Povežite se sa nama

OKO NAS

DVIJE STRANE ULCINJA: Ljepota u sjenci otpada

Objavljeno prije

na

Turistička organizacija Ulcinja nedavno je iznad Valdanosa izgradila vidikovac, sa kojeg se pruža predivan pogled na uvalu. Postalo je to omiljeno mjesto odmora za mještane, turiste i posjetioce, ali pod uslovom da ne primijete raznovrsni otpad koji se nalazi svuda okolo. Šut, smeće organskog porijekla, plastika, staklo, gume, samo su neki od „ukrasa” okoline vidokovca.

Slične scene dočekale su prve goste koji su za prvomajske praznike došli na ulcinjsku rivijeru. A kojih je bilo oko deset hiljada, možda nikada više u tom periodu. Posebno je bilo ružno vidjeti razbacano smeće i kabasti otpad u Štoju, u neposrednom zaleđu Velike plaže, i na obalama Bojane.

Iz Javnog preduzeća ,,Komunalne djelatnosti” u Ulcinju kažu da redovno prazne kontejnere, a da su u obavezi da kabasti otpad uklanjaju – subotom i nedjeljom. Za ružne slike navode da su odraz neodgovornosti i nemarnosti građana.

Nevjerovatno je da u ovoj opštini ne postoji lokacija za deponovanje kabastog otpada.

,,To je problem koji zahtijeva hitno rješavanje, posebno zbog činjenice da su pred nama mjeseci kada se po pravilu povećava količina biološkog i građevinskog otpada”, izjavio je još prošle godine u ovo doba direktor te firme Skender Kalezić navodeći da očekuje da se to pitanje riješi u organima lokalne samouprave.

Prema Lokalnom planu upravljanja otpadom, koji je usvojio opštinski parlament, i Prostorno-urbanističkom planu Ulcinja, određeno je da ta lokacija bude u selu Gaču. Od toga se odustalo nakon što su se pobunili mještani tog sela. Ranije su to učinili mještani sela Kruče, jer je kabasti otpad odlagan na deponiji Hije, koja je zatvorena još 2012. Nalazila se, inače, na brdu Mavrijan, nekoliko stotina metara od mora!?

Rukovodstvo Komunalnog se već osam mjeseci dovija na razne načine sa odlaganjem ove vrste otpada, dok građani pokreću tužbe protiv čelnika tog javnog preduzeća. Rješenja nema ni odlazeća opštinska vlast. Niti ga, čini se, traži iako se približava glavna sezona.

Ogromno odlagalište otpada je i Port Milena, nekada najveće mrijestilište ribe na Mediteranu. Ovaj kanal je više od dvije decenije ekološka bomba. Odavde se posebno ljeti širi nesnosni smrad.

,,Ovako mi čekamo sezonu već godinama. Ljeti kanalizacija smrdi, posebno predveče kada se svi vraćaju s plaže. No, mi sami ne možemo popraviti situaciju. Obećavaju godinama da će riješiti problem, ali to nikako da se dogodi”, kaže mještanin Cano Ljazoja. On kaže da na pitanje turista što to smrdi samo slegnu ramenima.

Tone otpada razbacane su i po ulcinjskim plažama gdje dospijeva Bojanom iz unutrašnjosti, a potom radom morskih struja. „Kada se podigne vodostaj, voda pokupi sve sa obala i izbaci na ušće ili kod nas. Najveći dio završi u moru. Mi pokupimo to što ima oko kućica, ali ne možemo da očistimo čitavu prirodu”, kaže ribar Boris Mihailović.

Prema riječima Mahmuta Karastanovića iz NVO-a Bojana, u smeću koje pristiže ima svega: od igle do lokomotive, ali najviše zabrinjava medicinski otpad. ,,Za nekoliko godina, ako se ne riješi, ovo će postati pustinja, a od prelijepog ostrva Ada – smetlište”, kaže on. ,,Zbog zagađenja sve je manje ribe u toj rijeci, a voda je veoma lošeg kvaliteta na ušću Bojane u Jadransko more”, upozorava Karastanović.

Na pritužbe da je za ovakvo stanje odgovorno i Javno preduzeće za upravljanje morskim dobrom, odgovaraju da su tokom prošle godine na žiro-račun Opštine Ulcinj uplatili preko 700.000 eura. ,,Taj prihod u skladu sa Zakonom o finansiranju lokalne samouprave i u skladu sa Ugovorom o korišćenju i namjeni prihoda od naknada za korišćenje morskog dobra zaključenog između Javnog preduzeća za upravljanje morskim dobrom i opštine, je namijenjen za održavanje komunalnog reda u zoni morskog dobra”, navode iz tog preduzeća.

Bez podrške Opštine, sa ogromnim brojem zapošljenih kojima zarade kasne šest mjeseci, visokim kreditnim i poreskim obavezama, ulcinjski komunalci više ne mogu da odgovore svim zahtjevima.

Zato je očekivano smatraju u URA, što su posegnuli za dokazanim rješenjem: povećali su račune za odvod smeća. ,,Najlakše je povećati cijene usluga i udariti po redovnim platišama. Ali, to je legalna pljačka! Nema mjesta u svijetu gdje su računi za odvod smeća jednaki ili čak i veći od računa za električnu energiju” ukazuju iz ove opozicione stranke.

Smeće i nelegalne mini deponije su prvo što primijete strani gosti. „Njihove pritužbe se uglavnom odnose na smeće, buku (muzika iz ugostiteljskih objekata), nestanak struje i vode, nelegalno izdavanje smještaja, neizdavanje fiskalnih računa i nepoštovanje pravilnika o kupalištima”, kažu u Nacionalnoj turističkoj organizaciji Crne Gore.

Iz NVO Zeleni korak upozoravaju da je pojava na desetine deponija velika antipropaganda za ulcinjski turizam. ,,To je naša velika sramota. Lokalna vlast ne čini ništa da riješi problem. Ako sezona bude dobra lokacije Bojane, Valdanosa, naših plaža, će da vrve od turista. Zamislite kada vide smeće, kako će reagovati. Smijaće nam se ljudi šta smo dozvolili da nam ovako izgledaju lokaliteti koje promovišemo kao turistič-ke bisere”, kaže izvršni direktor te organizacije Dželjal Hodžić.

On ističe da mi moramo poštovati sebe i našu prirodnu sredinu, kako bi i gosti poštovali nas tj. našu okolinu. ,,Ako ovako nastavimo, nećemo daleko stići. Nevjerovatno, ako se zna da je prije više od tri decenije Ulcinj bio zvanično proglašen najčistijim gradom na čitavoj jadranskoj obali”, zaključuje čelnik Zelenog koraka.

Mustafa CANKA

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo