Povežite se sa nama

DRUŠTVO

Cesta duga tri decenije

Objavljeno prije

na

Desetak porodica vlasnika zemljišta i kuća u tivatskom naselju Cacovo, Donja Lastva već trideset godina čekaju izgradnju puta koji je prije tri decenije ucrtan u urbanističke planove. Zbog toga ne mogu da valorizuju svoje vrlo vrijedno zemljište – udaljeno je od mora od pedeset do 130 metara, s izvanrednim pogledom na Bokokotorski zaliv uz to osunčano je od izlaska do zalaska Sunca. Ne mogu da ga prodaju, jer niko ne želi da kupi plac bez puta, niti mogu bez puta da započnu bilo kakvu gradnju.

„Opština konstantno opstruira realizaciju tog puta”, objašnjava Mirko Kovačević, jedan od članova oštećenih porodica. ,,Ljudi koji imaju tri kuće sagrađene prije trideset godina su posebna priča: gradili ih bez puta uz sve dozvole i put ucrtan u urbanističkim planovima, dovozili građu uz pomoć sajli i dovijali se na druge načine, a ni danas ne mogu svojim kućama da priđu kolima. Za to vrijeme iz opštine su ih uvjeravali da će put biti urađen u razumnom roku” kaže Kovačević.

Spisak vlasnika parcela i kuća koji željno čekaju prijeko potrebni put i trpe velike štete zbog odgađanja njegove izgradnje je podugačak – Ljiljana Kovačević, Krsto Tripović, Ljubomir i Ratko Franeta, Ivo Ćetković, Veselin Marković, Biljana Sekulić, Marija Ucović, Bernard Matković, Dragiša i Zlatka Koprivica, Bajo Radulović i Lucija Orlović…

Godinama se neki od njih žale nadležnim opštinskim službama, drugi iz straha ne žele da se konfrontiraju s vlastima da ne bi imali problema na poslu ili neprijatnosti neke druge vrste.

Radi se o parcelama površine preko 5000 metara urbanizovanog zemljišta do kojih je davno ucrtan put i u starim i u novim urbanističkim planovima, ali je opština raznim gimnastikama odugovlačila njegovu gradnju. Od kada su četiri placa preko kojih je išla trasa puta po starim planovima, ali i novom prostornom planu Tivta do 2020. godine, postala vlasništvo Prve banke, sve se još više iskomplikovalo, a nedužni ljudi izgubili nadu da će dobiti ono što im po zakonu pripada. Sada sumnjaju da im se to namjerno radi, jer neko hoće da se „ugradi”, budući da se radi o zemlji koja vrijedi pravo bogatstvo.

Gradnja puta u naselju Cacovo bila je predviđena i po starom generalnom urbanističkom planu Tivta i detaljnom za Donju Lastvu, koji je važio do januara ove godine, a predviđena je i u prostornom planu Tivta do 2020. godine. Od prije osam godina, kada su naglo porasle cijene nekretnina, vlasnici parcela do kojih nema obećanog puta počinju da pišu zahtjeve opštini da se on konačno uradi. Predsjednik opštine Tivat, i tadašnji i sadašnji, Miodrag Kankaraš moli ih da se strpe i sačekaju donošenje prostornog plana. Mještani, računajući da se radi o razumnom roku, prihvataju molbu. No, rad na planu potrajao je više od godinu i po nego što je gradonačelnik obećao.

„Većina nas nije mu mnogo zamjerila, jer takvi poslovi znaju da se iskomplikuju. Međutim, kad je prostorni plan konačno usvojen i kada smo ponovo krenuli sa zahtjevima – gradonačelnik Kankaraš traži da se sačeka donošenje detaljnog urbanističkog plana. Većina ljudi, iz lakovjernosti i straha da se konfrontiraju s vlastima, pristaju i na novo čekanje. Scenario se ponavlja: DUP Donja Lastva, koji je po obećanjima Kankaraša trebalo da bude završen do polovine 2011. godine usvojen je u decembru prošle godine, kaže Kovačević.

I, umjesto da konačno otpočne gradnja – novi detaljni urbanistički plan donosi mještanima novo veliko razočarenje. Pošto je nekoliko parcela preko kojih je trebalo da prođe put postale vlasništvo Prve banke, čiji je većinski vlasnik Aco Đukanović, opštinski urbanisti, da bi zaštitili interese Prve banke, koriguju i stare i nove planove i pomjeraju trasu koja nikome od mještana ne odgovara , a i znatno komplikuje izgradnju puta.

Prva banka je do vlasništva na četiri parcele došla na osnovu hipoteke. Njihov prethodni vlasnik bila je firma Farcom comerc.

Na javnoj raspravi mještani Cacova s negodovanjem odbacuju novopredloženo rješenje, argumentovano obrazlažući njegove manjkavosti. To i u pisanoj formi dostavljaju opštinskom rukovodstvu. Posebno upozoravaju da putem širokim svega tri metra neće moći da prolaze kamioni i da njime treba da se odvija saobraćaj kroz naselje i preko 5000 m2 urbanizovanog zemljišta, na kome može da bude podignuto još najmanje pedesetak stambenih jedinica! Skrenuli su pažnju i na to da bi novom trasom put, nakon što skrene pod uglom od 90 stepeni, prolazio iznad dvije kuće i ispod treće na samo pola metra terenom koji je sklon klizanju.

„Budući da je građanima jasna hijerarhija moći u ovom društvu i da su opštinski funkcioneri poslušnici podgoričkih – iskazali smo razumijevanje za nemoć opštine da se suprotstavi interesu Prve banke i stoga im predložili niz drugih rješenja. Da put ne mora da prelazi po sredini parcela Prve banke, već donjom ili gornjom granicom parcela, ili da se trasira sa potpuno druge strane, kako je bilo u starom planu. Ništa od toga nije prihvaćeno. Da bezobrazluk bude veći, u odgovorima na primjedbe građana nigdje se ne navodi da se one odbijaju, nego na svakoj piše : ‘Primjedba se djelimično usvaja”! A ništa nije usvojeno” kaže Kovačević.

Urbanisti su, tvrdi Kovačević, obrađivaču plana dali lažne podatke o granici između dviju parcela da bi nova trasa djelovala logičnije. Sve se to vidi iz katastarskih podataka i mještani smatraju da je to urađeno namjerno. Upućeni su ih čak upozorili da se grdno varaju ako misle da će bez mita vidjeti put.

Nakon što je Skupština opštine Tivat krajem decembra prošle godine usvojila novi DUP Donja Lastva, mještani su dovedeni pred svršen čin i preostalo im je da traže gradnju puta pa kuda god on prolazio i kakav god bio. Odlazili su u opštinu bar pedeset puta, pisali predsjedniku opštine, upozoravali na štete koje će biti nanesene opštini ovakvim postupcima predsjednika Kankaraša i opštinskih službi, ali osim ispraznih obećanja i gubljenja vremena nisu ništa postigli. Iz opštine su im odgovarali da izgradnja puta nije predviđena budžetom, da nema novca, da procedure traju preko dvije godine…

„Nas nekoliko porodica bili smo spremni da se odreknemo i naknade za eksproprijaciju zemljišta ako bi to ubrzalo radove. Sada, nakon svega što smo pretrpjeli, o tome nema govora, a riječ je o sumi od oko 40 000 eura. Ukoliko se opstrukcija nastavi, pokrenućemo tužbe za naknadu štete”, kaže Kovačević.

Opština mjesecima odbija da započne eksproprijaciju izgovarajući se da to nije predviđeno ovogodišnjim budžetom i da nema novca. Istovremeno u opštini se hvale da imaju stabilnije finansije i da godinama u budžetu prenose sumu od tri miliona eura viška. Prvu banku ne smiju ni da pomenu.

Veseljko KOPRIVICA

Komentari

DRUŠTVO

POLITIKA ISPRED TURIZMA: Sezona pod prinudnom upravom

Objavljeno prije

na

Objavio:

Sa nivoa Nacionalne turističke organizacije nema validnih procjena o uspješnosti ovogodišnje turističke sezone. Procjene su se pravile na osnovu unaprijed ugovorenih hotelskih kapaciteta i potražnje na tržištu. U crnogorskom turizmu nema više ugovorenih kapaciteta, nema velikih turoperatora i čarter linija. NTO najavljuje dobar buking iz Velike Britanije iako nijedan turoperator iz te zemlje ne radi organizovano Crnu Goru

 

Turizam je glavna privredna grana u Crnoj Gori. Budva je  centar crnogorskog turizma u kojem se ostvaruje oko 50 odsto ukupnog prihoda. Ta opštepoznata činjnica nije bila presudna za  određivanje datuma održavanja lokalnih izbora u Opštini u kojoj je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava.

Izbori su bili zakazani za 5 jun. kako bi se uzavrela politička situacija u gradu stabilizovala i sva pažnja novoizabrane vlasti usmjerila na djelatnost od čijih prihoda se puni gradska kasa i od koje zavisi ukupan razvoj grada. Međutim, politički interesi stranaka nove parlamentarne većine kojima izbori početkom juna nisu odgovarali, stavljeni su iznad  turizma i ekonomije.

Lokalni izbori u Budvi pomjereni su za 23. oktobar, što znači da će tokom čitave turističke sezone najvažniju turističku opštinu voditi pet Vladinih povjerenika sa svim ovlašćenjima koja po zakonu imaju i legalno birani odbornici.

Kako će Budva u predstojećoj sezoni funkcionisati bez potpune vlasti i učešća predstavnika građana, teško je prognozirati. Turistička sezona 2022. jedna je od najneizvjesnijih jer počinje u jeku rata koji bukti usred Evrope, u Ukrajini, i velike ekonomske krize koja je uslijedila. Crnogorski turizam ovoga ljeta ne može da računa na najbrojnije turiste iz Ukrajine i Rusije koji su u ukupnom turističkom prometu naše zemlje učestvovali i do 30 procenata.

Zbog rata u Ukrajini, kome se ne nazire kraj, i obostranih ekonomskih sankcija koje su Crna Gora i Rusija jedna drugoj uvele, suspendovan je avio-prevoz sa ovih destinacija za aerodrom Tivat. Za ljetovanje u Crnoj Gori opredijeliće se uglavnom oni Rusi koji imaju nekretnine u Crnoj Gori. Dolazak na Crnogorsko primorje postao je za Ruse preskup, putuje se preko Beograda i Istanbula sa kartom koja staje više od 1.000 eura.

Hotelijeri i vlasnici privatnog smještaja nadaju se da će gubitak istočnog tržišta biti nadoknađen pronalaskom novih emitivnih destinacija i uvođenjem sezonskih avio- linija ka Sjevernoj i Zapadnoj Evropi. Ipak nisu preveliki optimisti da će se nakon  pandemije koja je obilježila prošlogodišnju sezonu i novih okolnosti rata i ekonomske krize koja trese veliki broj zemalja, dostići nivo turističkog prometa iz 2019. godine.

Branka PLAMENAC
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IZBORNI GALIMATIJAS: Po volji vladajuće većine

Objavljeno prije

na

Objavio:

Već zakazani lokalni izbori u jeku turističke sezone, objedinjeni su i odloženi za oktobar. Iz nove vladajuće većine objasnili su da društvo treba relaksirati neprestane izborne trke, dok opozicija tvrdi da se radi o bježanju od izvora. Iz dijela nevladinog sektora, kao i ranije, upozoravaju na nezakonitost

 

 I pored toga što je predsjednik Crne Gore Milo Đukanović raspisao lokalne izbore u više crnogorskih opština koji su trebali da se održe u jeku turističke sezone, bar turisti mogu da odahnu – do njih neće doći. Nova parlamentarna većina se potrudila da izbore objedini i odloži za oktobar, sve slijedeći DPS praksu nedržanja zakona kao pijan plota. Nova opozicija upozorava na hajdučiju i pravni haos i poentiraju da je odluka politička jer novoj većini u ovom trenutku ne odgovaraju izbori.

Krenimo redom. Skupština Crne Gore je 5. maja usvojila dopune Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je predviđeno da se izbori u 14 gradova objedine i odgode do 30. oktobra. Dopune, za koje je glasalo 45 poslanika, protiv je bilo 16, su predložili članovi nove parlamentarne većine iz SNP-a, URA-e, DPS-a, Bošnjačke stranke i SDP-a.

Predlagači zakona iz redova nove parlamentarne većine pozvali su se na javni interes da građani na lokalnim izborima glasaju istog dana, te na potrebu građana i društva da se ne bude non-stop u izbornoj kampanji. Upozorili su i da iza objedinjavanja izbora u jednom danu stoje Evropska komisija, OEBS i ODIR, te da je to jedna od preporuka iz posljednjeg izvještaja Evropske komisije.

Da je ovo zakon o bježaniji od izbora, tvrde sada opozicione Demokrate. Oni tvrde da je ovo akt bez presedana kojim se uvodi pravni haos u izborni sistem. Demokratski front (DF) je napustio sjednicu Skupštine zbog, kako su kazali, pravnog nasilja vladajuće većine, uz najavu vaninstitucionalne borbe.

Predsjednik Đukanović, koji je već raspisao izbore za Bijelo Polje i Šavnik za 12. jun, za 5. jun vanredne u Budvi, Tivtu, a redovne u Plužinama i Žabljaku, vratio je Skupštini dopune zakona. On je upozorio da bi odluka vladajuće većine, u kojoj je sada i njegov DPS, mogla ,,otvoriti više bitnih pravnih pitanja, odnosno nedoumica, koje nastaju u karakterističnim političkim situacijama, uz pretpostavljenu refleksiju na polje crnogorskog ustavnog sistema i postulata ustavnog prava uopšte”.

Novi premijer Dritan Abazović je na ovu odluku Đukanovića odgovorio da će skupštinska većina ponovo izglasati dopune i da će Đukanović morati da ih potpiše.

,,Ukoliko Skupština ponovo usvoji isti zakon, predsjednik je dužan da ga proglasi”, kazao je u izjavi Pobjedi Đorđije Blažić, dekan Fakulteta za državne i evropske studije.

Nakon što su poslanici Skupštine Crne Gore i drugi put usvojili dopune Zakona o lokalnoj samoupravi, Đukanović ih je, poštujući zakonsku proceduru, potpisao.

Blažić je upozorio na pravni galimatijas koji može izazvati pravne i institucionalne probleme u funkcionisanju pojedinih državnih organa, ali i lokalne samouprave: ,,Pravni sistem se ne prilagođava interesima partija već građanima i sa takvom praksom se mora prekinuti”.

Saga oko lokalnih izbora je upravo pokazatelj kako se sve podređuje partijskim interesima. Dopune Zakona o lokalnoj samoupravi prvi put su povučene iz skupštinske procedure u novembru, iako su njegovi potpisnici bili svi predstavnici tadašnje vlasti. To se desilo nakon što koalicija Crno na bijelo nije prihvatila amandmane SNP-a koji je trebalo da garantuju da će odluka predsjednika države o raspisivanju izbora na Cetinju, Petnjici i Mojkovcu prestati da važi.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od petka 13. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

DRUŠTVO

IMPROVIZACIJA VLASTI U TURISTIČKOJ METROPOLI: Budva u rukama povjerenika

Objavljeno prije

na

Objavio:

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je izbore u ovim opštinama za 05. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja

 

Da od lošeg može biti gore pokazuje politička situacija u Budvi u kojoj je na snazi prinudna uprava, koja se dodatno usložnjava ukoliko Skupština Crne Gore usvoji predlog za odlaganje lokalnih izbora u većini crnogorskih opština za 30. oktobar.

Odbor za politički sistem, u srijedu 4. maja, predložio je usvajanje Predloga zakona o dopuni  Zakona o lokalnoj samoupravi kojim bi se omogućilo odlaganje održavanja izbora u Podgorici i 13 opština u kojima su oni zakazani ili se očekuje njihovo zakazivanje u redovnom zakonskom roku, sa obrazloženjem stvaranja normativnog okvira za održavanje svih lokalnih izbora u jednom danu. Predlog su podržali poslanici partija nove parlamentarne većine, DPS, SDP, URA i SNP.

Pomjeranje lokalnih izbora preko utvrđenog zakonskog roka za njihovo održavanje i određivanje datuma koji odgovaraju partijama koje kroje aktuelnu većinu u parlamentu, predstavlja grubo kršenje izbornog zakonodavstva i pravila fer i poštene izborne utakmice. To je akt samovolje i straha od raspoloženja birača koje pokazuju najnovija istraživanja javnog mnjenja,  ocjenjuju predstavnici stranaka koji se tome protive.

Odlaganje izbora za oktobar posebno pogađa primorske opštine Budvu i Tivat u kojima je raspušten lokalni parlament i uvedena prinudna uprava. Predsjednik Milo Đukanović raspisao je vanredne izbore u ovim opštinama za 5. jun. Političke partije već su započele izbornu kampanju. U obavezi su da izborne liste za odbornike u lokalnim parlamentima predaju najkasnije do 11. maja. Očekivalo se da će Odbor za politički sistem napraviti izuzetak za ove dvije opštine i potvrditi zakazani termin izlaska građana na birališta, kako bi u predstojeću turističku sezonu startovale sa novom lokalnom upravom, ali to u predlogu nisu učinili.

Ukoliko se izbori ne održe u zakazanom terminu, dvije turističke opštine ne mogu ostati u rukama povjerenika Vlade duže nego što je Zakonom o izboru odbornika i poslanika predviđeno. A to je najduže do 100 dana od dana raspisivanja izbora. Đukanović je izbore u Tivtu raspisao 12. marta a u Budvi 02. aprila ove godine.

Nakon isteka maksimalnih 100 dana prinudne uprave, opštine Budva i Tivat našle bi se u zoni bezvlašća ili nezakonite i neustavne improvizacije vlasti sa povjerenicima kojima je istekao mandat, tokom trajanja čitave turističke sezone, odnosno punih šest mjeseci.

Solomonsko rješenje za vakum koji bi nastupio u Budvi i Tivtu odlaganjem izbora bez preciziranja datuma održavanja, odnosno najkasnije do 30. oktobra, po ispravljenom predlogu predlagača izmjene Zakona, riješio bi se produženjem mandata povjerenika do konstituisanja nove skupštine, kad god to bilo.

Skupštinu Budve vodi Odbor povjerenika od 5 članova koji trenutno predstavljaju zakonodavnu vlast u najvećoj turističkoj opštini u zemlji. To su pojedinci izabrani na konkursu Ministarstva javne uprave, digitalnog društva i medija, iza kojih ne stoji volja građana. Konkurs je raspisan po kriterijumima koje je odredilo Ministarstvo javne uprave jer Zakon o lokalnoj samoupravi nije propisao način i kriterijume za izbor kandidata za ovo Vladino tijelo kome su data ogromna ovlašćenja.

U fotelji predsjednika Skupštine opštine Budva tako se, putem konkursa, našla Sonja Vukićević, mašinska inženjerka iz Budve, kao predsjednica Odbora povjerenika. Nije ispoštovan uslov konkursa po kome su „prioritet stručne reference iz oblasti prava, ekonomije ili sistema lokalne samouprave“. Odbor povjerenika ima sve nadležnosti lokalnog parlamenta propisane čl 38. Zakona o lokalnoj samoupravi. To u praksi znači da tih pet lica, dva člana iz reda zaposlenih u ministarstvima i tri iz Budve, upravljaju Opštinom čiji je budžet težak oko 40 miliona eura.

Scene iz budvanske skupštinske sale  postale su nadrealne. Dok su 33 odbornika budvanskog parlamenta kao predstavnici izborne volje građana Budve izražene na izborima 30. avgusta 2020. raspuštanjem Skupštine poslati kućama, petoro ljudi izabrani putem javnog konkursa sjede u odborničkim klupama i vode grad. Ako im se „rok važnosti“ produži do oktobra, opština Budva ulazi u stanje bezakonja.

Odbor povjerenika može donositi sve pravne akte Opštine, stratešeke planove razvoja, programe uređenja prostora, budžet i završni račun budžeta…Odbor raspolaže nepokretnom imovinom Opštine, odlučuje o finansijskom zaduživanju i davanju garancija, potvrđuje mandate odbornicima, bira i razrješava predsjednika Skupštine i predsjednika Opštine Budva i razmatra i usvaja izvještaj o radu predsjednika. Mogu odlučivati o zaradama lokalnih funkcionera i službenika… Otvorene su im sve mogućnosti, pa i za eventualne zloupotrebe.

Prinudna uprava  u Skupštini rezultat je političke nesposobnosti Demokratskog fronta i Demokrata u Budvi. Sa ukupno osvojenih 20 odborničkih mandata imali su lagodnu većinu za formiranje vlasti i podizanje Budve iz pepela koji je ostao iza trodecenijske vlasti DPS-a i njenih satelita. Sada DPS ponovo odlučuje i produžava agoniju lokalne samouprave u Budvi odgađanjem izbora na duži rok.

Bogata turistička metropola nije zaslužila ovakav krah avgustovske izborne pobjede. Lične sujete i pogrešna predstave o sopstvenoj moći pojedinih stranačkih prvaka, bile su preče od poštovanja birača. Nisu bili u stanju da formiraju funkcionalnu vlast u gradu koji raspolaže godišnjim prihodima  od nekoliko desetina miliona eura. Duže od godinu i po dana turistički grad je blokiran,  bez uticaja javnosti na razvojne, kulturne i društvene procese. Kao da su stanovnici Budve i lokalna uprava dva odvojena svijeta, bez dodirnih tačaka i zajedničkih interesa. Vlast, oličena isključivo u jednoj osobi, predsjedniku Opštine Marku Batu Careviću, postala je dovoljna sama sebi.

Uprkos drugačijim očekivanjima, prinudna uprava nije ugrozila fotelju predsjednika  Carevića. Čini se da je njegova pozicija sa povjerenicima jača nego što je bila ranije, sa legitimnim predstavnicima građana, izabranim odbornicima političkih partija. Sada i formalno sam upravlja najvećom turističkom opštinom na Crnogorskom primorju.

Branka PLAMENAC

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo