiti za 15 minuta“.

Protesti povodom dešavanja u Budvi prenijeli su se i u ostale gradove u Crnoj Gori u kojima su se građani okupljali ispred policijskih stanica u Podgorici, Nikšiću, Bijelom Polju, Beranama, Baru. Bio je to mirni otpor protiv brutalne sile  prema građanima, bacanja suzavca i polIcijskog terora, očiglednog bezakonja u prekrajanju izborne volje, selektivne pravde i upotrebe državnih resursa  za ciljeve jedne partije (vidi box).

Nakon burne policijske oluje i haosa diljem Crne Gore, u Budvi je osvanuo miran sunčan dan. Opština Budva zaključana je do daljnjeg, policija čuva prilaze upravnoj zgradi poznate turističke opštine u kojoj je zbog bezobzirne borbe za prevlast, usred ljeta život nasilno zaustavljen.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

FOKUS

MRŽNJA U GLOBALNOM SELU: Otpor, ili ćemo ostati bez daha

Objavljeno prije

na

Objavio:

Smrt Džordža Flojda pokrenula je  široke proteste van SAD-a, osobito u Evropi, zato što tamošnja  dešavanja otvaraju ovdašnje rane

 

Riječi Afroamerikanca Džorđa Flojda: ,,Ne mogu da dišem”, prije nego što je ubijen, pošto mu je bijeli policajac klečao na vratu dok ga je sa kolegama hapsio 25. maja, odjekuju svijetom.

Hiljade ljudi u Velikoj Britaniji, Francuskoj, Njemačkoj, Španiji, Belgiji, Holandiji, Slovačkoj, Grčkoj, Irskoj, Poljskoj, Švedskoj, Crnoj Gori i ostalim zemljama bivše Jugoslavije,  izašli su na  antirasističke proteste. To je znak solidarnosti sa demonstrantima u Sjedinjenim Američkim Državama, ali i odjek poziva na okončanje rasnih,  nacionalnih,  vjerskih i socijalnih   nepravdi i brutalnosti policije globalno.

,,Smrt Džordža Flojda odjeknula je u Evropi, jer je povezana sa pokretima i aktivizmom protiv policijskog nasilja u tim društvima”, izjavio je Žan Biman, profesor sociologije na Kalifornijskom univerzitetu u Santa Barbari.

Treba se sjetiti. U Londonu se protestovalo 2011. godine kada su policajaci upucali Marka Dagana, Britanca crne boje kože. U Francuskoj su počeli masovni protesti i neredi zbog toga što su dvojica tinejdžera poginula od strujnog udara, pošto su pobjegli od policije u trafostanicu. Treći mladić je preživio, ali je zadobio teške povrede. Iste godine Ouri Džaloh iz Sijera Leonea izgorio je zavezan za krevet u policijskoj ćeliji u Desauu, u njemačkoj pokrajini Saksoniji Anhalt. Prema nalazima vještaka, on je prije smrti teško zlostavljan.

Uglavnom, smrt Džordža Flojda pokrenula je  široke proteste van SAD-a, zato što tamošnja  dešavanja otvaraju ovdašnje rane.

Zapadna društva se bitno ne razliku u doživljavanju onoga šta znači biti crn. Njihove predstave o tome najvećim dijelom određuju dva istorijska fenomena: robovlasništvo i kolonijalizam.

Američka antirasistička prosvetiteljka Pegi Mekintoš tvrdi da bjelaštvo pruža „nevidljivi ranac“ nenapisanih privilegija koje bijeli ljudi često uzimaju  zdravo za gotovo. To su osnovne stvari poput: odlaska u kupovinu, a da ne budete praćeni ili uznemiravani; nikad se ne traži da govorite u ime svih bijelaca;  ne morate vaspitavati svoju djecu da budu svjesna sistemskog rasizma radi vlastite svakodnevne fizičke bezbjednosti.

Kritičari ukazuju kako nije ni vrijeme ni mjesto da Evropljani tvrde kako je situacija kod njih bolja nego u SAD-u.  Prst se upire na Grčku i mnoge druge zemlje kada je u pitanju njihov  odnos prema izbjeglicama. Mađarsku, Slovačku, Češku i Rumuniju, članice Evropske unije, kada su u pitanju Romi. Evropska mreža protiv rasizma saopštila je da su etničke manjine tokom pandemije korone posebno pogođene zbog rasnog ocrtavanja i policijskog nasilja.

Nedostatak javne svijesti o rasizmu u evrpskim zemljama je za autore Afrikance frapantan.  A,  opet,  teško je steći jasnu sliku o tome koliko rasna diskriminacija utiče na ljude crne boje kože, jer se podaci o tome, izuzev u Velikoj Britaniji, ne prikupljaju.

Masovni protesti poslije ubistva Džordža Flojda mogu se posmatrati kao simptom dublje socijalne patologije koja je u prvi plan izbila pandemijom korona virusa i lošim  odgovorom Donalda Trampa na krizu izazvanu KOVID-19. Nigerijski romanopisac i pjesnik Ben Okri kazao je za Bi-Bi-Si: „Sama po sebi, pandemija se tiče  disanja. Mislim da je to pomoglo da emocije ljudi budu podstaknute”.

Profesor filozofije sa univerziteta Harvard i aktivista Kornel Vest rekao je da su rasne zdravstvene razlike koje otkriva KOVID dokaz američkog neuspjelog društvenog eksperimenta. Ove nejednakosti izazivaju pitanja o  sposobnosti SAD-a da zaštiti  građane.

 Može se reći da protesti naglašavaju presjek dvije pandemije: KOVID-19 i rasizma. Širom SAD-a, pa do Australije i Novog Zelanda poruka je jasna: KOVID-19 ističe propuste tamošnjih društava tamo gde se ukrštaju javno zdravlje i socijalna pravda. To što su crnačka, latinoamerička, domorodačka, imigrantska i manjinske zajednice nesrazmjerno pogođene KOVID-19 u velikoj mjeri je posljedica  nasljeđa strukturnog rasizma – prakse i politike koja sistematski koristi bijelcima a šteti drugim rasama i manjinama.

Podaci iz američke istraživačke laboratorije APM pokazuju da su, u prosjeku, crni Amerikanci umirali od korona virusa gotovo tri puta više od stope bijelih Amerikanaca.  U Vašingtonu, smrtnost među crncima je šest puta veća nego kod bijelih stanovnika. U Velikoj Britaniji, prema Kancelariji za nacionalnu statistiku, crnci imaju četiri puta veću vjerovatnoću da će umrijeti od KOVID-19 u odnosu na bijelce.

Stare forme  diskriminacije uključivale su  „crvene linije“ (redlining), praksu kojom zajmodavci odbijaju hipoteke kvalifikovanim kupcima, zbog njihove rase. Crncima i ljudima drugih rasa uskraćivano je  pravo vlasništva nad kućom i pogodnosti u kojima uživaju i milioni bijelaca. „Crvene linije“su  zabranjene.   Naslijedila ih je urbana džentrifikacija, gdje bijelci srednje klase ulaze u gradska područja i raseljavaju crnce koji tu  žive. I  džentrifikacija kao i „crvene linije“ produbljuje siromaštvo u zajednicama nebjelačkih rasa.

Kao da nejednakosti   nijesu dovoljno tlačiteljske, tu je policijska brutalnost koja prečesto oduzima živote pripadnika najranjivijih grupa.  Tako se u svim segmentima društva neprestano devalvira  život obojenih, radnika,  migranata, izbjeglica, ljudi sa specijalnim potrebama.

Mržnja u globalnom selu raste.  Kritički  intelektualci je povezuju sa krizom poznog kapitalizma, koji razara supstancu svijeta. Ne tako davno bilo je teško zamisliti da neko poput  Donalda Trapma može pobijediti  na izborima i  upravljati Amerikom. Isto tako  da će ekstremno desničasrske snage biti zastupljene  u vladi Austrije i Italije. Da će pokret koji gaji  sentimente prema nacističkoj prošlosti Njemačke sa velikim procentom ući u Bundestag.  Da će Mari le Pen jedva gubiti  predsjedničke izbore u Francuskoj, kad se svi udruže protiv nje. Da će neskriveni koncept  o bjelačkoj i hrišćanskoj nadmoći, Viktora Orbana, biti u EU prihvaćen kao  retorički zanos.

Fašizam u Evropi nije priča o prošlosti. ,,Nije neočekivano da noseće ideje fašističkih ideologija nijesu nestale s vojnim porazom sila Osovine. One su bile potisnute ali danas, kad se obilježava 75 godina pobjede nad fašizmom, čini se da se imunitet koji je svijet stekao poslije 1945, „prebolijevanjem“ fašizma, zabrinjavajuće smanjio”, upozorio je istaknuti zagrebački intelektualac, građanski aktivista, Zoran Pusić, na nedavnoj  Međunarodnoj  konferenciji  Fašizam i antifašizam u Europi danas.

Evropa ne liči na sebe iz druge plovine dvadesetog vijeka. Na tu Evropu  još manje liče  države nastale nakon krvavog raspada Jugoslavije. Sada se bolje vidi,  da je tok ratova i ishod, u zemljama bivše Jugoslavije, bio u dobroj mjeri i simptom bolesti Zapada. Prvi znaci  da će postati ovo što postaje danas. Splet društava, neotpornih na infekciju ideologijama mržnje i predrasuda prema drugima. U bogatim zapadnim državama koje su najodgovornije za poplavu migranata sve su moćnije društvene grupe koje ih tretiraju kao – podljude.

U zemljama bivše Jugoslavije, suočavanje  sa prošlošću je  izostalo. Proces kontralustracije je uspješno priveden kraju. U parlamentima dominaraju postfašističke stranke, i nekadašnje ratne vođe, sa adaptiranom retorikom. Kojima se nije teško vratiti na stare traćnice. Sve to važi i za Crnu Goru. ( Vidi box). Koja ne kažnjavajući  svoje ratne zločine, njeguje  laž, kako je bila prva Miloševićeva žrtva.

I poslije protesta ostaje jasno: svijet još nema globalni zajednički odgovor, na prijeteće ideologije koje, svoje ciljeve mogu ostvariti jedino zločinima.  Masovnijim i krvavijim nego ikad u istoriji ljudskog roda.

Lijepo je bilo vidjeti  proteste u Podgorici povodom  rasističkog zločina u SAD-u.  Ali,  mržnja, predrasude  i konfuzija, plamte ovom  zemljom, i dan poslije.  U Crnoj Gori, kao i svuda,  izbor je isti: otpor,  ili će nam ugušiti dah.

 

Njemačke kočnice  

Kada se u najmoćnijoj evropskoj državi Nemačkoj razgovara o rasizmu, neizbježno se dođe do vremena nacionalsocijalizma. Neki stručnjaci smatraju da je nesposobnost da se rasizam u javnoj raspravi u Nemačkoj sagledava u skladu s važnošću te teme, nasljeđe nacista i njihovih rasnih teorija.

Postoji i nemačko kolonijalno nasljeđe. Njemci su prvi genocid 20. veka počinili nad narodima Herero i Nama u tadašnjoj koloniji „Nemačka Jugozapadna Afrika“, današnja Namibija. Zvaničnog izvinjenja njemačke države nema do danas, a u mnogim njemačkim gradovima ulice i trgovi nose imena tadašnjih kolonijalnih vladara i učesnika u genocidu. Ima mišljenja da koncentracija na period nacionalsocijalizma sprječava bolje suočavanje s periodom kolonijalizma koje je potisnuto u pozadini.

„Nemci jesu shvatili da je rasizam tema, ali još  gaje rezerve kad je u pitanju prihvatanje određenih grupa ljudi u svoju okolinu“, kazao je Sebastijan Bikerih, portparol Ureda za antidiskriminaciju.

 

Naša kuća, naša mržnja

Dvadeset i nešto godina, većinska Crna Gora hvali se nacionalnim i vjerskim skladom kao najjačim adutom za napredak u EU integracijama. Većinu onih koji sebe vide kao građansku Crnu Goru predvodi čovjek koji je, svojevremeno, zbog (hrvatske) šahovnice omrznuo šah. Predsjednik Milo Đukanović.

Nebojša Medojević, jedan od njegovih antiratnih oponenata danas veliča uzlete  Viktora Orbana, postavlja lažne postove protiv migranata, atakuje na nevjernike, sorošoide i sataniste koji se protive ponovnom objedinjavanju ,,pravoslavne većine” u ,,hrišćanskoj Crnoj Gori”.

„Demokratski front stoji na braniku tradicionalne i hrišćanske Crne Gore koja se ugnjetava interesima koji su joj suprotstavljeni”, kaže poslanik DF-a Milutin Đukanović.  Ni riječi o konkretnom doprinosu: medijskom, propagandnom, finansijskom ili onom najkonkretnijem – sa oružjem u ruci – koji su danas zavađeni predstavnici ,,pravoslavne većine” zajednički dali ratovima u Hrvatskoj, Bosni, na Kosovu. I ,,domaćim” zločinima koji su ih pratili od  Morinja i Dubrovnika do Bukovice, Štrbaca ili Kaluđerskog laza. Ti zločini,  ukučujući  zločin Deprotacija BiH izbjeglica, koji je naložila Vlada tadašnjeg premijera Đukanovića, ostali su mahom nekažnjeni. Između ostalog i zbog podudaranja stavova o ratnoj politici vlasti,  značajnog dijela  opozcije, koja se nikad nije sasvim odrekla Miloševića.

Nema nekadašnjeg Liberalnog saveza da ih pospremi na pravo mjesto. Neki njegovi bivši  funkcioneri  oglašavaju se kao predani  sljedbenici vlasti.  Glasnogovornici udruženih sijača mržnje koji su od huškanja napravili profitabilan biznis.

,,Ne vjeruj onima koji svoju nedosljednost skupo naplaćuju”, poručivao je Danilo Kiš u Savjetima mladom piscu. Ko da je slikao današnjicu.

Romi su naši crnci, pokazala je i tek završena epidemija korone. Iz NKT-a su našli za shodno da prvom (jednom od samo dvojice) pacijentu sa Vrela Ribničkih obznane nacionalnu pripadnost i u karantin stave cijelo naselje. Koliko je korona pozitivnih pacijenata registrovano u Siti kvartu? I šta su oni po nacionalnosti – ta pitanja nijesu bila na dnevnom redu NKT-a.

Milan BOŠKOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo