Povežite se sa nama

OKO NAS

HOĆE LI KOLAŠIN DOBITI JOŠ JEDNU ZAOBILAZNICU: Zasad samo u naslovu

Objavljeno prije

na

Brojne saobraćajne izazove koji očekuju Kolašin, nakon završteka dionice  auto-puta i rekonstrukcije puta  prema Beranama, u ID PUP-a riješili su zaobilaznicom. Za taj budući projekat, za sada postoji samo idejno rješenje, ali i mnoga otvorena pitanja i zamjerke

 

Nova kolašinska zaobilaznice trebalo bi  da rastereti gradsku saobraćajnu infrastrukturu  od velikog broja automobila sa auto-puta,  prema ski centrima. Takođe i od očekivanog velikog broja vozila, tokom ljeta, koji će, na putu od Berana prema Podgorici i primorju, koristiti tunel ispod Bjelasice.

Prema nacrtu Izmjena i dopuna Prostorno-urbanističkog plana (ID PUP),   trasa TE zaobilaznice trebalo bi da  počinje u naselju Vladoš i prelazi preko brda na kojem je tvđava Barutana. Zatim da prolazi uzvišenjima iznad naselja Gornji Pažanj, sve do Željezničke stanice. Od Željezničke stanice nastavlja iznad i  uporedo sa prugom, duž naselja Drpe. Završava se do željezničkog mosta na rijeci Svinjači, neposredno prije restorana Savardak.

Dajući primjedbe na taj dokument građevinski inženjer Simeun Matović, primjećuje da je, za nekog,  ko iz Podgorice ide na skijališta,  kraći put ako koristi postojeću gradsku saobraćajnu  infrastrukturu, nego  što bi bilo korišćenje zaobilaznice,  onako kako je zamišljena.

Zaobilaznica nije kolašinski  saobraćajni infrastrukturni prioritet  smatra i predsjednik Skupštine opštine (SO ) Milan Đukić. Projektu zaobilaznice, treba, kaže on, pristupiti odgovorno i promišljeno, jer je unapređenje saobraćajne infrastrukture, jedan od osnovnih preduslova razvoja opštine.

,,Završetak prve dionice auto-puta, izgradnja Ski-centra 1600, završetak tunela ispod Bjelasice i puta Kolašin – Berane i novi hotelski kapaciteti, već nameću brojne izazove pred lokalnu samoupravu i Vladu Crne Gore. Jasno je da će se značajno uvećati turistički i saobraćajni promet u Kolašinu i da će to stvoriti veliki pritisak na postojeće saobraćajnice na prilazu i u samom gradu”, kaže Đukić za Monitor.

Saobraćajnica od Mateševa do Kolašina, objašnjava,  ne zadovoljava parametre pristupne saobraćajnice auto-putu. ,,Ni gradske saobraćajnice kroz Kolašin trenutno ne mogu prihvatiti veliki broj automobila i autobusa sa auto-puta prema Bjelasici i ski-centru”, kaže Đukić.  On upozorava da gradska saobraćajna infrastruktura, nije spremna da prihvati očekivano veliki broj automobila iz pravca Berana kroz novi tunel ispod Bjelasice prema auto-putu i Primorju.

,,Sve ovo ukazuje da nas vrlo brzo u Kolašinu očekuju saobraćajni izazovi u zimskoj i ljetnjoj sezoni. Zbog toga se rodila ideja da se u ID PUP Kolašin, između ostalog, uvrsti i zaobilaznica oko Kolašina. Smatram da se projektu zaobilaznice treba pristupiti mnogo kvalitetnije i odgovornije u budućem periodu”, zaključuje  Đukić.   „   Nije dovoljno ucrtati trasu zaobilaznice na osnovu idejnog rješenja”.

Za tako velike i skupe projekte, smatra, potrebna je sveobuvatna analiza, integralan pristup, bliska saradnja lokalnih i državnih organa i aktivno učešće građana i javnosti. ,,Faktori koji će uticati na unapređenje saobraćajne infrastrukture u Kolašinu su i finansijska kriza i očigledan nedostatka sredstava u državnom budžetu za kapitalne projekte. Smatram da je prioritet unapređenje saobraćajnice, od raskrsnice u naselju Polje do ski-centra. Kružni tok umjesto raskrsnice u Polju, proširenje saobraćajnice i izgradnja trotoara do Mušovića Rijeke, transformisali bi tu ulicu u tranzitnu saobraćajnicu i ubrzali saobraćaj kroz naselje Polje. Treća traka od Mušovića Rijeke do ski-centra rasteretila bi i grad i planinu. Tada bi vrlo brzo mogla da se analizira i potreba za višestruko skupljom zaobilaznicom”, kaže sagovornik Monitora.

Dosta rezervi oko idejnog rješenja zaobilaznice ima i ekološki aktivista Janko  Šćepanović. On kaže da su minulih decenija kapitalni projekti u Kolašinu izvođeni sa naduvanim budžetima, nejasnim planovima, namještenim tenderima, katastrofalnim kvalitetom radova…“ Često, i bez kvalitenog nadozora i  sa slabom ili nikakvom funkcionalnošću ili upotrebnom vrijednošću”.

Šćepanović podsjeća na prvu kolašinsku zabilaznicu. Ta skupa saobraćajnica građena 1996. godine, trebalo je da teretni saobraćaj izmjesti sa gradskih ulica. Pokazalo se  da je jedina korist od tog prjekta bila  ta što su mještani jednog prigradskog naselja dobili asfalt, nakon više decenije čekanja.  ,,Postojeće idejno rješenje zaobilaznice liči na vještačko guranje još jednog projekta, koji bi koštao  desetine milona, bez jasne ideje o neophodnosti”.

On upozorava da bi projekt mogao imati  ogromne posljedice po budžet i okolinu grada,  koji pokušava da se nametne kao turističko mjesto. „U idejnom rješenju zaobilaznice sve je problematicno –  ekonomska opravdanost statistike koja se navodi kao jedan od razloga,  opravdanosti prethodne zaobilaznice… Takođe, problemtična je i dužina zaobilaznice, u odnosu na osnovni put, tipa saobraćaja koji bi se odvijao njome”, kaže Šćepanović.

On kaže da bi, eventualno favorizovanje projekta zaobilaznice u odnosu na druge  za opštinu potrebnije projekte, bilo zabrinjavajuće.  „Naročito što bi taj projekat uzrokovao potpunu devastaciju pejzaža  u neposrednom zaleđu Kolašina“.

U teškoj ekonomskoj situaciji u  Crnoj Gori, kapitalne prioritete, tvrdi Đukić, treba da utvrđuju institucije, struka i javni interes. Sve to treba da se odvija, kaže on,  bez uticaja građevinskih lobija iz zemlje ili okruženja.

,,Istovremeno, izvođače građevinskih radova ne smijemo vezati samo za jednu političku strukturu.  Dokazano da su oni „raznovrsno“ zastupljeni u gotovo svim opštinama, od Budve i Podgorice do Bijelog Polja i Rožaja, kao i u svim susjednim državama.  Zbog svega toga, ja lobiram za građane i njihov interes, koji mora biti važniji od desetina neuposlenih kamiona i bagera”, poručuje predsjednik kolašinskog lokalnog parlamenta.

On smatra da bi  decentralizacija i transparentnost procesa planiranja i odlučivanja, smanjile rizike „pogrešnih“ ili „skupih“ projekata. Skupi su, objašnjava Đukić,  i oni finansijski neodrživi i neisplativi, ali i oni koji su ekološki neprihvatljivi. ,,Kod nas u Kolašinu,  brzo će se  uvidjeti korist tunela kroz Bjelasicu. Već smo se, nažalost, uvjerili u posljedice probijanja novog puta koje je potpuno devastiralo fizionomiju i pejzaž na tom dijelu ove planine”, zaključuje on.

Đukić je i ranije imao brojne primjedbe na rješenja u ID PUP-a. Kako je ocijenio, građani Kolašina nijesu imali kvalitetnu priliku da učestvuju u kreiranju tog dokumenta.

Građani su, tvrdio je on,  nezadovoljni ograničenjima za gradnju objekata van zahvata PUP-a u prigradskim naseljima, predviđenim zelenim površinama na privatnim parcelama u centru. Takođe, i ograničenjima koja će blokirati pokretanje malih porodičnih biznisa, zapošljavanje i podizanje životnog standarda u situaciji ekonomske krize i odseljavanje stanovništva.

Međutim, kako je kazao, u ID PUP-a i te kako se vodilo računa o interesima rupnog kapitala. Prenio je i nezadovoljstvo građana oko betonizacije Bjelasice i divlje gradnje na njoj, te oko  tretmana otpadnih i fekalnih voda sa planine.

                                                                             Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

PODRŠKA ŽENSKOM PREDUZETNIŠTVU NA SJEVERU: Mrvice iz opštinskih kasa

Objavljeno prije

na

Objavio:

Većina opština ispoštovala je formalnu obavezu, pa su i ove godine opredijelili sredstva za podršku sugrađankama koje bi da pokrenu ili unaprijede svoje biznise. Međutim, prema broju i vrsti projekata kojima su konkurisale, jasno je da se žene na sjeveru još sa strahom upuštaju u preduzetništvo

 

Prema ocjeni Privredne komore Crne Gore (PKCG) žensko preduzetništvo je najbrže rastuća kategorija u preduzetničkom svijetu. Podrška s lokalnog nivoa tom vidu ženskih poslovnih incijativa, ipak, na sjeveru, stagnira već tri godine. U većini opština, bez obzira na visnu budžeta, sredstva koja se godišnje izdvaju da osnaže žene preduzetnice ne prelazi 10.000 eura. Tako je, na primjer, u Brenama, čija je opštinska kasa ove godine „teška“ više od devet miliona eura, ali i u Kolašinu i Mojkovcu čiji su dvanaestomjesečni prihodi polovinu tog iznosa.

Odluku da pomažu sugrađankama, koje bi da se oprobaju ili unaprijede svoje biznise, opštine u Crnoj Gori nijesu donijele same. Ženska politička mreža (ŽPM) uspjela je 2018. godine da se izbori da se u lokalnim budžetima opredijele posebna sredstva namijena podsticaju razvoja ženskog preduzetništva. Naredne godine, oko 15 opština uvelo je posebnu budžetsku liniju za podršku preduzetništvu  svojih sugrađanki.

No, od tada do danas, sredstva koja se izdvaju za tu namjenu ostaju ista, s izuzetkom rijetkih opština koje su ih povećale. Na primjer, nakon što je dvije godine zaredom u budžetu Opštine Bijelo Polje za žensko preduzetništvo izdvajano po 10.000 eura, ove godine su taj iznos udvostručili. Očekivano, s obzirom na to da su bjelopljski prihodi i rashodi planirani na skoro 12,5 milona eura.

Berane ne slijedi taj primjer. Iz budžeta će ove, kao i prethodne dvije  godine,  izdvojiti  samo 10.000 eura za sufinasiranje biznis planova žena u tom gradu.

Iz Opštine su najavili da će podržati projekte koji podstiču ekonomski razvoj opštine, predviđaju otvaranje novih radnih mjesta, podstiču razvoj poljoprivrede i ruralnog područja… Prednost će imati i projekti koji podstiču razvoj organske poljoprivredne proizvodnje, turizam, doprinose afirmaciji i valorizaciji kulturnog potencijala…

Dragana ŠĆEPANOVIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

BOGATSVO LJEKOVITOG I AROMATIČNOG BILJA U CRNOJ GORI: OD KANTARIONA DO BRĐANKE: Zaboravljeni rasadnik mogućnosti

Objavljeno prije

na

Objavio:

Crna Gora je, sa svojih četiri hiljade vrsta biljaka koje žive na njenoj teritoriji, u odnosu na svoju veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Šanse za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima

 

Sakupljanje ljekovitog i aromatičnog bilja može biti veoma isplativa  djelatnost u Crnoj Gori. Oko četiri hiljade vrsta bilja živi na njenoj teritoriji. Od toga, preko 700 vrsta ljekovitog bilja je u upotrebi. Flora Evrope broji oko 11 hiljada različitih biljaka, a Balkansko poluostrvo oko devet.  Crna Gora je, u odnosu na veličinu, centar raznovrsnosti i velikog broja endema. Mogućnosti za njihovu eksploataciju su brojne, ali uz mjere zaštite i očuvanja prirode, kao i podrške malobrojnim uzgajivačima i proizvođačima.

,,Prepoznavanje i poznavanje biljaka je velika vještina koja se stiče godinama”, objašnjava za Monitor biološkinja Dragana Saveljić. Pravilno sakupljanje ljekovitog bilja podrazumijeva posjedovanje osnovnog botaničkog znanja – sposobnost poznavanja vrste i njene biologije i ekologije, gdje raste, kako se razmnožava, u kojoj fazi je najbolje brati i slično. ,,Iako naizgled veoma slične, biljke se među sobom veoma razlikuju po sastavu i kvalitetu biljne droge. Ako se sakupi biljka koja nema upotrebnu vrijednost, sve mora da se baci, trud propada. Još je gore da  ljekovitu biljku zamijenite sa potencijalno ili stvarno otrovnom, odnosno štetnom vrstom.  Bilo je trovanja ljudi, i sa fatalnim ishodom, zbog nepoznavanja ljekovite flore”, kaže Saveljićeva.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ŠUME I POHARE: Ima li kraja

Objavljeno prije

na

Objavio:

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore upozoravaju da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta.  Ovih su dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem kako bi se hitno zaustavila  nezakonita eksploatacija državnih šuma od privilegovanih koncesionara, tajkuna

 

Drvoprerađivači sa sjevera Crne Gore poručili su da se hitno mora zaustaviti dalja nezakonita eksploatacija državnih šuma od, kako kažu, privilegovanih koncesionara. Preciznije – tajkuna.

Oni su se ovih dana u Plavu dogovorili da formiraju delegaciju koja će zatražiti hitan sastanak sa premijerom Zdravkom Krivokapićem i njegovim saradnicima. Cilj je definisanje daljih koraka oko gazdovanja državnim šumama.

Koliko štete trpe drvoprerađivači, građani, lokalne samouprave i država od gazdovanja neki od njih su stavili i na papir.

Plavljanin Edin Šarkinović kaže da država i lokalne zajednice gube ogromne prihode, zbog toga što se ne obavlja finalna obrada drveta. Prema njegovim riječima, koncesionari dobijaju drvnu masu po cijeni sedamnaest eura za kubik.

„Bilo koji od njih, koji se mogu na prste ruke prebrojati, za neku za njih smiješnu količinu od 5.000 kubika dobije za 85.000 eura, a PDV na tu sumu iznosi 17.500 eura. Ako bi tu količinu sirovine izrezali, osušili i uglačili na standardnu debljinu, dobili bi vrijednost od 1.550.000 eura, a PDV bi bio 325.000 eura” – kaže Šarkinović.

On napominje da bi složenije obrade, poput izrade vrata, dostizale trostruko veće iznose. „Ovo dovoljno govori koliko se gubi što nema finalne obrade i što se izvozi oblovina” – objašnjava Šarkinović. Da ovakav način gazdovanja šumama nije pošten i ne donosi nikakvu dodatnu vrijednost Crnoj Gori, prošle sedmice saopštio je i premijer Krivokapić. On je najavio suzbijanje mnogih problema koji su, kako je rekao, prerasli  čak i u organizovani kriminal. „Došlo je vrijeme da se stane na put svima koji bjesomučno koriste šume, uništavaju puteve, a ne daju nikakve dodatne vrijednosti Crnoj Gori” – izjavio je premijer prilikom posjete Beranama.

Ta izjava premijera Krivokapića je ohrabrila drvoprerađivače da se okupe u Plavu. Saglasili su se da se samo zajedničkim djelovanjem svih drvoprerađivača i nevladinih organizacija koje se bave zaštitom prirodnih i drugih vrijednosti, može zaustaviti pohara i uništavanje državnih šuma.

„Ovaj skup su podržale 62 nevladine organizacije iz čitave Crne Gore. Konačno se mora stati na kraj nezakonitim radnjama. Zadatak radnog tijela kojeg smo formirali biće da se u razgovoru sa premijerom Kivokapićem i njegovim saradnicima iznađe najbolji model za upravljanje državnim šumama. Tu se, prije svega, moraju zaštititi interesi lokalnog stanovništva i dati šansa drvoprerađivačima da, baveći se finalnom preradom drveta, lako dolaze do sirovine, što do sada nije bio slučaj” – kaže Esko Barjaktarović, drvoprerađivač iz Plava. Sa tog skupa je poručeno da se više ne smije dozvoliti da koncesionari sa strane raubuju državne šume, a da pritom lokalno stanovnioštvo ne može da obzbijedi ni ogrjevno drvo.

Tufik SOFTIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora od 30. jula ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo