Povežite se sa nama

OKO NAS

ČUDNI KRITERIJUMI ZA RASPODJELU LOŽ ULJA U ŠKOLAMA: Što manje đaka, hladnije učionice

Objavljeno prije

na

Broj učenika, a ne površina prostora, kriterijum je prema kojem Ministrastvo prosvjete određuje količinu nafte i lož ulja za zagrijavanje učionica. Iako se školama na sjeveru dodjeljuje dvostruko više goiva, nego onima na jugu, to,  često, ne garatuje optimalne uslove za rad u tim ustanovama

 

Teško je od  direktora osnovnih i srednjih škola na sjeveru dobiti precizne informacije o tome koliko je bilo dana kada su zimi bili skraćeni časovi ili prekinuta nastava,  zbog nedostatka lož ulja ili nafte za zagrijavanje učionica. Informacije o tome kako su im djeca bila primorana da nastavu prate u zimskim jaknama, novinarima su, uglavnom, saopštavali roditelji.

Ipak, gotovo svake godine djeca na sjeveru, po nekoliko dana su u hladnim ili nedovoljno zagrijanim učionicama.   Predstojeća zima, sigurno, neće biti izuzetak, jer se i dalje ta vrsta goriva za grijanje dijeli po vrlo čudnim kriterijumima Ministarstva prosvjete.

Naime, u svim školama, pa i onim na sjeveru, količina lož ulja određuje se prema broju učenika, a ne prema površini prostora koji se zagrijava.

Na primjer, prošle godine u martu, u kolašinskoj  osnovoj, srednjoj i muzčkoj školi nije bilo grijanja, iako su temperature u tom gradu bile „zimske“.  Zbog hladnih  učionica, odnosno, nedostatka lož ulja,  časovi  su skraćivani danima  po 10 minuta. Iz tih ustanova ni tada, kako ni godinu, odnosno,  dvije ranije nije bilo objašnjenja za takvo stanje.

Poslednjih dana januara, prije četiri godine, takođe, nestalo je lož ulja, a direktori kolašinskih školskih ustanova uložili su mnogo energije da od javnosti sakriju tu činjenicu.

Grijanje se uglavnom gasi pri kraju zime, jer nestane  lož ulja, pa potraje dok Mistrastvo prosvjete obezbijedi dodatne količine. Často se, jednostavno, na kraju grejne sezone čeka da „otopli“, pa podnošljivije temeprature, preduhitre nabavku goriva.

Članovi Savjeta roditelja, međutim, tvrde da da temparatura u učionicama, kada nema grijanja, ili se isključi, zbog štednje oko 10 sati prije podne,  ne prelazi 10-ak stepeni. Kažu i da kad su je lož ulje pri kraju menadžment škole odluči da, zarad uštede,  učionice u poslipodnevnoj smjeni grije svega sat.

„Direktori škola su jedino krivi što upornije ne traže od Ministarstva promjenu pravilnika. Vrlo često su , iako o tome ne govore zvanično,  prinuđeni   da štede lož ulje i ‘rastežu’ isporučenu količinu tokom cijele zime. Najveći problem su pravilnci.  Zamislite da se u domaćinstvima količina drva kupuje prema broju članova porodice, a ne prema tome kolika je kuća, odnosno, koliko se prostorija zagrijava. „- objašnjava član Savjeta roditelja kolašinske osnovne škole. On podsjeća  da ni početak grejne sezone ne odgvara uslovima na sjeveru.

Osim zbog nedostatka goriva,  učionice su nerijetko hladne i zbog  dotrajalosti sistema za grijanje. Početkom marta 2017. godine, opozicioni odbornici su objelodanili da su skoro dva mjeseca učenici i nastavnici mojkovačke OŠ Aleksa Đilas Bećo i SMŠ Vuksan Đukić, rade u djelimično zagrijanim prostorijama.

Iz tih ustanova, objasnili su,  te hladne zime, da je dug period neadekvatnog zagrijavanja, uzrokovan kvarom kotlova i  procedurom nabavke novih. Iste godine zbog sličnih problema nastava je bila prekinuta u školi  Tanasije Pejatović u Pljevljima.

Iz Građnskog pokreta URA, tada su upozorili  da  je u nezagrijanim učionicama na sjeveru države ugroženo zdravlje djece.

Prema  Pravilniku o normativima i standardima  za sticanje sredstava iz javnih prihoda za ustanove koje realizuju važeće  obrazovne programe,  godišnji troškovi za naftu i lož ulje određuju se na sljedeći način – 18,5 litara po jednom učeniku za škole u prvoj klimatskoj zoni ( Herceg Novi, Tivat, Budva, Bar, Kotor i Ulcinj). U drugoj klimatskoj zoni , kojoj pripadaju Podgorica i Danilovgrad,  škole dobijaju 29,6 litara po učeniku. Pljevlja, Žabljak, Cetinje, Nikšić, Šavnik, Plužine, Kolašin, Berane, Bijelo Polje, Plav, Rožaje, Andrijevica i Mojkovac pripadaju trećoj klimatskoj zoni.  Količina lož ulja  u tim opštinama  je 50 litara po učeniku.

Za razliku od lož ulja, Pravilnik predviđa da se količina uglja i drva, ukoliko ustanove koriste to za grijanje, određuje na osnovu broja prostorija.

Iako je količina ulja koja se školama na sjeveru isporučuje po tim kriterijumima 2, 7 puta veća nego na jugu, školskim ustanovama  na sjeveru, tvrde roditelji,  to ne garantuje tople učionice. Uglavnom, zbog sve manjeg broja učenika. Naslikovitiji primjer je  OŠ Risto Manojlović u Kolašinu, čija je površina skoro 7.000 m, ali ima tek nešto više od 600 učenika.

Rodtitelji kažu i da bi, pored površine, pri određivanju količine lož ulja, trebalo uzeti u obzir i materijal od kojeg je izgrađen.

Broj učenika još u nekim sjevernim opštinama, obično  ne garantuje dovoljne količine goriva, s obzirom na klimatske uslove. Tako, na primjer u Penjici je oko 600, Mojkovcu 700, Andrijevici 400, a na Žabljaku manje od 300 osnovaca. U Plužinama i Šavniku još ih je manje.

Iz Ministarstva prosvjete više puta su tvrdili da  „sve vaspitno-obrazovne ustanove u Crnoj Gori koriste energente u onim količinama koliko je potrebno da se nastava odvija nesmetano“. Ministarstvo godišnje izdvaja za ti namjene oko 3,5 miliona eura iz budžeta.

Prema istom Pravilniku, broj učenika, a ne površina je  kriterijum i pri određivanju zaposlenih na održavanju higijene. Tako na svakih 120 učenika škole imaju pravo na jednog zaposlenog higijeničara. Tako se, u nekim površinom velikim, ali po broju učenika malim ustanovama, suočavaju sa situacijom da je jedna čistačica zadužena za  1.500 m2.

                                                                                      Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

AZBESTNE CIJEVI I DALJE U VODOVODIMA: Prosipanje vode i vremena

Objavljeno prije

na

Objavio:

Azbestno-cementne cijevi jedan su od razloga što vodovodi u Crnoj Gori u svojim sistemima bilježe prosječne gubitke od blizu 70 odsto. Voda otiče mimo cijevi, kao i vrijeme da se šteta i rizici po zdravlje preduprijede. Projekat zamjene ovih cijevi, za koji je potrebno oko 150 miliona eura zastao je – ne samo zbog para, već i politike

 

Zbog zdravstvene zaštite i ogromnih tehničkih gubitaka u vodovodnim mrežama već godinama se upozorava na neophodnost zamjene azbestno-cementnih cijevi. U Crnoj Gori imamo vodovodnu mrežu od preko 600 kilometara cijevi napravljenih smješom azbesnih vlakana i cementa, materijala koji su izbačeni iz upotrebe u Evropskoj uniji još 2005. godine. U Crnoj Gori zabrana stavljanja u promet i upotrebu azbesta uvedena je Zakonom o životnoj sredini iz 2016.

Privilegiju da ne piju vodu iz azbestno-cementnih cijevi trenutno imaju samo stanovnici Plužina i Petnjice. Drugi mogu jedino da se tješe kako ne postoje pouzdani dokazi o štetnom uticaju unošenja azbestnih vlakana u organizam – ako se piju. Ako se ta vlakna udišu, dokazano su kancerogena. Iz Instituta za javno zdravlje su ranije objasnili da nijesu dovoljno razjašnjeni svi detalji u pogledu zdravstvenih efekata unošenja azbesta putem vode za piće koja prolazi kroz azbestno-cementne cijevi. Ipak se smatra da je ovakav unos daleko manje značajan sa zdravstvenog aspekta od udisanja čestica azbesta. Svjetska zdravstvena organizacija do sada nije utvrdila kancerogenost azbesta unijetog gutanjem tečnosti, pa zbog toga i ne postoje smjernice o dozvoljenoj količini u vodi. Prepoznat je rizik za radnike koji rade na uklanjanju azbestnih cijevi, jer mogu udahnuti čestice ovog materijala.

Ono što se sa sigurnošću zna je da cijevi imaju nedostatak zbog velikog gubitka vode koja protiče kroz njih – do dvije trećine.

U rješavanje ovog problema krenulo se 2019. godine, ali se nije daleko odmaklo. NVO Udruženje za unaprijeđenje vodosnadbijevanja, tretman i odlaganje otpadnih voda Crne Gore uz finansijsku podršku UNDP-a, od 9.050 eura, realizovalo je projekat Zamjena azbestnih cijevi u vodovodnim mrežama Crne Gore. Urađeni su projektni zadaci za 21 opštinu i prikupljeni podaci o ukupnoj dužini azbestnih cijevi u gradskim vodovodima koja iznosi 614,21 kilometar.

Iz Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma za Monitor objašnjavaju da ,,naredni korak koji je trebao da uslijedi jeste izrada Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi u vodovodnim mrežama i obezbjeđivanje finansijskih sredstava za implementaciju projekta. Izrada Glavnih projekata rekonstrukcije azbestno-cementnih cijevi je aktivnost koja je definisana i Akcionim planom za ispunjavanje završnih mjerila za Poglavlje 27- životna sredina i klimatske promjene. Nosilac aktivnosti je Udruženje za unapređenje vodosnabdijevanja, tretman i odvođenje otpadnih voda Crne Gore”.

NVO Udruženje vodovoda i Zajednica opština obratili su se Eko-fondu sa zahtjevom za uključivanje u projekat i finansijsku podršku. ,,Imajući u vidu da je prema procjenama Udruženja potrebno oko 150 miliona eura za realizaciju projekta i ograničena finansijska sredstva kojima raspolaže Eko-fond, dogovoreno je da Eko-fond može pružiti finansijsku podršku samo za izradu Glavnog projekta zamjene azbestno-cementnih cijevi”, kazao je za Monitor Draško Boljević, izvršni direktor Eko-fonda.

Predrag NIKOLIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ČEREČENJE SOLANE I ULCINJSKIH PREDUZEĆA: Grad stečaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Stečaj je jedna od najneomiljenijih riječi u Ulcinju. Stečajem su redovno urnisana sva nekadašnja uspješna ovdašnja  preduzeća, počevši od Agroulcinja preko građevinske firme Primorje i Hotelsko-turističkog preduzeća Ulcinjska rivijera pa sve do Solane. Zato se očekuje da će specijalni tužilac otvoriti istrage i u ovim slučajevima

 

Slučaj ulcinjske Solane pokazuje šta su pohlepa i gramzivost, uz asistenciju države u stanju da devastiraju u kratkom roku. Agonija najstarije ulcinjske kompanije kreće 2004. godine kada Eurofond, koji je kontrolisao biznismen Veselin Barović, postaje većinski vlasnik Solane Bajo Sekulić u stečaju, za oko 800.000 eura. Godinu kasnije pokreće se postupak ,,programiranog stečaja” zbog duga za struju od 13.000 eura, a u međuvremenu, Eurofond podiže kredite zalažući imovinu Solane i emitujući akcije. Banke istovremeno stavljaju pod hipoteku milione kvadratnih metara zemljišta u neposrednom zaleđu Velike plaže.

Nekadašnji rukovodilac finansija u Solani Veselin Saša Mitrović kaže da je najteži udarac ta kompanija doživjela 2010. godine kada je, kako tvrdi, ukradeno 20 hiljada tona soli i milion eura iz blagajne. „Tada je i stavljena tačka na rad Solane, a radnici opljačkani. Kasnije i izbačeni na ulicu, a da niko nije odgovarao za to. I danas kada pitate te ljude iz Privrednog suda oni govore da su radili sve po zakonu!? Zato ih mi radnici i zovemo stečajna mafija“, naglašava Mitrović.

Konačno, 2011. godine uveden je u ovu firmu klasični stečaj rješenjem Privrednog suda. Od tada kontrola nad čitavom Solanom, ostacima ostataka njene pokretne i nepokretne imovine, kao i finansijskim sredstvima, prelazi kompletno u Podgoricu.

U posljednjih deset godina organizovano  je 15 neuspješnih pokušaja prodaje imovine Solane iako je bilo sporno da li Eurofond ima pravo na korišćenje ili svojine nad zemljištem. Ovi javni oglasi služili su da  bi se kupovalo vrijeme dok se ne završi posao definitivnog uništenja Solane.

Već deveta je godina da na Solani nema berbe soli, koja je preduslov da se očuva njen biodiverzitet, te da ona i dalje bude raj za ptice, što je čini staništem koje je važno u svjetskim okvirima. Zato se ona posebno navodi u svim godišnjim izvještajima Evropske komisije za Crnu Goru.

Stečajni postupak još traje, a u toku je procedura kojom se cjelokupna imovina Solane nastoji uknjižiti kao državna svojina, dok bi Vlada Crne Gore bila označena kao nosilac prava raspolaganja. Stečajni upravnik Solane, Žarko Ostojić, najavio je čak da će podnijeti tužbe Upravnom i Privrednom sudu, zbog odluke Savjeta za privatizaciju da ne pretvori pravo korišćenja u pravo svojine, odnosno da je imovina Solane državna svojina.

Mustafa CANKA
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

NACIONALNI PARK PROKLETIJE ŽRTVA BESPRAVNE GRADNJE: Uništavanje šume na privatnom posjedu zakon ne prepoznaje

Objavljeno prije

na

Objavio:

Gusinjanin Đ.V. u potpunosti je uništio planinarsku stazu ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje, kada je odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila

 

Planinarska staza ka Volušnici u zaštićenom području Nacionalnog parka (NP) Prokletije – dolini Grebaje u potpunosti je uništena kada je Gusinjanin Đ.V, uz pomoć građevinskih mašina odlučio da postojeći putić proširi i produži kako bi došao do svog posjeda. Reakcija nadležnih službi je zakasnila. Prilikom probijanja puta dužine kilometar, oko 300 stabala oboreno je, srušeno, polomljeno ili iščupano, a zemljište isprevrtano.

Radovi su trajali dva dana, 6. i 7. maja. Prema riječima direktora NP Prokletije Marinka Bajraktarovića, nadzornik tog terena je drugog dana radova čuo mašine i zaustavio ih. Uprava nacionalnog parka o tome je obavijestila Upravu za inspekcijske poslove i Komunalnu inspekciju Opštine Gusinje dva dana kasnije – 9. maja. Inspekcija je na lice mjesta izašla sjutradan, a nadzoru su prisustvovali direktor i radnik službe zaštite NP Prokletije i Đ.V. Tada je konstatovano da su radovi sprovedeni na zemljištu u vlasništvu Gusinjanina. Oko 400 metara staze, širine tri metra, vlasnik je proširio, i taj se dio nalazi u trećoj zoni zaštite NP Prokletije. Ostalih 600 metara je u potpunosti novoizgrađen put, i to u drugoj zoni zaštite parka.

,,Nijesmo dali saglasnost za izvođenje radova u zaštićenom području Prokletija. U toku je proces u kome su preduzete mjere u saradnji sa Upravom za inspekcijske poslove i lokalnom upravom u Gusinju. Obiđen je teren, sačinjen izvještaj, a radovi su stopirani u istom trenutku kada ih je nadzornik uočio, i ne stoje tvrdnje da su se nelegalne radnje vršile naočigled zaposlenih u NP Prokletije, već su sve radnje učinjene po važećim zakonskim procedurama”, naveli su iz Nacionalnih parkova Crne Gore (NPCG) u saopštenju.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 20. maja ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo