Povežite se sa nama

OKO NAS

KOLAŠIN: TEŽAK  PUT DO BRENDA ZA MORAČKU ŠLJIVU: Čeka se vjetar u leđa

Objavljeno prije

na

Otkako je prije deset godina propao pokušaj Donjomoračana da uz pomoć stranih stručnjaka svoju šljivovicu legalno plasiraju na tržište, ne gaje više nadu da će se to ikada desiti. I pored toga, za sada, sve što proizvedu uspješno prodaju, dovijajući se na razne načine. Ipak, tvrde da bi njihova domaća rakija bila reprezentativan proizvod, čak i na evropskom tržištu

 

U donjomoračkim kućama u prošlosti kad na trpezi nije bilo dovoljno  ni hljeba, domaće  „šljive“ nije nikad falilo. Uz to piće  se rađalo, udavalo, ženilo i umiralo…Donjomoračani decenijama znatno doprinose kućnom budžetu prodajući to piće. Ni danas se  u kolašinskom kraju za litar „moračke“ ne žali para. I pored neospornog kvaliteta, specifične tehnologije proizvodnje i  tražnje na tržištu,  u tom kraju nikad nijesu uspjeli da „brendiraju“  proizvod zbog kojeg su ponosni.

„Odavno je moračka ‘šljiva’ trebalo da osvoji regularno tržište u regionu, ali i šire. Nažalost, svi pokušaji da do toga dođe su propadali nekako pred sam kraj procesa. Komplikovane procedure, ali i, uvjerio sam se, nespremnost nadležnih na državnom nivou da ovom proizvdu daju mjesto koje zaslužuje, bile su osnovne kočnice“, kaže za Monitor jedan od  proizvođača najkvalitetnije rakije Momo Rakočević iz sela Prekobrđe.

On podsjeća kako su Donjomoračani prije deset godina bili najbliže tome da zaštite svoju „šljivu“. Kroz projekat, posvećen organskoj proizvodnji, pomagali su im stručnjaci iz Njemačke i Švajcarske. Oni su nudili i 7.000 eura kao novčanu donaciju, ostatak novca trebalo je da obezbijede  proizvođači.  Nijesu to bile, kaže Rakočević, male pare, a pomoći, s lokalnog ili državnog nivoa, nijesu se mogli nadati. Bez novca, projekat je propao.

„Od tada  nema više pokušaja. Sada je situacija poprilično haotična. Proizvodi svako na svoj način i prodaje po cijeni koja mu odogvora. Prosječna cijena litra rakije, proizvedene u Morači, kreće se od osam do deset eura. To, ukoliko je proizvedena na tradicionalan način, uz mnogo truda i od kvalitetnih šljiva. Nažalost, ima nekih domaćina, koji sve te kriterijume zanemeruju, pa kafanama prodaju i po dva-tri eura litar.“

Rakočević objašnjava da su zbog specifične klime i zemljišta šljive u Morači posebnog kvaliteta,  pa i alkoholno piće od njih ima specifičnosti koje se ne mogu postići u drugim krajevima države ili regiona. U tom kraju kolašinske opštine dominira „požeška“ šljiva. Za litar kvalitetnog pića, potrebno je osam do deset  kilograma zrelih plodova. Njemci  i Švajcarci, koji su prije deceniju pomagali da se rakija iz Morače legalno i bolje pozicionira na tržištu, nijesu nalazili mane ni tradicionalnom načinu na koji se proizvodi.

„Pored klime i zemljišta, prednosti su nam bile i to što na 100 kilometara nije bilo nijedne fabrike, kao izvora zagađenosti. Oko 20 domaćinstava,  u to doba,  kada je riječ o procesu proizvodnje, potpuno je zadovoljavalo visoke ekološke standarde. Ne sumnjam da bi tako bilo i sada. Nemamo mi razloga da se plašimo standarda Evropske unije. Prije bih rekao da neko želi da nametne stav da je teško pratiti te zahtjeve“, objašnjava Rakočević.

Rakija se tradicionalno pakuje u staklenu ambalažu a  prije toga čuva u drvenim buradima. Skladišti  se u podrumima, koji su, uglavnom, ozidani kamenom. „Trebalo bi , možda, još provjeriti starost kazana u kojima se rakija peče i zamijeniti  ih novijim. Nakon toga, ne bi bilo bojazni od kriterijuma koji važe u toj oblasti poljoprivrede“,  kaže naš sagovornik.

Moračani su saglasni da je prije nego što bi ponovo krenuli u komplikovane procedure za dobijenje „brenda“ za svoj proizvod, ponovo trebalo osnovati udruženje.

Formiranje udruženja, tvrde u kolašinskoj lokalnoj upravi,  jedan je od prioriteta kada je riječ o podsticajnim mjerama za poljoprivrednike.

„Kolašinskoj poljoprivredi neophodna je energija udruživanja. Čak i najorganizovaniji i najproduktivniji poljoprivredni proizvođači  na području naše opštine nemaju mogućnosti za kvalitetne samostalne nastupe na tržištu. Čine se prvi koraci, pa smo s puno ambicija prihvatili inicijativu iz Donje Morače da se započne formiranje udruženja proizvo]ača domaće rakije. U tu svrhu smo izdvojili i 10.000 eura“, objašnjava predsjednik Opštine Milosav Bulatović.

Formiranje udruženja, očekuje on, stvoriće mogućnosti i za podizanje kvaliteta domaće rakije, ali i za obezbjeđivanje  potrebnih sertifikata za nastup na tržištu.

„Ubrzo će se inicijativa pretvoriti u organizacione oblike: udruženje će postaviti norme i standarde po kojima će se ovdašnja tradicija  u proizvodnji domaće rakije transformisati u sertifikovana pakovanja spremna za inostrana tržišta“,-  najvaljuje predsjednik Opštne.

U Donjoj Morači kažu da ne mogu pratiti Bulatovićev optimizam dok ne vide prve konkretne poteze.  Podsjećaju kako su, kroz inostranu podršku,  prije deset godina,  obezbijedili novac za fabriku za preradu voća. Opština je trebalo  samo da obezbijedi objekat, gdje bi pogon bio smješten.

„Mjeseci moljakanja nijesu urodili plodom. Od nekoliko mogućnosti, to jest, praznih objekata na području Donje Morače, od Opštine nijesmo dobili nijedan  gdje bi mogli da smjestimo mašine. Tako smo izgubili znatna sredstva, koja bi oživjela voćarstvo u ovom kraju“, objašnjavaju mještani.

Nekolicina Moračana imali su brojne probleme kada su krenuli da traže sertifikate za piće koje proizvode. Obično se, tvrde, sve završavalo poslije uloženog novca i truda na negativnim odgovorima iz resornog ministarstva. Dobijali su objašnjanje da su propustili nešto u proceduri, da su zakasnili i slično. Prije nekoliko godina, kaže jedan od njih, tražio je dozvolu da može da peče rakiju od kruške „viljamovke“ koja je rodila na njegovom imanju.  Iz  ministarstva su ga savjetovali  da nađe tržište za voće što, naravno, nije uspio.

U Donjoj Morači sigurni su da umiju da proizvedu alkoholna pića „dostojna konkurencije s najpoznatijim svjetskim brendovima“. Procedure za dobijanje sertifikata nijesu im najjasnije i izgledaju im komplikovano i skupo. Ne kriju ni sumnju da nadležnim s državnog nivoa, možda, nije u interesu da moračka šljiva  bude „regularan i kvalitetan proizvod na domaćem tržištu.“

Svjesni su da i oni treba da učine još puno toga kako bi obezbijedili  što dosljednije poštovanje tradicionalnog načina prizvodnje i savremenih standarda.

„Prije svega, jačina šljive ne treba da prelazi 38 do 40 ‘gradi’. Sada, nažalost, peku mnogo jaču rakiju, što znatno utiče na aromu i neka specifična svojstva. Ni u jednoj od rakija ne smije biti dodatog šećera jer je to, prosto, tradicija. Šećeruša, tako se zove rakija u čiju kominu ili trop neki  sipaju šećer džakovima. Takva komina daje mnogo više rakije ali “od nje boli glava”…“

Rakočević objašnjava i kako bi, što se ranije praktikovalo, šljiva, prije nego što dospije na tržište,  trebalo da odstoji najmanje godinu. Potrebno je i da „prevri“ desetak puta. Sada je  drugačije.  Zbog velike potražnje i zbog nedostatka novca u domaćinstvima proizvođača, gotovo sva ispečena rakija proda se za dva mjeseca.

„Ipak, znam da na desetine domaćinstava u ovom kraju mogu da  proizvode  u skladu s najvišim evropskim standardima. Treba nam vjetar u leđa od nadležnih institucija, savjeti i olakšavanje procedura. Poslije toga, ne bojimo se za mjesto šljive na tržištu.  Pored toga što je donjomorački ponos, ta rakija bi mogla postati i državni vrlo lako i za vrlo kratko vrijeme“, siguran je Rakočević.

 

Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

Izdvojeno

RUŠENJE BRDA LJUBOVIĆ: Novi učinak galopirajuće pohlepe

Objavljeno prije

na

Objavio:

Ovonedjeljna dešavanja na brdu Ljubović još jednom su pokazala da nemamo institucije koje su spremne da ispred privatnog, stave javni interes. Ponavlja se stara praksa – prebacivanje tereta odgovornosti, a ispaštaju priroda i građani

 

,,Ranije odluke o urbanizaciji Podgorice tek kad dobiju završnicu na terenu, mogu dobiti i reakciju od građana. To znači da su donošene u netransparentnoj atmosferi i očito samo u korist investitora, a na štetu građana i prirode. I slučaj brda Ljubović ide u prilog tome“, kaže za Monitor Predrag Tomović iz Podgorice, jedan od građana koji je učestvovao u akciji čišćenja Ljubovića, nakon što je ove nedjelje srušen veliki dio brda sa sjeverne strane, iza nekadašnjeg Hotela Ljubović.

Gradnja na Ljuboviću naišla je na snažnu osudu građana i brojnih ekoloških aktivista. Neki su se, na spontanom protestu, ispriječili ispred mašina i zaustavili ih. Oburdane stijene. Iščupano žbunje. Posječeni borovi. To je, iza radova teške mehanizacije, pikamera i bagera, ostalo od dijela jedne od posljednjih park-šuma u Podgorici.

Na tom mjestu je bila planirana izgradnja nove ulice koju finansira Glavni grad Podgorica, u sklopu opremanja urbanističke parcele u okviru Detaljnog urbanističkog plana (DUP) Pobrežje – Zona G. Na toj parceli je, inače, u toku izgradnja stambeno-poslovnog objekta kompanije AD UTIP Crna Gora – City hotel, koja je 2018. godine, uz saglasnost nadležnih institucija, srušila zgradu nekadašnjeg Hotela Ljubović kako bi obezbijedila prostor za gradnju tog kompleksa.

,,Radovi na Ljuboviću, po ko zna koji put, pokazuju da je planiranje glavnog grada, ali i svih drugih gradova u Crnoj Gori, potpuno stihijsko i to kroz više aspekata”, ističe za Monitor arhitektica Biljana Gligorić i jedna od osnivačica NVO Expeditio.

Prvi od njih je odnos prema kulturnom nasljeđu. ,,Nije bilo institucije koja bi spriječila rušenje Hotela Ljubović koji je imao nesumljivu arhitektonsku i ambijentalnu vrijednost. O odnosu prema životnoj sredini najbolje govori to što nije bilo ni procesa ni institucije koji bi odbranili uništavanje brda i njegovog zelenila zarad jedne, cijenim, nepotrebne saobraćajnice i objekta. Nonšalantan je odnos prema procedurama u ovakvim projektima, gdje se, skoro uvijek, nađu ozbiljni propusti. Da i ne govorimo o nekontrolisanoj i prekomernoj izgradnji stanova, koja se ne temelji ni na kakvim analizama potreba, trendovima, strategijama. To nas vodi u, dugoročno, ozbiljne poremećaje ove grane privrede i tržišta nekretnina”, napominje Gligorić.

Ministarstvo ekologije, prostornog planiranja i urbanizma (MEPPU) je, nakon obavljenog inspekcijskog pregleda, zabranilo gradnju ulice. Kako su objasnili, prijava građenja od 25. marta ove godine, podnijeta od investitora, Agencije za izgradnju i razvoj Podgorice, nije u skladu sa zakonom, jer je urbanističko-građevinski inspektor utvrdio da tom prilikom nije dostavljen elaborat parcelacije prema DUP-u, kao i da nisu riješeni imovinsko-pravni odnosi u pogledu katastarskih parcela. Investitor se, shodno Zakonu o upravnom postupku, nije izjasnio o tim tvrdnjama.

Iz Glavnog grada su za Monitor negirali navode MEPPU-a, kažu da su neosnovani i da predstavljaju pokušaj obmane javnosti i naknadne reakcije nakon medijskog pritiska. ,,Katastarske parcele na kojima su planirani radovi na Ljuboviću upisane su u listove nepokretnosti kao svojina Glavnog grada, i sa njima nema neriješenih imovinsko-pravnih odnosa. U tim listovima bila je upisana i zabilježba restitucije, koja, shodno zakonima, nije smetnja za izvođenje radova po građevinskoj dozvoli. To je i stav Upravnog suda u postupku koji se vodio tim povodom, sa čime smo upoznali Urbanističko-građevinsku inspekciju. U međuvremenu je Uprava za katastar i državnu imovinu postupila po zahtjevu Komisije za povraćaj i obešećenje Ministarstva finansija i socijalog staranja i izvršila brisanje pomenute zabilježbe”, navodi se u odgovoru Monitoru iz Glavnog grada.

Andrea JELIĆ
Pročitajte više u štampanom izdanju Monitora ili na www.novinarnica.net

 

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

PORAZNA STATISTIKA TRŽIŠTA RADA NA SJEVERU: Loše prije korone, sada gore

Objavljeno prije

na

Objavio:

Pandemija je tokom prošle godine više nego u ostatku države, pogoršala stanje na tržištu rada Sjevernog regiona. U većini opština dodatno su zabrinuti  porastom broja nezaposlenih osoba sa invaliditetom

 

Obaveza izrade strategija zapošljavanja za narednih pet godina suočila je mnoge opštine na sjeveru sa statistikom koja svjedoči o izuzetno nepovoljnom  ambijentu na tržištu rada. Statistika pokazuje i da je zabrinjvajuće visok procenat osoba sa invalidetom među nezaposlenima. Minule godine,  ocjenjuju u opštinama Sjevernog regiona, to stanje je dodatno pogoršano.

Broj zaposlenih Beranaca, kažu u tamošnjoj lokalnoj upravi, prošle godine značajno se smanjio. Kako piše u Strategiji zapošljavanja te opštine, „nivo zaposlenosti u će na kraju 2020. biti ispod nivoa iz 2011. godine.“ Samo tokom prvih šest mjeseci prethodne godine broj nezaposlenih povećan je za 161, pa je na evidenciji Biroa rada blizu 4.500 Beranaca. Stopa nezaposlenosti (16,2 odsto)  u toj opštini kontinuirano je veća u odnosu na  stopu nezaposlenosti u Sjevernom regionu (11,7 odsto).

„Trendovi pokazuju da lokalno tržište rada ne može da apsorbuje priliv visokoobrazovanih. Jer je najveći broj zaposlenih u sektorima koji zapošljavanju srednjekvalifikovanu radnu snagu. Zbog toga su potrebne dodatne mjere i programi zapošljavanja koji su usmjereni na različite i specifične kategorije nezaposlenih“, kažu u branskoj lokalnoj upravi.

Čak četvrtina od ukupnog broja nezaposlenih osoba sa invalidtetom u državi, živi u Beranama. Prema podacima od prije dvije godine, bilo ih je 2.688, a tokom naredne godine taj broj se povećao skoro za četvrtinu. I broj nezaposlenih Beranki je sve veći.

„Politike i mjere zapošljavanja trebalo bi usmjeriti na najosjetljivije grupe na tržištu rada. Posebnu pažnju treba posvetiti nezaposlenim  ženama, dugoročno nezaposlenim i osobama sa invaliditeom, niskokvalifikovanim i nezaposlenim starije dobi. Potrebna je dalja podrška postojećim preduzetnicima u smislu uklanjanja biznis barijera i uvođenja određenih olakšica za poslovanje“, neki su od ciljeva za unapređenje zapošljavanja u tom gradu.

Tokom prvih šest mjeseci prošle godine broj nezaposlenih u Plavu se povećao za 5,8 procenata. Stopa nezaposlenosti u toj opštini i prije pandemije je bila značajno veća u odnosu na ostale sjeverne opštine.  Prema podacima iz 2019, nazposlen je bio svaki peti  stanovnik te varoši.

Trenutno, kažu u plavskoj lokalnoj upravi, svaki treći na evidenciji Biroa rada je sa nekom vrstom invaliditeta.

„Plav je po broju korisnika naknade za materijalno obezbjeđenje porodice (MOP) na trećem mjestu među opštinama u Crnoj Gori. Prisutnost sive ekonomije i neprijavljenog rada predstavlja značajnu prepreku za dalji socio-ekonomski razvoj opštine. Lokalna politika zapošljavanja i aktivne mjere  bi trebale da budu usmjerene i na povećanje aktivnosti ženske populacije“, piše u planovima za popravljanje stanja na tržištu rada u toj opštini.

Do prošle godine Bijelo Polje je, brojem zaposlenih i nižom stopom nezaposlenosti, popravljalo prosjek sjevernih opština. Kako kažu u lokalnoj upravi,  od januara do jula prošle godine broj nezaposlenih se  u odnosu na  2019.  povećao za 4,5 odsto.

„Podaci o broju zaposlenih u periodu 2011. do 2019. godine pokazuju  povećanje za 1.325 lica. Tako, opština Bijelo Polje zapošljava blizu 30 odsto  radne snage Sjevernog regiona. Međutim, tokom prvih šest mjeseci 2020. godine broj zaposlenih je smanjen za oko devet procenata. Na to je, prije svega, uticalo zatvaranje privrednih djelatnosti tokom drugog kvartala i veliki pad u uslužnom sektoru“, objašnjavaju u bjelopoljskoj lokalnoj upravi.

Više od trećine nezaposlenih u tom gradu su osobe sa invaliditetom.

Kao  ključne razvojne šanse za unapređenje zapošljavanja u toj opštini su definisali i smanjenje biznis barijera.

U mojkovačkoj opštini visoku nezaposlenost namjeravaju da riješe valorizovanjem turističkih i poljoprivrednih potencijala.

Na području te opštine broj zaposlenih lani se smanjio za blizu osam procenta. To  je, objašnjavaju u lokalnoj upravi,  posljedica pandemije, ali i manje potražnje za sezonskim radnicima.

„Odnos između broja registrovanih zaposlenih i broja stanovnika iznosi 0,16 što je slično prosjeku u Sjevernom regionu, ali dvostruko manje u odnosu  državni prosjek. Ti podaci upućuju na zaključak da u opštini postoji visoka nezaposlenost, ali i visok udio neaktivnog stanovništva u ukupnom stanovništvu“, kažu u Opštini.

Broje nazaposlenih Mojkovčana lani, u odnosu na predhodnu godinu,  povećan je za čak 30 odsto. To je skoro tri puta više u odnosu na povećanje broja nezaposlenih na nivou države.

Ukupan broj osoba sa invalidetom, koje su na evidenciji mojkovačkog Biroa rada, u stalnom je porastu. Međutim, objašnjavaju u Opštini, to je, ipak,  manje nego na državnom nivou.

Tokom minulih deset godina broj zaposlenih Kolašinaca se konstantno smanjivao. Lani, u odnosu na 2019. godinu, još za četiri odsto. Godinama je broj penzionera veći nego zaposlenih.

Prije pandemije nezaposlen je bio svaki deseti Kolašinca, ali se minule godine to stanje pogoršalo.

„U  prvoj polovini 2020. godine ukupna nezaposlenost se povećala za 17,3 odsto. Udio osoba sa invalidetom u ukupnom broju nezaposlenih se takođe povećao. Trenutno je svaka deseta osoba na evidenciji Biroa rada iz te kategorije“, objašnjavaju u kolašinskoj lokalnoj upravi.

Slično kao u susjednom Mojkovcu, i u Kolašinu šansu, kada je riječ o smanjenju stope nazaposlenosti, vide u poljoprivredi i turiznu, ali i u prerađivačkoj industriji.  U Strategiji zapošljavanja  piše i da industrijska zona u toj opštini funkcioniše ispod realnih mogućnosti.

Više napora, konstatuju autori tog dokumenta, nazaposleni treba da ulože u učenje stranih jezika. Društveni ambijent, preporučju, treba da stvori mogućnosti za promovisanje preduzetničkog načina razmišljanja.

                                                                                                            Dragana ŠĆEPANOVIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvojeno

ANDRIJEVICA: DRI OŠTRO O BIVŠOJ LOKALNOJ VLASTI: (Ne)očekivani izvještaj

Objavljeno prije

na

Objavio:

Zbog ogromnog broja nepravilnosti u poslovanju opštne Andrijevica za vrijeme prethodne vlasti, DRI je odlučila da sa tim upozna Vrhovno državno tužilaštvo, Vladu, ministarstva finansija i socijalnog staranja i javne uprave, digitalnog društva i medija, skupštinski Odbor za ekonomiju, budžet i finansije i Zajednicu opština Crne Gore

 

Nakon što je Državna revizorska institucija (DRI) dala katastrofalno loše mišljenje o poslovanju lokalnih vlasti u Andrijevici tokom 2019. godine, kada su opštinu vodili DPS i SD, nove vlasti (NSD, SNP i Demokrate) očekuju da tužilaštvo procesuira tadašnje opštinsko rukovodstvo.

Potpredsjednik opštine Veselin Raketić (NSD) kaže da je to imperativ. On, ipak, nema nadu da će se to i dogoditi dok se ne promijene tužilački zakoni i ne bude promjena u tužilaštvu.

„To je službeno procesuirano i predato tužilaštvu, ali ja sam ubijeđen da je to već odloženo u neku fioku, i da će ostati da kupi prašinu. Tu je bio dovoljan samo jedan telefonski poziv i da se predmet arhivira” – kaže Raketić.

Prema njegovim riječima Andrijevica je desetak godina, za vrijeme vladavine DPS, bila „oaza bezakonja”.

„Tu se svašta radilo, čemu se ne može ući u trag, jer nema papira i dokumentacije. Nijedna inspekcija nije smjela ući u kancelarije i službe. Oni su mnoge najozbiljnije stvari završavali ‘na riječ’. Ne znamo gdje su završili milioni eura od vodovoda i gradske male elektrane na gradskom vodovodu. Krali su čak i kablove i crijeva u dužini od tri kilometra” – kaže Raketić.

DRI je dala negativno mišljenje na završni račun budžeta Opštine Andrijevica za 2019. godinu i utvrdila veliki broj kršenja zakona i nepravilnosti u poslovanju.

Zbog ogromnog broja nepravilnosti, DRI je odlučila da sa tim upozna Vrhovno državno tužilaštvo, Vladu, ministarstva finansija i socijalnog staranja i javne uprave, digitalnog društva i medija, skupštinski Odbor za ekonomiju, budžet i finansije i Zajednicu opština Crne Gore.

„Finansijski izvještaji za 2019. godinu sadrže pogrešna prikazivanja, koja pojedinačno i zbirno imaju prožimajući karakter. Finansijskom revizijom je utvrđeno da Opština Andrijevica nije iskazala budžetski rezultat u Izvještaju, odnosno deficit u iznosu od 652.501 euro, što nije u skladu sa Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti. Deficit umanjen za kamate u poređenju sa prihodima budžeta Opštine procentualno iskazan iznosi 84,39 odsto, što je osam puta veći iznos od dozvoljenog Zakonom. Opština je prikazala donacije ispod linije finansijskog rezultata, što bi uticalo na uvećanje deficita da je finansijski rezultat izračunat”, navodi se u izvještaju DRI.

Navodi se i da revizor nije mogao utvrditi modifikovani gotovinski deficit kojim bi se dobila realna fiskalna slika budžeta Opštine zato što Opština ne evidentira obaveze, kao i zbog neprecizne evidencije obaveza iz prethodne godine.

Revizijom su utvrđena odstupanja i neusklađenosti sa Zakonom o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, Zakonom o lokalnoj samoupravi, Zakonom o finansiranju lokalne samouprave, Zakonom o upravljanju i unutrašnjim kontrolama u javnom sektoru, Zakonom o poreskoj administraciji, Zakonom o porezu na nepokretnosti, Zakonom o porezu na dohodak fizičkih lica, Zakonom o doprinosima na obavezno socijalno osiguranje, Zakonom o radu, Zakonom o državnoj imovini, Zakonom o javnim nabavkama, Uredbom o naknadi troškova zaposlenih u javnom sektoru, Pravilnikom o jedinstvenoj klasifikaciji računa za budžet Crne Gore i budžete opština, Pravilnikom o načinu sačinjavanja i podnošenja finansijskih izvještaja budžeta, državnih fondova i jedinica lokalne samouprave i Uputstvom o bližem radu trezora jedinica lokalne samouprave, koja imaju i materijalni i prožimajući karakter.

Navodi se da je Opština u 2019. dva puta donosila odluku o izmjeni i dopuni budžeta.

„Odlukom od 15. 3. 2019. godine, primici i izdaci budžeta uvećani su na 3.140.533. Ministarstvo finansija je dalo saglasnost na Predlog Odluke kojom je budžetski gotovinski deficit Opštine za 2019. godinu planiran u iznosu od 990.000 eura i iznosi 31,52 odsto od ukupno planiranih prihoda, što je znatno više od zakonom predviđenog limita od 10 odsto. Odlukom o izmjeni i dopuni budžeta od 18. 11. 2019. godine, primici i izdaci budžeta uvećani su na 3.263.533. Ministarstvo finansija je dalo saglasnost na Predlog Odluke kojom je budžetski gotovinski deficit Opštine za 2019. godinu planiran u iznosu od 440.000 eura i iznosi 17,05 odsto od ukupno planiranih prihoda. Revizijom je utvrđeno da je odobren rebalans budžeta Opštine kojim se višestruko probijaju Zakonom dozvoljena ograničenja budžeta ”,  piše u izvještaju.

Navodi se da Opština nije donijela Plan za uspostavljanje finansijskog upravljanja i kontrola i nije odredila osobu za koordinaciju aktivnosti na sprovođenju i unapređenju upravljanja i kontrola, nije izvršen popis značajnih poslovnih procesa i aktivnosti u cilju identifikacije rizika, nijesu identifikovani značajni rizici i nije uspostavljen registar rizika, nije izvršeno razdvajanje odgovornosti kojim se sprečava da jedno lice istovremeno bude odgovorno za odobravanje, ovlašćivanje, odnosno izvršenje, evidentiranje i kontrolu, i nije uspostavljen sistem dvojnog potpisa.

Revizijom je utvrđeno da Opština ne vodi poresko knjigovodstvo za lokalne komunalne takse i za sve vrste naknada. Prilikom obračuna naknada po osnovu ugovora o privremenim i povremenim poslovima, Opština nije postupala u skladu sa odredbama Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica i Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, već je obračun vršen na umanjenu poresku osnovicu. U obračunu putnih naloga uz koje postoji prilog (izvještaj sa službenog puta, fiskalni računi za troškove reprezentacije i smještaj u hotelu) pogrešno je izvršen obračun, a takođe, nema ni pisane saglasnosti ovlašćenog lica koje potvrđuje njihovo odobravanje

„Ostali transferi institucijama vršeni su bez prateće dokumentacije, sa odgovarajućom specifikacijom troškova. Opština nije vršila nadzor nad potrošnjom sredstava dodijeljenih putem transfera. Plaćanja sa Glavnog računa trezora, preduzećima čiji je osnivač opština, vršena su bez prateće dokumentacije sa odgovarajućom specifikacijom troškova. Opština kod realizacije ugovora o javnim nabavkama nije obezbjeđivala dokaz o kvalitativnom i kvantitativnom prijemu izvršenih radova, odnosno usluga. Opština nije evidentirala sve nabavke male vrijednosti,

DRI je naložila Opštini da u roku od 30 dana dostavi plan aktivnosti za realizaciju izdatih preporuka za ispravljanje nepravilnosti koji treba da sadrži mjere, nosioce aktivnosti i rokove. Opština je dužna i da u roku od šest mjesec DRI dostavi izvještaj o sprovedenim radnjama po izrađenim i dostavljenim preporukama.

Na vlasti u Andrijevici do izbora u avgustu bila je Demokratska partija socijalista (DPS) sa Socijaldemokratama (SD), predsjednik Opštine u tom periodu bio je Srđan Mašović (DPS). Nakon lokalnih izbora vlast je formirala koalicija Za budućnost Andrijevice (SNP-NSD) i Mir je naša nacija (Demokrate i Demos).

DRI je dala i niz drugih primjedbi koje se odnose na nekontrolisano korišćenje mobilnih telefona, upotrebu službenih automobile bez putnih naloga i slično. I to je samo ono što je do sada utvrđeno i dostavljeno tužilaštvu, koje  ćuti.

Novo rukovodstvo Opštine Andrijevica, prema riječima potpredsjednika Raketića, već radi na tome da se „popravi što se popraviti može”. Oni će u narednim mjesecima, kako su i obevezani, dostaviti šta su ispravili i šta će dalje ispravljati i kojom dinamikom.

Nove lokalne vlasti bi iz izvještaja DRI za samo jednu godinu vladavine DPS morale izvući pouku. I njima će jednom DRI, ili neka druga nezavisna revizorska kuća, zakucati na vrata.

          Tufik SOFTIĆ

Komentari

nastavi čitati

Izdvajamo